برسی جغرافیای روستای دادکان

بررسی وشناخت موقعیت جغرافیایی وسیاسی روستا :

 

روستای دادکان به لحاظ تقسیمات سیاسی دردهستان ایرندگان از توابع بخش ایرندگان شهرستان خاش واقع شده است .این روستا ازنظر موقعیت جغرافیایی در60  درجه و 16  دقیقه طول شرقی و28  درجه و45  دقیقه عرض شمالی واقع شده است .روستای دادکان درمنطقه ای کوهستانی در جنوب شهرستان خاش واقع شده وبدین جهت دارای موقعیت کشاورزی ودامداری نسبتا خوبی میباشد .این روستا به عنوان یک نقطه جمعیتی مهم بشمار می رود وازسمت شمال به کارواندر ازجنوب به روستای هشیک  از غرب روستای درین واز سمت شرق به روستای واردان منتهی میشود .تمامی راههای ارتباطی میان این روستا باروستاهای همجوار

آن به صورت جاده خاکی می باشد همچنین تمامی راههای روستایی درون بافتی نیز به صورت خاکی وفقد هرگو نه روکش مناسب است .در ضمن روستای مذکور به دلیل واقع شدن درمنطقه کوهستانی دارای پوشش گیاهی پراکنده وشیبی ملایم به سمت شمال غربی می باشد. از طرفی روستای دادکان به لحاظ لرزه خیزی در موقعیت مستعدی قرار داشته اما تاکنون زلزله ای در آن ثبت نرسیده است .اما باتوجه به شیب وناهمواریهای موجود درروستا میتوان به خطر سیل یارانش زمین اشاره کرد باتوجه به اطلاعات میدانی سیل درروستا به وقوع پیوسته وتا حدودی به زمین های کشاورزی نیز اسیب رسانده است که وقوع آن براثر طغیان رودخانه ایرندگان صورت گرفته است .

تصاویری از روستای دادکان بارندگی های مرداد ماه92

دادکان
ادامه نوشته

موقعیت جغرافیایی بخش ایرندگان

بخش ایرندگان یکی از بخشهای پهناور شهرستان خاش میباشد که از شمال به شهرستان خاش و از جنوب به شهرستان ایرانشهر و از شرق به شهرستان مهرستان(زلبلی)وسیب سوران و از غرب به روستای کارواندر.محدود میشود و با توجه به نزدیکی مدار راس السرطان اقلیم گرم و خشک بر آن حاکم است و از دو دهستان یعنی ایرندگان (رودخانه) و کهنو.ده رییس (دشت) تشکیل شده است.و مرکز بخش  روستای ده رییس میباشد.

وجه تسمیه ایرندگان

1:ایرندگان یعنی ایران +دگال یعنی آخرین نقطه و قسمت از خاک یا دگال ایران که بعدها به ایرندگان تغییر نام داده است. و کوه بیرگ مرز ایران و شرق بوده است.

2:ایرندگان در زمان قدیم بدلیل اینکه مردم در این مکان در قسمت پایین رودخانه سکونت داشته اند به همین دلیل به هیرنندوکان ( جهل نندوکان ) که به مرور زمان به ایرندگان تبدیل گردیده که نقطه مقابل آن سرکور ( بالا دست رودخانه )میباشد.

3:برگرفته از کتب تاریخی ( فتوح البلدان ) که در زمان قدیم مکانی سرسبز به نام آندقار یاد شده است


اطلاعات جمعیتی روستاهای ایرندگان سال1392

تعداد  خانوار

جمعیت

نام روستا

نام خانه بهداشت

32

43

26

3

149

171

89

6

دادکان علیاء

دادکان سفلی

هشیک

سیاری دشتکوه

 

