معرفی کتاب ـ رمان لالا
معرفی کتاب ـ رمان لالا
محمدعلی ارجمندی ـ 050429
لالا، عنوان رمانی تاریخی یا روایتی مصور به قلم خانم «نساء مقصودی فر» است که در بحبوحه حوادث جنگ جهانی دوم با بازیگری نقش اول دختری به نام ژولیت که از پاریس به همراه برادرش ژان عزم سفر به دو سوی آراز را می کند، روایت می کند. ژولیت به همراه ژان فرزندان گیلیام و آریل هستند که در ابتدای داستان آریل به دست ارنست کشته می شود و غیره! تو گویی خانم مقصودی نویسنده رمان به مانند «ژول ورن» نویسنده دور دنیا در هشتاد روز تصمیم گرفته اند تنها در یک جلد کتاب، سفری به دور دنیا داشته باشند! با سرعتی بسیار شتابان اپیزودها عوض می شود از این در به اون در از این شهر به اون شهر از این کشور به اون کشور دائم در حال حرکت است.
داستان لالا با قلم زیبای نویسنده از زمان اقامت ژولیت در خانه صفیه و آیدوغان شکل منسجمی به خود گرفته و تو گویی آغاز رمان از تبریز و کوچه های دولان با دولانش است با فلش بکهای زیبا به مدرسه ای در شوشا و محمد محصل دلباخته ای که فراغ زودهنگامش دل ژولیت را به درد می آورد و این رنج و سوز و ساز عاشقی تا پایان کتاب و جان باختن تئللی در فاجعه خوجالی چه بسیار جلوه می کند.
جدای از نثر خوب، تسلط نویسنده به حوادث تاریخی تحسین آمیز است. بالاخص وقتی که در قالب داستان به لطف علی جوانشیر فرزند پناه علی جوانشیر یا بیانیه دوازه ماده ای تشکیل فرقه دموکرات آذربایجان یا رندی و ذکاوت ایشان در اشاره به زبان ملی مشترک مردمان هردو سوی آراز و به تصویر کشیدن شخصیتهای تاریخی، سیاسی و فرهنگی از نقاط قوت رمان و نثر مصور است.
در لالا عشق به وطن را با صمد فدائی آذربایجان، حس انسان دوستی و سوختن همچو شمع را با صفیه مادر بی همتای تبریزی و حس دوست داشتن معلمی توسط پسر خردسال و دوست داشتنی که به نظر، معلم نویسنده لالا نیز از این محبت برخوردار بوده را با محمد میتوان تماشا کرد.
زبان کتاب اگر چه به نثر زیبای فارسی است اما مثلهای بسیار ترکی در کنار معرفی سمبلهای عاشقی در فرهنگ آذربایجان به مانند سیب سرخ روح نوستالژیکی به کالبد لالا میدمد و چه زیبا در لابلای برگهای کتاب از زبان شخصیتهای داستان نویسنده آش معروف تبریز را آموزش داده و از زبان آیدوغان می گوید: دست پخت زنان تبریز همه جا گفته می شود!
لالا دوره ای پرشور از تاریخ ایران و آذربایجان را از زاویه دید و تجربیات ژولیت معلم فدائی فرانسوی به مانند باسکرویل آمریکایی را در دوره متاخر تبریز نقل کرده و آشکارا خیانتهای امثال تقی زاده و قوام و در نقطه مقابل خدمات امثال شبستری و پیشه وری را در مدت زمان کوتاه روایت می کند برخلاف تصویر رایج و تحریف شده در این هشتاد سال اخیر از تاریخ معاصرایران.
رمان لالا به قلم خانم نساء مقصودی فر در 458 صفحه توسط انتشارات آخار به زیور چاپ آراسته گردیده و در خدمت علاقه مندان به رمانهای تاریخی قرار گرفته است.
محمدعلی ارجمندی (آيين شايين)