نشانه هاي باليني شامل عطسه و سرفه، کزکردگي، رال هاي تنفسي و گاهي اوقات آبريزش از چشم و کونژونکتيويت مي باشد.

علائم عصبي از جمله پيچش گردن، گاهي اوقات در پرندگان جوان ديده مي شود. در بلدرچين هاي بالغ توليد تخم ممکن است از 10 تا 15 درصد کاهش يافته، تعدادي از تخمها داراي پوسته نرم و فاقد پيگمانتاسيون عادي باشند. تغييرات ماکروسکوپيک شامل وجود اکسوداي موکوسي در ناي و برونش ها بوده، ممکن است ششها دچار احتقان شده باشند. گاهي اوقات ممکن است بزرگ شدن طحال و پريتونيت و نقاط نکروزه بر روي کبد مشاهده شود. گزارشي مبني بر وجود ضايعات عصبي به صورت ماکروسکوپيک وجود ندارد.

اين بيماري به خصوص در گله هاي تجاري بلدرچين که زير 8 هفته سن دارند، خطرناکتر مي باشد. مطالعه گزارشها و بررسي هاي مشابه نشان مي دهد که از مطالعه جنبه هاي پاتولوژيک اين بيماري در بلدرچين ژاپني غفلت شده است.

در بررسي تجربي، يک سويه از آدنو ويروس پرندگان که به روش داخل بيني و آئروسل به بلدرچين هاي ژاپني تلقيح شده بود، سبب عفونت نهفته بدون بروز نشانه هاي باليني در آنها شد. امکان بازيافت نامنظم ويروس از شش و ناي و ظهور منظم آنتي بادي پس از هفت روز وجود داشت. گزارش ديگري در رابطه با جداسازي ويروس QB و تغييرات پاتولوژيک مربوط به دستگاه تنفس بلدرچين ژاپني وجود دارد. در اين گزارش آمده که شش جوجه بلدرچين ژاپني با سن 3 تا 6 هفتگي نشانه هائي دال بر ناراحتي از خود نشان دادند و همگي آنها دچار سرفه، عطسه و رالهاي ناي بودند.

چهار قطعه از جوجه ها با سن 6 هفته نشانه هاي عصبي به همراه پيچش گردن و يکي از اين جوجه ها کدورت قرنيه و درگيري چشم چپ را نيز نشان داد. اکسوداي موکوسي در ناي و برونشها در تمام جوجه ها مشاهده گرديد. ريه ها ظاهري طبيعي داشتند. در بررسي هيستوپاتولوژيک ناي، هيپر پلازي مشخصي در اپي تليوم و غدد ترشح کننده موکوس همراه با نفوذ سلولهاي لنفوسيت مشاهده شد. اين تغييرات در 4 جوجه در سن 6 هفتگي ديده شد. جوجه هاي با سن 3 هفته هيچ گونه تغيير هيستوپاتولوژيک نشان ندادند.

از چهار جوجه اي که ضايعات ناي را نشان دادند دو جوجه داراي ضايعاتي درششها بوده و پر خوني عروق سياهرگي، هيپرپلازي ملايم تا متوسط، اپي تليوم برونشها و تجمع لنفوسيتها را در اطراف برونشها نشان مي دادند. تغييرات ميکروسکوپي محسوسي در مغز، سنگدان، پانکراس، قلب و پيش معده بلدرچينها مشاهده نشد.

براي تشخيص اين بيماري بايد سوسپانسيون ناي، کيسه هاي هوائي و شش ها از طريق کيسه زرده و يا CAM به جنين هاي ماکيان تلقيح شود. در صورت وجود ويروس عامل QB معمولا جنين ها ظرف چند روز تلف شده، ظاهري کوتوله و پيچ خورده دارند. در اين حالت نيز مواد عفوني دستگاه تنفسي بلدرچين هاي آلوده به جنين ماکيان تلقيح شد و عدم رشد، کوتولگي، پيچ خوردگي و مرگ جنين ها اتفاق افتاد.

در سرم بلدرچين هاي مبتلا، آنتي بادي رسوب دهنده در آزمايش AGPT وجود نداشت. ممکن است علت اين حالت، تفاوت جدايه هاي ويروس باشد.

QB را بايد از بيماري هائي که سبب درگيري دستگاه تنفس و يا بروز نشانه هاي عصبي مي شوند، تفريق نمود. از اين دست مي توان به بيماريهاي ND،AE،EEE و آسپرژيلوس اشاره کرد.

منبع:آموزش پرورش بلدرچبن

حقایق چندی که پرورش بلدرچین را به عنوان یک کار اقتصادی مطرح می‌سازد به شرح زیر است:

1) میزان رشد سریع- رسیده شدن در سن حدودا 6 هفتگی

2) بلوغ جنسی خیلی زود فرا می‌رسد: در حدود سن 50 روزگی بلدرچین های ماده معمولا قادر به تولید کامل تخم می‌باشند.

3) میزان بالای تخم تولیدی

4) فواصل نسلها کوتاه است.

5) دوره انکوباسیون کوتاه و کم که فقط 17 تا 18 روز است.

6)تثبیت برای تراکم بالای پرورش زیرا به سطح دانه خوری و فضای آبخوری کمتری در مقایسه با مرغها و اردکها دارند.

7) نیازی به مایه کوبی ندارند چون گونه های بلدرچین خیلی در برابر بسیاری از بیماری های عادی مرغها مقاومت دارند.

8) برگشت سریع سرمایه کمی که برای این کار گذاشته می‌شود.

9) خوشمزه بودن گوشت بلدرچین و خواص پروتئینی آن.

10) سود سرشاری که از تولید گوشت و تخم بلدرچین حاصل می‌شود.

منبع:آموزش پرورش بلدرچین

شروع پرورش در ايران

صنعت پرورش بلدرچين حدود 15 - 12 سال پيش در ايران آغاز شد و با توجه به سرمايه گذاريهاي انجام گرفته در ساليان اخير پيشرفت قابل ملاحظه اي نموده بطوريکه هم اکنون در ايران نژادهاي گوناگوني از بلدرچین پرورش داده مي شوند.

همگام با توسعه اين صنعت و عرضه گوشت بلدرچين، بازارهاي مصرف گوشت و تخم آن نيز پيشرفت قابل ملاحظه اي پيدا کرده و با توجه به ارزش غذائي گوشت و تخم بلدرچین و بالا رفتن آگاهي هاي عمومي در زمينه تغذيه انتظار آن مي رود که استقبال عمومي از محصولات بلدرچين روز به روز افزايش يابد.

هم اکنون نيز تراکم مزارع پرورش بلدرچين بيشتر در نقاط مرکزي ايران بوده و اين نقاط از قطبهاي مهم پرورش بلدرچين در ايران به شمار مي روند.

بلدرچين ، حرکت از يک خوراک انحصاري به خوراکي عمومي

در چند دهه گذشته نژاد خاصي از بلدرچين که در آن زمان از معروفيت خاصي برخوردار نبود، به نام بلدرچين ژاپني (coturnix coturnix japonica) بعنوان يک راه چاره جهت تخفيف شدت کمبود پروتئين، بويژه در کشورهاي در حال توسعه، معرفي گرديد که با توجه به ويژگيهاي منحصر به فرد خود توانست خيلي زود چه در بخش توليد و چه در بحث مصرف به جايگاهي مهم دست يابد به گونه اي که هم اکنون پرورش بلدرچين بعنوان صنعتي سود آور و پر بازده در سراسر جهان شناخته شده است .

ويژگيهائي نظير: رشد سريع، سن بلوغ جسمي و جنسي پائين، فاصله نسلي کوتاه، ميزان تخمگذاري بالا، کيفيت عالي محصولات توليدي و ويژگيهاي غذائي گوشت و تخم، آنرا به يکي از پر طرفدارترين رشته ها نموده است به طوريکه در حال حاضر گوشت و تخم بلدرين تنها در رستورانهاي درجه يک و گرانقيمت بعنوان خوراکي لذيذ و گرانقيمت عرضه نمي شود بلکه گوشت و تخم اين پرنده با توجه به قيمت ارزنده و کيفيت مناسب، در ميان عام مردم نيز با استقبال خوبي مواجه شده و تقريبا از هر 10 نفر يک تن گوشت بلدرچين را در سبد غذائي خود قرار مي دهد.

منبع:راهنمای جامع پرورش بلدرچین

منبع:بلدرچین چیست

اين حالت احتمالا به ساختمان ژنتيکي بلدرچين مربوط بوده، وضعيت ژنتيکي بلدرچينها تعيين کننده حساسيت آنها به سويه هاي گوناگون RSV مي باشد. همچنين RSV از جنين بلدرچين که به طور طبيعي آلوده شده بودند جدا شده است.

عفونت با کورنا ويروس

يک عفونت کورنا ويروسي سبب بيش از 20 درصد تلفات در بلدرچينهاي 8 تا 9 روزه در چندين مزرعه پرورش بلدرچين در ايتاليا شد.

نشانه هاي باليني اين بيماري عبارت است از:

افسردگي، تاخير در رشد، عدم اشتها، ترس از نور و آب ريزش از بيني و گاهي اوقات عطسه. همچنين ضايعات ميکروسکوپي شامل تورم کيسه هاي هوائي، رينينت کاتارال، پري کارديت و پري هپاتيت گزارش شدند.

