سلام علیکم

بالاخره بعد از ۱۱ سال مجدد خدمت رسیدم برای فعالیت جدید 🎄🍀🌳

دید کلی

آنزیم‌ها ، کاتالیزورهای واکنشهای بیوشیمیایی هستند که بیشتر آنها بتوانند فعالیت کنند به فعال کننده‌هایی ، نیاز دارند. که این فعال کننده‌ها غیر‌پروتئینی بوده و کوفاکتور نام دارند و به دو گروه تقسیم بندی می‌شوند:

• کوفاکتورهایی که شامل یک یون فلزی مانند می‌باشند که نقش این کوفاکتورها به دو صورت انجام پذیر است:
  
  

1. یونهای فلزی نقش یک واسطه را برای پیوند مولکولهای آنزیم با سوبسترا به‌ عهده دارند
   
   
2. برخی از یونهای فلزی خود در عمل کاتالیز شرکت می‌کنند، از این جمله است. اتم آهن کاتالاز که نقش اصلی را در تجزیه () پراکسید هیدروژن انجام می‌دهد.
   
   

• کوفاکتورهایی که از یک مولکول ترکیب آلی یافته‌اند. اینگونه کوفاکتورها را کوآنزیم (Coenzyme) می‌نامند. پیوند کوآنزیم با قسمت پروتئینی آنزیم اغلب از نوع پیوندهای ضعیف و کم انرژِی است. بطوری که در اثر عمل دیالیز ، کوآنزیم از مولکول آنزیم جدا می‌گردد. ولی در بعضی موارد ، کوآنزیم به کمک پیوندهای کووالان به مولکول پروتئینی آنزیم اتصالی یابد، مانند ریشه هم ( Heme) در سیتوکرومها اینگونه کوآنزیم را ریشه پروستتیکنیز می‌نامند. بیشتر کوآنزیم‌ها از مشتقات ویتامینهای محلول در آب هستند

شما دلتان می‌خواهد بچه‌های باهوشی داشته باشید یا نه؟ احتمالاً مثل هر پدر و مادر دیگری می‌گویید: بله. اما باهوش بودن، ذاتی است یا اکتسابی؟

سوال اصلی بحث، همین است و جوابش اینکه: با وجود تاثیر عوامل ژنتیکی در تعیین سطح هوش بچه‌ها، تازه‌ترین تحقیقات علمی نشان می‌دهند که به ‌کارگیری روش‌های معین، می‌تواند ضریب هوشی و سرعت یادگیری کودکان را افزایش بدهند. پس اگر دلتان می‌خواهد کودکانی باهوش داشته باشید ۹ توصیه زیر را جدی بگیرید.

۱) نوزادتان را از شیر مادر محروم نکنید
شیر مادر اولین و در عین حال، اساسی‌ترین غذای مغز است. تحقیقات دانشمندان بارها ثابت کرده است که تغذیه با شیر مادر فواید بی‌شماری برای نوزادانِ در حال رشد دارد. شیر مادر مانع بروز عفونت‌های خطرناک در دوران کودکی می‌شود و ضروری‌ترین مواد غذایی بدن نوزاد را تأمین می‌کند.
محققان دانمارکی دریافته‌اند که شیر مادر در پرورش نوزادانی سالم‌تر و البته باهوش‌تر، کاملاً موثر است. بر اساس این مطالعات، نوزادانی که به مدت ۹ ماه از شیر مادر تغذیه کرده‌اند، در مقایسه با آنهایی که تنها یک ماه یا کمتر از این مدت از شیر مادر تغذیه شده‌اند، به میزان قابل‌توجهی باهوش‌ترند. نکته آخر اینکه، تغذیه با شیر مادر اولین سرمایه‌گذاری برای ارتقای سطح سلامت کودک است؛ سرمایه‌گذاری بنیادینی که سودی درازمدت به همراه خواهد داشت.

2) فراموش نکنیدکه عقل سالم در بدن سالم است
بررسی‌های محققان دانشگاه ایلینویز نشان می‌دهد که بین میزان تناسب اندام و عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان، رابطه‌ای مثبت برقرار است. بر طبق این مطالعات، شرکت در برنامه‌های ورزشی منظم، باعث تقویت حس اعتماد به نفس، تمایل به کار گروهی و رهبری در کودکان می‌شود.
بنابر یافته‌های این پژوهش
۸۱ درصد زنانی که مدیریت شرکت‌های تجاری را بر عهده داشتند، در ورزش‌های گروهی مدرسه شرکت می‌کردند. بنابراین به جای اینکه بعد از شام به سراغ تلویزیون بروید، به فکر پیاده‌روی یا حتی توپ‌بازی با کودک خود باشید. او را تشویق کنید تا فعالیت بدنی منظمی داشته باشد و در برنامه‌های ورزشی مدرسه شرکت کند.

3) لازم نیست همیشه فرزندتان را از بازی‌های رایانه‌ای منع کنید
تعجب نکنید؛ درست است که بازی‌های رایانه‌ای همیشه مورد انتقاد قرار می‌گیرند که خشن هستند و چیزی به کودک نمی‌آموزند و باعث انزوای آنها می‌شوند؛ اما این شما هستید که بازی‌ها را انتخاب می‌کنید. پس به سراغ بازی‌هایی بروید که تفکر راهبردی و مهارت‌های برنامه‌ریزی را رشد می‌دهند و باعث تقویت کار گروهی و خلاقیت فرزندتان می‌شوند.
شرکت‌های تولیدکننده اسباب‌بازی‌های آموزشی (مثل لیپ فراگ) مشغول طراحی و تولید بازی‌هایی هستند که برای رشد ذهنی و حرکتی کودکان و حتی نوپایان مفیدند. در پژوهش اخیر دانشگاه روچستر، معلوم شد کودکانی که اهل بازی‌های رایانه‌ای بودند، سریع‌تر از سایرین نشانه‌های تصویری را تشخیص می‌دادند. در انگلستان هم معلمان به استفاده از بازی‌های رایانه‌ای در کلاس‌های درسی خود روی آورده‌اند.

