سنجاب ایرانی با نام علمی ( sciurus-anomalus.pallescens )
|
|
|
سنجابها اعضایی از راسه بزرگ جوندگان هستند که تقریبا در همه جای دنیا دیده می شوند اگر چه در این خانواده چند زمینی مانند سنجابهای زمینی در چمنزارها و علفزارها پراکنده اند ، اما اغلب اعضای خانواده را حیواناتی که بخش عمده زندگی خود را روی درخت به سر می برند تشکیل می دهند . به گزارش خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)-منطقه لرستان، 365 نوع سنجاب در سراسر دنیا وجود دارد که در این جا از بین این گونه ها به معرفی سنجاب ایرانی با نام علمی ( sciurus-anomalus.pallescens ) که نام پر افتخار ایران رابه همراه دارد می پردازیم .این حیوان منحصر به فرد جثه ای متوسط با طول 20 تا 25 cm و دمی بلند و پشمان با طول 13-14 cm دارد که از نصف طول بدن بلند تر است و موهای پشت به رنگ خاکستری متمایل به قهوه ای و زیر بدن زرد رنگ بوده و رنگ موی سر و سطح پشمی دم ، قرمز حنایی و زیر بدن زرد رنگ است .
به طور کلی هر چه از شمال جنگلهای زاگرس به سمت جنوب پیش می رویم از رنگ حنایی کاسته می شود و به رنگ نخودی نزدیک می شود . مشخصه سنجاب ایرانی رنگ قرمز سر و دم است که آن را از سایر سنجابهای ساکن در ایران جدا می کند؛ این پستاندار از میوه ها و دانه های مختلفی مانند گردو ، بادام ، فندق ، بلوط ، توت ، جوانه ها برگ و پوست درختان تغذیه می کنند .جفتگیری در اواخر زمستان و اوایل بهار صورت می گیرد و دوران بازداری حدود 30 روز می باشد . بچه ها در هنگام تولید بی مو و با چشمانی بسته هستند که در 1 سالگی بالغ می شوند و حدود 12 سال عمر می کنند . این سنجاب روزها فعال است و بیشتر به صورت انفرادی زندگی می کند؛ در هنگام خطر با ناخنهای تیزش به سرعت از درختان بالا می رود و به وسیله دم پشمانیش که وسیله تعادلی آن است از این شاخه به آن شاخه می پرد .
در تابستان بیشتر فعالیت سنجاب حدود 2 تا3 ساعت بعد از طلوع خورشید است و عصر را در لانه خود استراحت می کند و در زمستان سنجاب فعالیتهای خود را صبح آغاز و تا اواسط روز به پایان می رساند و در آشیانه خود تا روز بعدی می ماند و در سرمای شدید برای نگه داشتن دمای بدن لانه خود را با دیگر سنجابها تقسیم می کنند و با گرم شدن هوا آنها لانه را ترک می کنند . سنجاب ایرانی که گونه بومی ایران است در غرب کشور و محدوده زاگرس زندگی می کند و جنگلهای بلوط زاگرس که معمولا دارای درختان بلند و کهنسال است آنها درختان بلند و کهنسال را به درختان کوتاه و پر شاخ و برگ ترجیح می دهند .دانه های بلوطی که توسط سنجابهای ایران جمع آوری می شود و زیر خاک مدفون می شود ارزش بالایی در گسترش و تجدید حیات جنگلهای بلوط غرب کشور دارد . نکته تاسف آور در اینکه جمعیت سنجابها به علت قطع بی رویه درختان بلوط و جمع آوری میوه های بلوط توسط مردم و اسارت بی اندازه این حیوان زیبا توسط شکارچیان مخصوصا در استانهای کردستان و لرستان برای فروش به مردم به شدت رو به کاهش است .قاچاق سنجاب برای تربیت خانگی رو به افزایش است و چنانچه این روند به این صورت ادامه داشته باشد نه تنها جنگلهای بلوط تخریب می شود بلکه نسل سنجاب ایرانی نیز منقرض می شود . در خصوص پیامدهای تربیت خانگی سنجاب ایرانی می توان گفت: از آنجا که سنجابها جوندگان پر جنب و جشی هستند و مدام در حال فعالیت در جنگل هستند اغلب دراثر تربیت خانگی دچار افسردگی شده و غذا نمی خورند و بر این اساس عمرشان کوتاهتر می شود،این در حالی است که بسیاری از سنجابها در اثر حمل و نقل نادرست نیز دچار مشکل شده و از بین می روند.سنجاب ایرانی به دلیل زیبایی و جذابیت در حرکات مورد توجه خانواده و به ویژه جوانان برای نگهداری قرا گرفته است و حدود 30 تا40 هزار تومان در بازارهای پایتخت به فروش می رسد . سنجاب زیبای ایرانی فقط در جنگلهای بلوط می تواند به بقا ادامه دهد و جنگلهای بلوط نیز بدون جنب و جوش سنجابهای همیشه ایرانی اش لطفی ندارد . لذا حفاظت و احیاء دو طرف این معامله ضروری می باشد با این حال اگر در جامعه فرهنگ سازی و کسی به دنبال خرید و فروش و نگهداری این موجود با ارزش نباشد هرگز شکار و قاچاق این گونه وجود نخواهد داشت که نسل آنها در معرض تهدید قرار بگیرد . |


















