عفونت کورنا ويروس در بلدرچين را ميتوان با توجه به افزايش عيار آنتي بادي عليه کورنا ويروس ها درسرم پرندگان زنده مانده وهمچنين با نشان دادن وجود آنتي ژن در بافتهاي آلوده به وسيله IFT مستقيم، مشخص نمود. همچنين اين ويروس را ميتوان با تلقيح بافتهاي آلوده به کشت سلول کبد جنين جوجه جدا کرد. در آلودگي مذکور جدايه هاي (isolates) کورنا ويروس به طور کامل مشخص نشدند، هرچند بررسي هاي اوليه نشان داد که اين ويروس از ويروس عامل برونشيت عفوني، کوچکتر بوده و هنگامي که از طريق حفره آلانتوئيک تلقيح شود، براي جنين جوجه ها غير بيماريزا است.

گزارش خلاصه اي درباره عفونت تجربي با ويروس برونشيت عفوني در بلدرچينها توسط گروهي ارائه شده که نشان دهنده حساس بودن بلدرچينها مي باشد.

اين بيماري بايد از عفونتهاي ويروسي مانند آنفلوانزا و ND و عفونتهاي باکتريائي ايجاد شده توسط اريزيپلوتريکس و گونه هاي پاستورلا و عفونتهاي قارچي ناشي از گونه هاي آسپرژيلوس تفريق شود.

منبع:آموزش پرورش بلدرچین

با وجود آنکه بيماري نيوکاسل به شکل بومي (اندميک) در ماکيان هنگ کنگ وجود دارد و بلدرچينها در آنجا در مقياس بزرگي پرورش مي يابند، عفونت طبيعي ناشي از NDV از مدتها قبل ديده نشده است. اين محققين همچنين اظهار داشته اند از آنجا که تعدادي از پرندگان وحشي به شکل تحت باليني بيماري نيوکاسل مبتلا شده و حاملين فاقد نشانه هاي بيماري ND هستند، بنابراين ممکن است بلدرچينها نيز تحت شرايط محيطي خاص به عفونت تحت باليني بيماري نيوکاسل مبتلا شوند.

اين بيماري با کاهش وزن، اسهال، نشانه هاي عصبي مانند لرزش و فلجي پاها و عدم کنترل پرنده بر روي گردن، بال و پا و پائين آمدن ميزان توليد تخم در گله مادر مشخص مي گردد. در گزارش هائي که از شيوع طبيعي بيماري نيوکاسل در گله هاي بلدرچين وجود دارد، نشانه هاي تنفسي توصيف نشده است.

نشانه هاي باليني بيماري نيوکاسل در بلدرچين عبارت است از:

تلفات ناگهاني، درجات متفاوتي از بي اشتهائي، کسالت و کز کردگي. در صورت ادامه بيماري، به تدريج اين علائم شديدتر و واضح تر شده و لاغري پيش رونده، مدفوع اسهالي با رنگ زرد روشن که پس از مدتي به صورت آبکي و شفاف در آمده و در انتها به صورت اسهال غليظ و سبز رنگ در خواهد آمد، ديده خواهد شد.

نيمي از بلدرچينهاي مبتلا، پس از سه تا چهار روز از شروع حالت بي اشتهائي و اسهال نشانه هاي عصبي کاملا مشخص و متفاوتي، ازعدم تعادل خفيف تا يک فلجي شل کامل (flaccid) نشان مي دهند. اين مورد که حالت خاصي از فلجي بوده شامل افتادن بر روي جناغ و يا به يک طرف بدن و کشيده شدن پاها به طرف عقب مي باشد.

بالها اندکي از هم باز شده، حالت آويخته داشته و بر روي بستر قرار مي گيرد. سر بلدرچينهاي مبتلا به طور وارفته اي به يک طرف آويزان مي باشد. وقتي اين گونه بلدرچينها در دست گرفته مي شوند به نظر مي رسد که کنترلي بر بالها و پاها و گردن خود ندارند ولي در عين حال هنوز هوشيار به نظر مي رسند. پرهاي اطراف مقعد مرطوب بوده، گاهي اوقات به وسيله موادي به رنگ سفيد گچي در مي آيد.

در کالبد گشائي بلدرچينهاي تلف شده ضايعاتي از قبيل درجات متفاوتي از تغييرات چربي (fatty change) در کبد و کليه ها، رسوب اورات زرد رنگ بر روي قسمتهائي از کيسه هاي هوائي، پرخوني دوازدهه و قسمت فوقاني روده ها مشاهده مي گردد. هيچ گونه ضايعه ماکروسکوپي در ريه ها، ناي، مغز، مننژ، عصب سياتيک و شبکه بازوئي و طناب نخاعي ديده نشده است.

در آزمايش ويروس شناسي با استفاده از تخم مرغ جنين دار و مشاهده ضايعات ايجاد شده از جنينهاي تلف شده، سويه حاد ويروس نيوکاسل (virulent velogenic strain) جدا شد. در آزمايش HI در رقتهاي دو برابر (Two-Fold Dilute) تيترهاي 1:1024،1:256 و 1:512 از سرم سه بلدرچين به دست آمد. عيار به دست آمده از آزمايش HI با مايع آلانتوئيک تخم مرغهاي تلقيح شده 1:128، 1:256 و 1:256 بود.

در بررسي بيماريزائي ويروس بيماري نيوکاسل با منشا بلدرچين ژاپني در ماکيان، ماندگاري ويروس در مغز، ناي، ريه، کبد، طحال و خون به ترتيب حداقل به مدت 8، 5، 7،8 و 4 روز پس از عفونت به تاييد رسيد. از نظر وجود ضايعات ميکروسکوپي، کبد، محل اتصال ايلئوم و روده کور، پيش معده، ناي، ششها، قلب و مغز طحال و بورس فابريسيوس مورد بررسي قرار گرفتند. نکروز، تخليه شديد لنفوسيتها در ارگانهاي لنفوئيدي و نفوذ سلول هاي تک هسته اي در کبد ديده شد.همچنين خونريزي شديد، دژنراسيون عصبي، نکروز، گليوز و تجمع آستيني شکل سلولها به دور رگها در مغز ايجاد شده بود. (perivascular cuffing)

مطالعات نشان داد که مي توان بلدرچينها را به طور موفقيت آميزي عليه ويروس برونشيت و نيوکاسل واکسينه کرد. هر چند به علت مقاومت نسبي بلدرچينها به عفونت ناشي از NDV، واکسيناسيون در آنها به طور گسترده اي مورد بررسي قرار نگرفته و کاربرد وسيعي ندارد.
بيماري نيوکاسل بايد از عفونتهاي کورناويروسي، آنفلوانزا، پاستورلوز، اريزيپلاس، کريپتوسپوريدوز، عفونتهاي کلاميديائي و مسموميتهاي غذائي تفريق شود.

منبع:آموزش پرورش بلدرچین

پیشگیری

باید این مهم را به خاطر داشت که می توان از بروز اکثر بیماری های ویروسی با بکارگیری یک مدیریت خوب و کاربردی پیشگیری کرد . لانه ها باید تمیز و دارای تهویه و دمای مناسب باشند و از ورود جانوران موذی به آنها ممانعت شود.

بلدرچین نباید با انواع دیگر پرندگان پرورش داده شود، زیرا به خوبی مشخص شده که گونه های مختلف پرندگان دارای حساسیت های متفاوت در برابر ارگانیسم های عامل بیماری هستند.

از آنجا که بلدرچین های جوان به بیماری حساس تر هستند بنابراین آنها باید جدا از بلدرچین های مادر پرورش یابند زیرا بلدرچین های مادر ممکن است به طور تحت بالینی با میکروارگانیسم هائی آلوده باشند و یا به عنوان حاملین عوامل بیماریزا عمل کنند.

در مزارع بزرگ پرورش بلدرچین توصیه می شود که سرپرست های مستقل جهت مراقبت از این پرنده ها گماشته شوند. شواهدی مبنی بر انتشار بیماری های خاصی مانند لکوز در مزارعی که بلدرچین و ماکیان به طور جداگانه پرورش می یابند ولی سرپرست آنها یکی است، وجود دارد. برعکس بلدرچین های ژاپنی ممکن است به عفونتهای تحت بالینی مبتلا شوند و آن را به سایر گونه های پرندگان انتقال دهند.

این پرندگان باید با غذای مناسب که از منبع مورد اطمینان خریداری شده تغذیه شوند. غذا باید در مکان خشک نگهداری شده و از رشد کپکها ممانعت بعمل آید و همچنین باید از جانوران موذی که ممکن است سبب ایجاد بیماری یا انتقال میکروارگانیسمها شوند محافظت گردد. این پرندگان باید به طور مرتب و روزمره بازبینی شده و اگر نشانه هائی از قبیل کزکردگی، لرزش، فلجی را نشان دادند جهت معاینه به دامپزشک ارجاع داده شوند.