4) هله‌هوله، ممنوع!
شکر، چربی‌های ترانس و غذاهای بی‌ارزش را از برنامه غذایی کودکتان حذف کنید و در مقابل، به دنبال جایگزین‌های سالم و مغذی دیگر باشید. تغذیه سالم، به ویژه در ۲ سال اول زندگی، اثرات شگفت‌انگیزی بر رشد ذهنی و حرکتی کودکان دارد.
به عنوان مثال، هر کودکی برای رشد مطلوب بافت مغزی خود نیاز به آهن دارد؛ چراکه در صورت کمبود آهن، سرعت انتقال تحریکات عصبی کندتر می‌شود. تحقیقات بیانگر آن است که کودکانِ مبتلا به سوء‌تغذیه، به دلیل اختلال در مقابله با بیماری‌های عفونی و در پی آن غیبت از مدرسه، از همسالان خود عقب می‌افتند. پس به آنچه فرزندتان می‌خورد، توجه کنید و منتظر نمرات بهتر او باشید.

5) کودکتان را کنجکاو بار بیاورید
به اعتقاد کارشناسان، والدینی که کنجکاوی بیشتری نشان می‌دهند و فرزندان خود را تشویق می‌کنند تا چیزهای تازه یاد بگیرند و به دنبال ایده‌های جدید و بکر بگردند، درس مهمی به آنها می‌آموزند: «کسب دانش ارزشمند است.» پس، همیشه از کودک سوال بپرسید، مهارت‌های تازه یادش بدهید و او را به گردش‌های علمی ببرید تا حس کنجکاوی‌اش تقویت شود و بدین‌ترتیب، خودتان را هم در علایق و تفریحات او سهیم کنید.

6‌) برایش کتاب بخوانید
به یاد داشته باشید که این روش، بارها امتحانش را پس داده؛ اگرچه ممکن است گاهی در روند پرشتابِ گرایش به شیوه‌های جدید، کم‌اهمیت تلقی شده باشد. با وجود این، کتاب خواندن مطمئن‌ترین و در عین حال، ارزان‌ترین راه برای ارتقای یادگیری و رشد ذهنی و ادراکی کودکان در سنین مختلف است. پس، از همان سال‌های نخست زندگی، برای کودکتان کتاب بخوانید و وقتی بزرگ‌تر شد، او را عضو کتابخانه کنید و قفسه‌های خانه را هم همیشه پر از کتاب نگه دارید.

7) صبحانه را به خاطر بسپارید
سلسله تحقیقاتی که قدمتش به سال ۱۹۷۰ برمی‌گردد، ثابت کرده که خوردن صبحانه در تقویت حافظه، افزایش قدرت تمرکز و یادگیری، نقش مهمی دارد. کودکانی که صبحانه نمی‌خورند، در مقایسه با کودکانی که روز را با یک وعده کامل شروع می‌کنند، زودتر خسته می‌شوند، تحریک‌پذیرترند و دیرتر واکنش نشان می‌دهند.
اما همه می‌دانیم که در زندگی پرمشغله امروز، خوردن صبحانه کامل همیشه مقدور نیست. با این حال، به خاطر داشته باشید که حتی یک لیوان شیر به همراه یک عدد بیسکویت می‌تواند تمرکز فرزندتان را در مدرسه برای ساعات طولانی حفظ کند.

8) بازی‌های فکری را دست‌کم نگیرید
شطرنج، جدول، معما و چیستان، همگی تمریناتی هستند که مغز را برای تفکر سریع و هوشمند آماده می‌کنند. بازی‌هایی مثل جدول اعداد هم نوعی سرگرمی هستند که در تقویت تفکر راهبردی و توانایی حل مساله و قدرت تصمیم‌گیری کودک، نقش دارند. ذهن فرزندتان را با این‌گونه معماها به چالش بکشید و از او در حل مسائل پیچیده کمک بخواهید.

9) به کودکتان موسیقی بیاموزید
اگرچه شنیدن صدای طبلی که کودک می‌نوازد، همیشه خوشایند و گوش‌نواز نیست اما به یاد داشته باشید یادگیری موسیقی یکی از راه‌های ارتقای سطح هوشی کودکان است. براساس مطالعات محققان دانشگاه تورنتو، فراگرفتن موسیقی به صورت منظم، در افزایش ضریب هوشی و بهبود عملکرد کودکان در مدرسه موثر است و هرچه سال‌های بیشتری صرف این کار شود، نتیجه بهتری حاصل خواهد شد. این بررسی نشان داده است که یادگیری موسیقی در دوران کودکی، عامل تعیین‌کننده‌ای در بالا بردن سطح نمرات کودک در مدرسه و ارتقای سطح هوشی او در دوران بزرگسالی است. پس برای اینکه به فرزندتان کمک کنید تا موتزارتِ درونی خود را آشکار کند، برای ثبت‌نام او در گروه‌های موسیقی مدرسه یا کلاس‌های خصوصی پیش‌قدم شوید.

