اُفست

آیین نوروزی
104 صفحه
انتشارات نگاه
چاپ اول، 1392
5000 تومان

خوندنش واقعاً لذت‌بخشه. حتی اگه بعضی داستانا رو قبلاً توی همشهری داستان خونده باشید، دوباره خوندنشم خوبه. داستان‌های کتاب مثل پازل‌هایی هستند که تیکه‌هاش به طرز غیر قابل توصیفی با هم ارتباط دارن. کتاب پر از موقعیت‌های جذاب و جزئیات درخشان از زندگی واقعی و امروزیه. یه جورهایی خوشحالم که همچین داستانایی نوشته می‌شه و همچین چیزایی ثبت می‌شه. یه واقعیت‌های ظریفی از ذهن آدما و روابطشون که هرکسی نمی‌بینه و کمتر کسی می‌تونه اینقدر تأثیرگذار ثبتشون کنه. این جور چیزا رو نه توی بحث روان‌شناسی و جامعه‌شناسی می‌شه نشون داد، نه حتی تو بقیه شکل‌های هنر مثلاً سینما. اینا همون چیزاییه که باعث می‌شه هنوز «داستان» منحصر به فرد باشه.
انتخاب بین داستان‌های کتاب کار سختیه. ولی فکر کنم «هانا» یکی از بهترین داستان‌ها باشه. «آفتاب تهران» به نظرم پایان‌بندی شتاب‌زده‌ای داره و خیلی نمی‌تونه خوب تیکه‌های اون پازل عجیبی که معمولاً تو همه‌ی داستانا کنار هم می‌ذاره رو سر هم کنه. با این حال همه داستان‌ها خوبن و به خوندنش می‌ارزن.

جالب این‌جاست که مادرم هیچ‌وقت راجع به کلاسش حرفی نزد. حتی مگنت‌ها را هم به ما نشان نداد و فقط زدشان به در یخچال. فکر به کلاس گل‌سازی مادرم به اندازه‌ی کافی حالم را گرفت ولی تیر خلاص را وقتی خوردم که بیرون بودم و دیدم مادرم بهم اسمس زده. نوشته بود: «شروین کی میایی خونه». جمله‌اش علامت سؤال نداشت چون بلد نبود باید کدام دکمه را بزند تا علامت سؤال بیاید روی صفحه.

شرمن الکسی (Alexie, Sherman)
ترجمه‌ی مجتبی ویسی
۱۵۱ صفحه
انتشارات مروارید
چاپ اول، ۱۳۹۰
۳۹۰۰ تومان
نویسنده‌ش همون نویسنده‌ی داستان «تو گرو بگذار من پس می‌گیرم» از مجموعه‌ی «خوبی خدا»ست. و تو بیشتر کاراشم شخصیت اصلی، مثل اونجا سرخپوسته. حقیقتش نمی‌شه با اطمینان اسم این رو مجموعه داستان گذاشت. بینش چند تا شعر هست و یه چیزایی که نمی‌دونم باید اسمشو چی گذاشت. حتی خود داستان‌هام زیاد مطابق هنجارای معمول داستان‌نویسی نیستن. -از این نظرا آدم یاد «اتوبوس پیر» می‌افته. گرچه اصن به اون خوبی نیست.- یعنی اون‌طور که آدم انتظار داره طرح یا مقدم‌چینی یا پایان ندارن و یه جاهایی بینش یه چیز بی‌ربط تعریف می‌کنه راوی که ارتباط مشخصی با اصل داستان نداره.
کتاب برنده‌ی جایزه‌ی پن فاکنر هم هست.

خوئائو اوبالدو ریبیرو (Ribeiro, Juao Ubaldo)
ترجمه‌ی احمد گلشیری
174 صفحه
انتشارات نگاه
چاپ اول، 1380
1000 تومان
خب سرجمع خوبه. نه بیشتر. کتاب یه تک‌گویی ذهنی طولانیه. تقریباً شبیه «مرگ قسطی». قهرمانش کسیه که عضو ارتش برزیله اما کار اصلیش کارای غیررسمیه... یه چیزی شبیه گروه فشار و لباس شخصی. همه‌ی تلاش نویسنده و جالب بودن رمان هم تو اینه که سعی کرده روحیه و شخصیت و عواطف یه همچین آدمی رو نشون بده. کسی که ما معمولاً فکر می‌کنم که اصلاً هیچ چیزی از انسانیت در وجودش نیست. به نظرم از نظر ادبی این کارو خیلی خوب انجام داده. یعنی نتیجه اصن باسمه‌ای و کلیشه‌ای از کار در نیومده. در کل توصیه می‌شه.

