راز قلب سالم با ورزش
قلب به طور طبیعی در هر دقیقه حدود 75-70
بار منقبض می شود و درهر بار انقباض حدود 75 میلی خون را از قلب به بدن پمپ می کند
که با ضرب نمودن حجم خون هر انقباض در تعداد انقباضات برون ده قلب محاسبه می شود که
میزان طبیعی آن در هر دقیقه حدود 5 لیتر خون در حال استراحت است که بواسطه بیماریهای
مختلف از جمله
سکته قلبی این میزان کاهش می یابد.
امروزه بواسطه زندگی صنعتی و شهرنشینی و عدم تحرک و نوع رژیم
غذایی و عوامل متعدد دیگر احتمال بروز تصلب شرائین بخصوص درعروق تغذیه کننده قلب و
به تبع آن مرگ و میر ناشی از بیماریهای قلبی افزایش فراوان داشته است.
تاثیر ورزش بر قلب :
ورزش های منظم و مناسب و هوازی و مستمر به مرور زمان سبب
افزایش حجم ضربه ای قلب و افزایش اندازه قلب می شود که سبب کاهش تعداد ضربات قلب در
حال استراحت می شود که این سبب افزایش توان ذخیره ای قلب شده و به دنبال
فعالیت های منظم و مستمر هوازی ظرفیت قلب و توان هوازی فرد افزایش یافته و به
راحتی بار سنگین فعالیتها (ورزشی و غیر ورزشی) را تحمل می کند . لذا میزان مرگ و
میر قلبی در افرادی که دارای آمادگی قلبی بالاتر هستند کاهش می یابد.
ضمنا ورزش
بدلایل دیگر از جمله: کاهش فشار خون، کاهش کلسترول بدL.D.L و افزایش کلسترول خوب (HDL) و افزایش توان چربی سوزی ،کاهش وزن
بدن،تاثیر بسیار مثبتی بر سیستم قلب و عروق دارد.
نوع ورزش :
در فرد سالم انجام حرکات ورزش هوازی(شامل پیاده روی-دوی
آهسته-دوچرخه سواری و...) بطور منظم به میزان حدود 60-30 دقیقه در روز به مدت 3 تا
5 بار در هفته توصیه می شود.
شیوه انجام فعالیتهای ورزشی :
- در ابتدا لازم است شدت
فعالیت ها کم باشد و طی جلسات متعدد شدت فعالیت افزایش یابند.
- شدت فعالیتهای ورزشی
نباید سبب ایجاد خستگی و بروز درد قلبی و تنگی نفس در فرد گردد.
- در ابتدا شدت شروع فعالیت ورزشی بسته به سن،
وضعیت بدنی و آمادگی جسمانی و سلامتی فرد تفاوت می نماید.
روش محاسبه:
-با تفریق عدد ثابت 220 از سن فرد حداکثر ضربان قلب فرد بدست
می آید برای نمونه در فرد 40 ساله حداکثر ضربان قلب معادل( 180= 40-220 ) 180 می
باشد که فرد مجاز است در شروع فعالیتهای ورزشی (فرد مبتدی)حداکثر
%50-%55 از این ظرفیت را استفاده نماید 90=180*%50 به عبارتی در شروع انجام فعالیتهای
ورزشی نباید ضربان قلب وی در هنگام فعالیت از100-90 عدد در دقیقه بالاتر رود.
-در صورت تداوم فعالیت های ورزشی صحیح و منظم، تعداد ضربان قلب،
درحالت استراحت به تدریج کاهش می یابد.
(برای مثال طی 15-10 هفته ورزشی صحیح، ما انتظار داریم ضربان
قلب استراحت حدود ده عدد کاهش یابد و این سبب می شود قلب ورزشکاران آماده در حال
استراحت حدود
55-50 ضربه در
دقیقه ضربان داشته باشد)
می توان در فعالیت های ورزشی هر چهار هفته %5 به حداکثر ضربان
قلب اضافه نمود یعنی بعد از چهار هفته در مورد بالا می تواند باحداکثرنبض 120
-100 در دقیقه فعالیتهای ورزشی نماید. البته باید ذکر نمود که در افراد مختلف
اضافه نمودن میزان قلب با توجه به شرایط جسمانی و اهداف ورزشی فرد متفاوت است.
