سایت تخصصی معماری علی سواعدی

شيپارا، ساختماني اداري طراحي شده توسط گروه SDeG مي باشد كه در بخش شهري بسيار متراكمي از شهر بالاجي در هند قرار گرفته است و از سه جانب بوسيله ساختمان هاي برجسته اي احاطه گشته است. نماي اصلي اين ساختمان، تضادي آشكار را با پارك سرسبز مقابل آن ايجاد نموده است.

كاربري هاي اين ساختمان در دو طبقه آن سازماندهي گشته اند. سيركولاسيون مارپيچ ِ آن، حركت كاركنان را در حجم و ارتباطشان با مديريت را هماهنگ مي نمايد. نما و بازشوهاي سقفي طراحي شده ي اين پروژه، علاوه بر ورود نور طبيعي به فضاهاي داخلي، نماهاي تعريف شده اي از درختان زيباي اطراف آن مي سازند.

در حاليكه بيشترِ بيان ساختمان، از مفصل بندي هاي داخلي آن مشتق شده است، فرم قرارگيري آن به غير از عقب نشيني اجباري، بر پايه هاي قوسي تاكيد ورزيده است. نماي اين ساختمان ِ منحصر بفرد، در تعاملي بكر با پارك سبز روبه رويش، از متريالي صامت در نظر گرفته شده است و فقط پرداختي لعابي بر روي بتون آن به كار رفته است.

پس از بررسي صدها پروژه ي ارائه شده توسط معماران و شركت هاي نيويوركي، هيئت داوراني از دوازده معمار برجسته، معماران منظر، اساتيد، منتقدان و برنامه ريزان شهري توسط مركز معماري نيويورك گرد هم آمدند و 42 پروژه ي متفكرانه را به عنوان برندگان جايزه طراحي AIA نيويورك 2013 معرفي نموده اند.

بخش اول اين گزارش را در اين خبر ملاحظه فرموده ايد.

در دومين قسمت اين خبر به معرفي برندگان جوايز افتخاري گروه معماري و جوايز گروه طراحي داخلي در دو بخش افتخاري و شايستگي مي پردازيم.

نقاط عطف تاریخ هنر مدرن بعضا به واسطه زوج های هنرمندش رقم خورده، معماری نیز از این رویه دور نبوده است و شکست ها و سلامت عاطفی معماران تاثیر واضحی بر اثارشان گذاشته است، انچه پی می آید گذری است بر تصاويري از این زوج ها.

عكس اول : مارگارت مك دونالد، هنرمند ( اولين از سمت چپ ) و چارلز رني مكينتاش، معمار و هنرمند ( پايين در ميان عكس ) ؛ اسكاتلند

هيئت داوران جايزه ي آقا خان كه شامل افرادي چون ديويد اجاي، توشيكو موري، مايكل دسوينه و برنده پريتزكر پرايز 2013 ونگ شو، همراه با هنرمنداني چون شاه ضيا سيكندر و محققان معماري چون دكنر هويدا الحريتي و محمود ممداني، 20 پروژه از سرتاسر جهان را انتخاب نموده اند و به عنوان برترين پروژه هاي معماري در جوامعي با حضور عميق مسلمانان، به رسميت شناخته اند.

اين جايزه كه در سال 1977 توسط آقا خان، رهبر روحاني شيعه اسماعيلي، پايه گذاري گشته است؛ به جستجو و شناسايي پروژه هاي قدرتمند و منحصر مي پردازد كه تا حد زيادي به بهبود زندگي عمومي و احتمالات ساختاري ِ فرم پرداخته اند.

اين پروژه هاي برگزيده، شانس برنده شدن 1 ميليون دلار و تغيير تكنيك هاي ساختمان هاي سنتي را به پروژه هاي معماري اي استاندارد و تكنوتيكي نوآورانه خواهند داشت.

عكس نخست : مركز ترجمان mapungubwe از معمار پيتر ريچ در افريقاي جنوبي

يوري انسر، معمار اندونزيايي، اين پروژه را همراه با معمار روماه آسوه، به عنوان شروع جنبشي براي حفظ خانه هاي سنتي و تكنولوژي هاي ساختماني اندونزي آغاز نموده است. اين معمار، طراحان جوان را به روستاهاي دور مي برد تا هم كارآزموده گردند و هم به نوسازي خانه هاي سنتي موجود بپردازند؛ با اين فرض كه روش هاي ساخت خانه هاي بومي، با مرور زمان بدست آمده و آزموده شده اند تا به ساخت و سازي كاملا موثر و سازگار با محيط بدل گردند.

اعتقاد به قدرت حكمت ِ بومي، نتيجه ي پرباري براي اين معمار به ارمغان آورده است؛ وي كه يكي از نامزدهاي دريافت جايزه آقاخان 2013 مي باشد، در شرف كسب جايزه حفاظت از ميراث فرهنگي يونسكو براي آسيا و اقيانوسيه، براي كاري مشترك با انجمن وائه ريبو در جزيره فلورس، اندونزي نيز مي باشد.