همه چيز در باره دندان عقل

دکتر کرمانی: در دهان يك انسان بالغ 32 دندان وجود دارد، چهار عدد از آنها كه بعد از بقيه دندانها در آخر قوس هاي دنداني رويش مي يابند دندانهاي عقل ناميده مي شوند. سن تقريبي شروع تشكيل آنها در استخوان فك 10-9 سالگي بوده، تاج در 14 سالگي كامل شده و در سالهاي آخر دوره نوجواني شروع به رويش در داخل استخوان نموده و بعد از 16 سالگي در دهان ظاهر مي گردند. وجه تسميه اين دندان زمان رويش آنها به داخل حفره دهان است كه مصادف با بلوغ فكري است. در طي رشد و تكامل فكين معمولاً جا براي رويش اين دندانها فراهم مي گردد. دندان عقل اگر درست و بجا رويش يابد ، مثل بقيه دندانها مفيد و موثر در سيستم جونده بوده و عليرغم تصور غلط عاميانه در اين موارد نبايد كشيده شوند. دندانهاي عقل نهفته كدامند؟   اگر فك متناسب با رويش دندان رشد كافي نداشته باشد و يا به عبارت ديگر با رشد فك جا براي رويش اين دندان فراهم نگردد و يا جهت و مسير رويش آنها غير عادي باشد، قادر به رويش نبوده و در استخوان نهفته باقي مي مانند. تشخيص دندان نهفته در فك چگونه است؟   دندانپزشكان با معاينه داخل دهان و با كمك راديوگرافي وجود دندانهاي عقل نهفته را تشخيص مي دهند   دندان عقل نهفته اگر درآورده نشود چه عوارضي دارد؟   دندانهاي نهفته مشكلات عديده اي را مي توانند در آينده ايجاد نمايند:   1 - عفونت لثه؛ لثه پوشاننده دندان نهفته اي كه تعدادي از آن به محيط دهان باز شده بطور مكرر دچار عفونت و التهاب شده و دردناك مي گردد.   2 - عفونت استخوان   3 - آبسه و سلوليت؛ اگر عفونت لثه درمان نشود به استخوان رسيده و باعث تخريب دندان و استخوان مي گردد. اگر عفونت از استخوان بگذرد و به بافتهاي نرم گونه، گردن، حلق و زير زبان سرايت كند ايجاد آبسه و يا تورم منتشر بافت نرم را كه سلوليت ناميده مي شود مي كند كه توام با درد، تب، تورم ، قرمزي و مشكل در بازكردن دهان خواهد بود.   4 - صدمه به دندان مجاور؛ دندان نهفته با فشار بر ريشه دندان مجاور ممكن است باعث تحليل ريشه آن شود.    5 - ايجاد كيست؛ كيسه نازكي تاج دندان رويش نيافته را در استخوان فك در برگرفته است كه بعد از رويش دندان به داخل حفره دهان از بين مي رود. اگر دندان رويش نيابد ممكن است بزرگ شده و تبديل به كيست گردد. كيست ها تدريجاً بزرگ شده و سبب تخريب و تضعيف استخوان و مشكلات بعدي مي گردند.   6 - درد؛ يك دندان عقل نهفته مي تواند ايجاد دردهاي با علت نا مشخص و منتشر به نواحي سر و گردن نمايد.   7 - حركت دنداني؛ اعتقادي وجود دارد كه ممكن است فشار ناشي از اين دندانها سبب بي نظمي در رديف دندانها شود كه از نظر علمي ثابت شده نمي باشد.   دندانهاي عقل نهفته را چه بايد كرد؟   اگر دندانپزشك تشخيص دهد كه دنداني قادر به رويش نمي باشد، بايد آن را كشيد.       زمان مناسب درآوردن آنها چه موقع مي باشد؟ اين دندانها تا جايي كه قادر به رويش باشند، بطرف سطح حركت مي كنند و معمولاً در سطح پشتي دندانهاي آسياي بزرگ دوم گير مي افتند و جلوتر نمي روند. اين حالت معمولاً در سنين 16 تا 17 سالگي اتفاق افتاده و بهترين زمان براي درآوردن آنهاست. در اين سن به دليل وجود كيسه رويشي بزرگي كه تاج دندان را در بر گرفته و همچنين به اين علت كه ريشه دندان هنوز رشد نكرده و كوتاه مي باشد، كشيدن آنها را آسان مي كند، ضمن اينكه از بروز عوارض فوق الذكر و عوارض حين جراحي نيز پيشگيري مي شود. بيحسي موقت؛ در بعضي افراد ريشه هاي كامل شده، مجاور كانال عصبي بوده و كشيدن دندان ممكن است باعث بيحسي كوتاه مدت و گاهاً طولاني بشود. سينوزيت؛ سينوس فك بالا يك حفره بزرگ و طبيعي است. بر اثر شكل گيري و طويل شدن ريشه دندان عقل بالا، ممكن است مجاورت ريشه با سينوس خيلي نزديك شده و در حين كشيدن حفره سينوس باز شده و يا عفوني گردد.   درآوردن ديرتر دندانهاي عقل تا سنين بالاتر و سالمندي چه مشكلاتي دارد؟   موكول نمودن درآوردن دندانهاي عقل به سنين سالمندي ممكن است مشكلات ذيل را به همراه داشته باشد:   - با افزايش سن ريشه ها قطورتر شده و ممكن است كشيدن دندان را سخت تر كند.   - التيام ضعيف تر بعد از كشيدن دندان   - پوسيدگي دندانهاي مجاور   - احتمال فك جوش شدن دندان   - احتمال شكسته شدن استخوان در افراد پير در حين جراحي و درآوردن دندان   - كاهش تحمل بيمار به دليل شرايط سني و درمانهاي پزشكي از قبيل مصرف داروهاي قلبي، ريوي و.

           

  

   

    

    اسکلت سلولی شبکه سه بعدی درهم پیچیده‌ای از رشته‌هاست که این رشته‌ها یکدیگر را در جهات و نقاط مختلف به صورت شطرنجی قطع می‌کنند. اسکلت سلولی اسکلت داخلی سلول را تشکیل می‌دهد.

     یاخته‌های واجد هسته مشخص اشکال متنوعی دارند. در جانوران که دیواره یاخته‌ای وجود ندارد، شکل یاخته دائما تغییر می‌کند. اگر به یاخته‌های در زیر میکروسکوپ بنگرید آن را زنده و متحرک خواهید یافت. سیتوپلاسم به هر طرف جاری است میتوکندریها در جریان سیتوپلاسمی غوطه‌ورند. بخشهایی از غشای پلاسمایی به بیرون یا داخل فرورفتگی دارد یا متورم شده است و این حفره‌ها به سمت بیرون یا داخل جدا می‌شوند و لبه‌های منظم تشکیل داده و تغییر شکل می‌دهند. در تمام این تظاهرات گوناگون یاخته‌های جانوری متحرک و زنده‌اند. امروزه مشخص شده است که اشکال متنوع سلولهای یوکاریوتی و نیز حرکات هماهنگ و منظم آنها به دلیل وجود اسکلت سلولی است. به اسکلت سلولی ماهیچه سلولی نیز گفته می‌شوند.