دادکان

54

20

7

5

8

10

5

11

2

196

65

23

21

29

44

19

36

9

گنز

واردان

پروم

شهرک علی آباد

شهرک گنز

پوسار

جنگل

جنگل موکان

جنگلک

گنز

16

17

37

25

18

10

22

                  16                

16

71

67

141

108

72

46

91

59

67

بالاقلعه

کاشن

ده قلعه

کوه نورک

حدگان

شاواتک

هیتکر سفلی

کوه پاسان

اسلام آباد میر

ده قلعه

15

34

32

24

22

14

9

7

8

56

139

137

110

82

55

32

29

51

دارسان

کمنیک

دهنه

هیتکر

زیرکیک

دره تنگ

گنزریگ

دمبیکان

منطقه سیاری دارسان

دارسان

29

80

45

42

31

5

29

122

288

178

173

127

26

132

نوک آباد

رندگ

مارندگان

کروچان

کله ماران

پتمپی

مناطق سیاری مارندگان

مارندگان

90

188

29

62

5

42

38

112

95

10

11

13

8

45

20

45

 

8

14

2

11

11

19

22

47

57

28

گمن

باغک

گوربند

محمود آباد

هیرگان

سرخکان

دارنان

نالی

ریش پیش

بی به

درندان

شمگت

خوشاب

مناطق سیاری گمن

گمن

 

 

 

31

28

43

20

18

13

3

3

73

143

149

174

79

76

59

13

14

نیلگان

سرخگزی

گواتامک

سپتوک

زردیان

عالی مرادی

موتور شه قلی

سیاماری

مناطق سیاری نیلگان

نیلگان

;}

تقاضاي همكاري از دوستان

با سلام خدمت همشریان عزیزم

ازايرندگاني هاي عزیزم جهت به روز کردن مطالب وبلاگ تقاضای همکاری دارم

لطفا اگر اطلاعات مفیدی و جالبی درباره روستاها ویا دهستان خود دارید از طریق نظر گذاشتن در وبلاگ ما را در میان بگذارید من هم سعی می کنم وقت بیشتری برای به روز نگه داشتن وبلاگ بذارم

روستاهای دهستان کهنوک


اسپه

اناران
انجيرك
براتكي
بك
بومسك
بهاءالدين
بينگ
پاليزان
پورجنگي
چگرد(چدرك)
رحمان اباد
ده رئيس
زيرگدان
سرخ دگار
سورچاهي
شرف الدين
شورك
قادراباد
قنات ميرقلندر
كدقادري
كل چاتك
گاوي
گروك
لشكران
نابهري
نرگان
هيسك
يك موكي
چشمه كندور
زيارت ميل
رسول اباد
انگ يار
سلطانك
كلپچ
پستاك
سيرگوناني سركوناني
پوركن
بيدي
دك جمال
گران
دره سرحدي
پيشگور
تمپ
يوسف اباد
اكبراباد
چاه دشتك داراب
كهورك
رگان
داركشان
سر كند
ناگان
ميرابادكهنو
شندان
موتورزمان شهدادزهي(رادمنش)
ملاآبادکهنوک
موحدآباد
گت رئيس گلستان
كلاه گور
انجيرك
هاشم آباد(درجكان)
زردين گر
گونك
چاه نيكبخت
دلمراد(مادني)
زيرگان
كمال آباد
زراگوك ميرآباد
گلي آباد
موتورعشايري
موتورمسكاني
نعيم آبادپاسگز
جلال آباد

روستاهای دهستان ایرندگان


بالاقلعه
پروم
پوسار
جنگل
جنگل موكان
جنگلوك
حدگان
دارسان
دمبيكان
قلعه پايين
دهنه
زيركيك
شاه واتك
كاشن
كمنيك
كوه پاسان
كوه نورك
گنز
اسلام اباد
واردان
هشيك
هيتگر
شهرك
شهرك علي آباد
گنزريگ
دك اب روغن
مرادآباد
حكيم آباد
جوادآباد
مهراب آباد(دره دارساني
دره تنگ
دادكان سفلي
دادکان علیا