شعر نیما از سنت تا تجدد
تقی پورنامداریان
۳۹۹ صفحه
انتشارات سروش
چاپ دوم، ۱۳۸۱
۲۲۰۰ تومان
قبل از همه باید بگم که ویرایش جدید این کتاب چند ماهه -نمی‌دونم شاید نزدیک یک سال- که منتشر شده و گرچه من ورقش نزده‌م اما به نظر میاد حجمش تغییر قابل توجهی کرده باشه.
کلاً کتاب راهگشاییه. مخصوصاً که شعر نیما انقدر مبهم هست که آدمو برخورد اول کاملاً گیج کنه و پس بزنه. گرچه گاهی بعضی تفسیرهایی هم که پورنامداریان می‌کنه به نظر کمی غریب می‌آد. گرچه به نظر من نفس جرأت به خرج دادن و تفسیر کردن دقیق و خط به خط شعر خیلی کار مهمیه. حرف کلی زدن درباره‌ی شعر نو به مراتب آسون‌تره تا این کار.
غیر از تفسیرها بحث‌هایی هم که درباره‌ی صورت و فرم شعر نیما می‌کنه، مثلاً درباره‌ی نمادها یا درباره‌ی زبانش، اکثراً جالب و قابل توجهن. تنها اشکال، چیزیه که تقریباً همه‌ی کتابای پورنامداریان دارن و اون پرگویی و تکراره. اگه کمی موجزتر می نوشت خیلی عالی می‌شد.

آلیس مونرو (Munro, Alice)
ترجمه‌ی ترانه علیدوستی
۲۴۷ صفحه
نشر مرکز
چاپ دوم، ۱۳۹۰
۵۹۰۰ تومان
کتاب شامل پنج تا داستانه و یک مقدمه درباره‌ی نویسنده که از «گاردین» نقل شده. از سه تا از داستانا
خوشم اومد و از یکی -یعنی کوئینی- خیلی خوشم اومد. تیپ داستانا مثل مجموعه قبلی کاملاً تیپ مورد علاقه‌ی منه. داستانای پرجزئیات و زیرپوستی و پر از موقعیتای درخشان. مقدمه مفیده و ترجمه سرجمع روون و خوبه. هرچند به نظرم این عیبو داره که با سلیقه‌ی مترجم از بین چهار تا مجموعه انتخاب شده. مشکلی که درباره‌ی موراکامی و کارور و خیلیای هم دیگه داریم. اگه همه‌ی کتابای موجود تو بازارم بخریم، بازم خیلی از داستانای نویسنده رو -که قابل چاپ هم هست- نداریم و به جاش کلی داستان تکراری خونده‌یم.

لیو تالستوی (Tolsoti, Lev)
ترجمه‌ی سروش حبیبی
۸۱ صفحه
نشر چشمه
چاپ اول، ۱۳۸۹
۲۰۰۰ تومان
خب اصلاً به اندازه‌ی مرگ ایوان ایلیچ تأثیرگذار و غافلگیرکننده نبود. داستانش از اون داستانای کمابیش تکراریه که خودمونم مشابهشو تو ادبیاتمون داشتیم. ولی خب البته داستان زمین تا آسمون فرق داره با حکایت. هنر تولستوی تو نشون دادن روحیات شخصیت اصلی چیزیه که نقطه‌ی قوت داستانه. همون طور که از اسم تولستوی آدم انتظار داره. در کل خوب و خوش‌خونه ولی جذابیت ویژه‌ای نداره.

میرچا الیاده (Eliade, Mircea)
ترجمه‌ی گلشن اسماعیل‌پور
۲۲۷ صفحه
نشر اسطوره
چاپ اول، ۱۳۸۶
۳۳۰۰ تومان
خب کتاب نسبتاً مشهوریه. آدمی مث الیاده -احتمالاً می‌شه بهش لقب بزرگ‌ترین اسطوره‌شناس قرن رو داد- هرچی بنویسه احتمالاً یه‌کم معروف می‌شه ولی تصورم این بود که این کتابش باید دلایل بهتری برای شهرت داشته باشه. موقع خوندنش خیلی حس دوگانه‌ای داشتم. جاهاییش واقعاً خوب و اثرگذار بود و جاهایی -خدا منو ببخشه- احساس می‌کردم دارم رمان عشقی آبکی می‌خونم. نمی‌دونم. شاید من بد جور برخورد کردم باهاش یا شاید به‌خاطر ترجمه باشه. چون ترجمه واقعاً افتضاحه. یکی از بدترین ترجمه‌هایی که تو عمرم دیدم. اشتباهای احمقانه‌ی حتی دستوری.
کلاً نمی‌تونم داوری زیادی بکنم درباره‌ی کتاب. کمی هم از خوندنش می‌گذره. اینه که بدون نتیجه‌ی خاصی نوشته‌ی خود را به پایان می‌برم.

شعرها و یادداشت‌های منتشرنشده از سهراب سپهری
سهراب سپهری
به‌کوشش پریدخت سپهری
۱۴۲ صفحه
چاپ هفتم (چهارم قطع خشتی)، ۱۳۸۲
انتشارات فرزان روز
۱۲۰۰ تومان
خیلی خوندنی. البته غیر از شعراش که جزو کارای سنتی دوره‌ی جوونی سپهری‌ان. یه تک‌نگاری داره خیلی شبیه فصلای «اطاق آبی». یه زندگی‌نامه خودنوشت کوتاه و البته ناقص. بقیه‌ش نامه‌ها و یادداشت‌های سفرشن که خیلی چیزا رو درباره‌ی نگاه سپهری به آدم می‌گن و اینم نشون می‌دن که اون دید و زبانی که تو شعراش هست، هیچ ادا و تکلفی توش نیست و بیان و نگاه طبیعی و واقعی‌شه. گذشته از این دیدن چیزایی از زندگی واقعی آدمی مثل سپهری همیشه جذابه؛ هرقدرم کوتاه.
طرح‌های هوکوسای و سششو که هم امروز استاد نشانم داد، با استامپ‌های خودش. ببین، آن شاخه‌ی آفتاب‌گرفته‌ی پشت پنجره، از همه‌ی این‌ها زنده‌تر است. و پاک‌تر و گیراتر. پنجاه سال راه بروی، و هوا بخوری و کار نسازی بهتر، تا چون استادت در فروبندی، بنشینی، و قلم بزنی. و بگیر که بلندآوازه شدی. به بهای چه از کف دادن‌ها.

