فاطمهمعصومه علیهاالسلام، و نقشه راهی برای زندگی
لَا یَقْبَلُ اللَّهُ عَمَلًا إِلَّا بِمَعْرِفَةٍ وَ لَا مَعْرِفَةَ إِلَّا بِعَمَلٍ فَمَنْ عَرَفَ دَلَّتْهُ الْمَعْرِفَةُ عَلَى الْعَمَلِ وَ مَنْ لَمْ یَعْمَلْ فَلَا مَعْرِفَةَ لَهُ أَلَا إِنَّ الْإِیمَانَ بَعْضُهُ مِنْ بَعْضٍ (کافی؛ ج1، ص44)
«خدا عملی را قبول نمیکند مگر با معرفت، و معرفتی وجود ندارد مگر با عمل، پس هر کس معرفت پیدا کند، آن معرفت او را به عمل سوق میدهد و هر که عمل نکند، اساساً معرفتی ندارد. آگاه باشید که ایمان جزئی به هم پیوسته و به هم مرتبط است».
یکی از احتیاجات اساسی ما شناسایی راه درست زندگی و به دست آوردن نقشهراهی است که از کوچکترین تا بزرگترین مسائل را به کمک آن بتوانیم به روشنی ببینیم و راه کسب این معرفت نیز عمل است.
علم در وجود انسان حالتی نو به نو ایجاد میکند و محتاج مراقبت دائمی است، همچنانکه خود علم نیز ما را مراقبت میکند. هیچ یک از این توصیفات را در مورد علم کتابی یا عمل محفوظاتی نمیتوانیم سراغ بگیریم. از اینجاست که میتوانیم بگوییم که علم موجودی زنده است.
در حقیقت علم حقیقی موهبتی الهی است که از راه دعا و رعایت تقوا به دست میآید و باعث تغییرات در جان شخص عالم میشود و حالت خشیت را ایجاد میکند(سوره فاطر، آیه28).
گناهان باعث خرابی و اشکال در علم حقیقی میشوند. در نتیجه عمل کردن به دانستههای فعلی، باعث ایجاد علم جدید نیز میشود و اگر کسی به علم خود عمل نکند، آن علم از او پر میکشد. در این باره از امام صادق علیه السلام روایت شده است که:
الْعِلْمُ مَقْرُونٌ إِلَى الْعَمَلِ فَمَنْ عَلِمَ عَمِلَ وَ مَنْ عَمِلَ عَلِمَ وَ الْعِلْمُ یَهْتِفُ بِالْعَمَلِ فَإِنْ أَجَابَهُ وَ إِلَّا ارْتَحَلَ عَنْهُ (کافی،ج1، ص44)
«علم همراه با عمل است پس هر کس بداند عمل میکند، و هر کس عمل کند علم مییابد، و علم به سمت عمل فرا میخواند. تا به سخن علم، عمل شود و اگر چنین نشود، آن علم از او جدا میشود».
ارتباط مستمر با قرآن و اهل بیت علیهم السلام باعث میشود تا حساب آنچه را که تا کنون "علم" میپنداشتیم از ایمان و معرفت حقیقی جدا کنیم و بدانیم که برای "دانستن" نیاز به "عمل کردن به دانستههای فعلی" داریم و علم را باید از راه کاربستن آن سراغ بگیریم.
از سخنان خاندان وحی اینگونه میفهمیم که بجای آنکه خود را برای کسب معرفت از راههای عجیب و دشوار، خسته کنیم باید با مراقبت از خود، شرایط کسب معرفت را فراهم کنیم. این مراقبت تقوا نام دارد. با رعایت تقوا، معرفت خود به خود به سراغ ما خواهد آمد و بالعکس اگر به داشتههای فعلی خود عمل نکنیم، معرفت قبلی از ما رخت برخواهدبست و در اینصورت تبدیل به موجودی پر از "محفوظات" و پر از "ادعا" ولی بدون "معرفت" خواهیم شد و از آن به خدا پناه میبریم.
فاطمه معصومه علیهاالسلام از معدود امامزادگانی است که توسط امام معصوم توصیه به زیارت ایشان شده و این بانو یکی از عوامل اساسی نزول برکات برای شهر قم بوده و هست. ایشان الگوی خوبی برای کسب علم حقیقی از راه مراقبت از خود و عمل به دانسته ها میباشند و تفکر برای شروع کسب معرفت در زندگی از بهترین کارهایی که در روز وفات فاطمه معصومه علیه السلام میتوان انجام داد.