كلات كوه
اسكندر آباد
مارندگان
مارندگان عليا
محموداباد
ميراباد
نالي

نيلگان

هوشاب الوك

بي به

كشيكان
هيرگان
سرخكان
قادران
نراب

سه سراندشت كوه انجيرك

نلي دشتكوه
كاساپ دشتكوه
كوي پتكوك دشتكوه
گري دشتكوه
نوك اباد

پتمپي

موتورشه كلي

نوك آباد
ككي

مرغان كند

ترادان

سيه ماري

سيه تاكان
زرديان
عالي مرادي
جملي
شندك
گري
خوكي
زيان
كروچي
پدهي

دارنان

رندك

ريش پيش

سپتوك

سرخ گزي

شمگت

شيراباد
كرستان

كل شب روان
كله گرمك
كله ماران
گمن

گواتامك
گوربند

روستای درین دشت کوه دادکان

روستای درین دشت کوه دادکان

روستایی زیبا و در منطقه ای بکر و دیدنی که غربی ترین روستای ایرندگان است این روستا و روستای نیم گان در پایین دست "تنگ دادکان " قرار گرفته اندکه از غرب وجنوب غرب به منطقه سن گان در بالادست چاتک(محل ورودی رودخانه ایرندگان به تیغ آب) در شمال آن منطقه دشت کوه و گومسک قرار دارد شرق آن روستای نیم گان و جنوب وجنوب شرق آن منطقه سر سهران واقع شده است ، هنگامی که وارد روستا میشوی ، چهار طرف آن دیواره ای از کوه های سر به فلک کشیده ای است که بیننده فکر میکند که هیچ راه ورود و خروجی ندارد! این روستا محل و چراگاه دامی می باشد ، دراطراف این روستای دیدنی, آثار زیادی از گذشته دور بجا مانده از آن جمله می توان به قبرستان و غار ,آثار سیل بند,بندخاکی که شبیه به بتون است,سنگرهای عجیب و دیدنی در دامنه ی کوه هایی با ارتفاع بلند , آثار نهر و جوب های آب در ارتفاعات بسیار بلند , کوه های رنگی , ......اشاره نمود،احداث جاده و دسترسی به این منطقه , روبروی روستای یاد شده دره ای به همین اسم است که سرشاخه های آن به جاده ایرندگان --دامن متصل میگردد. این دره حالت کفی و مشکل ترددی ندارد و تنها مشکل ان در ورودی سرشاخه هاست و می توان به مدت یک روز و با یک دستگاه بولدوزر در حد شوسه آن را احداث نمود،به گفته بزرگان آن منطقه در دهه چهل شرکتهای خارجی جهت شناسایی معادن به آن منطقه رفت و آمد داشته اند. کوه های اطراف آن به رنگ قرمز. زرد,سفید, سیاه , سبز و ...می باشد. آب رودخانه در این منطقه اصلا خشک نمی شود و در تمام فصول سال دارای آب کافی است و آب کشاورزی این روستا بوسیله نهر از رودخانه تامین شده از علاقه مندان, دانشجویان و جوانان درخواست میشود که جهت سیر وسیاحت به این منطقه زیبا سفرنمایند این منطقه از محدود مناطقی میباشد که به طول و عرض چندین کیلومتر دارای سند رسمی و پلاک اسمی می باشد، از عزیزان و مسولین سازمان گردشگری درخواست میشود که به این منطقه بکر و دیدنی توجه داشته باشند.

کیفیت شبکه معابر .سلسله مراتب و نحوه دفع آبهای سطحی:

معابر روستا از کیفیت مطلوبی برخوردار نمی باشد .معابر معمولا پرپیچ وخم ودارای عرض های نا مناسب می باشد به طوریکه دربعضی از قسمتها معابر عریض ودر بعضی نقاط تنگ می شود . خانه سازی روستا براساس طرح ونقشه قبلی صورت نگرفته است واین ساخت وساز گاها"در داخل معابر انجام شده وکلیه معابر روستا فاقد پیاده رو وروکش مناسب می باشد.درضمن در سطح روستا کانال های دفع آب های سطحی وجود ندارد که این مسئله باعث شده با کمترین بارندگی معابر وگودال های موجود درآن پراز اب شده وافزون برآن دفع فاضلاب منازل به معابر دراکثریت مواقع تردد رابا مشکل مواجه می نماید .