آریل دورفمن (Dorfman, Ariel)
ترجمه‌ی عبدالله کوثری
181 صفحه
انتشارات آگاه
چاپ سوم، 1389
3600 تومان
واقعاً تکان‌دهنده. رفت جزو کتابای درجه‌یکی که تو عمرم خوندم. مثلاً بازمانده‌ی روز و سفر به انتهای شب و گفتگو در کاتدرال. از اون کتاب‌هاییه که کشش قصه و ساختار حساب‌شده رو همراه هم در حد عالی دارن. این دورفمن آرژانتینیه و طبق مقدمه جزو نسل بعد از شکوفایی ادبیات امریکای لاتین تعلق داره که از کارای مارکز و فوئنتس و این‌ها فاصله گرفتند. پس اگر از اون جور کتابای زیاد خوشتون نمیاد، با این پیش‌فرض سراغ کتاب نرید. به‌کلی فضای دیگه‌ای داره.

ولادیمیر پراپ (Propp, Vladimir)
ترجمه‌ی فریدون بدره‌ای
312 صفحه
انتشارات توس
چاپ اول، 1368
؟
خب کتابی که در این حد کلاسیکه، از یه طرف همیشه چیزایی راجع‌بشون شنیدی و اصل مطلب رو می‌دونی و از طرفی هم کتابیه که نمی‌شه ازش گذشت و نخوندش.
تو کتاب جزئیات زیادی هست درباره‌ی داستان‌های عامیانه‌ی روسی که برای ما خیلی ضروری نیست. همین اتفاقاً خوبه و موقع خوندن، آدم روون‌تر و بدون نگرانی پیش می‌ره. از این گذشته واقعاً جالبه که آدم ببینه این نتیجه‌ها از دل چه مطالعه‌هایی دراومده. سرجمع خوندنش خیلی خوبه.
چیزی که در مورد ترجمه هست بعضی اصطلاحاته که واقعاً غریبه و می‌شه معادل‌های آشناتری براشون پیدا کرد. هرچند برای اهل فن در اثر کاربرد زیاد شاید معمولی به نطر بیاد اما اگر دقت کنیم چندان شفافیت معنایی نداره. مثلاً خویشکاری و بس‌دیسی و گسیل‌دارنده.
کتاب سال‌ها نایاب بود اما چند سالی هست که بازچاپ شده.

جووانی گوارسکی (Guareschi, Giovanni)
ترجمه‌ی مرجان رضایی
۱۹۹ صفحه
نشر مرکز
چاپ اول، ۱۳۸۸
۴۲۰۰ تومان
خیلی شبیه دن کامیلو و پسر ناخلف بود. همون شخصیت‌ها و همون رابطه‌ها و همون دنیای کوچک دوست‌داشتنی و همون طنز سرخوش خوب. مطمئناً اگه از کسی بپرسند چند تا شاهکار که خوندی اسم ببر دن‌کامیلو رو بینشون نمی‌آره. اما کتابیه که همیشه می‌شه خوند و از خوندنش لذت برد. یه کتاب خیلی خوب و کم‌ادعا.

_{+ برچسب: جووانی گوارسکی}

علاءالدین طباطبائی
۱۴۳ صفحه
مرکز نشر دانشگاهی
چاپ اول، ۱۳۷۶
؟
اصل مسأله اینه که به‌جز دلیل‌هایِ احساسی ِ میهن‌گرایانه، دلیل‌های دیگه‌ای هم می‌شه برای تلاش برای واژه‌سازی و مقاومت جلوی واژه‌های بیگانه پیدا کرد. و خیلی خلاصه، این که قرض‌گیری زیاد دستگاه واژه‌سازی زبان رو نازا می‌کنه و اون‌وقت بار حافظه‌ی واژگانی زبان‌ورها مرتب سنگین‌تر می‌شه. چون ذهن اون‌ها به طور طبیعی معنی واژه‌های بیگانه رو، حتی در صورت دونستن معنی ریشه نمی‌فهمه. (مثلاً فارسی‌زبان بی‌سواد اگه معنی ماشین رو بدونه، معنی ماشین‌شویی رو خودبه‌خود می‌فهمه اما حتی در صورت بلد بدون کلمه‌ی «کار»، معنی کارواش رو باید دوباره حفظ کنه.)
و این بین مشکل اساسی واژه‌سازی فارسی کم‌بود فعل ساده است چون فعل مرکب زایایی بسیار کمی داره. یک راه حل هم ساختن فعل‌های اسمی (یا به قول اهل ادب، جعلی) هست. مثلاً اکسیدن به جای اکسید شدن، که می‌شه ازش اکسایش و اکسنده و اکسیده و این جور واژه‌ها رو ساخت.
کتاب از مبانی نظری شروع کرده و موانع جاافتادن واژه رو آورده و فهرستی از فعل‌های ساده‌ی امروز فارسی رو هم داره. بسیار مفید و علمی. نمی‌دونم چرا بازچاپ نشده.

