ندای اندیشه

حضرات انبیاء و انذال کتب برای تهذیب نفس،افراد و جامعه آمده اند. اینها دست به دست هم داده اند که مارا از خودیت درآورند و در وادی خدا قرار دهند.قبل از بیان بحث اصلی که شاید چند موضوع جداگانه باشد باید چند مقدمه ذکر کنم:
1-خطر را خوب بشناسیم ،صفات رذیله به انسان چه خطری ایجاد می کند تا انسان به دنبال زدودن آن برود
2-صفات رذیله چیست و تعداد آن چه مقدار است؟
3-اگر در انسان صفات رذیله پیدا شد آیا امکان برطرف کردن آن هست؟
در اصل بحث که راه تهذیب چیست وارد می شویم.با این بیان ما خیلی چیزها را نمی بینیم چراکه در حجاب هستیم و حجاب جلوی چشممان گرفته که از ظلمت درون ناشی می شود و ظلمت درون از اعمال ظلمت زا ناشی می شود .
قرآن و روایات از این اعمال تعابیر مختلفی کرده است گاهی به ذنب و اثم و گاهی به خطیئه و گاهی به سئعه تعبیر شده است.در اینجا اهمیت تزکیه به خوبی روشن می شود که قرآن میفرماید :
قَدْ أَفْلَحَ مَنْ زَکَّاها وَ قَدْ خابَ مَنْ دَسَّاها سوگند به نور و تاریکی و... که خداوند تشخیص فطری زشتی‌ها و خوبی‌ها را به انسان عطا کرد.
اگر از ما بپرسند گنا از کجا بوجود می آید در جواب آنها خواهیم گفت گناه از اعمال ظلمت زا که همان صفات رذیله است بوجود می آید.
نتیجه : پس باید صفات رذیله را بشناسیم و خطر و زیان ان را در جامعه درک و احساس کنیم و آن را از بین ببریم

یکی از مصیبت های سنگینی که امروزه دامنگیر جامعه امروزی شده ، خود را تابع زمانه کردن است .

إنّما قال(ص): ذلک و الدّین قلّء، فأمّا ال آن و قد اتسع نطاقه و ضرب بجرانه فامرؤء و ما اختار؛«1»

رسول خدا(ص) این مطلب را هنگامی فرمودند که اهل دین اندک بودند؛ اما اینک که دین گسترش پیدا کرده و استقرار یافته است، هر کس به اختیار خود می باشد.

منظور امام از این سخن این است که عنوان تشبّه به یهود، به کم بودن تعداد مسلمانان و زیاد بودن تعداد یهودیان بستگی دارد. به این معنا که چنانچه تعداد مسلمانان کم باشد و مسلمانی محاسن خود را خضاب نکند، خود را شبیه یهودیان کرده و عملش تقویت آنان محسوب می شود. اما پس از گسترش اسلام در سراسر زمین و در اقلیت قرار گرفتن یهودیان، خضاب نکردن، باعث تشبّه به یهودیان نمی شود.

2.محمد بن مسلم و زراره روایت کرده اند که از امام باقر(ع) در مورد حکم خوردن گوشت الاغ اهلی سؤال کردند. حضرت در پاسخ فرمودند:

نهی رسول اللّه(ص) عن أکلها یوم خیبر و إنّما نهی عن أکلها فی ذلک الوقت لأنّها کانت حمولة الناس، و انّما الحرام ماحرّم اللّه فی القرآن؛«2»

رسول خدا(ص) در جنگ خیبر از خوردن گوشت الاغ نهی کردند؛ ولی نهی رسول خدا در آن زمان به این دلیل بوده که الاغ در آن زمان وسیله حمل مردم بوده است. همانا حرام، آن است که در قرآن حرام شده باشد.

در این حدیث اشاره شده که نهی رسول خدا(ص) از خوردن گوشت الاغ به واسطه این بوده که در آن زمان ذبح این حیوان باعث حرج و مشقت بوده است. زیرا در آن زمان این حیوان وسیله حمل مردم و کالاهای آنها بوده است و این امر نشان می دهد که اگر در زمان دیگری به این حیوان نیاز نباشد، ملاک حرمت ذبح و خوردن گوشت آن هم از بین خواهد رفت.

پس در نتیجه انسان است که با انجام اعمال مختلف باعث بروز احوال گوناگون در جامعه شده و گناه را بر دوش محیط وزمانه می اندازد . در نهایت این خود اوست که باید از فرصت هایی که بدست می آورد به نفع خود و زمانه طوری استفاده کند که باعث رواج بی بند وباری و فساد نشود ؛وبتواند قبل از اینکه کسی از زمانه برای کارهای خود توجیهی بیابد ،آن را بر پایه ی دین تغییر دهد.إنشاالله

1.نهج البلاغه، حکمت شماره 17.

2. وسایل الشیعه، ج16، باب چهارم از ابواب الاطعمه و الاشربه، حدیث 1.