پیشگیری در خلال شیوع بیماری

هنگامی که بیماری شیوع پیدا می کند صاحبان مزارع باید به توصیه هائی مبنی بر جداسازی پرندگان سالم از بیمار عمل کنند. زیرا کانی بالیسم ، خوردن مواد دفعی پرندگان بیمار و انتقال از طریق آئروسل سبب انتشار بیماری خواهد شد. توصیه می شود که لاشه ها سوزانده و یا به وسیله آهک مدفون شوند و تمام محل ضدعفونی گردد. همچنین انکوباتورها ضدعفونی شده و جوجه بلدرچین های تازه هچ شده در محلهای ضدعفونی شده پرورش یابند. منبع شیوع بیماری در صورت امکان شناسائی گردد و با اقدامات پیشگیری کننده مناسب بیماری تحت کنترل درآید.

بلدرچین ژاپنی با این که نسبت به برخی از بیماریها مقاوم است ولی نسبت به ابتلا طبیعی به اکثر بیماریهای ویروسی ماکیان حساس می باشد به خصوص هنگامی که تحت شرایط مدیریتی ضعیف پرورش یابد. هرچند تعداد گزارشهای مربوط به وقوع طبیعی بیماری در بلدرچین ها در مقایسه با ماکیان دیگر کمتر می باشد.

اما این موضوع ممکن است ناشی از این واقعیت باشد که تعداد معدودی مزرعه پرورش بلدرچین وجود دارد. با توجه به پیشرفتهای اخیر در امر روشهای فنی تشخیصی در ویروس شناسی این احتمال وجود دارد که موارد بیشتری از وقوع طبیعی بیماری های ویروسی خصوصا آنهائی که ناشی از اعضای گروه آدنوویروس هستند گزارش شوند.

 
بيماريهاي ويروسي و باکتريائي بلدرچين ژاپني

بلدرچين ژاپني (Coturnix Coturnix Japonica) از پرندگان شکاري (Game Birds) مهاجر بوده و به خانواده Phasianidae که ماکيان اهلي (Gallus Domesticus) در آن قرار دارد متعلق مي باشند. اين پرندگان از بلدرچين باب وايت (Colinus Virginianus) و گونه هاي بومي استراليا و ساير کشورها مجزا هستند.

ظاهرا بلدرچين ژاپني ابتدا در ژاپن اهلي شده است. بلدرچين ژاپني امروزه به طور تجاري براي توليد گوشت و تخم و يا به عنوان پرنده خانگي و همچنين براي بکارگيري در تحقيقات علمي، در بيشتر نقاط دنيا پرورش مي يابد.

با وجود اينکه ظاهرا بلدرچين ژاپني نسبت به ساير طيور به بيشتر بيماريها مقاوم مي باشد، ولي اين پرنده نيز به عفونت هاي طبيعي ناشي از اکثر انگلها، قارچها، باکتريها، مايکوپلاسماها و عفونتهاي ويروسي که طيور اهلي را مبتلا مي سازند، حساس است. بنابراين بلدرچين ژاپني بايد به طور جدا از بوقلمونها و ماکيان پرورش يابد. همچنين بلدرچين ژاپني به انگلهاي خارجي از قبيل شپشها، کنه ها، جربها، ککها و انگلهاي داخلي مانند: Choanotaenia Infundibulum، Raillietina Echinobothridia ، هتراکيس گاليناروم و عفونتهاي تک ياخته اي مانند کوکسيديا و هيستوموناس مله اگريديس حساس مي باشد.

معمولترين عفونت قارچي در بلدرچين ژاپني، آسپرژيلوس و کانديديازيس مي باشد. بيماريهاي باکتريائي مانند سالمونلوز، کلي باسيلوز، اريزيپلاس و همچنين مايکو پلاسموز، ممکن است تحت شرايط طبيعي در بلدرچين ها رخ دهند. همچنين در مواردي وقوع بيماري پاستورلوز در بلدرچين ژاپني گزارش شده است. بلدرچين ژاپني همانند ماکيان اهلي به بيماريهاي ناشي از کمبودهاي نيز تغذيه اي مبتلا مي گردد.

بلدرچين ژاپني به عوامل ويروسي ايجاد کننده بيماريهائي مانند انسفالوميليت پرندگان، بيماري مارک، بيماري نيوکاسل، روس سارکوما، برونشيت عفوني، بيماري آنفلوانزا، آبله پرندگان ، برونشيت بلدرچين ها، رتيکولواندوتيلوز، هاري ، آنسفالوميليت شرقي اسب و لکوز حساس مي باشد.

منبع:آموزش پرورش بلدرچین

بلدرچين با داشتن بسياري ويژگي هاي مناسب مانند: جثه کوچک، رشد سريع، بلوغ زود رس، توليد بالاي تخم، فاصله نسلي کوتاه، کمترين نياز به محيط پرورشي از نظر مساحت، خوراک کم، مقاومت به شوري جيره، دوره کوتاه جوجه کشي، مقاومت بالا نسبت به بسياري از بيماريهاي متداول، کيفيت بالاي گوشت و تخم بلدرچین، هزينه کم تغذيه و درمان و بازگشت سرمايه سريع، نياز به سرمايه گذاري کم در بخش هزينه هاي ثابت و جاري، بهاي مناسب گوشت و تخم بلدرچین در بازار، افزايش ميزان تقاضا جهت محصولات و مواردي نظير اينها، بعنوان پرنده اي با ارزش و اقتصادي شناخته شده و هم اکنون در بسياري  از کشورهاي جهان پرورش داده مي شود.

بويژه اينکه در ساليان اخير و پيامد رشد فکري عموم جامعه در مورد کيفيت تغذيه شاهد افزايش تقاضا جهت گوشت و تخم بلدرچین مي باشيم و پرورش دهندگاني که توانسته اند با بکارگيري روشهاي علمي و فني نوين به کميت و کيفيت مطلوب در توليد دست پيدا کنند داراي سود تضمين شده در بازار مي باشند.

پس همانطور گفته شد بهترين حالت جهت پرورش بلدرچین و تضمين سود در آينده استفاده از خط کامل پرورش شامل: پرورش بلدرچین مادر، جوجه کشي بلدرچین، پروار و کشتار مي باشد و در اين ميان استفاده از دانش فني جهت ساخت و ساز و طراحي علمي سالنهاي پرورش، استفاده از خطوط کشتار و بسته بندي مدرن که با دقت و کيفيت بالا اقدام به کشتار و بسته بندي لاشه مي نمايند.

 همچنين بهره گيري از اصول نوين علمي جهت تهيه جيره هائي که در عين ارزان تر بودن بهترين بازدهي را در رشد و توليد داشته باشند، متضمن تداوم کار سودآوري بيشتر خواهند بود.

شناخت بلدرچين در رده بندي جانوري ( جانور شناسي ) :

بلدرچين را در زبان فارسي كرك يا بد بده نيز مي نامند

مجمع پرنده شناسان آمريكا ( 1983) و شين وايتوا (1994) بلدرچين را به شرح زير طبقه بندي مي كنند :

جنس : بلدرچين

 به يكي ازگونه هاي زير تعلق دارد :

5-coturnix pectoralis (pectoral guail) : استراليا

تا كنون 6 نژاد و 60 لاين بلدرچين ثبت شده است كه 34 لاين را لاينهاي موتاسيوني تشكيل مي دهند . پنج سويه بلدرچين ژاپني كه بر اساس رنگ بدن طبقه بندي مي شوند بر اساس زير وجود دارند.

1-Pharach ( نوع وحشي) :

اين نژاد داراي بيشترين جمعيت در دنيا مي باشد و نامهاي مختلفي براي آن عنوان شده است . اين سويه رنگ هاي پر مخلوط داشته همراه با رنگ هاي سياه و سايه هاي مختلف كه تركيب رنگ قهوه اي را داراي مي باشد .

2-Tuxedo :

اين سويه از نوع بلدرچين دو رنگ است . سطح شكم ،گردن و صورت سفيد و بقيه قسمتهاي بدن قهوه اي رنگ مي باشد .

3- Panda :

نوعي بلدرچين با پرهاي سفيد كه قسمت هايي از آن تيره مي باشد .

4- Manchurian golden :

اين سويه پرنده هايي به رنگ طلايي يا رنگ گندمي مي باشد. اين سويه با نوع وحشي ( Pharach ) شباهت زيادي دارد .

5- British Range :

در اين سويه رنگ بدن قهوه اي تيره مي باشد بطوريكه برخي از افراد آنها را با نام بلدرچين قهوه اي مي شناسند در حالي كه استفاده از اين نام اشتباه است زيرا بلدرچين قهوه اي نام يك بلدرچين نژاد استراليايي است كه از لحاظ جثه بزرگتر و از لحاظ رنگ متمايل به خاكستري مي باشد .

به طور كلي دو گونه بلدرچين ژاپني و اروپايي بسيار مورد توجه هستند كه ميان اين دو گونه رابطه بسيار نزديكي وجود دارد . بلدرچيني هاي ژاپني بيشتر در جزاير ژاپن پراكنده هستند و نوع وحشي اين پرنده به صورت جفت در تابستان در نواحي شمال و در زمستان در نواحي جنوبي جزيره زندگي ميكنند .

