امام حسن عسکری علیه السلام
هشتم ربيع الاول، سالروز شهادت حضرت امام حسن عسکري عليهالسلام است. آسمانيان و زمينيان در غم فقدان او محزون شدند و به ماتم نشستند. ما نيز با فرزند برومند آن امام همام، حضرت مهدي(عجل الله تعالي فرجه الشريف) همناله شده و در عزاي آن سفير هدايت و کشتي نجات به سوگ مينشينيم.
امروز با تمام توان گريه مي کنيم همراه با امام زمان گريه مي کنيم. در پشت دسته هاي عزا سوي سامرا در لا به لاي سينه زنان گريه مي کنيم؛ شايد نماز ظهر رسيديم در حرم آن لحظه با صداي اذان گريه مي کنيم.
گوشه اي از فعاليتهاي امام علیه السلام در دوران امامت
الف) کوششهاي علمي امام عسکري عليهالسلام به رغم شرايط نامساعد و محدوديت بسيار شديدي که حکومت عباسي برقرار کرده بود، موفق به گسترش دانش دامنه دار خود در سطح جامعه نشد، ولي شاگرداني تربيت کرد که هر کدام از آنها، سهم به سزايي در نشر و گسترش معارف اسلام و دفع شبهههاي دشمنان داشتند. مرحوم شيخ طوسي رحمهالله ، تعداد شاگردان حضرت را بيش از يکصد نفر ثبت کرده که در ميان آنان، مهرههاي روشن، شخصيتهاي برجسته و مردان وارستهاي به چشم ميخورد.
ب) آماده سازي براي دوران غيبت از آن جا که غايب شدن امام و رهبر هر جمعيت، حادثهاي غيرطبيعي و نامأنوس است و تحمل مشکلات ناشي از آن براي نوع مردم دشوار ميباشد، پيامبر اسلام صلياللهعليهوآله و امامان پيشين، به تدريج مردم را با اين موضوع آشنا ساخته و افکار ايشان را براي پذيرش آن آماده ميکردند. اين تلاش، در عصر امام عسکري عليهالسلام به صورت روشنتري به چشم ميخورد و جلوه بيشتري پيدا ميکند؛ زيرا آن حضرت، از يک طرف حضرت مهدي(عجل الله تعالي الفرج الشريف ) را تنها به شيعيان خاص و بسيار نزديک خود نشان ميداد و از طرف ديگر، تماس مستقيم شيعيان با خود حضرت عسکري عليهالسلام نيز روز به روز محدودتر و کمتر ميشد، به طوري که حتي در خود شهر سامراء، به مراجعات و مسايل شيعيان به وسيله نامه يا توسط نمايندگان خويش پاسخ ميدادند. آن حضرت با اين شيوه، به شيعيان فهماندند که امام زمان ميتواند زنده بوده، ولي از نظر و چشم مردمان پنهان باشد. تأليفات امام حسن عسکري علیه السلام وجود منبع علوم آل محمد عليه السلام و فيض ربوبي در شهر سامراء، باعث شد تا دانشمندان و بزرگان جهان اسلام، از نقاط مختلف، براي کسب فيض از حضور امام حسن عسکري عليه السلام ، به سامراء رفته و از علوم ايشان بهره مند شوند. هر چند عمر حضرت کوتاه بود، ولي در همين مدت اندک، توانست آثار مهمي اعم از تفسير قرآن و نشر احکام اسلامي و گسترش مسايل فقهي، از خود به يادگار بگذارد. حضرت تأليفاتي داشته اند که عبارت است از:
1) تفسير العسکري: امام حسن عسکري عليه السلام يکي از بزرگ ترين مفسران قرآن کريم به شمار مي آمد که قرآن را به صورتي ساده و روشن، براي شيعيان خود تفسير مي کرد. اين کتاب، يکي از يادگاري هاي علمي امام حسن عسکري عليه السلام در زمينه تفسير قرآن است .