(محله بندی وکیفیت ابنیه )

 

ساخت خانه های مسکونی به صورت کاملا سنتی ودر اشکال ساده انجام می گیرد در ساخت خانه ها اکثرااز مصالح موجود در محل مانند سنگ چوب استفاده می شود .

از کل ابنیه روستا حدود 5/96% مرمتی است که با مصالح خشت وگل وچوب ساخته شده است .که نوع معماری به صورت سنتی وسقف خانه ها کاهگلی باتیر های چوبی می باشد و دیوارها با اندود گل پوشانده اند و بطور متوسط دارای ارتفاع 3 متر وعرض 40 تا 50 سانتی متر می باشد

معماری روستا ومالکیت اراضی

دراین روستا به جزاراضی مربوط به فضا ی آموزشی .خانه بهدا شت و مخابرات که دولتی هستند بقیه اراضی مالکیت خصوصی دارند وهر کس برحسب توان خویش قطعه زمینی در اختیار داشته ومشغول به فعالیت می باشد

ازنظر معماری ابنیه روستا به سه دسته ذیل تقسیم میشوند

 

1- ابنیه نوساز

همانگونه که از اسمش پیداست تاحدودی مطابق ضوابط ومقررات ساختمان سازی وبراساس نقشه ساخته می شوند .دارای اشپزخانه .نشیمن .واتاق خواب به صورت مجزا هستند وسرویسهای بهداشتی آن مشخص وهر خانه دارای یک سرویس است این مساکن دارای حیاط می باشند

2-  ابنیه مرمتی

این ابنیه بدون نقشه توسط خود ساکنین ساخته می شوند دارای 1 تا2 اتاق برای کلیه امور یک مسکن بوده وفاقد حیاط هستند.

3- ابنیه تخریبی

این منازل غیر قابل سکونت ونا امن هستنند ومحیطی ناسالم از نظر روانی ایجاد می کنند بنا براین باید از بین بروند عموما فقط یک اتاق دارند

بررسی امکانات و خدمات موجود در روستا:

 

 

بررسی امکانات و خدمات موجود در روستا:

اطلاعات بدست آمده از بررسی های میدانی نشان می دهد که در حال حاضر روستای دادکان از امکانات خدماتی مانند:مدرسه ابتدایی-دکل مخابراتیBTS- شورای اسلامی- خانه بهداشت- مسجد- پوشش شبکه های تلویزیونی و امواج رادیویی- دهیاری- خرده فروشی- گورستان قدیمی-  پایگاه مقاومت بسیج- شرکت تعاونی- آب لوله کشی- برق و.... بهره مند است.

بررسی وضع موجود کاربری اراضی روستا

فضای زیستی روستای دادکان درحال حاضر مشتمل بر 111273 متر مربع میباشد که به کاربری های زیر اختصاص دارد.

1- کاربری مسکونی :

مساکن روستا مشتمل بر تمامی خانه های مرمتی .نوسازی وتخریبی دربافت قدیم وبافت جدید روستا است مساحت اشغال شده توسط این واحد های مسکونی در روستا بالغ بر 24800 متر مربع می باشد وسرانه آن برای هر نفر 81/43 مترمربع است که این فضا 28/22% از کل بافت روستا را در وضع موجود شامل میشود .

2- کاربری آموزشی:

فضای آموزشی  مشتمل بر یک واحد مدرسه ابتدایی می باشد که 249 متر مربع است .

