کوچنان

اهالی این روستا از چند طایفه به نام‌های جعفری، دائمی، روزبه، زارعی، سلیمانپور، شمس، شمسی، صفاری، علیخانی، کوچنانی، معصومی، محمدی، مومنی و یوسفی.معین الدین تشکیل شده‌اند. مردم کوچنان خونگرم، دوست داشتنی، مهمان نواز و سخت کوش هستند.
مردم این روستا دارای فرهنگ غنی ایرانی هستند. گویش مردم، “تاتی الموتی” است و در این گویش با اهالی طالقان، حصار خروان، خیارج و تاکستان شریک هستند.
مراسم عروسی و سوگواری ها در این روستا جلوه باشکوهی دارد. اهالی کوچنان، ارادت خاصی به امام حسین(ع) و اهل بیت(س) دارند. دسته‌هخای عزادار سالار شهیدان کربلا در در ماه محرم، به روستاهای همجوار یعنی اندج و دک هم می‌روند و متقابلا از سوگواران روستاهای اطراف استقبال می‌کنند. در روز عاشورا، مراسم با آتش زدن خیمه‌های نمادین حضرت اباعبدالله(ع) بر مظلومیت حسین(ع) اشک می‌ریزند و در غروب عاشورا برای آن بزرگوار مراسم شام غریبان برگذار می کنند.
کوچنان به چهار بخش تقسیم می شود که بنا به گویش محلی “بامحله، وسط محله، پایین محله و کش محله خوانده می‌شود. به دلیل قرار گرفتن قسمتی از روستا در شیب دامنه کوه آن را کش محله می‌خوانند.
شغل مردم کوچنان، به علت کوهستانی بودن منطقه باغ داری و دام داری است؛ درختان سیب، گیلاس، گلابی، آلبالو، گردو بر روی دامنه کوه قراردارد.
به دلیل وجود خاک حاصلخیز، درختان زیادی در این روستا وجود دارد و بیشتر مردم امورات خود را با فروش محصولات سر درختی خود می‌گذرانند وبا وجود هوای سرد این روستا درختانی نظیر سیب،گیلاس،گلابی،آلبالو،گردو،فندوق،… دردامنه ی کوه های این روستا قرار دارد .
حدود ۸۰ درصد مردم این روستا دارای دام می باشند که چراگاههای این دامها در کوههای این روستا می باشند این دامها صبح برای چرا توسط چوپان به کوه میروند و عصر به روستا بازمی گردند ومردم شیر آن را می‌دوشند و صرف تهیه لبنیات و مصرف روزانه خود می‌کنند.
این روستا دارای صنایع دستی همچون گلیم بافی و قالی بافی و نمد زنی نیز می‌باشد و اهالی از فروش این صنایع قسمتی از مخارج زندگی خود را تامین می کنند.
مراودات اجتماعی اهالی کوچنان، در فضاهای عمومی و نیز حسینیه، مسجد، حمام عمومی، تکیه‌ و… صورت می‌گیرد.
اهالی کوچنان، خانه‌های خود را را با خشت و گل، سنگ و چوب و در سالهای اخیر آجر، سیمان و آهن می‌سازند. مصالح پیشرفته یعنی آجر و سیمان از شهر تهیه می شود و با کامیون به روستا منتقل می شود. با این وجود مصاحی مانند ماسه و سنگ از اطراف روستا تهیه می‌شود. ماسه را از بخش معلم کلایه در کارخانه نزدیک روستای «رود خانه باغ دشت» تهیه کرده و به کوچنان می برند.
قدمت خانه‌های قدیمی روستا به صد سال قبل باز می گردد و اغلب کارایی مسکونی ندارند. البته افراد باحوصله‌ای هم هستند که هنوز از خانه‌های قدیمی خود دل نکنده‌اند و با ترمیم آن‌ها زندگی در خانه‌های تاریخی را به پیشرفت و تکنولوژی ترجیح داده‌اند.
بیشتر خانه ها در کوچنان یک طبقه بوده و تعدادی خانه دو طبقه نیز در کوچنان وجود دارد که اغلب طبقه پایین آن کاربرد مسکونی ندارد. از این طبقه برای نگهداری دام یا به عنوان انباری استفاده می‌شود. چند ساختمان امروزی سه طبقه نیز در کوچنان خودنمایی می‌کند.