فیلیپ راث (Roth, Philip)
ترجمه‌ی فریدون مجلسی
191 صفحه
انتشارات نیلوفر
چاپ اول، 1388
3800 تومان
خیلی خوب. اگه ترجمه فقط کمی بهتر بود و موقع خوندن «التزام» و «مساعی» و «مهرورزی» و این جور چیزا فضا رو خراب نمی‌کرد که عالی می‌شد. حیف.
کتاب توی آمریکای دهه‌ی 1950 یعنی همزمان با جنگ کره می‌گذره و راوی داستان یه جوون یهودیه که سال اول و دوم کالج رو می‌گذرونه. بیشتر داستان البته به خود راوی و آمدای اطرافش و روابطش می‌پردازه نه جنگ و سیاست. دقیقاً نمی‌دونم قدرت داستان توی چیه. قدریش مطمئناً به فضاها و شخصیتای جذابش برمی‌گرده و مهم‌تر از همه خود راوی که انقدر خوب شخصیتش درست شده و فکراش توضیح داده شده که آدم همه‌ی زیر و بماشو می‌شناسه و یادش نمی‌ره.
کاش طرح جلدش کمی بهتر از نخستین تجربه‌های دخترخاله‌ی نوجوان من با فتوشاپ بود.

^{+ برچسب: فیلیپ راث}

هاروکی موراکامی  (Murakami, Haruki)
ترجمه‌ی مهدی غبرائی
۱۹۰ صفحه
انتشارات کتابسرای نیک
چاپ سوم، ۱۳۸۸
۴۰۰۰ تومان
کشش زیادی داشت کتاب موقع خوندن مخصوصاً برای من که چند وقتی بود داستان نخونده بودم. بیشتر کششم به خاطر فضای غریب و گیراشه. کتاب می‌شه گفت یه جورایی ترکیب اون دو نوع فضاییه که توی «دیدن دختر صد درصد دلخواه» بود. یه بخشاییش کاملاً واقع‌گرا و و متوجه روابط ریز و زیرپوستی آدما، یه بخشاییش می‌شه گفت فانتزی. نمی‌شه گفت عالی، ولی مطمئناً خیلی خوب. کاملاً توصیه می‌شه.

_{+ برچسب: هاروکی موراکامی}

آیزایا برلین (‌Berlin, Isaiah)
ترجمه‌ی عبدالله کوثری
نشر ماهی
۲۴۰ صفحه
چاپ دوم، ۱۳۸۷
۵۲۰۰ تومان
بسیار کتابِ خوب و عمیقیه. اون طور که ممکنه آدم اول تصور کنه، کتاب چندان مربوط به ادبیات و مکتب‌های ِ ادبی نیست. البته که توش از گوته و شیلر و بایرن حرف زده می‌شه و به بعضی اصولِ ادبی ِ رومانتیک هم اشاره می‌شه، اما کلاً به رومانتیسم به عنوان یه تحولِ فکری نگاه می‌کنه و آثار‌ ِ  نویسنده‌ها و شاعرا هم بیشتر از بُعدِ اندیشه می‌پردازه. و الحق به قدری خوب این کارو انجام می‌ده که آدم به‌سختی می‌تونه باور کنه این کتاب در اصل سخنرانی بوده. البته به‌جز یه ناهماهنگیای‌ِ ریزی که تویِ ترتیب و فصل‌بندیِ مطالب هست. (که ظاهراً فصل‌بندی هم باید کار‌ ِ ویراستار باشه)
گرچه به هر حال سخنرانی احتمالاً فهمش به خاطر‌ ِ نوع‌ ِ توضیح‌ ِ مطالب و نمونه آوردن و این‌ها آسون‌تره، ولی نمی‌شه از این هم گذشت که ترجمه واقعاً عالیه.

محمد حقوقی
۳۴۰ صفحه
انتشارات نگاه (مجموعه‌ی شعر زمان ما- ۴)
چاپ دوم، ۱۳۷۳
۷۲۰ تومان
مفیدترین بخش کتاب به نظرم اولای مقدمه‌شه که واژه‌های پربسامد شعر فروغو توی سه دفتر اولش با «تولدی دیگر» و «ایمان بیاوریم...» مقایسه می‌کنه و روی هم مقایسه‌ی معنی‌دار و روشن‌گریه. جز این یه نکته‌های جزئی مفید دیگه‌م هست تو مقدمه، مث بررسی چند تا نمونه از وزن شکستنای فروغ.
بخش آخر که قراره تفسیر چند تا شعر از فروغ باشه طبق معمول این نیست و فقط بین بحث به ساختمان یکی دو تا شعرش اشاره می‌کنه. کلاً چند تا حرفو خیلی تکرار می‌کنه حقوقی تو این مجموعه؛ یکیش دو تا فرمولیه که برای نشون دادن شعرای روشن با شعرای مبهم پیشنهاد می‌کنه -اصل حرف هم گویا از مهرداد صمدیه- و بعد مراحلی برای این ابهام و روشنی قائل می‌شه. حرف بدی نیست ولی چندان کشف درخشانی هم نیست. کلاً مشکل حقوقی به نظرم اینه که یه نظریه نداره که به همه‌ی حرفاش انسجام بده.