3- کاربری مذهبی

خدمات مذهبی موجود درروستا شامل مسجد میباشد که فضایی بالغ 920 متر مربع ودارای سرانه 6/1 متر مربع برای هر نفر است .

4- کاربری بهداشتی ودرمانی

خدمات درمانی شامل یک باب خانه بهداشت میباشد که 253 متر مربع است

5- کاربری معابر    

6- کاربری اداری

7-  کاربری تجاری وخدماتی

8- شرکت تعاونی

9-زمینهای بایر

بررسی منابع انسانی روستا دادکان

تعداد جمعیت .بعد خانوار و روند رشد جمعیت

روستای دادکان مطابق آمار سال 1355 دارای جمعیت 576 نفر بوده که به دلیل مناسب بودن آب وهوا و زمین های حاصلخیز مردم بیشتری به این روستا کوچ کرده اند به گونه ای که طبق آمار سال1365 جمعیت آن به 651 نفررسیده است همچنین طبق آمار 1375 جمعیت روستا به 546 نفر در غالب 105 خانواررسیده است که این کاهش جمعیت به دلیل سیل وبالطبع عوارض ناشی از آن مانند تخریب زمینها کشاورزی تا 70درصد از دلایل کاهش جمعیت در این دوره می باشد.

وضعیت سواد وآموزش:

براساس آمارسرشماری عمومی نفوس مسکن درسال 1375 ازمجموع جمعیت 546 نفری روستا تعداد197نفریعنی 1/36% باسواد و349نفر یعنی 9/63% بیسواد بودند که از مجموع 197 نفر افراد باسواد روستا 182 نفر سهم مردان و15 نفر سهم زنان می باشد . اگرچه رقم باسوادان روستا در مقایسه با متوسط کشور کمتر است اما در مقایسه با رقم باسوادان سایر مناطق روستایی بیشتر است . درحال حاضر نیز براساس اطلاعات میدانی 80% مردم روستا باسواد هستند.در روستا یک مدرسه ابتدایی وجود دارد که وضعیت فیزیکی ساختمان آن مرمتی می باشد.تعداد محصلین روستا در مقطع ابتدایی 35 نفرمی باشد که ازاین تعداد 21 نفر دختر و14 نفرپسر می باشند.

وضعیت مهاجرت

روند مهاجرت در روستای دادکان در سالهای اخیر به دلیل وقوع خشکسالی و کاهش سطح درآمد در بخشهای کشاورزی و دامداری تشدید یافته با تمام این مباحث دادکان به دلیل منابع آب وموقعیت کشاورزی مناسب نسبت به سایر ابادی های تحت حوزه ی نفوذ خود باعث شده جمعیت در آن ماندگار شود وهمچنین از سایر آبادی های اطراف به این روستا مهاجرت کنند.

علل پیدایش و عوامل موثر در شکل گیری روستا:

اصولا در خصوص تاریخ گذشته منطقه ای که این روستا در آن واقع شده اطلاعاتی در حد بسیار کلی ودر پاره ای از موارد در هاله ای از ابهام در دست است.به همین تربیب از تاریخ گذشته روستا به مثابه یکی از نقاط جمعیتی منطقه اطلاعات چندانی در دست نمی باشد. با کمک تحقیقات محلی و استفاده از اظهارات ساکنین محل که گفته های آنان مستند از اقوام پیشینیان است می توان گفت قدمت روستا بسیار زیاد است بطوریکه حدودا800سال ذکر گردیده است .

بررسی جهات وموانع توسعه فیزیکی روستا :

الف)جهات توسعه :

 

درروستای دادکان محدودیت های زیادی به لحاظ توسعه فیزیکی وجود دارد به طوری که دورتا دور روستا را نواحی کوهستانی وارتفاعات  فراگرفته است درواقع دراطراف  روستا جهتی برای توسعه وجود ندارد بنابراین اگر بخواهیم روستا را به طرف بیرون بافت گسترش دهیم به دلیل محدودیت های زیاد امکان پذیرنمی باشد دراین صورت میتوان گفت تنها جهت توسعه روستا زمینهای بایر درون بافت روستا است که در دو قسمت روستا قرار دارند به طور کلی توسعه روستا تنها به شکل درون بافتی خواهد بود .