در حاليكه بلدرچين هاي اروپايي ازگسترش وسيعي در اروپا ، سيبري ، ايران ، تركيه ومصر بر خوردارهستند . با اين حال شباهت هاي بسياري بين بلدرچين ژاپني و اروپايي وجود دارد وتنها تفاوت آنها در اندازه بدن و جثه مي باشد به گونه اي كه بلدرچين اروپايي داراي طول بدن 18 سانتي متر و بلدرچين ژاپني داراي طول بدن 15 سانت مي باشد .

ژنتيك بلدرچين :

تعداد كروموزوم هاي بلدرچين 78 عدد مي باشد . ( 78=n 2) بلدرچين ژاپني به همخوني بسيار حساس مي باشد با روري پاييني در سويه هاي خويش جفت ممكن است باعث كاهش توليد تخم در ماده ها و توليد اسپرم ضعيف يا كاهش ميزان جفتگيري در نر ها شود

منبع:آموزش پرورش بلدرچین

سیستمهای رایج پرورشی

پرورش بلدرچین عموماٌ بصورت بسته و بدون چراگاه بوده و در این حالت پرورش مادرها در پن های مخصوص و پرندگان گوشتی ها در قفس انجام می گیرد و به طور کلی مناسبترین و سودآورترین حالت جهت پرورش این پرنده احداث مزرعه ای کامل و دارای قسمتهای زیر می باشد:

۱- قسمت پرورش گله مادر

۲- جوجه کشی

۳- پرورش گله گوشتی

۴- کشتار و بسته بندی

سیستم فوق به شما این امکان را می دهد که بهترین کنترل را بر روی عوامل گوناگون موثر بر کیفیت و کمیت تولید داشته باشید و در نتیجه سودآوری بیشتر را برای پرورش دهنده تضمین گردد.
جهت پرورش بلدرچین روشهای گوناگونی وجود دارد که بنا به نوع آب و هوا، نوع مدیریت و مکان اجرای پروژه می توان به یکی از این روشها عمل نمود.

متمرکزترین حالت جهت پرورش این پرنده استفاده از قفسهای ویژه پرورش برای مادرها و پرندگان پرواری می باشد. حسن این روش در این است که کنترل بلدرچینهای حساس خصوصاٌ در مواقع بروز استرس و ترس راحت تر می باشد.

جهت پرورش پرندگان گوشتی می توان از قفسهائی به ابعاد ۱۰۰ * ۴۰ سانتیمتر و ارتفاعی در حدود ۱۶ – ۱۵ سانت استفاده کرد که معمولاٌ ۱۷۰ – ۱۴۰ قطعه جوجه را در سنین یک تا دو هفتگی می توان در چنین قفسهائی نگهداری کرد.

معمولاٌ می توان بلدرچینها را در سنین ۴ -۳ هفتگی در قفسهائی ۸ -۷ طبقه که بر روی هم استقرار یافته اند انتقال داد. همچنین جهت بسترسازی مناسب، کف قفسها را در هفته اول با کاغذ یا مقوای نازک می پوشانیم و در چند روز اول غذا را بر روی کاغذ پخش می کنیم و سپس از طریق دانخوریهای ویژه که در جلوی قفسها نصب شده اند جهت تغذیه استفاده می کنیم.

جهت تامین آب مورد نیاز می توان از آبخوریهای نیپل استفاده نمود ( یا آبخوریهای ناودانی با دهانه بسیار تنگ). پس از گذشت ۴۵ -۴۰ روز می توان بلدرچینهای پروار شده را به کشتارگاه انتقال داد.
همچنین جهت پرورش گله مادر می توان بخشی از جوجه های تولیدی را که از لحاظ داشتن خصوصیات تولیدی مناسبتر از بقیه به نظر می رسند جدا و بوسیله شماره های ویژه ای علامت گذاری نمود، سپس در سن ۶ هفتگی پرندگان مذکور را به قفسهای مخصوص تخمگذاری انتقال می دهیم که این قفسها معمولاٌ دارای ابعادی در حدود ۱۵ * ۱۵ سانتیمتر و ارتفاع ۱۵- ۱۳ سانت می باشند. البته هنگامیکه تولید تخم بارور مدنظر باشد می توان از قفسهائی به ابعاد ۲۵ -۱۵ سانت برای هر ۲۰ قطعه پرنده استفاده نمود که در این حالت پرندگان را با نسبت نر به ماده ۱ به ۳ پرورش می دهند.

به طور کلی و صرفنظر از نوع سیستم پرورش، جهت نیل به حداکثر بازدهی بایستی موارد زیر را در نظر داشت:

- اجتناب از هرگونه حمل و نقل بی مورد

- فراهم نمودن محیطی آرام و دور از استرس

- اعمال برنامه کاهش تدریجی دما

- تامین نور کافی و استفاده از برنامه نوری مناسب

- استفاده از جیره های بالانس شده و با کیفیت

- رعایت کلیه اصول بهداشتی

منبع:جوجه کشی

تخم بلدرچین در مقایسه با تخم مرغ، به مراتب ارزش غذایی بالاتری دارد.یک تخم بلدرچین هر چند که از لحاظ وزنی حدود یک پنجم وزن تخم مرغ معمولی را دارد، ولی نسبت به آن دارای 5 برابر فسفر، 5/7 برابر آهن، 6 برابر ویتامین B12و B1 و 15 برابر ویتامین B2 ریبوفلاوین می باشداز این رو آن را بمب ویتامین می نامند. 

تخم بلدرچین در کشور ژاپن به دلیل غنای بالای امگا 3 و فسفر به عنوان بخشی از صبحانه کودکان و دانش آموزان محسوب می شود . 

خواص تخم بلدرچین 

سرشار از امگا3(برای تقویت هوش و حافظه)

غنی از آهن / ویتامینهای آ ، ب ، ث / اسیدهای آمینه و میکرو المانها

به دلیل فراوانی آمینو اسیدها ی ضروری برای سنین رشد کودکان ونوجوانان مناسب است

افزایش مقاومت بدن

تنظیم سیستم عصبی به دلیل غنی بودن ویتامین ها ی B ، قلبی و گوارشی و درمان بیماری تشنج

به علت کورتون خاصی که در آن ذخیره است در درمان بیماری آسم تاثیر معجزه آسایی دارد.

استحکام عضلات و استخوان ها

دفع مواد رادیو اکتیو و فلزات سنگین نظیر سرب و جیوه ومواد زائد سرطان زا از ارگانیسم بدن

ماسک سفیده تخم بلدر چین همراه عسل (برای پوستهای چرب) و زرده با عسل برای( پوستهای خشک) باعث طراوت و شادابی و رفع چین و چروک و لکه های پوست می شود.

منبع:تخم بلدرچین جایگزین تخم مرغ

اين تحقيق با هدف بررسي تأثير انتخاب واگراي كوتاه‌مدت براي وزن 4 هفتگي بر روند رشد و اجزاي لاشه بلدرچين ژاپني انجام گرديد. لاين‌هاي مختلف بلدرچين ژاپني اعم از لاين سنگين وزن (HW)‎،‏ لاين سبك وزن (LW)‎ و لاين شاهد در طي 7 نسل انتخاب براي صفت وزن 4 هفتگي ايجاد شدند.

نتايج حاصل از تحقيق حاضر نشان داد كه وزن بدن بلدرچين‌هاي لاين HW از سن 11 روزگي به بعد بيشتر از لاين شاهد و از سن 6 روزگي به بعد بيشتر از لاين LW بود (05‎/0>P)‎. همچنين سرعت رشد سه لاين از سن 4 روزگي به بعد با يكديگر تفاوت معني‌داري داشت (05‎/0>P)‎. به منظور بررسي تغييرات ايجاد شده در اجزاي لاشه بلدرچين‌ها،‏ تفكيك لاشه در دو سن 32 و 42 روزگي انجام گرفت.

نتايج حاصل نشان داد كه در هر دو سن،‏ بلدرچين‌هاي لاين HW به طور معني‌داري نسبت به لاين LW از وزن لاشه،‏ ران،‏ قلب،‏ ريه،‏ كبد،‏ روده كوچك و همچنين از ابعاد سينه (وزن،‏ طول و عمق) بيشتري برخوردار بودند (05‎/0>P)‎. در مقايسه با لاين شاهد نيز،‏ وزن اجزاي لاشه بلدرچين‌هاي لاين HW به طور معني‌داري بيشتر بود (05‎/0>P)‎. نتايج حاصل از اين تحقيق نشان داد كه انشعاب لاين‌هاي تحت انتخاب در جهت افزايش يا كاهش وزن 4 هفتگي از لاين شاهد بلافاصله پس از هچ آغاز مي‌گردد.

بنابراين اين نوع انتخاب مي‌تواند در كوتاه‌مدت منجر به تغيير الگوي رشد و صفات لاشه در بلدرچين‌هاي تحت انتخاب گردد.

منبع:علوم دامی ایران

1قسمت پرورش گله مادر

2جوجه کشی

3پرورش گله گوشتی

4کشتار و بسته بندی

سیستم فوق به شما این امکان را می دهد که بهترین کنترل را بر روی عوامل گوناگون موثر بر کیفیت و کمیت تولید داشته باشید و در نتیجه سودآوری بیشتر را برای پرورش دهنده تضمین گردد. جهت پرورش بلدرچین روشهای گوناگونی وجود دارد که بنا به نوع آب و هوا، نوع مدیریت و مکان اجرای پروژه می توان به یکی از این روشها عمل نمود.