محمد حقوقی
332 صفحه
انتشارات نگاه (مجموعه‌ی شعر زمان ما- 1)
چاپ هشتم، 1384
2500 تومان
خب این کتاب اولین کتاب از این مجموعه بوده و زمان حیات شاملو هم چاپ شده و اون طور که تو مقدمه اومده از بعضی بخش‌هاش هم ناراضی بوده خود شاملو و می‌خواسته که عوض بشه که البته گویا توی این چاپ و اون چاپ کردنای همیشگی هیچ‌وقت انجام نشده. خود حقوقی هم گفته که بنا داشته اصلاح‌هایی بکنه تو متن که اونم انجام نشده. یه ایراد اساسی کتاب هم شاید این باشه که در باره‌ی 4 تا کتاب آخر شاملو حرفی زده نشده اصن (در مورد 3-4 تا کتاب اولش هم همین‌طور که البته اونا زیاد شاخص نیستن و اهمیتی ندارن). و خب چون حسن این مجموعه برای این بود که یه تصور از سیر کار شاعر بده بهم این عیب بزرگیه. هرچند حتی در مورد همین کتابام تصور دقیقی از تحولشون پیدا نکرده‌م. بیشتر به این خاطر که شاملو مثل اخوان یا سهراب نیست که 3 کتاب شاخص دارن و بعدش افت کرده‌ن. شعرای خوب شاملو توی حدود 15 تا کتاب پخشه که تحول محتوایی و فرمی هم خیلی آروم صورت گرفته تو سیر این کتابا.
به هر حال توی مقدمه‌ش و تفسیر شعراش نکته‌های خوب کم نیست ولی منبع درجه یک در مورد شاملو مطمئناً «سفر در مه»ه.

محمد حقوقی
398 صفحه
انتشارات نگاه (مجموعه‌ی شعر زمان ما- 2)
چاپ نهم، 1382
2250 تومان
خب درباره‌ی این مجموعه که تو پست مربوط به سهرابش توضیح دادم. مهمترین حسنش اینه که یه اشراف کلی به سیر تاریخی کار طرف می‌ده به آدم. هرچند شاید به این بخششم نشه زیاد اعتماد کرد. مثلاً تو این کتاب از محبوبیت زمستان موقع انتشارش حرف زده در حالی اون طور که شمس لنگرودی توی جلد اول «تاریخ تحلیلی شعر نو» گفته و با استناد به نشریه‌های اون موقع نشون داده، نه فقط «زمستان» که حتی «آخر شاهنامه» هم موقع انتشار زیاد خونده نشده‌ن و جدی گرفته نشده‌ن.
تو این کتابم فصل مربوط به تفسیر شعراش فقط تفسیر دو تا شعر داره و بیشتر حرفای کلی‌ای زده که خوبه ولی چندان درخشان هم نیست. از همه‌ی اینا گذشته، غلط چاپیای زیاد این مجموعه بدترین ایرادشه. (مثلاً پس یزدان به جای پریزادان!) حداقل یه دور دیگه نمونه‌خونی می‌خواسته. نگاه از این نظرا انتشارات بدیه واقعاً.

محمد حقوقی
۳۱۵ صفحه
انتشارات نگاه (مجموعه‌ی شعر زمان ما- ۳)
چاپ پانزدهم، ۱۳۸۵
۳۰۰۰ تومان
اسم کتاب تو شناسنامه بلندتره ولی رو جلد همینه فقط. اگه ندیدین تا حالا کتابی از این مجموعه، باید بگم که اولش یه مقدمه داره در شناخت اون شاعر و شعرش که اینجا پنجاه-شصت صفحه‌س. بعد کتاب به کتاب، یه گزیده‌هایی می‌ده از مجموعه شعرای طرف اول هرکدوم هم یه مقدمه‌ی یکی دو صفحه‌ای درباره‌ی اون کتاب می‌نویسه. فصل آخر هم قرار بوده که به شرح و تفسیر چند شعر مهم شاعر بپردازه که البته فقط در مورد شاملو دقیقاً این اتفاق افتاده. در مورد سهراب اصلاً این کار رو نکرده و به جاش گزیده‌هایی از اظهارنظرهای بقیه در مورد سهراب آورده.
موضع کلیش هم در مورد سهراب اینکه واقعاً شاعره و دید شاعرانه داره، اما اکثر شعراش از نظر شکل و ساختار -یعنی ارتباط سطرهای شعر با هم- دچار ضعفن.
کلاً باید گفت مجموعه‌ی خوبیه. یه احساس اشراف نه چندان کاذب به آدم می‌ده.