ب)موانع توسعه روستا :

همان طور که قبلا گفته شد روستا دارای موانع زیادی است به طوریکه تمامی اطراف روستا را کوههاوناهمواریها فراگرفته اند وهمچنین جهات جنوب شرق وشرق روستا را زمینهای کشاورزی در بر گرفته است که این موانع از توسعه برون بافتی روستا جلوگیری می کنند.درضمن به لحاظ درون بافتی عوارض داخل بافت روستا نیز وجود رودخانه که از داخل روستا عبور می کند محسوب می شود .

وضعیت بادها در منطقه

وضعیت بادها

یکی ازویژگیهای عمده اقلیمی دراین ناحیه ونواحی مجاور باد واثرات آن درمکان می باشد .این عامل سبب شده است که باد به عنوان یکی از اصلی ترین عناصر این ناحیه شناخته شود درمنطقه موردبررسی بادهای موسمی در برهه ای از فصول سال دیده میشود

بارش تگرگهای به اندازه توپ تنیس در دادکان

منابع کارشناسی ارشد رشته جغرافیاوبرنامه ریزی شهری

منابع کارشناسی ارشد رشته جغرافیاوبرنامه ریزی شهری

ب)موانع توسعه روستا :

همان طور که قبلا گفته شد روستا دارای موانع زیادی است به طوریکه تمامی اطراف روستا را کوههاوناهمواریها فراگرفته اند وهمچنین جهات جنوب شرق وشرق روستا را زمینهای کشاورزی در بر گرفته است که این موانع از توسعه برون بافتی روستا جلوگیری می کنند.درضمن به لحاظ درون بافتی عوارض داخل بافت روستا نیز وجود رودخانه که از داخل روستا عبور می کند محسوب می شود .

گیاهان

الف)گیاهان زراعی :

پوشش های زراعی ناحیه شامل باغات میوه وگیاهان زراعی سالانه است باغات ناحیه عمده در قسمت شرقی آن تمرکز داشته وتقریبا"در کف دره های کم عمق ودر حاشیه مسیل یا جریان فصلی آب دیده می شود  

ب)گیاهان مرتعی  

گونه های گیاهی مرتعی شامل :قیج .تاغ .گون .بادام کوهی واسپند است :گونه های گیاهی ناحیه گسترش مناسبی داشته وبا توجه به موقعیت جغرافیایی مراتع آن در ردیف مراتع نسبتا"خوب استان ارزیابی می شود این امر توسعه فعالیت دامداری دراغلب نواحی بخصوص بخشهای شرق وشمالی ان را به همراه داشته است

بررسی وضعیت آب کشاورزی روستا

الف)منابع آب کشاورزی

روستای دادکان دارای دو حلقه چاه سه رشته قنات و یک رودخانه که از وسط روستا عبورمی کند می باشد که درواقع اینها منابع تامین آب کشاورزی روستا هستنند .بدین صورت که این آب از چاها وقناتها توسط نهر کشی واز رودخانه به وسیله 6 جوی آب بطور مستقیم به طرف زمین ها کشاورزی هدایت شده ومورد استفاده قرار می گیرد :

 

ب)منابع آب شرب

 

آب شرب روستای دادکان از طریق چاه تامین می شود که آب این چاه دریک مخزن 70000 هزار لیتری که بالاتر از سطح روستا قرارگرفته  ذخیره می شود وسپس این آب به  وسیله موتور آب وشبکه لوله کشی بهداشتی دراختیار روستائیان قرارمی گیرد:

 

ویژگیهای اقلیمی روستا :

شرایط جوی حاکم برناحیه مورد مطالعه حاصل اجتماع تمامی عنصرها وفاکتورهای آب وهوایی از جمله عرض جغرافیایی. ارتفاع . دوری از دریا .مجاورت با کویرها وجریان سطوح بالا وتوده های هوایی و غیره می باشد .داشتن آمارهای طولانی در ایستگاههای متعدداست که شرایط عنصرهای اقلیمی (درجه حرارت .رطوبت باد و...)را دریک دوره طولانی مدت و به طور کامل ثبت کرده باشد .