در اين پروژه با نام " حفظ امبارو نيانگ " ، اين معمار، احياي خانه هاي محلي ِ " ووروك " را به وسيله هدايت و مديريت مردم آغاز نموده است؛ خانه هايي مخروطي شكل كه به واسطه گره زدن بامبو چوب شكل مي گيرند. پشت بام هايي از خيزران و اندود كاه گل، به يكي از مشخصه هاي ِ زبان معماري ِ جزيره ي دور افتاده ي فلورس بدل شده اند.

هنگامي كه گروهي از معماران ِ در حال گردش در اين منطقه، متوجه شدند كه تنها چهار نمونه از اين خانه هاي منحصر بفرد باقي مانده اند و از اين ميان، دو خانه نيز نياز به تعمير دارند، پروژه اي جهت حفظ ِ نوع شناسي معماري آغاز گشت. در حالي كه مجموعه ي مهارت هاي مورد نياز براي ساخت چنين مسكن هايي، تنها از طريق نسل ها انتقال داده مي گشت، پروسه ي اين پروژه به سرعت پيگيري گشت تا بوسيله ي دانشجويان و عموم مردم محلي، اين خاطرات محو شده، بدل به اطلاعاتي جامع گردند.

اين پروژه، علاوه بر استفاده از متريال هاي بومي و به كارگيري شيوه هاي هوشمندانه ي نجاري، به مستند سازي فن آوري هاي ساخت اين خانه ها پرداخته است. اين سازه ها، چيزي بيشتر از الزامات پايه اي از يك پناهگاه و يا سرپناهند؛ اين خانه ها نمونه هايي از يك فرهنگ زنده اند؛ معماري اي كه قدرت خانواده و خويشاوندي ِ انساني را به ارث برده است.

يوري انسر، ادعا مي كند كه فضاي مناسبي جهت ارزش هاي معماري در صنعت امروز وجود دارد؛ همانطور كه در مصاحبه اي با جاكارتا تايمز مي گويد: " اگر مي خواهيم كه يك معماري مدرن بسازيم، آن را به فضايي با روح بدل كنيم. "

اتووود پيش از اين به معرفي ليست كانديدهاي جايزه آقا خان 2013 ، در اين خبر پرداخته است.

پلکان ورودی تخت جمشید یک جفت پلکان قرینه‌است که در دیوار غربی نزدیک به گوشه شمالی ارگ تخت جمشید قرار گرفته‌است. در آنجا، در جلوی دیوار، محوطه‌ای به طول ۵۱۰ سانتی متر و پهنای ۷۰۰ سانتی متر را به اندازه ۱۰ سانتی متر از سطح دشت بالاتر آورده و با سنگ‌های بزرگ و نیک تراشیده فرش کرده‌اند و در امتداد اضلاع کوتاهتر آن دو ردیف پلکان بالا آورده‌اند.

هر پلکان، ۶۳ پله دارد و به پاگردی وسیع منتهی می‌شود، سپس ۱۸۰ درجه پیچیده و در جهت مخالف ردیف نخستین، ۴۸ پله دیگر می‌خورد و در ارتفاع نزدیک به دوازده متری زمین به صفه تخت جمشید می‌رسد. هر پلکان بر روی هم ۱۱۱ پله دارد که هر کدام ۶۹۰ سانتی متر طول، ۳۸ سانتی متر عرض و ۱۰ سانتی متر پاخیز دارد. پاخیز این پله‌ها به قدری کم است که اگر بخواهند، می‌توانند سواره از آنها بالا روند. زمانی که از تخت جمشید پاسبانی نمی‌شده، حیوانات بارکش از آنها بالا و پایین می‌رفته‌اند.

کناره پلکان‌ها دارای جان پناهی از کنگره‌ها چهار پله‌ای زیبایی بوده که برخی از آنها هنوز برجایند. هر کنگره ۶۴ سانتی متر ارتفاع داشته و در جبهه پهنش تاقچه‌ای مستطیل شکل درآورده بودند. به نظر می‌آید که این کنگره‌ها نمودار و مظهر دژهای پارسیان و فرورفتگی وسط آنها نمایانگر دروازه دژها بوده‌است.

در بالا، میان دو سر پلکان و کاخ دروازه کشورها، جلو خان کوچکی وجود داشته‌است. سنگ‌های آهکی که در ساختن این پلکان توأمان به کار رفته، نامنظم و بسیار بزرگ اند و بدون ملاط بر روی هم چیده شده و با بست‌های تقریباً مستطیل شکل به هم پیوند خورده‌اند. این نوع بست‌ها و کار تراش سنگ‌ها بیشتر خصوصیات دوره خشایارشا را نشان می‌دهد و از این جهت بسیار احتمال دارد که پلکان بزرگ توأمان، ساخته خشایارشا بوده باشد.

از هر تخته سنگی چهار یا پنج پله درآورده‌اند و بسیاری از پله‌ها بر اثر عبور و مرور مردمان و گزند آب و هوا ساییده شده و یا شکستگی پیدا کرده‌است، این آسیب‌ها را متخصصان ایتالیایی و ایرانی دهه ۵۰ شمسی تعمیر کرده‌اند.