انواع رشته های اسکلت سلولی:

        دانشمندان توانسته‌اند با جداسازی اسکلت سلولی از سایر محتویات سیتوزول نشان دهند که این ساختار از سه نوع رشته‌های پروتئینی تشکیل شده است. ریز لوله‌ها ، ریز رشته‌ها و رشته‌های حد واسط. هر نوع رشته پروتئینی از زیر واحدهای متفاوتی تشکیل شده است و دارای پروتئینهای ضمیمه می‌باشند. پروتئینهای ضمیمه سرنوشت رشته‌ها را تعیین می‌کنند.

عملکرد پروتئینهای ضمیمه :     

    پروتئینهای ضمیمه بعضی از این رشته‌های مختلف را به یکدیگر متصل می‌کنند. بعضی رشته‌ها را به سایر ساختارهای سلولی مثل غشای پلاسمایی وصل می‌کنند. دیگر تعیین کننده تجمع رشته‌ها در نقاط خاصی از سلول هستند و بعضی باعث حرکت مژه‌ها می‌شوند.

 

ریز لوله‌چه ها :                      

                              

 

       ساختارهایی هستند که در سیتوزول تمام سلولهای یوکاریوتی از آمیب گرفته تا سلول گیاهان و جانوران عالی وجود دارند.گلبول هایقرمز ممکن است استثنا باشند. جزئیات ساختاری ریز لوله‌ها در سلولهای موجودات مختلف بطور شگفت آوری یکسان است. ریز لوله‌ها رشته‌های بلند و توخالی هستند که درازای آنها به حداکثر 200 میکرومتر می‌رسد. قطر خارجی آنها 25 نانومتر و قطر داخلی‌شان 15 نانومتر می‌باشد. هر ریزلوله از 13 رشته به نام پیش رشته تشکیل شده است که به موازات محور طولی ریز لوله قرار گرفته‌اند. پیش رشته‌ها از دو نوع پروتئین کروی مشابه به نام توبولین آلفا (α) و توبولین بتا (β) تشکیل شده‌اند. تشابه ردیف اسیدهای آمینه این دو توبولین حدود 50 درصد است. در واقع واحد تشکیل دهنده پیش رشته‌ها دایمر βα است و این دایمر نیز اصطلاحا توبولین خوانده می‌شود. در هر پیش رشته توبولین به صورت پشت سر هم یعنی αβ←αβ قرار گرفته‌اند. تنوع ریز لوله‌ها عمدتا به دلیل وجود پروتئینهای ضمیمه متفاوت در آنهاست و این پروتئینهای ضمیمه هستند که خصوصیات ویژه یک ریز لوله‌ها را تعیین می‌کنند.

خاصیت قطبی بودن ریز لوله‌ چه ها : 

     یک خصوصیت کلیدی ریز لوله‌ها قطبیت آنهاست. در شرایط درون شیشه ، دراز یا کوتاه شدن ریز لوله‌ها با اضافه یا حذف شدن توبولینها در دو انتهای ریز لوله صورت می‌گیرد.

نقش ریز لوله‌ چه ها :    

     ریز لوله چه ‌های اسکلت سلولی در ترابری مواد نقش دارند. دوک میتوز ، تاژک و مژه مثالهایی از این گونه ساختارها هستند.

 

ریز رشته‌ها :                           

        ریز رشته‌ها که رشته‌های اکتین نیز خوانده می‌شوند زنجیره‌هایی به قطر هفت نانومتر هستند که در تمام سلولهای یوکاریوتی به وفور یافت می‌شوند. رشته‌های اکتین از واحدهای پروتئینی کروی به نام اکتین تشکیل شده‌اند که به صورت منظم به دنبال یکدیگر قرار گرفته‌اند. رشته‌های اکتین مانند ریز لوله قطبی هستند و سرعت اضافه و حذف شدن زیرواحدها در انتهای مثبت بیش از انتهای منفی است.  رشته‌های اکتین دستجات و شبکه‌های اکتینی را ایجاد می‌کنند. این رشته‌ها مانند ریز لوله‌ها در سلولهای مختلف ساختاری مشابه دارند و تنوع آنها به دلیل وجود پروتئینهای ضمیمه آنهاست. یکی از مهمترین پروتئینهای ضمیمه میوزین است که در انقباض ماهیچه‌ای نقش دارد. سیتوکالازین ب باعث کاهش حرکت درون یاخته‌ای بوسیله تاثیر بر اکتین می‌باشد .

 اهمیت اکتین :

     نقش اکتین در ریز پرزهای سلولهای پوششی روده ، حرکت آمیبی و فعال‌سازی پلاکتها و تقسیم سیتوپلاسم و در نهایت عملکرد ماهیچه نقش دارد.

 

 

رشته های حد واسط :  

   رشته‌های حد واسط دسته سوم از رشته‌های پروتئینی اسکلت سلولی هستند قطر آنها 10 نانومتر ، ضخیمتر از رشته‌های اکتین و باریکتر از ریز لوله‌هاست. امروزه معتقدند که این رشته‌ها یکی از اجزای مهم ساختاری اکثر سلولها و بافتهای جانوری می‌باشند. این رشته‌های پروتئینی به مقدار زیاد در بافتهایی یافت می‌شوند که در معرض فشارهای مکانیکی قرار می‌گیرند. بنابراین یکی از نقشهای عمده آنها استحکام بخشیدن به بافتهاست.