فریبا وفی
۱۹۲ صفحه
نشر مرکز
چاپ اول، 1382
1600 تومان
لحنشو و پرداختنش به ذهنیات یه زن جوون و شکل مضمون‌پردازیش همه خیلی به «پرنده‌ی من» شبیه بود ولی خب اون جمع و جورتر و خوش‌خون‌تر بود و البته روایتشم به‌هم‌ریخته بود که اینجا ساده و خطیه. بگذریم که اونجا فضا فضای زندگی مشترک و خانوادگی و اینا بود ولی بیشتر این کتاب توی پادگان یا چیزی شبیه اون می‌گذره ولی همون‌طور که گفتم لحنا کاملاً شبیهه. سرجمع پرنده‌ی من بهتر بود و خب بیشترم جایزه و اینا گرفته. این ظاهراً فقط توی جایزه‌ی ادبی اصفهان ازش تقدیر شده.
دارم به این نتیجه می‌رسم که مجموعه داستان به هم پیوسته، نوع غالب داستان‌نویسی امروز ماست. بعضیا مث هوشمندزاده صریحاً اینطوری می‌نویسن، بعضیا مث فریبا وفی رمانایی می‌نویسن که خط کلی‌شون خیلی کم‌رنگه و طرح، به اون شکلی که از رمان انتظار داره آدم ندارن. مثینکه خورشیدفر هم می‌خواد یه مجموعه داستان پیوسته درآره.

_{+ برچسب: فریبا وفی}

جومپا لاهیری (Lahiri, Jhumpa)
ترجمه‌ی امیرمهدی حقیقت
360صفحه
نشر ماهی
چاپ اول، 1388
6000 تومان
خیلی خوب. با آرامش خاطر می‌تونم صفت لذت‌بخش رو براش به کار ببرم. کتاب هشت تا داستان داره و این یعنی که به طور متوسط هر داستان چل و پنج صفه‌س. این طولانی بودن داستانا و این‌که مدام به گذشته‌ی شخصیتا برمی‌گرده و تکیه روی جزئیاتش و سه داستان یه‌هم‌پیوسته‌ای که داره، همه منو یاد «فرار» انداخت که اونم خیلی دوست داشتم. در مقایسه با «مترجم دردها» هم باید بگم که اون مسأله‌ی هندی‌های مهاجر کمرنگ‌تر شده و هرچند هنوز همیشه دست‌کم یه شخصیت هندی هست، تو بعضیاش کاملاً می‌شه اینو فراموش کرد.
داستان «جهنم-بهشت»، قبل از این توی «خوبی خدا» با همین ترجمه چاپ شده. و همون طور که دوستی قبل از این بهم گفته بود، نمونه‌ی جالبیه برای دیدن تغییر وضع ممیزی ظرف سه سال. مثلاً اونجا هست «الکل آرامش کرده بود»، اینجا هست «حالا آرام شده بود»؛ یا اینجا هست «جلو ِ همه از دبورا تشکر کرد»، که می‌تونید حدس بزنید اصلش چی بوده.

_{+ برچسب: جومپا لاهیری}

هِدِر دوبرو (Dubrow, Heather)
ترجمه‌ی فرزانه طاهری
۱۸۵ صفحه
نشر مرکز (مجموعه مکتب‌ها، سبک‌ها و اصطلاح‌های ادبی و هنری)
چاپ اول، ۱۳۸۹
۴۲۰۰ تومان
کتاب خوبیه. نمی‌تونم بگم شاهکاره ولی خب انتظاری که می‌ره ازش یعنی آشنا کردن اجمالی با مفهوم نوع و جایگاهش توی نظریه‌های مختلف ادبی رو کاملاً برآورده می‌کنه. سیر کتاب طبق انتظار، سیر تاریخیه. بیشتر حجم کتاب رو دو فصل تشکیل می‌ده که یکی «نظریه انواع ادبی از ارسطو تا آرنولد» و اون یکی «نظریه انواع ادبی سده بیستم»ه. همون طور که گفتم اینا خوب و مفیده اما به نظرم فصلای مقدمه و جمع‌بندی‌ش که نویسنده بیشتر با بیان خودش می‌نویسه و مثالای خودش، دست کم جالب‌تر از آب دراومده. از نظر نوع نگارش می‌گم وگرنه موضوعش که اصلاً فرق داره با اون فصلا.
آخرش هم مثل خیلی کتاب‌های شبیه این یه کتاب‌نامه‌ی توصیفی داره که برای مطالعه‌ی جدی‌تر فوق‌العاده مفیده.

مینا فرشیدنیک
نشر قطره و انتشارات منظومه خرد
112 صفحه
چاپ اول، 1388
2000 تومان
توی سال‌های گذشته، نمی‌دونم مثلاً شاید ده-پونزده سالی باشه که توجه به کلاس انشا بیشتر شده و کم‌کم معلم‌های تخصصی انشا پیدا شدن و سعی می‌کنن ایده‌های خلاقانه پیاده کنن برای درس انشا. ولی هنوز خیلیاش پشتوانه‌ی تخصصی نداره. این کتاب و دو جلد دیگه‌ش یکی از کاراییه که می‌تونه تا حدی  یه پشتوانه‌ی علمی آموزشی بده به این کار. (کتاب اول درباره‌ی استانداردها و اهداف بوده و کتاب سوم درباره‌ی ارزشیابیه)
کتاب چند تا بخش داره که انواع نوشته رو طبقه‌بندی می‌کنه و مراحل نوشتن رو توضیح می‌ده که خب مثل همه‌ی طبقه‌بندی‌های دیگه شاید خیلی چیزی قطعی و جزمی‌ای نباشه -و خودشم چنین ادعایی نکنه- ولی به هر حال روند کلی خوبی تعریف می‌کنه برای معلم و به‌خصوص برای بچه‌ها. ولی جالب‌ترین بخشش فصل آخره که درباره‌ی طرح درس‌نویسیه و هشت تا طرح درس نمونه هم آورده از پیش‌دبستانی تا دبیرستان. اینجا می‌شه دید که چطور می‌شه خلاقیت رو با هدف‌های آموزشی ترکیب کرد و یه برنامه عملی خوب پیاده کرد.