در این روستا، طبق سرشماری ” جمعیت وخانوار نقاط روستایی شهرستان قزوین به تفکیک بخش دهستان وآبادی درسرشماری 1400” تعداد180 خانوار ساکن می باشند در تابستان و زمستان که جمعیتی بالغ بر 675 نفرشامل 357 مرد و 318 زن را شامل می‌شوند. بیشتر اهالی کوچنان باسواد بالای کارشناسی هستند.

اکثر مردم روستا، در فصل زمستان به علت سرمای شدید و کمبود امکانات به شهر مهاجرت کرده و بعد از پایان یافتن زمستان و فصل سرما به روستا باز می گردند.

این روستا در سال‌های اخیر به دلیل جمعیت قابل توجه به دهستان تبدیل شده و دارای دهداری می‌باشد وهمچین دارای شورای روستایی نیز هست.

کوچنان، تامین کننده آب شرب شهر معلم کلایه است. به گونه‌ای که بدون آب کوچنان، اهالی این شهر تشنه می‌مانند. رودخانه کوچنان، در فصول گرما ۱۵۰۰ لیتر در ثانیه دبی دارد که بخشی از آن برای تامین آب شرب معلم کلایه، بخشی برای کشاورزی و بخش دیگری از آن وارد شاهرود و سپس دریای خزر می شود.
مسئولان اداره آب و فاضلاب معلم کلایه، همواره طی رایزنی‌ها و مذاکراتی با شورا و اهالی کوچنان، سعی دارند کمبود آب این شهر را از رودخانه کوچنان جبران کنند.

ناگفته های بسیاری در این منطقه وجود دارد و کاوشگران امیدوارند با پژوهش‌های گسترده‌تر بتوانند نکات جدید و قابل توجهی در این ناحیه دریابند.
۳ قلعه در بررسی‌های کاوشگران مورد مطالعه قرار گرفته است و بررسی‌ها نشان می‌دهد که یکی از لایه‌های این قلعه‌ها مربوط به دوره اشکانی و دو لایه دیگر نیز مربوط به دوره اسلامی است.
سرپرست کاوش های دره اندج قزوین معتقد است: گزارش‌های مردمی برای ما اهمیت ویژه ای دارد. برای نمونه درمورد قلعه «پس کوش اندج» اطلاعات بسیاری از مردم منطقه به دست آوردیم. مردم این منطقه تاکنون از این قلعه محافظت کرده اند و خوشبختانه علی رغم تلاش های انجام شده، سرقتی از قلعه صورت نگرفته است.
به گفته دکتر مومنی، حدود ۵۰ سال پیش اسکلتی نشسته و به صورت تکیه داده از این قلعه بیرون کشیده شد.

در کوچنان گورهایی متعلق به هزاره‌های اول و دوم پیش از میلاد نیز یافت شد. این گورها به طرز بسیار زیبایی ساخته شده و جای بسی تعجب است که چنین سنگ‌های عظیمی با چه وسایلی در آن زمان در این گورها جای گرفته‌اند. این گورها به گونه ای طراحی شده که آب در آن نمی‌ماند و آب جمع شده به داخل آنها از طریق لوله های سفالی به قسمت بیرون از گور سرریز می‌شود تا باعث فساد جسد و اشیای داخل آن نشود.
به گفته “آتوسا مومنی” سفال‌های کشف شده در این گورها، بسیار حرفه‌ای و ظریف ساخته شده‌اند. این سفال‌ها با نمونه‌های کشف شده در سیلک کاشان شبیه هستند و این موضوع قابل تامل است