رشته‌های حد واسط از نظر ساختاری  :

      رشته‌های حد واسط از چند نظر بار ریز لوله‌ها و ریز رشته‌ها تفاوت دارند. از نظر ساختاری این رشته‌ها پلیمرهایی از پروتئینهای رشته‌ای هستند. در حالی که دو نوع رشته دیگر از زیر واحدهای کروی تشکیل شده‌اند. انواع رشته‌های حد واسط بسته به نوع سلول زیر واحدهای ساختاری متفاوت دارند. در حالی که زیر واحدهای ریز لوله‌ها و اکتینها در انواع سلولها مشابهند. در مقایسه با ریز لوله‌ها و اکتینها که دایما در حال تشکیل و تخریب هستند رشته‌های حد واسط پایدارترند و معمولا به صورت پلیمر باقی می‌مانند. تفاوت دیگر این است که رشته‌های حد واسط قطبیت ندارند.
انواع رشته‌های حد واسط  :

     کراتینها یکی از مهمترین انواع رشته‌های حد واسط هستند که تا به حال 30 نوع از آنها ساخته شده است. کراتینها عمدتا در ساختارهایی مانند مو ، پشم و ناخن ساخته می‌شوند و جایگاه آنها در سیتوپلاسم است. وجود رشته‌های کراتین در سلول باعث استحکام آنها می‌شود. و یکی دیگر از رشته‌های حد واسط لامینها می‌باشند که ساختار صفحه‌ای بوجود می‌آورند. جایگاه آنها در زیر غشای داخلی هسته است و برخلاف کراتینها ناپایدارند. زیرا در آغاز تقسیم میتوز تخریب و در پایان آن مجددا تشکیل می‌شوند. لامینها ، اسکلت هسته را بوجود می آورد.

منبع :منبع :www.daneshmand.roshd.ir  

بر گرفته از نوشته های سر کار خانم الیاسی در زیست پیام مشهد.

                                   

  

   

نمونه سؤالات فصل 3 :                             ۲۳/۱۱/۸۵

1- در چشم گاو که برای تشریح آماده است ؛ قبل از تشریح کدام از خارج دیده نمی شود ؟

الف ) شبکیه و عصب بینایی   ب) صلبیه ، عنبیه        ج) مشیمیه و لکه ی زرد     د) عنبیه ، زجاجیه

2- دومین لایه ی کره چشم که نازک و ...................... است مشیمیه نام دارد .

3- پاسخ دهید :

الف) عدسی چشم به کدام ماهیچه متصل است ؟

ب) در صورتی که تصویر اشیای نزدیک پشت شبکیه تشکیل شود ، فرد به چه بیماری مبتلا است ؟

ج) کدام بخش گوش در حال تعادل دارای نقش است ؟

4- الف ) چگونگی ایجاد پیام عصبی را در گیرنده ی زبان بنویسید .

     ب) پردازش اطلاعات شنوایی در کدام لب مغز انسان صورت می گیرد ؟

5- الف ) ساختار های متعدد حسی در خط جانبی ماهی ها چه نام دارد ؟

     ب) خفاش ها بر اساس کدام توانایی در شب قادر به شکار می باشند ؟

     ج) ساده ترین گیرنده ی نوری در کدام جانور وجود دارد ؟

6- در هنگام دیدن اشیای دور عدسی چه حالتی پیدا می کند ؟

7- کاپولا ساختاری است که حاوی ............................................. .

8- نقش چشم جامی شکل پلاناریا چیست ؟

9- عصب گوش چند شاخه دارد و نقش و محل خروج هر شاخه از کجا است ؟

10- نقش شیپور استاش چیست ؟

11-جاي خالي را كامل كنيد.  ((بسياري از پاسخ هاي………از بدن مثل انعكاسها پس از تحريك گيرنده هاي درد شروع به كار ميكنند.))

 12-ساختار و عمل گيرنده هاي حسي پوست را بنويسيد.

 13-گيرنده هاي درد در چه شرايطي تحريك مي شوند و اهميت احساس درد چيست؟

14-چگونه مار زنگي در تاريكي مطلق با نهايت دقت مي تواند طعمه را شكار كند؟

15-توضيح دهيد چه عاملي باعث مي شود كه خفاش هنگام پژواك سازي كر نشود؟

16-گيرنده هاي كششي ماهيچه هاي اسكلتي جزكدام گيرنده ها هستند وبه چه محركي حساسند؟

17- ساختمان یک کاپولا را رسم کنید .

18- لايه هاي كره چشم انسان را به ترتيب از خارج به داخل بنويسيد؟

19- هر يك از بخشهاي چشم پلاناريا را نامگذاري كنيد؟

20- انواع گيرنده هاي نوري شبكيه چشم را نام ببريدو تفاوت عمل آنها را بنويسيد؟

21-پير چشمي چگونه ايجاد مي شود؟

22- چشم جامي شكل چيست و در كدام جانور ديده مي شود ؟

23- ساده ترين گيرنده نوري چه نام دارد ودر كدام جانور ديده مي شود؟

24- نقاشي در حال ترسيم يك منظره است،

      الف- وقتي به موضوع نقاشي خود نگاه مي كند چه تغييري در قطر عدسي چشم او ايجاد مي شود؟

    ب- در هنگام كشيدن طرح و نگاه كردن به صفحه نقاشي  ، عدسي چشم او چه تغييري مي يابد؟

25- در شكل زير هر يك از حروف «الف» و «ب» كدام بخش از چشم انسان را نشان مي دهد؟

26- هر يك از گيرنده هاي حسي زير توسط توسط چه عاملي تحريك مي شوند؟

   الف- گيرنده هاي درد                   

  ب- گيرنده هاي كششي ماهيچه اي اسكلتي

  ج- گيرنده هاي مكانيكي ديواره رگهاي خوني

27- به پرسشهاي زير پاسخ دهيد؟

     الف- نوع گيرنده هاي فشار خون كدامند؟

     ب- كدام بخش زبان بيشترين حساسيت را به تلخي نشان مي دهد؟

     ج- خط جانبي در كدام گروه از مهره داران وجود دارد؟

28-زجاجيه كدام بخش چشم را پر كرده است  و چه نقشي دارد؟

29-استخوان هاي گوش مياني را نام ببريد و نقش آنها را بنويسيد؟

30- پس از ارتعاشات پرده صماخ توسط امواج صوتي چه اعمالي صورت مي گيرد تا پيام عصبي به مغز برسد؟

31- ساختمان یک چشم دور بین را رسم کنید .