کارلوس فوئنتس (Fuentes, Carlos)
ترجمه‌ی عبدالله کوثری
212 صفحه
انتشارات طرح نو
چاپ سوم، 1389
5000 تومان
خیلی خوب بود. با دو تا کتاب قبلی که از فوئنتش خونده‌م خیلی فرق داشت. یعنی کاملاً رئال بود و اصن مایه‌های سورئال نداشت. شایدم برای همین بیشتر خوشم اومد. با این وجود فضاسازی‌ش به همون قدرت بود. روایتشم مرتب پس و پیش می‌شه و از این نظر آدمو خیلی یاد یوسا می‌ندازه. مخصوصاً بیشتر یاد سور بز چون توی هر دو کتاب کسی بعد از مدت طولانی گذشته رو به یاد می‌آره. به‌خصوص که این کتاب موقع انقلاب مکزیک می‌گذره... ولی خب اصن مث سور بز نمی‌شه بهش گفت سیاسی. کتاب بیشتر واکاوی ذهنیات سه تا شخصیت اصلیه... و از نظر بیان زیاد این ذهنیات پیچیده و باریک و معنی‌ها و تداعی‌هایی که چیزای واقعی برای شخصیتا داره، آدمو یاد استر، یا شاید کوندرا می‌ندازه. هر چی هست خوبه.

بهرام بیضایی
53 صفحه
انتشارات نیلوفر
چاپ سوم، 1369
45 تومان
خب راستش نسبت به شهرتی که داره... به نظرم خیلی معمولی اومد. کلاً این کار جالبیه که یه اسطوره یا حماسه رو دستمایه کنیم و بر اساسش یه داستان یا درام بنویسیم که شخصیتا و انگیزه‌هاشون پررنگ‌تر شه... درواقع تراژدی‌های یونان باستانم همچین چیزی بوده زمان خودش. اینم واقعاً ایده‌های جالبی داشته درباره‌ی روابط شخصیتا و انگیزه‌هاشون و اینا اما به نظرم خیلی نمی‌تونه اینا رو بپرورونه و پر و بال بده و درگیر کنه. ضمن این که بعضی حرفایی که می‌زنن شخصیتا توی اون فضای حماسی چندان نمی‌شینه.
در مورد زبانشم... احساس می‌کنم توی کهنه‌گرایی و باستان‌گرایی‌ش هنوز یه‌کم خام‌دست بوده بیضایی (سال 42 نوشته شده). اینو در مقایسه با مرگ یزدگرد می‌گم.

_{+ برچسب: بهرام بیضایی}

علی­محمد حق­شناس
339 صفحه
انتشارات نیلوفر
چاپ اول، 1370
2800 تومان (برچسب)
خیلی شبیه به اون یکی مجموعه مقاله­ی حق­شناسه. شش تا مقاله­ی زبان­شناختی تو کتاب هست و ده تا مقاله­ی ادبی، که یکی­ش ترجمه است از یه نویسنده­ی عرب و درباره­ی طبقه­بندی استعاره­ی جرجانیه. اگه مقایسه کنیم، به نظرم اون یکی بهتر بود. یعنی تو این کتاب یکی دو جا بود که به نظرم می­شه اشکالای اساسی وارد کرد بهش. گرچه بازم بیشتر مقاله­ها خوبه و بعضیاش واقعاً تحسین­برانگیزه. (از همه بهتر به نظرم «عوالم مقال در زبان و ادبیات») حتی سه تا مقاله­ی ادبی­ای که نقد کتابن، نقد معمول نیستن و خیلی نظری وارد بحث می­شن و حتی گاهی نظریه­پرداری می­کنن. و بیشترین امتیاز مرحوم حق­شناس به نظر من همین توانایی نظریه­پردازی­ش بود. چیزی که من بین ادیبامون نمونه­شو سراغ ندارم. فهرست مقاله­ها رو توی مطلب کامل می­ذارم.

_{+ برچسب: علی­محمد حق­شناس}

ریچارد براتیگان ((Brautigan, Richard
ترجمه‌ی علیرضا طاهری عراقی
193 صفحه
نشر مرکز
چاپ چهارم، 1388
3400 تومان
خب... نمی‌دونم دقیقاً باید به این گفت مجموعه داستان یا نه. بعضیاش به هر حال قصه‌ای دارن که تعریف کنن هرچند طرح به مفهوم آشنا و همیشگی ندارشته باشن... اما بعضیاش کلاً هیچ شباهتی به داستان ندارن. خیلیاش مث پست وبلاگ می‌مونن. از اینش که بگذریم خیلیاش خوبه. ینی تصویرا و فضاهای خیلی خوبی داره چه داستانی باشه چه نه... ولی بعضیاشم کلاً... ینی اصن درک نکردم چرا فک کرده باید چاپ شن. بعضی وقتا یه اغراقا و تخیلایی توش هست که نمی‌دونم قراره طنزآمیز باشه یا چی... (مثلاً جایی که زنه می‌خواد سایه‌ی یخچال بذاره به حساب بانکش) شاید تو ترجمه درنیومده. یه چیز دیگه‌م که هست اینه که هیچ ابایی نداره که بین لحن محاوره‌مانندی که داره، یهو حرفای شاعرانه بزنه.مثلاً «او در سرزمینی که مردم سیب می‌خوردند و حسابی باران می‌آمد، دربه‌در می‌رفت و رؤیای پرتقال و آفتاب ابدی می‌فروخت.» دست آخر هر جور حساب کنی بخشای خوبش اونقد زیاد هست که به خوندنش بیرزه.