بررسی وشناخت موقعیت جغرافیایی وسیاسی روستا :

روستای دادکان به لحاظ تقسیمات سیاسی دردهستان ایرندگان از توابع بخش ایرندگان شهرستان خاش واقع شده است .این روستا ازنظر موقعیت جغرافیایی در60  درجه و 16  دقیقه طول شرقی و28  درجه و45  دقیقه عرض شمالی واقع شده است .روستای دادکان درمنطقه ای کوهستانی در جنوب شهرستان خاش واقع شده وبدین جهت دارای موقعیت کشاورزی ودامداری نسبتا خوبی میباشد .این روستا به عنوان یک نقطه جمعیتی مهم بشمار می رود وازسمت شمال به کارواندر ازجنوب به روستای هشیک  از غرب روستای درین واز سمت شرق به روستای واردان منتهی میشود .تمامی راههای ارتباطی میان این روستا باروستاهای همجوار

آن به صورت جاده خاکی می باشد همچنین تمامی راههای روستایی درون بافتی نیز به صورت خاکی وفقد هرگو نه روکش مناسب است .در ضمن روستای مذکور به دلیل واقع شدن درمنطقه کوهستانی دارای پوشش گیاهی پراکنده وشیبی ملایم به سمت شمال غربی می باشد. از طرفی روستای دادکان به لحاظ لرزه خیزی در موقعیت مستعدی قرار داشته اما تاکنون زلزله ای در آن ثبت نرسیده است .اما باتوجه به شیب وناهمواریهای موجود درروستا میتوان به خطر سیل یارانش زمین اشاره کرد باتوجه به اطلاعات میدانی سیل درروستا به وقوع پیوسته وتا حدودی به زمین های کشاورزی نیز اسیب رسانده است که وقوع آن براثر طغیان رودخانه ایرندگان صورت گرفته است .

مختصات جغرافیایی بخش ایرندگان:

طول جغرافیایی : 60 و 52 تا 61 و 22 دقیقه طول شرقی

عرض جغرافیایی : 27 و30 تا  28 و 32 دقیقه عرض شمالی

ارتفاع از سطح دریا 1200 متر

بلند ترین ارتفاع در سطح بخش : کوه بیرگ تا ارتفاع 2700 متر

کوچ در بین عشایر استان

مناطق ورودی عشایر مهاجر به استان در واقع از همان مناطقی است که عشایر استان به بیرون از استان کوچ می کنند . عشایر مناطق کهنوج و جیرفت که به منطقه جازموریان کوچ میکنند و به قسمت هامون در داخل استان نیز وارد می شوند .عشایر منطقه بیرجند در مواقعی که علف اطراف دریاچه هامون خوب باشد تا مناطق شیله در جنوب سیستان نیز می آیند ( سالهای ۶۷ و ۶۸ ) در مورد کوچهای داخلی نیز ذکر این نکته لازم است در گذشته گروهی از عشایر زابل (( عشایر طایفه شاهوزهی که قرابت فامیلی با تیره های از عشایر منطقه تفتان دارند)) با وسایط نقلیه دام خود را به منطقه تفتان می آوردند اثرات اقلیمی مانند بحران خشکسالی اخیر تغییراتی را در تقویم کوچ عشایر پدید آورده است