32-    شكل زير مناطق چشايي زبان را نشان مي دهد.

     هر يك از مناطق شماره گذاري شده به كدام مزه

     بيشترين حساسيت را نشان مي دهد؟

33- هنگامي كه سر حركت مي كند، مجراي نيمدايره و سلول هاي مژكدار آن چگونه موقعيت سر را تعيين مي كنند؟

34- فردی پیشنهاد می کند که برای درک مزه ی یک داروی بسیار تلخ ، باید آن را در انتهای زبان قرار دهیم . آیا با او موافقید ؟ چرا ؟

35- شکل یک واحد بینایی مستقل را در چشم مرکب رسم نموده ، نامگذاری کنید .

36- چرا مزه ی کشک سفت دیرتر از کشک نرم ، تشخیص داده می شود ؟ شرح دهید  .

با تشکر از وب زیست پیام

منبع : سوالات طراحی شده توسط دبیران زیست شناسی ناحیه ۴

تشخيص ايدز با تست بزاق :

ریه (شش) یا جگر سفید اندامی است مخروطی شکل مجتمع از بافت اسفنجی که به صورت یک جفت در قفسه سینه قرار دارد. ریه راست متشکل از۳ تکه و ریه چپ از ۲ تکه تشکیل شده است. هر ریه متصل به شاخه ای به نام نایچه است. سرطان ریه نوعی بیماری است که در آن رشد بافت بدخیم در یک یا هر دو ریه ایجاد می شود. سرطان ریه شایعترین سرطان در هر دو جنس در سراسر جهان است و بیش از ۸۰% بیماران مبتلا به این سرطان در فاصله ۵ سال از زمان تشخیص بیماری جان خود را از دست می دهند.با توجه به سلولی که دچار تراریختی و سرطان شده است اشکال مختلفی از سرطان ریه وجود دارد که هر کدام نشانه ها و عوارض خاص خود را دارند. شایع ترین اشکال سرطان ریه عبارتند از: ۱- سرطان ریه با یاخته های کوچک (Small cell lung cancer)- یاخته های سرطانی نوع کوچک در زیر میکروسکوپ به شکل جوی دو سر دیده می شود و به آن سرطان جو شکل (Oat-shaped) نیز گفته می شود. روند رشد این نوع سرطان ریه سریع است و در مدت زمان کوتاهی در اندامهای دیگر پراکنده می شود. حدود ۲۰% سرطانهای ریه از این نوع است. ۲- سرطان ریه با یاخته های غیر کوچک (Non-small cell lung cancer)- این نوع سرطان ریه با توجه به نوع سلول موجود در بافت ریه که دچار تراریختی و سرطان شده است تعریف می شود. اشکال مختلفی از این نوع سرطان وجود دارد که هر کدام نشانه ها و عوارض خاص خود را دارند و عبارتند از : i) سرطان بافت بشره ای (Squamous cell carcinoma)- این سرطان از شا یع ترین انواع سرطان ریه است و شروع آن معمولاً از نایچه ها است و در مقایسه با دیگر اشکال سرطان ریه رشد آهسته تری دارد و مدت ها طول می کشد تا به اندامهای دیگر سرایت کند. ii) سرطان غدد مترشحه مخاط و مجاری لنفاوی ( Adenocarcinoma) – این نوع سرطان ریه معمولاً در زیر بافت پوششی نایچه ها یا در مجاری لنفاوی کناره خارجی ریه رشد می کند. iii) سرطان ریه با یاخته های بزرگ ( Large cell carcinoma)- این نوع سرطان اغلب در شاخه های کوچکتر نایچه ها تظاهر می کند. از هر ۵ مورد سرطان ریه یکی از آنها از نوع یاخته های کوچک و بقیه از نوع غیر کوچک است. نوع نادری از اشکال سرطان ریه نیز به نام مزو تلیوما (mesothelioma) وجود دارد. این نوع سرطان ریه موجب تراریختی بافت پوششی ریه می شود و در افرادی تظاهر می کند که در تماس با آزبست ( پنبه نسوز) بوده اند. علائم هشدار دهنده سرطان ریه • افزایش و یا شدت سرفه در فرد سیگاری• سرفه همراه با خلط خونی• تنگی نفس دراثر فعالیت• خس خس سینه به صورت حاد• درد مبهم و یا مشخص در قفسه سینه• خشن شدن صدا یا تغییر آن به شکلی که بهبود پیدا نکند• عفونت های مکرر ریه و مجاری تنفسی• کاهش وزن• بی اشتهائی• تورم در ناحیه گردن و صورت• ضعف و خستگی مفرط علاوه بر نشانه های فوق ممکن است عوارضی در بیمار ظاهر شود که ارتباطی با سرطان ریه نداشته باشد و به سرایت سرطان به اندامهای دیگر بدن مربوط باشد. در چنین مواردی بیمار از سردرد، احساس ضعف عمومی، سهولت شکستگی و آسیب پذیری استخوانها، انواع خونریزی و لخته شدن غیر عادی خون شکایت می کند. سرطان ریه درمراحل ابتدایی هیچ نشانه ای ندارد و بیماران اغلب زمانی به پزشک مراجعه می کنند که بیماری در مراحل پیشرفته قرار دارد و در نتیجه آمار مرگ این نوع سرطان رقم بالایی دارد. سبب شناسی: سرطان زایی ریه عامل مستعد و پیشتاز در تظاهر سرطان ریه مانند هر سرطان دیگری به هم خوردن نظم تقسیم سلولی است. تحقیقات آماری و بالینی روند بدخیمی بیماری سرطان ریه را به این عوامل ارتباط می دهند: اعتیاد به دخانیات - خطر ابتلا به سرطان ریه با افزایش مقدار و مدت تماس با دود تنباکو رابطهً مستقیم دارد و هرچه سن شروع