یکی از راه های اثبات توحید قانون تلازم است. تلازم یعنی بین ماده و صورت تلازم وجود دارد ،به عبارت دیگر بین ماده ی اولیه ی عالم که به نام هیو لاست که با صورت تلازم دارد یکی از راه های اثبات توحید است .
ماده در خارج بدون صورت تعین و  وجود ندارد و صورت همچنین ،گرچه نیمه استقلالی دارد ،اما در خارج به تنهایی کاره ای نیست و ناقص است . باید دستی در کار باشد که بالاتر از ماده و احکام ماده است تا در هر لحظه به ماده ، صورت بدهد و این اصل را ، اصل ماورای طبیعت که ما از آن تعبیر به توحید می کنیم می نامند.
 طبیعت و ماده را خداوند صورت داده و به صورت های زیبا در آورده است .انسان باید حاکم بر طبیعت و ماده باشد و با تفکر در هستی و چگونگی پیدایش صورت هستی و شکل آن راه حق را بیابد وبا خدا ارتباط پیدا کند . اگر انسان ماورای طبیعت و دنیا دستی توانا به نام خالق یکتا نبیند ، دیگر این انسان در طبیعت مانده و توان حرکت به حق و شناخت توحید را ندارد .
انسان هستی را آثاری از خالق ببیند و خدا انسان را دعوت کرده تا در این هستی دنیا درس توحید بیاموزد ،تا با عمل کردن به کمال انسانیت برسد .همانند حضرت ختمی مرتبة رسول الله" صلی الله علیه و آله والسلم " شود، چنان که مائده ی آسمانی"پرنده بریان شده "از طرف خداوند به ایشان رسید و ایشان دعا کردند که خدایا بهترین خلق خود را بر سر این سفره برسان تا با ما هم غذا شود .ناگاه دیدند که حضرت علی علیه السلام پیدا شدند ،غذا را خوردند و به کسی ندادند و این مائده ی بهشتی مال پیامبر خدا و حضرت علی علیه السلام بود . آری ، هر کس که با نگاه به طبیعت و تفکر در صورت های مختلف آن دستی به نام خالق را ببیند  و تسلیم اوامر خدا باشد ،  نتیجه اش همان نزول عنایات و برکت بر همان شخص است.(1)

اولین ركن درمباحث جامعه شناختی،حاكمیت نظام اجتماعی در جامعه بر طبق معیار دین واعتقادات مذهبی است بیشتر جامعه شناسان امروزمانندویل دورانت معتقدند كه جامعه بدون قوانین اعتقادی ومذهبی جامعه  بی نظم ومختل وفلج است وهر تصمیمی در جامعه بدون اعتقادات بی اثر ونافرجام است مانند گور باچف در كتابش آئین اجتماع یكی از علل شكست جامعه كمونیستی در شوری رانبودن مذهب دانست  بلی یكی ازاصول اصلی كه جامعه رانگه می داردواز خطرات ونابودی حفظ میكندحاكمیت مقدسات آسمانی است مردمی كه در جامعه دینی زندگی می كندوبه دین عمل میكند بهترین الگوو نمونه بر سایرجوامع ازنظراخلاق وادب وانسانیت وارتباطات اجتماعی است چون انسان از نظر فطرت اجتماعی است ودین مردم رابه اجتماعی وتعاون وارتباطات بر اساس ارزشهای انسانی دعوت میكندقرآن كریم بعد از بیان توحیدبر نام های خداوندمعارف واحكامی بیان میكند نام خدا همانند ذات او منزه ومقدس ودارای بركات برای جامعه است و انسانها رابا دووظیفه آشنا میكندیكی تسبیح نام او ودوم مبارك دانستن نام خداوند وتبرك جستن بسوی او.زیرا درتسبیح ومنزه دانستن نام خداوند نفی شرك وآلودگی وانحرافات ازاعتقادات فردی و عملی در شخص وجامعه میشودو تسبیح نام خدا در آیات الهی بعنوان یك دستورآمده (فسبح باسم ربك العظیم) واقعه 74 در دستور دوم خداوندمبارك دانستن نام خداوند،قرآن نام خداوند رامنشابركات میداند جامعه و فردرابه پاكی ،هویت ،تلاش پویای وفعال بودن جامعه دعوت میكند

نتیجه:اسلام جامعه رابه تمام معنا،به طهارت ورفتار درست دعوت میكندوازناهنجاریهاورفتارهای ناشایست دور میكندوجامعه رادر پرتو نام خداوند،سالم، متمدن والگو به سایر جامعه معرفی وصادر میكند

"قُلْ إِنَّما أَعِظُكُمْ بِواحِدَةٍ أَنْ تَقُومُوا لِلَّهِ" (سبأ/46)"ای پیامبر بگو من شما را به یك چیز پند میدهم و آن اینكه برای خدا قیام كنید و به پا خیزید."