ادهم حبش زاده

۳/۸/۱۳۸۹

کوچ در بین عشایر استان

سایر کوچ های به خارج از استان که به لحاظ قلت خانوارها کوچرو و غیره مستمر بودن آن کمتر به آنها اشاره می شود بشرح زیر است :
عشایر بخش میانکنگی شهرستان زابل که طبق اظهارات خودشان وارد خاک افغانستان می شوند لیکن دامنه کوچ محدود می باشد. عشایر مناطق حوضه جازموریان که به اطراف هامون جازموریان محدودهٔ استان کرمان ـ حوالی شهرستان کهنوج و جیرفت ـ وارد می شوند.
ـ عشایر جنوب غرب زاهدان ، غرب خاش و شمال غرب ایرانشهر که گاهاً جهت دستیابی به مرتع مناسبتر وارد استان کرمان شده تا بم و نرماشیر نیز پیش می روند در سالهای اخیر به لحاظ صعوبت کوچ و گرایش به اسکان پدیدهٔ فوق مشاهده نشده است.
ب) کوچ کوتاه ومستقیم :
۳/۸/ ۱۳۸۹

کوچ در بین عشایر استان به سه صورت رایج است

الف) کوچ بلند ومستقیم :
این نوع کوچ بین عشایر سیستان و بخشی از عشایر شمال زاهدان انجام می شود. زمان شروع آن از اوایل اسفند و پایان آن خرداد ماه است .در این موقع ریش سفید تیره یا طایفه خود یا یکی از افراد مطلع را می فرستد به مناطق مورد نظر تا وضعیت منطقه را مورد بررسی قراردهد . این عمل را اصطلاح محلی پل گردی می گویند .چنانچه وضعیت آب و مرتع مناسب بود کوچ صورت می گردد.
نقل و انتقال احشام به طریق سنتی و توسط چوپان و بقیه وسایل زندگی و افراد خانوار بوسیله وسایط نقلیه موتوری صورت می گیرد در سالهای اخیر انتقال دام نیز به منظور رفع بخشی از مشکلات میان راهی و افت وزن دام با ماشین صورت می گیرد.
عشایر سیستان برون کوچ بوده و بهارگاه یا ییلاق آنان مناطق جنوب خراسان اطراف سربیشه ، بیرجند ، نهبندان بوده و در برخی مواقع تا قائن نیز پیش می روند بنا به اظهار ریش سفیدان عشایر در گذشته عشایر سیستان و بلوچستان تا شهرستان سرخس خراسان نیز می رفته اند مسافت کوچ عشایر سیستان بین ۱۵۰ تا ۳۰۰ کیلومتر است در مجموع حدود ۱۰ درصد عشایر استان دارای کوچ بلند می باشند.
۳/۸/۱۳۸۹

اقلیم استان سیستان وبلوچستان

در یک دوره آماری 15 ساله ( 79-65 ) دمای هوای ایستگاه سینوپتیک زاهدان با میانگین سالانه 3/18 درجه سانتیگراد ، خاش 7/19 درجه سانتیگراد ، سراوان 8/21 درجه سانتیگراد ، زابل 9/21 درجه سانتیگراد ، چابهار 26 درجه سانتیگراد و ایرانشهر 5/26 درجه سانتیگراد به ترتیب از کمترین و بیشترین میزان دما برخوردار بوده اند .

همچنین میانگین رطوبت نسبی در یک دوره 15 ساله آماری زاهدان ، خاش ، سراوان ، ایرانشهر با میانگین رطوبت نسبی 31 درصد ، زابل 41 درصد و چابهار 76 درصد از کمترین و بیشترین درصد میانگین رطوبت نسبی برخودارند.

همچنین در یک دوره 15 ساله میانگین بارندگی سالیانه به ترتیب زابل 6/62 میلیمتر ، زاهدان 1/77 میلیمتر ، سراوان 4/114 میلیمتر و ایرانشهر 5/114 میلیمتر و چابهار 3/122 میلیمتر و خاش 6/161 میلیمتر کمترین و بیشترین میانگین بارندگی سالانه را برخوردار بوده اند .

 

۳/۸۱۳۸۹