متمرکزترین حالت جهت پرورش این پرنده استفاده از قفسهای ویژه پرورش برای مادرها و پرندگان پرواری می باشد. حسن این روش در این است که کنترل بلدرچینهای حساس خصوصاٌ در مواقع بروز استرس و ترس راحت تر می باشد.

جهت پرورش پرندگان گوشتی می توان از قفسهائی به ابعاد 100 * 40 سانتیمتر و ارتفاعی در حدود 16 – 15 سانت استفاده کرد که معمولاٌ 170 – 140 قطعه جوجه را در سنین یک تا دو هفتگی می توان در چنین قفسهائی نگهداری کرد

معمولاٌ می توان بلدرچینها را در سنین 4 -3 هفتگی در قفسهائی 8 -7 طبقه که بر روی هم استقرار یافته اند انتقال داد. همچنین جهت بسترسازی مناسب، کف قفسها را در هفته اول با کاغذ یا مقوای نازک می پوشانیم و در چند روز اول غذا را بر روی کاغذ پخش می کنیم و سپس از طریق دانخوریهای ویژه که در جلوی قفسها نصب شده اند جهت تغذیه استفاده می کنیم.

جهت تامین آب مورد نیاز می توان از آبخوریهای نیپل استفاده نمود ( یا آبخوریهای ناودانی با دهانه بسیار تنگ). پس از گذشت 45 -40 روز می توان بلدرچینهای پروار شده را به کشتارگاه انتقال داد.

همچنین جهت پرورش گله مادر می توان بخشی از جوجه های تولیدی را که از لحاظ داشتن خصوصیات تولیدی مناسبتر از بقیه به نظر می رسند جدا و بوسیله شماره های ویژه ای علامت گذاری نمود، سپس در سن 6 هفتگی پرندگان مذکور را به قفسهای مخصوص تخمگذاری انتقال می دهیم که این قفسها معمولاٌ دارای ابعادی در حدود 15 * 15 سانتیمتر و ارتفاع 15- 13 سانت می باشند. البته هنگامیکه تولید تخم بارور مدنظر باشد می توان از قفسهائی به ابعاد 25 -15 سانت برای هر 20 قطعه پرنده استفاده نمود که در این حالت پرندگان را با نسبت نر به ماده 1 به 3 پرورش می دهند.

منبع:نکات خواندنی درمورد بلدرچین

پرورش بلدرچین

پرورش بلدرچين بدليل كوچك بودن جثه پرنده و امكان پرورش چند صد قطعه آن در يك فضاي كوچك و سرمايه گذاري اندک جهت تامين  وسايل و تجهيزات پرورش از جايگاه بالقوه ای برخوردار مي باشد.

نظر به اينكه مدت پرورش بلدرچين تا زمان كشتار 6 هفته بطول مي انجامد لذا مقدار مصرف دان در اين مدت نيز به تناسب كم  خواهد بود . بهمين جهت بحران هاي اقتصادي در پرورش بلدرچين تاثير چنداني نخواهند داشت .

علاوه بر اين پرورش تجاري بلدرچين در شرايط روستايي از جايگاه ممتازي برخوردار مي باشد . ولی به دليل آزاد پرواز بودن اين پرندگان نگهداري آنها در اماكن سربسته مناسب و بهتر  مي باشد

گوشت بلدرچين بعلت پائين بودن چربي و كلسترول آن در مقايسه با سايرمنابع پروتئين حيواني از ويژگي و جايگاه خوبي برخوردار مي باشد .

محصولات :

 بلدرچين سالانه در حدود 300- 250 عدد تخم مي گذارد وزن هر يك از تخمهای بلدرچين  مابين 9 الي 12 گرم  مي باشد . شكل تخم كروي رنگ پوسته آن از قهوه اي سير تا آبي و سفيد متغيير بوده و دارای رنگدانه هاي سياه و آبي است .

تخم بلدرچين در مقايسه با تخم مرغ از نظر آهن و فسفر غني و داراي طعم شبيه تخم مرغ مي باشد و بصورت آب پز ، سرخ كرده  سرو مي شود . سن كشتار 6 - 5 هفتگي ، وزن زنده 150 - 120 گرم  و وزن لاشه 115- 105  گرم مي باشد كه در صورت اصلاح نژاد ، توليد گوشت بلدرچین مي تواند افزايش يابد . گوشت بلدرچين نرم ، تيره ولذیذ بوده و همانند گوشت مرغ بدلخواه شخص در پخت غداهاي مختلف استفاده مي شود .

قبل از بسته بندي ، عضلات سينه استخوان گيري مي شود . ولي ران  همانطور  با استخوان بسته بندي و در مراكز عرضه به فروش مي رسد  . گوشت بلدرچين سرشار از ويتامين هاي B1-B2-B6    ، مواد معدني ، اسيدهاي چرب و اسيدپانتوتنيك مي باشد .

پرورش بلدرچين :

افرادي كه علاقمند به پرورش بلدرچين جهت نوليد گوشت باشند بايد جوجه هاي آن را خودشان توليد و تكثير نمايند .زيرا محلي در ارتباط  با توليد انبوه جوجه بلدرچين و يا كارخانه جوجه كشي ويژه بلدرچين فعلا وجود ندارد . جهت ايجاد تاسيسات مربوط به پرورش بلدرچين نيز محلي را كه داراي آب ، برق  و راه مناسب است انتخاب كنند.  همچنين داراي امكانات لازم نسبت به حمل محصولات توليدي  به بازار باشند و از طرفي به دليل ايجاد بوي نامطبوع در محلي خارج و دور از محل سكونت پرورش داده شود . به همين دليل نياز به ايجاد سالن هاي جداگانه جهت پرورش مولدين و جوجه ها مي باشد.

سمت و سوي سالن ها از نظر آفتابگير بودن مهم و با اهميت مي باشد مثلا در مناطق گرمسير قسمت طولي سالن ها بايد در جهت شرق و غرب ساخته شود . اگر سايبان ساختمان هم مقداري طولاني در نظر گرفته شود از افزايش دماي داخل سالن در فصل تابستان كاسته خواهد شد زيرا در اين فصل خورشيد مدار عمودي را طي مي كند . اما در مناطق سردسير طول سالن در جهت شمال و جنوب ساخته مي شود با اين كار سالن ها در فصل زمستان آفتاب گير خواهند بود .

مکانهای بادگير ، ارتفاعات و كناردريا  محلي مناسب براي پرورش بلدرچين محسوب نمي گردد . داخل سالن پرورش بر اساس برنامه و نحوه پرورش (داخل قفس و يا كف سالن ) ، ظرفيت جوجه ريزي در نظر گرفته شده و سرمايه موجود پرورش دهنده و ... آماده سازي مي گردد .

 اگر پرورش در كف سالن مد نظر باشد از بستر استفاده مي شود  در اين سيستم ارتفاع بستر در فصل تابستان 5 -3 سانتيمتر و در فصل زمستان 8 - ۵ سانتيمتر در نظر گرفته می شود و با كاه ، تراشه نجاري ، پوسته برنج و يا خاك اره مي پوشانند .

 درجه حرارت مطلوب در پرورش بلدرچين بالغ مابين 27 - 21 درجه سانتي گراد مي باشد . سيستم نگهداري در قفس نیز متداول مي باشدکه كف قفس را مي توان در اندازهاي مختلف  ( 25* 15 ، 20 * 15 ، 15 * 15 ) انتخاب كرد اما ارتفاع بايد بين 17 - 15 سانتي متر باشد . در قفس هايی با ابعاد ذكر شده مي توان 4 - 2 بلدرچين نگهداري كرد . در ابعاد كوچك يك نر و يك ماده ، اما در ابعاد بزرگ بازاء 3 -2 بلدرچين ماده يك بلدرچين نر مناسب مي باشد .

 در قفس هاي سيستم آپارتماني ، جهت جمع آوري فضولات ، قسمت تحتاني هر قفس با كف فلزي پوشانده مي شود ، فضولات جمع شده يا بصورت اتوماتيك و يا بصورت دستي تخليه و پاك سازي مي شود . در قفس هاي  كاليفرنيایی ، مدفوع مستقيما به كف سالن ريخته و در آنجا جمع مي شود  فضولات توليد شده به صورت مستمرتخليه می شود.

شبكه هاي كف قفس در هر نوع آن بايد به ابعاد 5/1* 1  سانتي متر  و شبكه سقف و ديواره ها  4 *5/2 و يا 5 * 2  سانتي متر بهتر است باشد . جهت سرازير شدن تخم ها ، كف بايد با زاويه 15 درجه ساخته شود و  به منظور جلوگيري از شكستن تخم ها در اثر برخورد با جدار شبكه فلزي، سرتاسر شبكه محل تجمع تخم ها با ابر پوشانده شود . اين عمل در جلوگيري از شكسته شدن تخم ها بسيار  مفيد مي باشد . پرورش بلدرچين بصورت گروههاي بزرگ نيز در داخل قفس امكان پذير مي باشد ، اما تراكم آنها نبايد از 50 قطعه بيشتر باشد .