توصیه مهم:
در افراد با بیماریهای قلبی و تنفسی لازم است میزان فعالیت
ورزشی تحت نظر پزشک تعیین شود.
راه رسیدن به وزن ایده ال :
آنچه همواره ذهن عموم جامعه و ورزشکاران را به خود مشغول نموده
وزن ایده ال است و اینکه چگونه به تناسب اندام دست یابند.
در این ارتباط لازم است بدانیم که شاخص توده بدن فرد BMI در چه وضعیتی است
در این ارتباط با تقسیم وزن بدن به کیلوگرم بر مجذور قد به(متر) عددی بدست می آید
که در شاخص های زیر قرار می گیرد.
1) چنانچه عدد بین 19-24 باشد فرد دارای وزن طبیعی است.
2) چنانچه عدد بین 30-25 باشد فرد دارای اضافه وزن است.
3) چنانچه عدد بین 30-35 باشد فرد دارای چاقی درجه I است.
4) چنانچه عدد بین 40-35 باشد فرد دارای چاقی درجه II است.
5) چنانچه بالاتر از 40 باشد فرد دارای چاقی درجه III یا چاقی مفرط
است.
میزان مرگ و میر در عدد بالاتر از 30عدد حدود 5/1 تا 2 برابر
افزایش می یابد و خطر فشار خون و افزایش چربی مضر و تصلب شرائین را افزایش می
دهد در مورد فرد با وزن زیاد و موارد 2 و 3 و گاها 4 فرد با رعایت رژیم تغذیه ای و انجام فعالیتهای ورزشی
هوازی منظم و مداوم و استفاده از مکمل های چربی سوز و داروهای خاص می تواند به وزن
ایده ال برسد یا آنرا حفظ کند.
لازم به ذکـر است که تنهـا با رژیم مطلـق غـذای و یا تنهـا با
ورزش نمی توان به وزن ایده ال رسید و لازم است که هر دو در کنار هم باشند در موارد
بند4 و 5 بالا
کاها اقدامات جراحی و رژیم های غذای اختصاصی به همراه مصرف مکمل ها و داروهای خاص زیر
نظر پزشک توصیه می شود. کاهش وزن با سرعت بیش از 1% وزن بدن در هفته احتمال بروز
عوارض و سنگ های کیسه صفرا را بالا می برد.
ضمنا دور کمر بالای 106 سانتی متر در
مردان و 88 سانتی متر در خانم ها نیز ریسک بیماری ها را نیز افزایش می دهد.
چاقی با سرطان های پستان و رحم بیماری های روحی و روانی بروز
آرتروز ، فشار خون و دیابت و بسیاری از بیماری ها دیگر ارتباط دارد.
توصیه ها ی لازم:
1) بررسی وضعیت سلامتی و تست های پزشکی
2) انجام فعالیتهای ورزشی منظم مستمر
3) انجام فعالیتهای ورزشی هفته ای 3 تا 4 جلسه
4) انجام فعالیتهای ورزشی هر جلسه 30 تا 40 دقیقه
5) انجام فعالیتهای ورزشی هوازی مانند پیاده روی- دوی آهسته - دوچرخه
سواری
لازم به ذکر است فعالیت ها ی ورزشی آهسته و آرام طی جلسات
متوالی افزایش یابند.
توصیه می شود در مواردی که هوا گرد و غبار دارد یا آلودگی
بالاست یا دمای محیط بسیار بالاست فعالیت های ورزشی متوقف یا محدودگردد.
ورزش در افراد پیر و کودکان، بیماران قلبی، ریوی،زنان باردار، بیماری
های اسکلتی عضلانی و نرولوژی دارای ویژگی های خاص می باشد که لازم است با دقت بیشتر
و زیر نظر متخصص درمانگر و پزشکان طب ورزشی و متخصصین فیزیوتراپی صورت پذیرد.
منبع هیأت پزشکی ورزشی فدراسیون جمهوری اسلامی ایران