2) المُقْنِعه: اين کتاب مشتمل بر علم حلال و حرام بوده که به حضرت عسکري عليه السلام منسوب است. شاگردان برجسته امام حسن عسکري عليهالسلام در مدت شش ساله امامت خود، شاگردان زيادي را تربيت کرد و آنها را به سر منزل کمال رساند که به عنوان نمونه، به چند نفر از آنان اشاره ميکنيم:
۱) احمدبن اسحاق اشعري قمي، که نماينده و فرستاده مردم قم و از ياران خاص حضرت بود. او از جمله کساني است که حضرت مهدي(عجل الله تعالي الفرج الشريف ) را زيارت کرده است.
۲) سيد عبدالعظيم حسني، که از نوادگان حضرت مجتبي عليهالسلام است. او از عالمان، فقيهان و پارسايان برجسته زمان خود بود و ائمه اطهار، شيعيان را به مراجعه به او دستور دادهاند. قبر مطهر ايشان در شهر ري است.
۳) فضل بن شاذان که يکي از پرکارترين دانشمندان شيعه است. او خراساني بود و از مکتب پربرکت امام عسکري عليهالسلام کسب فيض مينمود. آن حضرت در مورد او ميفرمايد: «بايد اهل خراسان به جايگاه فضل بن شاذان و بودن او در ميانشان برخود ببالند».
شهادت امام حسن عسکري علیه السلام
شهادت آن حضرت را روز جمعه هشتم ماه ربيع الاول سال 260هجري نوشته اند. علت شهادت آن حضرت را سمي مي دانند که معتمد عباسي در غذا به آن حضرت خورانيد و بعد، از کردار زشت خود پشيمان شد. بناچار اطباي مسيحي و يهودي که در آن زمان کار طبابت را در بغداد و سامره به عهده داشتند، به ويژه در مأموريتهايي که توطئه قتل امام بزرگواري مانند امام حسن عسکري علیه السلام در ميان بود، براي معالجه فرستاد. البته از اين دلسوزيهاي ظاهري هدف ديگري داشت، و آن خشنود ساختن مردم و غافل نگهداشتن آنها از حقيقت ماجرا بود. بعد از آگاه شدن شيعيان از خبر درگذشت جانگداز حضرت امام حسن عسکري علیه السلام شهر سامره را غبار غم گرفت، و از هر سوي صداي ناله و گريه برخاست. مردم آماده سوگواري و تشييع جنازه آن حضرت شدند.
وصاياي مهم امام يازدهم به شيعيان:
در پايان پيام و وصيتي که امام حسن عسکري(عليه السلام) خطاب به شيعيانشان فرمودند را به بهانه اين مناسبت براي خود و ديگران متذکر ميشويم: آن حضرت فرمودند: شما را به تقواي الهي، پرهيزگاري در دين، کوشش در راه خدا، راستگويي، اداي امانت به آنکه چيزي به شما سپرده است؛ خواه نيکوکار باشد و خواه بدکار، طول دادن سجدهها و رفتار خوب با همسايگان که پيامبر(ص) بدان مبعوث شده است سفارش ميکنم. در ميان جماعت آنان (اهل سنت)، نماز بخوانيد، مردگان آنها را تشييع کنيد، از بيمارانشان عيادت کنيد و حقوق آنان را بپردازيد. هنگامي که کسي از شما در دين پرهيزگار باشد، در گفتههايش راست بگويد، امانتداري درستکار باشد و با مردم خوش خُلقي کند، ميگويند: او شيعه است و اين مرا خشنود ميکند. از خدا بترسيد و زينت ما باشيد نه خار چشم ما، هر نيکي را به سمت ما آوريد و هر زشتي را از ما دور کنيد. هر خوبي که گفته ميشود، در ماست و هر بدي که به ما نسبت داده ميشود ما از آن دور هستيم. حق ما در کتاب خداوند، مخصوص و پيوند ما با رسول خدا(ص)آشکار و طهارت ما به وسيله پروردگار، عيان است. (به طوري که) کسي جز ما نميتواند چنين ادعايي کند مگر دروغگو. همواره نام خدا را به ياد آوريد و مرگ را فراموش نکنيد. پيوسته قرآن بخوانيد و بر پيامبر(ص) صلوات بفرستيد که صلوات بر پيامبر(ص)، 10 حسنه دارد. وصاياي مرا حفظ کنيد. شما را به خدا ميسپارم و به شما سلام ميرسانم.»