 در اين روش ابعاد مختلف قفس بر اساس تعداد بلدرچين بشرح ذيل میباشد:

بازاء هر 25 قطعه بلدرچين = 30*60*60

بازاء هر 50 قطعه بلدرچين = 30*120*60

تخمگذاری و تولید مثل

به کلی بلدرچینها پرندگانی با میزان تخمگذاری بالا بوده و در هر سال در حدود ۲۶۰ – ۲۵۰ تخم می گذارند که این امر در شرایط طبیعی و بدون نوردهی مصنوعی در ماه های فروردین تا شهریور اتفاق می افتد و در این شرایط تعداد تخمهای گذاشته شده برابر با ۱۰۰ -۵۰ عدد است که با اعمال برنامه های تغذیه ای مناسب و نوردهی مطلوب می تواندتا ۲۷۰ تخم در سال افزایش یابد.

کرچ شدن در بین بلدرچینهای اهلی در حد وسیعی کاهش یافته به گونه ای که این پدیده به ندرت در آنها دیده می شود.

تخم بلدرچین که در حالت طبیعی حدود ۱۰ گرم وزن دارد در حالت صنعتی به ۱۲ گرم افزایش وزن یافته است.

جهت تشکیل گروه های تولید مثلی معمولاٌ به ازا هر ۴-۳ قطعه ماده یک پرنده نر در نظر می گیرند. البته بهترین نتیجه باروری از نسبت ۱ نر به ۱ماده بدست می آید ولی در شرایط صنعتی عملاٌ نسبت ۱ به ۳ اجرا می گردد.

جفتگیری بلدرچین از سن ۶ هفتگی آغاز و در زمان ۴ هفته اول پس از بلوغ درصد باروری به حدود ۱۰۰-۹۰ % بالغ می گردد. این روند د ر۸ ماهگی به ۸۰ % و پس از گذشت ۱۱-۹ ماه به ۷۰-۶۰% می رسد.
پس از هر بار جفتگیری، بلدرچینهای ماده به مدت ۶-۵ روز و گاهی حتی تا ۱۲-۱۰ روز تخم بارور می گذارند.

نگهداری تخمها در انبارهائی با درجه حرارت ۱۵-۱۳ درجه سانتیگراد و رطوبتی در حدود ۶۰-۵۰% و به مدت ۸ روز انجام می گیرد. البته بایستی توجه داشت که نگهداری طولانی مدت تخمها تاثیر منفی بر قابلیت جوجه درآوری آنها خواهد داشت. همچنین پیش از انبار کردن تخمها باید آنها را بوسیله گاز فرمالدئید یا اشعه ماورا بنفش ضدعفونی نمود.

قدرت جوجه درآوری تخمهای بارور بین ۸۰-۷۰% و یا به عبارتی معادل ۷۰-۵۰% تخمهای گذاشته شده خواهدبود که البته این امر بستگی بسیار زیادی به سن پرندگان خصوصاٌ پرنده ماده، شرایط فنی و بهداشتی جوجه کشی، تغذیه و مواردی از این قبیل خواهد داشت.

دوره جوجه کشی بلدرچین به طور متوسط در حدود ۱۷ روز به طول می انجامد ولی اگر جنین رشد اولیه داشته باشد این زمان به ۱۵ روز تقلیل خواهد یافت.

حرارت داخلی در انکوباتور باید در حدود ۳۷/۸ درجه سانتیگراد و رطوبت در حدود ۶۵-۶۰ % و در هچر دما ۳۷/۵ – ۳۷/۳ و رطوبت حدود ۹۰-۸۰% تنظیم گردد ضمن اینکه چرخش تخمها نیز هر ۳- ۱ ساعت یکبار انجام می گیرد.

مکان تشخیص نطفه داری در تخمهای لکه دار و سفید متفاوت است به گونه ای که در تخمهای لکه دار امکان تشخیص رشد جنینی از روز هشتم و در تخمهای سفید در روز دوم و سوم میسر است.
جوجه های بدست آمده در حدود ۸-۷ گرم وزن دارند که البته وزن اولیه تخم نیز در این میان بسیار موثر خواهد بود.

تلفات جنینی در هنگام جوجه کشی بیشتر در ۳ روز اول انکوباسیون و یا در مدت کوتاهی پیش از تفریخ پیش می آید که این امر بستگی زیادی به تلاقی خویشاوندی، سن بالای والدین و نیز مدت طولانی انبارداری و همچنین صدمه دیدگی پوسته تخم دارد.

منبع:بلدرچین|جوجه کشی

 ویژگی های بلدرچین:

به طور کلی بلدرچینها پرندگانی پرطاقت، نیرومند و مقاوممی باشند و میتواند در گستره وسیعی از مناطق با آب و هواهای گوناگون رشد و تولیدمثل نمایند که این توانائی ناشی از قدرت سازگاری بالای آنها با شرایط گوناگون محیطیمی باشد.

 بلدرچین دارای مقاومت خوبی نسبت به شرایط نامساعد محیطی بوده و درمحیطهای مختلف به راحتی سازگار می گردند. این پرندگان سریعاٌ رشد می کنند

 بطوریکه سن بلوغ در این پرندگان پائین بوده و در سن 2- 5/1 ماهگی به بلوغ کامل جنسی می رسند که در این هنگام وزن پرنده نر به 150 -120 گرم و ماده ها به 180 – 150 گرم می رسد. ( وزن پرنده بسته به نوع، نژاد و نوع سیستم پرورش می تواند متفاوت از اعداد ارائه شده باشد.

 این پرنده پس از رسیدن به سن بلوغ به مدت حدود 6- 4 ماه تخمگذاری خواهدکرد که متوسط تخمگذاری در این مدت حدود 100 عدد تخم خواهد بود که از اینتعداد حدود 75- 70درصد به جوجه تبدیل خواهند شد.

جوجه های بدست آمده از گله مادر پس از گذشت 45 -35 روز به وزن کشتارمی رسند و در این هنگام وزن متوسط لاشه در آنها می تواند بسته به نوع ونژاد از 140 گرم الی 220 گرم متغیر باشد

 در یک جمع بندی ساده می توان نتیجه گرفت که مجموع عواملی نظیر: سن بلوغ پائین، سن کشتار مناسب، کیفیت مطلوب گوشت، هزینه های ثابت و جاری مناسب در مقایسه با دیگرشاخه های دامپروری و همچنین مقاومت بالای پرنده به شرایط نامساعد محیطی، پرورش بلدرچین را تبدیل به صنعتی سودآور نموده که امروزه مورد توجه بسیاری از پرورش دهندگان در سراسر جهان قراردارد میزان تخمگذاری در بلدرچینها بالا و در حدود 250 عدد در هر سال می باشد.

بلدرچین ماده د رسن 60 -50 روزگی به اوج تولید تخم می رسند. متداولترین نژاد در پرورش صنعتی این پرنده نژاد کوترنیکس ژاپنی (COTURNIX) می باشد که در سال حدود 200 تخم گذاشته ودر سن 40 روزگی نیز به وزن کشتار 250 گرم می رسند.

از لحاظ ظاهری بلدرچین ماده درشت جثه تر از بلدرچین نر بوده و پرهای سینه اش نیز خالدار می باشند در حالیکه بلدرچین نر دارای پرهای سینه ای به رنگ قهوه ای می باشد.

منبع:بلدرچین ملارد

نگهداری و پرورش :

 جوجه ها یا در دستگاه های چند طبقه مادر مصنوعی  و یا در کف سالن  پرورش داده می شوند . دمای محل باید در اوایل پرورش  36 – 35 درجه سانتی گراد باشد  . سپس حرارت سالن بازاء هر هفته 3 درجه سانتی گراد کاهش می یابد اما به هیچ وجه نباید دمای سالن به کمتر از 22 دجه سانتی گراد کاهش یابد .

پرورش در قفس های بزرگ کف شبکه ای نیز امکان پذیر است . جهت جلوگیری از نوک زدن یا کانی بالیسم انجام نوک چینی و کاهش شدت نور سالن و یا آویزان نمودن دسته های یونجه خشک مفید می باشد  20  عدد بلدرچین سه هفتگی را می توان در فضای به وسعت 30*30  سانتی متر جا داد .

پس از گذشت 5 هفته بلدرچین ها به قفس های مخصوص  تخم گذاری منتقل می گردد .  اگر پرورش درکف سالن در نظر گرفته شود باید قوطی های ویژه بلدرچین تهیه شود . داخل قوطی های تخمگذاری بایستی کاه یا علف گذاشته شود .

تامین روشنایی داخل سالن در هفت روز اول 5 – 2 لامپ بصورت  24 ساعت و 40 – 8 روز بعدی طول طبیعی روز و یا 8 ساعت با 2 لامپ ، بعد از 41 روز 16 ساعت با 2 لامپ مناسب می باشد . رنگ پرهای قسمت بالایی سینه و گردن در بلدرچین نر بالغ قهوه ای مایل به قرمز و در ماده ها رنگ خاکستری با خالهای سیاه تزئین شده است .