- این کتاب در "کتاب‌های عامه‌پسند"

فردریش دورنمات (Dürrenmatt, Friedrich)
ترجمه‌ی محمود حسینی‌زاد
189 صفحه
نشر ماهی
چاپ اول، 1386
1600 تومان
عالی. واقعاً شاهکار. قبلاً از رمانای پلیسی دورنمات «قاضی و جلادش» رو خونده بودم که اینجا درباره‌ش ننوشتم ولی یادمه که خوشم اومده بود؛ ولی این خیلی بهتر بود. فضاها، شخصیتا... طرح... همه چیز عالی. مسأله‌ی کتاب فقط در هم ریختن کلیشه‌های داستان پلیسی نیست. اگه فقط این بود، من چون به خود داستان پلیسی علاقه‌ی زیادی ندارم به اینم نداشتم. زیر این لایه یه درون‌مایه هم هست که البته خیلی عجینه با همین مسأله‌ی فرمی. و قدرت زیادی می‌ده به رمان این هماهنگی.
قصدی نداشتم که اینو دقیقاً بعد از «شهر شیشه‌ای» خوندم. ولی قطعاً این دو تا خیلی قابل مقایسه‌ن چون استر هم درواقع مسأله‌ش بازی با فرم و محتوای رمان کارآگاهیه. چیزی که به ذهنم می‌رسه اینه عدم قطعیت استر خیلی گسترده‌تره. یعنی واقعاً دست آخر حقیقتی در کار نیست؛ یا اگه هست چیزی پیش پا افتاده و احمقانه از آب درمی‌آد.

- این کتاب در "کتاب‌های عامه‌پسند"

_{+ برچسب: فردریش دورنمات}

پل استر (Auster, Paul)
ترجمه‌ی شهرزاد لولاچی
۲۰۳ صفحه
انتشارات افق
چاپ سوم، ۱۳۸۶
۲۵۰۰ تومان
با نگاه به بایگانی اینجا، بیشتر از یه سال بود استر نخونده بودم که واقعاً رکورد جالبیه. در این مدت همین‌طور نظاره‌گر اومدن کتابای جدیدش بودم ولی هیچ‌کدومو نخریدم. حالا دارم به نمایشگاه فکر می‌کنم...
تقریباً مثل همیشه توانای قصه‌گویی استر آدمو کاملاً جذب می‌کنه. از بیشتر از ارواح و اتاق دربسته ازش خوشم اومد. دقیقاً نمی‌تونم بگم چرا چون اون دو تا رو زیاد یادم نیست. ولی چیزی که هست همه‌شون یه جور بازی کردن با الگوی قدیمی جستجو و پیدا کردنه و استر واقعاً استادانه این کارو می‌کنه. یه جور عدم قطعیتی توی این کتابا هست که... منو خیلی یاد فیلم زودیاک انداخت. اینا البته خب قبل از اون نوشته شده‌ن.در کل عالی.

_{+ برچسب: پل استر}

به‌کوشش ایرج افشار و مهران افشاری
516 صفحه
نشر چشمه (متن‌های پیشینه‌ی داستانی- 1)
چاپ سوم، 1387
9000 تومان
حتی اگر به موضوع کتاب که زد و خورد مداوم ایرانی‌ها با ازبکا و عثمانی‌هاس علاقه نداشته باشین، تفاوت‌های قواعد روایتش با داستان جدید و مخصوصاً ویژگی‌‌های نقالانه‌ش خیلی جالبه.
قبل از این هر چاپی که از حسین کرد دراومده بوده، (مثل این) بر اساس یه چاپ سنگی بوده که متنش خیلی کوتاه‌تر از اینه و قصه و حتی شخصیت‌هاش تفاوت‌های اساسی با این متن داره. غیر از این چون همه‌ی اون چاپ‌ها کمابیش چاپ‌های بازاری بوده‌ن، یک سری غلط‌ها توی همشون تکرار شده. (مثلاً نیچه‌ی عیاری رو همه پنجه‌ی عیاری نوشته‌ن). مقدمه‌ی مفصل و عالمانه‌ای داره کتاب و ترجمه‌ی دو تا مقاله از دو نفر خارجی هم پیوست کتاب شده. پس این چاپ خیلی مهم بوده برای شناخت این داستان و کلاً قصه‌های عامیانه‌ی فارسی. چون دو نفری هم که کار رو انجام داده‌ن هم شاید بهترین گزینه‌ها برای انجام این کار بوده‌ن. مهران افشاری از معدود آدم‌هاییه که می‌شه گفت رو ادبیات عامیانه فارسی کار علمی کرده و استاد افشار هم که احتمالاً بزرگترین ایران‌شناس دوره‌ی ما بود. متن کتابو تقریباً تموم کرده بودم که خبر فوت استاد افشار منتشر شد.