استعمال دخانیات پائین تر باشد عامل مستعد کننده و پیشتاز در ابتلای به سرطان ریه افزایش پیدا می کند. آلاینده های موجود در هوای محیط زیست و محل کار- موادی چون آزبست (پنبه نسوز)، گاز رادون (گازی بی رنگ و بی بو که از تجزیه طبیعی اورانیم در آب ، خاک و مصالح ساختمانی قدیمی تولید می شود)، اورانیوم و نیکل عامل مستعد کننده و پیشتاز در ابتلاء به سرطان ریه هستند. استنشاق دود سیگار در محیط برای افراد غیر سیگاری عوامل ژنتیکی- وجود سابقه سرطان ریه بین اعضای نزدیک خانواده احتمال ابتلا به این سرطان را افزایش می ‌دهد. عوامل ایمنولوژیک(ایمنی) - نارسایی مکانیسم ایمنی طبیعی بدن عاملی مستعد کننده در ایجاد سرطان ریه شناخته شده است. سن- افراد بالای ۶۰ سال بیشتر در معرض خطر ابتلا به سرطان ریه هستند و باید بیشتر مراقب علائم هشدار دهنده این بیماری باشند. الگوهای غربالگری سرطان ریه با توجه به وضیعت عمومی سلامت فرد، بررسی های تشخیص سرطان ریه ممکن است شامل: ۱- عکسبرداری از ریه ها با تابش اشعه X ۲- آزمایش خلط ۳- سی تی اسکن (Computerised tomography scan)- در این روش دستگاه سی تی اسکن با گرفتن تعدادی عکس توسط اشعه ایکس، تصویری سه بعدی از بدن را نشان می دهد و از این طریق محل و اندازه دقیق ضایعه و پراکندگی تومور ریه به بخش های دیگر قفسه سینه یا اندام های دورتر مانند کبد مشخص می شود. ۴- سی تی اسکن دورانی یا اسپایرال (Spiral CT scan) -– در این روش یک دستگاه کامپیوتری سی تی اسکن با حرکات دورانی به دور بدن بیمار در هر دور بیش از صد تصویر از بدن بیمار می گیرد. در سی تی اسکن دورانی ضایعات کوچکی که از طریق سی تی اسکن معمولی قابل روئت نیست، مشاهده می شود. ۵- پرتونگاری با استفاده از تشدید میدان مغناطیسی (MRI Scan) – این آزمایش مشابه سی تی اسکن است با این تفاوت که به جای تابش اشعه X از مغناطیس جهت عکسبرداری از اعضای بدن استفاده می شود. در این آزمایش بیمار به مدت ۳۰ دقیقه به طور ساکن درون اتاقک این دستگاه می ماند و تصاویر مقطعی از بدن او تهیه می شود. ۶- نمونه برداری یا بیوپسی (biopsy)- بررسی میکروسکوپی از نمونه بافت تومور. این آزمایش بسیار مهم است زیرا مطمئن ترین روش برای تشخیص سرطان ریه و نوع آن به حساب می آید. روشهای متفاوت بیوپسی ریه عبارتند از: نمونه‌ برداری با سوزن (needle aspiration): در این روش با تابش پرتوی اشعه ایکس، توده در صفحه تلویزیون دیده می شود و پزشک با دقت با سوزن مقداری از بافت ریه را با سرنگ کشیده و برای آزمایش بافت شناسی جدا می کند. نمونه‌برداری با بروتکوسکپ یا برونکوسکپی Bronchoscopy)): بروتکوسکپ لوله ای فلزی و توخالی است که به یک لامپ مجهز شده و از طریق دهان یا بینی به داخل نای فرو داده می شود و مشاهدهً بصری بافت ریه را امکان پذیر می کند سپس پزشک با دقت مقداری از بافت و مایع درون ریه را از طریق این لوله برای امتحان بافت شناسی جدا می کند . قبل از انجام این عمل به بیمار بیهوشی موضعی داده می شود. نمونه‌برداری باز (جراحی). در نمونه برداری باز، بیهوشی عمومی لازم است و می تواند به روش معاینه توراسکپی (Thoracoscopy) یا مدیاستینوسکپی (Mediastinoscopy) انجام شود. جراحی به پزشک امکان معاینه درون قفسه سینه و غدد لنفاوی نزدیک ریه را می دهد وطی آن در پوست پائین گردن شکاف کوچکی داده می شود و از این طریق لوله ای به درون قفسه سینه فرستاده می شود. انتهای این لوله متصل به نورافشان و بزرگنما است. جراح در این مرحله سلولها و غدد لنفاوی که دچار تراریختی شده اند می تواند نمونه برداری و مورد بررسی دقیقتری قرار دهد. از این طریق می توان اندامهای واقع در منطقه بین ریه چپ و راست را دید و برای تشخیص پراکنده شدن یاخته های سرطانی به غده های لنفاوی مجاور ریه استفاده کرد. ۷- توموگرافی با نشر پوزیترون یا پت اسکن (PET-Positron emission tomography) - در این روش دستگاه اسکنر در اطراف بیمار می چرخد و تصویر از طریق نشر پوزیترون بوسیله یک ماده رادیواکتیو که به بیمار تزریق شده و یا توسط او استنشاق می شود، شکل میگیرد، با این روش مشاهدهً بصری ریه درسه بعد امکان پذیر می شود. ۸- سونوگرافی ( Ultrasound) در این شیوه از امواج صوتی جهت بررسی ساختار توده در ریه استفاده می شود. ۹- آزمایش تنفس (Lung function test )- در این شیوه بیمار قبل از جراحی تحت آزمایشات تنفسی متفاوت قرار میگیرد. ۱۰- آزمایش خون- تومورهای