منبع:بلدرچین ملارد

درچينهبلاي ژاپني بيشتر در جزاير ژاپن پراکنده هستند و نوع وحشي اين پرنده به صورت جفت در تابستان در شمال و در زمستان در نواحي جنوبي جزيره زندگي مي کنند در حاليکه بلدرچينهاي اروپائي از گسترش وسيعي در اروپا، سيبري، ايران، ترکيه، چين و مصر برخوردار هستند.

با اين حال شباهتهاي بسياري بين بلدرچين ژاپني و اروپائي وجود دارد و تنها تفاوت آنها در اندازه بدن و جثه مي باشد به گونه اي که بلدرچين اروپائي داراي طول بدن 18 سانتيمتر و بلدرچين ژاپني داراي طول بدن 15 سانت مي باشد. 

منبع:باشگاه دانشجویان پیام نور

۱ – میزان رشد سریع : میزان رشد این پرنده در حدود ۵/۳ برابر سریعتر از دیگر طیور اهلی می باشد .

۳ – تولید تخم بالا : در صورت پرورش صحیح ، این پرندگان در سال اول تولید توانایی تولید ۲۶۰ تخم را دارا می باشند .

۶ – تراکم بالای پرورش : با توجه به اینکه جثه این پرنده کوچک و نیز به سطح آبخوری و دانخوری کمتری احتیاج دارد در مقایسه با دیگر پرندگان تعداد پرنده بیشتری در واحد سطح میتوان پرورش داد .

مایکوپلاسما گالی سپتیکوم

عفونت طبیعی مایکوپلاسما گالی سپتیکوم در بلدرچین ژاپنی گزارش شده است. در یک گله 20000 قطعه ای بلدرچین، سینوزیت چرکی واگیردار شایع شده بود. این بیماری روند آهسته ای داشت و میزان تلفات روزانه آن 25 عدد بود.

نشانه های بالینی اصلی شامل اختلال تنفسی، فلج اندامهای حرکتی، افسردگی، کاهش مصرف غذا و وزن بدن، کاهش تخمگذاری و افزایش تعداد تخمهای فاقد رنگ دانه و لمبه بودند.

معاینات پس از مرگ نشان داد که سینوس زیر کاسه چشمی متورم شده، به وسیله مواد پنیری و یا اکسودای موکوئیدی و ژلاتینی پر شده است. تخمدان ها دچار آبروفی گردیده و در بعضی از آنها تورم کیسه هوائی دیده می شود.

نتیجه کشت باکتریائی از سینوسها، نای، ریه، طحال، کبد و تخمدانها بر روی محیطهای کشت گوناگون و جداسازی ویروس از این ارگانها منفی بود. با استفاده از محیط کشت مایکوپلاسما که بر اساس روش Frii's Methodتهیه شده بود، سویه هائی از مایکوپلاسما گالی سپتیکوم، که به عنوان Fa11 مطرح شدند، از سینوسهای سه بلدرچین جدا گردید.

رشد این سه جدایه در آزمایش مهار رشد با استفاده از سرم هیپرایمیون علیه سویه S6 مایکوپلاسما گالی سپتیکوم متوقف شد. ترکیبات آنتی ژنیک این سه جدایه با سویه S6 مایکوپلاسما گالی سپتیکوم وابستگی نزدیکی داشت. اما بر اساس آزمایش ها با هم یکسان نبودند.

منبع:پزشکان برتر

            براي پيشگيري و يا درمان بيماري مي توان در تنظيم برخي از جيره هاي

            غذائي مورد استفاده در تغذيه ساير ماکيان مانند بلدرچین از مواد داروئي مجاز نيز

            استفاده نمود. در همين رابطه، دو نوع از دارو هاي رايج جهت استفاده در

            جيره هاي غذائي، كوكسيدواستات و آنتي بيوتيكها مي باشند. كوكسيديوز يك

            بيماري انگلي لوله گوارشي است كه توسط پروتوزوا هايي بنام كوكسيديا

            ايجاد مي شود و كنترل آن تنها با رعايت مسائل بهداشتي بسيار مشكل است.

            بهترين راه پيشگيري از اين بيماري مصرف منظم و ادامه دار دارو و يا

            كوكسيدواستات ها هستند كه باعث كاهش جمعيت كوكسيديا ها مي شوند.

            كوكسيديو استات معمولاً بصورت پيوسته و در سطح پاييني به جيره افزوده

            مي شوند.

             بعضي از كوكسيديو استات ها، به صورت افزايشي براي اهداف

            درماني و در زمان ظاهر شدن نشانه هاي بيماري به پرندگان داده مي شوند.

            البته بعلت سمي بودن بعضي از كوكسيديو استات ها در دزهاي بالا، بايستي

            پيش از افزايش ميزان آنها با متخصص تغذيه و يا پاتولوژيست مشورت شود.

            پرنده هاي در حال رشد پس از بيرون آمدن از تخم تا هفته قبل از كشتارشان

            با ميزاني از كوكسيدو استاتها تغذيه مي شوند. البته بعلت احتمال باقي

            ماندن اين ماده در بافتهاي بدن، از يکهفته پيش از کشتار، استفاده از

            اين ماده در جيره قطع شده و پرندگان را با جيره اي غير داروئي تغذيه مي

            کنند.

           با افزايش سن، مقاومت پرنده ها به كوكسيديا ها افزايش مي يابد.

            البته در اين صورت نيز نياز است که شيوع دوباره را تحت کنترل قرار

            دهيد. همچنين بلدرچین مادر تخمگذاري که براي جايگزيني در گله مادر

            پرورش داده مي شوند را بايستي تا حدود 16 هفتگي با كوكسيو استاتها

            تغذيه نموده و سپس آنرا با يک جيره عادي فاقد اين ماده جايگزين کرد. مي

            توان با افزودن كوكسيدو استاتها به آب شيوع بيماري را كنترل نمود. دو

            نوع از كوكسيدواستات هائي که جهت استفاده در تغذيه بلدرچينها استفاده

            شده و مورد تصويب FDA نيز مي باشند، عبارت اند از: موننسين سديم(كوبان)

            و آمپروليوم.

            علاوه بر مواد ذکر شده، مي توان از مواد آنتي بيوتيكي نيز براي حفظ

            سلامت و افزايش بازدهي پرندگان استفاده نمود. مقادير اندک آنتي

            بيوتيکها مي تواند در جلوگيري از بيماري هاي عادي و همچنين افزايش سرعت

            رشد و دستيابي به توليدي سريعتر مورد استفاده قرار گيرند، ولي براي

            درمان بيماري ها و يا جلوگيري از شيوع آنها بايستي از مقادير بيشتر

            آنتي بيوتيکها به صورت محلول در آب و يا بصورت تزريقي استفاده نمود.

            دو نمونه از آنتي بيوتيكهاي مورد تاييد FDA براي استفاده در جيره ساير

            ماکيان مانند بلدرچین، باسيتراسين و پنيسيلين مي باشند. استفاده از باسيتراسين به

            ميزان 50 تا 200 گرم در هر تن و پني سيلين به ميزان 20 تا 50 گرم در هر

            تن خوراک مجاز شناخته شده است وميزان بالاتر از اين حد نه توصيه شده و

            نه مورد تصويب FDA قرار گرفته است.در مواقع درمان، بهتر است که آنتي

            بيوتيکها را در آب آشاميدني استفاده کرد چون پرنده بيمار معمولا آب مي

            نوشد ولي غذا نمي خورد. استفاده از باسيترسين در جيره تمامي انواع ساير

            ماکيان براي حفظ سلامت و افزايش توليد آنها توصيه شده است. در هنگام

            استفاده از هر دارويي به دقت برچسب هشدار و دستورالعمل آن مطالعه شده و

            نيز به دوره پاكسازي از بدن براي تغذيه انساني قبل از كشتار نيز حتماً

            دقت شود.

منبع:دهکده.پرورش بلدرچین

مواد معدني

            همانند ويتامينها ميزان متعادلي از مواد معدني نيز بايستي در جيره هاي

            غذائي بلدرچينها وجود داشته باشد. بويژه وجود اينگونه مواد در جيره

            بلدرچین های تخمگذار بسيار حائز اهميت است. بلدرچينهاي تخمگذار براي تشكيل

            پوسته تخمشان و جوجه ها نيز براي فرم گيري استخوانهايشان نياز به ميزان

            يالايي از مواد معدني دارند.

            توجه داشته باشيد که با توجه به نيازهاي متفاوت غذائي سنين گوناگون،

            براي هر سن بايستي جيره مناسب با نيازهاي همان سن تهيه گردد. به طور

            مثال جيره Breeder تنها به پرندگان تخمگذار داده ميشود و چنانچه از اين

            جيره در تغذيه جوجه ها استفاده گردد، ميزان رشد كاهش يافته و استرسهايي

            را در جوجه سبب مي شود.

            استفاده از مواد معدني کم نياز در جيره هاي غذائي براي رشد و توليد

            پرندگان ضروري هستند. البته به طور معمول بسياري از مواد مورد استفاده

            در تهيه جيره ها شامل اينگونه مواد اما در حالت عادي ميزان آنها به قدر

            کافي نمي باشد. به همين دليل بسياري از پرورش دهندگان ترجيح مي دهند تا

            به همراه مخلوط ها يا مکملهاي ويتامينه، از مخلوط هاي معدني که به صورت

            صنعتي و با استفاده از فرمولهاي خاص تهيه مي گردند استفاده نموده و

            آنها را به صورت جداگانه به جيره اضافه نمايند.

            فرمول ترکيبي يك مخلوط ايده آل از مواد معدني كمياب در زير نشان داده

            شده است. چنانچه مقدار 2 پوند (حدود يک کيلوگرم) از اين مخلوط را به هر

            تن خوراک پرنده اضافه نمائيم، در اين صورت مقادير کافي از مواد معدني

            کم مصرف براي رشد و توليد بلدرچين تامين خواهد شد.

            ...

            ...

              مواد معدني کم نياز در بلدرچينهانوع مادهمقدار در هر 10 پوند

                  (حدود 5 کيلوگرم) مکمل معدني

                  سولفات منگنز25/1 پوند

                  اکسيد روي25/1 پوند

                  سولفات آهن5 oz

                  سولفات مس1 oz

                  سنگ آهک يا صدف1/7 پوند

منبع:دهکده.پرورش بلدرچین        

تنها تخم هاي تميز را در دستگاه قرار دهيد زيرا که تخم هاي کثيف منبعي از بيماري و يا آلودگي مي باشند. تخم هاي کثيف بهتر است توسط دستمال کاغذي و يا ديگر ساينده ها تميز شوند. تخم هائي را که قرار است درون دستگاه جوجه کشي قرار دهيم را هرگز نبايد شکست.
تخم ها مي بايست بعد از چيده شدن در دستگاه جوجه کشي ضدعفوني شوند اما مي توان آنها را 12 ساعت بعد از قرار دادن در درون دستگاه نيز ضدعفوني نمود. تخم هاي 2 تا 5 روزه اي که در آنها جنين تشکيل شده است را نبايد ضدعفوني نمود.
نحوه ضد عفوني به شرح زير مي باشد:
1- از 25 گرم پرمنگنات پتاسيم و 35 ميلي ليتر فرمالين (43%) به ازاي هر متر مکعب فضاي درون دستگاه جوجه کشي استفاده نمائيد.
2- ابتدا پرمنگنات را در يک ظرف سفالي و يا لعابي ريخته (اندازه ظرف به ميزان 10 برابر بزرگتر از حجم مواد مورد استفاده باشد) و سپس فرمالين را اضافه نمائيد.
3- در دستگاه هائي که با فشار هوا کار مي کنند، در طول عمليات ضدعفوني هواکش ها را بکار انداخته و خروجي ها را ببنديد و پس از 20 دقيقه خروجي را باز نمائيد.
4- در دستگاه  های جوجه کشي با هواي راکد، خروجي ها و درب دستگاه را باز نمائيد.
5- در طول ضدعفوني، ميزان رطوبت بايد بالا بوده و دما بايد مابين 20 تا 30 درجه سانتي گراد باشد.

4- چگونگي کنترل نمودن دستگاه جوجه کشي.

منبع : erach

اين دستگاه ها مي بايست تا چهاردهمين روز جوجه کشي دما را در 3/0 +- 5/37 درجه سانتي گراد و رطوبت نسبي را در 60% حفظ نمايند. تخم ها بايد در هر 2 تا 3 ساعت چرخانده شوند تا از چسبيدن جنين به پوسته جلوگيري بعمل آمده و همچنين جنين هوا و غذاي کافي را دريافت دارد. در روز چهاردهم عمل کندلينگ انجام شده و تخم هاي ترک دار و بدون نطفه دور ريخته مي شوند. همچنين در اين روز تخم هاي داراي جنين از دستگاه ستر به سيني هاي مخصوص دستگاه هچر انتقال داده شده و گردش تخم ها در اين مرحله متوقف مي شود.
دستگاه ستر بايد دمائي معادل 2/37 درجه سانتيگراد و رطوبت نسبي 70% را تامين نمايد. اگر دستگاه جوجه کشي ترکيبي از هچر و ستر باشد مي توان با دماي 5/37 شروع نمود اما رطوبت نسبي در طول عمل جوجه کشي بايد تا 70% افزايش پيدا کند. همچنين دستگاه هچر را نبايد در طول عمليات جوجه کشي باز نمود.
چنانچه تمامي توصيه هاي جوجه کشي به دقت انجام شود جوجه ها در روز 17 يا 18 از تخم خارج خواهند شد.

منبع : erach

در اين دستگاه ها، براي هفته اول از دماي معمولي جوجه کشي که 3/38 درجه سانتيگراد است استفاده مي کنيم. اين دما براي هفته دوم 8/38 درجه سانتيگراد و تا هنگام هچ شدن کامل تخم حداکثر 5/39 درجه سانتيگراد مي باشد. براي اندازه گيري دما مي بايست ميزان دما در بالاي تخم ها اندازه گيري شود. همچنين تا روز چهاردهم جوجه کشي رطوبت نيز بايد کمتر از 70% بوده و در پايان جوجه کشي يعني در 18 – 17 روزگي به بالاي 70% برسد. نگه داشتن ميزان رطوبت صحيح در اين دستگاه ممکن است مشکل باشد.
تخم ها مي بايست دست کم 3 بار در روز چرخانده شوند (در صورت امکان 5 بار بهتر است). با نشان دار کردن کناره هاي تخم ها و يا سيني يا راکها توسط مداد مي توان از صحيح بودن چرخش تخم ها مطمئن شد. در صورتيکه دما تمام قسمتهاي تخم را پوشش نمي دهد بهتر است جاي تخم ها را در درون دستگاه تغيير داد. درهر صورت توجه داشته باشيد که در دستگاه را براي چرخاندن تخم ها زياد باز و بسته نکنيد و آنرا براي مدت طولاني باز نگذاريد.

منبع : erach

بلدرچین از پرندگان بسیار مقاوم است که در مقایسه با مرغ و دیگر پرندگان بسیارمرگ و میر پائینی دارد و بزرگ کردن یک جوجه یک روزه ی بلدرچین بسیار راحت تر از جوجه مرغ است. با توجه به اینگه حجم بسیار کوچکی دارد فضای بزرگی به مانند مرغ برای پروار شدن احتیاج ندارد.

به عنوان مثال در  10 روز اول که جوجه باید مراقبت ویژه داشته باشد حدودا 3000 جوجه در یک اتاق 3*4 جا می گیرد و بعد از آن می توان در قفسهای چند طبقه آنها را نگه داشت البته قفسهایی  که برای تخمگذار ظرفیت 100 بلدرچین دارد برای گوشتی تا ظرفیت 200 بلدرچین را نیز خواهد داشت.

بلدرچین گوشتی بهتر است متراکم  باشد تا فعالیت زیادی نداشته باشد و گوشت بهتری بیاورد.

از مزایای مهم پرورش گوشتی بلدرچین این است که در زمان35 الی 45 روزگی سر بریده می شود یعنی نقطه سر به سر بازگشت سرمایه شما حدودا 40 روزگی می باشد.

تفاوت این زمان در سلیقه شماست که می خواهید بلدرچین ریز یا درشت به بازار عرضه کنید.بلدرچین 45 روزه مشتری پسند تر و گرانتر است اما بلدرچین 35 روزه صرفه اقتصادی بیشتری دارد.

منبع:پرورش بلدرچین گوشتی

در ایران برای اولین بار پرورش بلدرچین در استان یزد آغاز گردید که به صورت مجتمع شامل واحد مادر ، گوشتی ، بسته بندی و جوجه کشی اداره می گردد. بلدرچین دارای گوشتی با پروتئین بالا و درصد چربی کمتری می باشد که برای کودکان و بیماران بسیار سودمند و مفید می باشد . تخم بلدرچین بیضی شکل می باشد که وزن آن ۱۵ – ۸ گرم و رنگ آن معمولا سفید با خال های سیاه یا قهوه ای تا آبی و زرد نخودی مایل به سبز می باشد . الگوی تخم و رنگ تخم بلدرچین منحصر به فرد است و منبع خوبی از ویتامین ها (به جز ویتامین c ) می باشد . کیفیت تخم بلدرچین بالاو میزان کلسترول آن از تخم مرغ کمتر است . تعیین جنسیت جوجه بلدرچین از سن ۱ روزگی صورت می گیرد که این کار نیازمند افراد آموزش دیده و ماهر می باشد . اما از سن ۳ هفتگی می توان نرها و ماده ها را به وسیله رنگ پر های ناحیه سینه از یکدیگر تشخیص داد. پرهای سینه ای نرها به رنگ قرمر مایل به قهوه ای و ماده ها به رنگ خرمائی سوخته ( خاکستری با نقاط سیاه رنگ ) روی آنها می باشد . وزن جوجه های تازه هچ شده در حدود ۱۰ – ۵ گرم می باشد که درسن ۵۰ – ۴۰ روزگی به بلوغ می رسند . وزن بلدرچین های نر بالغ ۱۵۰ – ۹۰ گرم و ماده ها ۱۸۰ – ۱۱۰ گرم می باشد . همچنین تعداد کروموزوم های بلدرچین ۷۸ می باشد که شش جفت آنها کروموزوم های بزرگ ، شش جفت متوسط و ۲۷ جفت میکروکروموزوم می باشند که کروموزوم های جنسی از نوع بزرگ می باشند .

منبع: تبیان