سرطانی آنتی‌ ژن و آنزیم ‌های مشخصی را تولید می ‌کنند که ممکن است از طریق آزمایش خون کشف شوند. اندازه‌ گیری آنتی‌ ژن کارسینو امبریونیک(arcinoembryonic Antigen-CEA) و آنزیم ( Neuron-specific enolase (NSE از آزمایش های غربالگر این بیماری است. افزایش میزان سطح این پروتین ها مبین نشانه های سرطان و کاهش میزان آنها در حین درمان نشانه مهار کردن رشد سرطانی سلول های بیمار است. ۱۱- اسکن استخوان Bone Scan - تصویربرداری از استخوان به وسیله یک ماده رادیواکتیو روشی بسیار ارزشمند است که در تشخیص انتشار سرطان به استخوان، موثر بودن درمان سرطان و روند التیامی نواحی درگیر در استخوان به کار می رود. الگوهای درمانی سرطان ریه الگوهای درمانی بیماری سرطان ریه بستگی به نوع سرطان، وضعیت بیماری در شروع درمان، سن، سلامت عمومی و چگونگی واکنش بیمار به نوع درمان دارد. سرطان ریه معمولا به دلیل غنی بودن سیستم خون رسانی و لنفاوی ریه به راحتی می تواند به دیگر اندامهای بدن سرایت کند. با توجه به سن و وضعیت سلامت بیمار ممکن است الگوهای درمانی زیر بکار گرفته شود: ۱- جراحی – معمولا اگر ضایعه بدخیم منحصر به ریه باشد ممکن است بخش کوچک(wedge section) یا تکه کاملی از ریه (لوبکتومی) ( lobectomy) و یا تمام یک ریه (نومونکتومی) pneumonectomy) ) برداشته می شود. عوارض جانبی جراحی، خونریزی و در نتیجه کم خونی، مشکلات تنفسی و خواب آلودگی است. ۲- شیمی درمانی - جهت از بین بردن یاخته های سرطانی پراکنده مورد استفاده قرار می گیرد. شیمی درمانی جهت پیشگیری از عود بیماری و مواردی که سرطان در بدن پخش شده تجویز می شود. استفاده از داروهای شیمیایی منجر به انهدام سلولهای سرطانی می ‌شود. عوارض جانبی شیمی درمانی عبارتند از: حالت تهوع و استفراغ، ریزش موی سر و ابرو، کاهش گلبولهای سفید خون، ضعف سیستم ایمنی و دفاعی بدن، عفونت، احساس درد، خشکی دهان و پوکی استخوان، کم‌خونی‌، و کاهش تعداد گلبولهای قرمز خون که ممکن است سبب خستگی، سرگیجه و احساس سرما در بیمار شود. اسهال و یبوست، و سفتی و خشکی مفاصل از دیگر عوارض جانبی شیمی درمانی است. ۳- رادیوتراپی یا اشعه درمانی - جهت از بین بردن مستقیم ضایعه بدخیم ریه بکار گرفته می شود. در این روش از اشعه با انرژی زیاد استفاده می شود و این اشعه با آسیب رساندن به سلولهای زنده منجر به مرگ آنها می‌ شود. خستگی شدید، ‌افسردگی، تهوع، ‌استفراغ، بی‌ اشتهایی و آسیب‌های عروقی و تنفسی از عوارض جانبی رادیوتراپی است. همچنین رادیوتراپی ممکن است باعث سرکوب سیستم خونساز بدن و کاهش گلبولهای سفید و ضعف سیستم ایمنی بدن و نهایتا بروز عفونت شود. ۴- درمان فوتودینامیک (Photodynamic Therapy ) ـ استفاده از رنگ و نور است. در این شیوه رنگ به داخل یک ورید تزریق و سپس در تمام بدن منتشر می‌ شود. بعد از چند روز، این رنگ فقط در سلولهای بدخیم باقی می ‌ماند. سپس نور قرمز رنگ لیزری به سلول تابانده می شود و رنگ درون سلول سرطانی این نور را جذب می‌ کند. این امر منجر به عکس ‌العمل فوتوشیمیایی که مخرب سلول‌ها است می ‌شود. ۵- درمان بیولوژیکی یا ایمونولوژیک - که مشتمل بر بازسازی، تحریک،‌ هدایت و تقویت سیستم طبیعی دفاعی بدن بیمار است و با استفاده از آنتی‌ بادی و هدایت سیستم دفاعی خود بیمار جهت مبارزه با سرطان صورت می گیرد. استفاده از عواملی مانند اینترفرون‌ـ سلولهایی که فعالیت ضدتوموری مستقیم دارند، و آنتی‌ بادی های مونوکلونال که اثرات تداخل بقاء سلول را دارند، رشد سرطان را کاهش می دهد. ۶- Stent وسیله یا قالبی جهت ایجاد کانال تنفسی مصنوعی در بیمار مبتلا به سرطان ریه- این روش در بیمارانی که دچار اختلالات تنفسی هستند، بکار گرفته می شود. ۷- سوزاندن ضایعه بدخیم با اشعه لیزر- در بعضی موارد ضایعه بدخیم سرطان ریه منجر به مسدود شدن حنجره می شود. در چنین موردی پزشک با سوزاندن ضایعه بدخیم با اشعه لیزر راه عبور هوا را برای بیمار باز می کند. این روش به طور کامل نمی تواند منجر به ازبین بردن ضایعه بدخیم شود اما کمکی است جهت سهولت تنفس در بیمار. سرطان ریه درمراحل ابتدایی هیچ نشانه ای ندارد و بیماران اغلب زمانی به پزشک مراجعه می کنند که بیماری درمراحل پیشرفته قرار دارد. تدابیر پیشگیرانه ای مانند دوری از آلاینده ها و عدم استعمال دخانیات و بررسی محیط خانه از نظر عدم وجود گاز رادون و آزبست بهترین روش محافظتی در برابر بیماری مهلک سرطان ریه است.