عید فطر

عيد واقعي آن وقتي است که انسان رضاي خدا را به دست بياورد وبه فطرت الهی خویش بازگردد.

تغذیه

غذا:ترکیباتی که انرژی و مواد مورد نیاز بدن را جهت رشد تامین می کنند.

ترکیبات مواد مصرفی:قندها(هیدراتهای کربن یا کربوهیدراتها)

تقسیم بندی قندها:منوساکارید "قندهای ساده"مانند کلوکز،فروکتوز _ دی  ساکارید"دو قندیها" مانند:ساکاروز لاکتوز _ چندقندیها"پلی ساکاریدها" (نشاسته قند ذخیره گیاهان است یا شکل ذخیره قند در گیاهان نشاسته است)(قند ذخیره شده در بدن جانوران و قارچها به صورت گلیگوژن می باشد) قندها در بدن نقش انرژی زایی دارند به استثنای سلولز که به دلیل عدم وجود آنزیم قابل هضم نیست ولی برای بدن این فواید را دارد که باعث پر تحرک شدن حرکات روده و حرکت سرع غذا و کاهش دهندن سرطان روده ی بزرگ است اگر سلولز بیش از  اندازه وارد بدن شود باعث زخم روده ی بزرگ و خون ریزی می شود،در بدن آنزیمی وجود ندارد که سلولز را بشکند به همین علت سلولز در بدن هضم نمی  شود پس در تولید انرژی نقش ندارد اما از طریق غذا باید وارد بدن شود تا :حرکت لوله ی گوارش را افزایش دهد ، باعث حرکت آسان غذا در لوله گوارش گردد و از یبوست جلوگیری نماید.

چربیها:

واحد سازنده ی چربی ها اسید چرب است و دو نوع می باشد اسید چرب کوتاه زنجیر و اسید چرب بلند زنجیر،چربی معمولی در دمای معمولی اتاق مایع است به همین جهت اصطلاح روغن در مورد آنها بکار می رود.اسید چرب در نوع گیاهی اسید چرب کوتاه زنجیره است و به همین دلیل چربیهای گیاهی زود هضم هستند.چربیهای حیوانی برعکس چربیهای گیاهی بلند زنجیره هستند و در دمای معمولی اتاق جامد هستند و اصطلاح چربی در مورد آنان به کار می رود اسید چرب حیوانی از نوع بلند زنجیره میباشد.وجود اسید چرب بلند زنجیره عامل دیر هضم شدن آن شده است.ولی چربی گیاهی به دلیل اسید چرب کوتاه زنجیره زود هضم میباشد به استثنا کره ی حیوانی که اسید چرب آن از نوع کوتاه زنجیره بوده و زود هضم میباشد و برای سلامتی ضرری ندارد.

نقش چربی ها در بدن:

چربی نقش انرژی زایی دارد و قدرت انرژی زایی چربی دو برابر قند می باشد انرژ به صورت چربی در بدن ذخیره می شود منبع تولید انرژی در بدن است در زیر پوست بصورت عایق حرارتی عمل می نماید"اکثرا در خانم ها" به صورت ضربه گیر نیز عمل میکند البته در پاشنه پا این امر بیشتر خود را نشان می دهد.

عوارض ناشی از مصرف زیاد چربی:

مصرف زیاد چربی کلسترول خون را افزایش می دهد، کار کلسترون تشکیل دهنده ی غشاء سلولی و ایجاد هورمونهای جنسی میباشد.در صورتی که به مقدار زیاد در بدن ازدحام نماید در دیواره ی رگها رسوب نموده و مجاری رگ را تنگ مینماید که موجب افزایش فشار خون می گردد در صورت افزایش تنگی رگ،فشار خون می تواند پارگی رگ ایجاد نماید که اگر این اتفاق در یکی از رگهای مغز رخ دهد می تواند موجب مرگ شود.کلسترولزیاد در دیواره ی رگ ته نشین میشود به خاطر هم نشینی گلسترول با کلیسم،کلسیم نیز بر روی کلسترول ته نشین شده و سطحی ناهموار و تنگ را در دیواره رگ ایجاد مینماید هنگامی که پلاکت خون از آن قسمت عبور می نماید با برخورد به آن سطح پاره شده وایجاد لخته میکند این لخته با خون حرکت مینماید و با وارد شدن به سرخرگهای کوچک باعث مسدود شدن رگ می شود که اگر این رگ تامین کننده ی خون مغز باشد با مسدود شدن باعث سکته ی مغزی،اگر مربوط به قلب باشد موجب سکته ی قلبی و اگر تامین کننده ی خون ماهیچه  باشدباعث سکته ی ماهیچه ای می شود.مصرف دخانیات می تواند این عارضه را تشدید بنماید.منابع وجود گلسترول گوشت قرمز،پوست مرغ،زرده ی تخم مرغ و پیه هستند.

گوارش سالم

مفاهیم هدفها فعالیتها
            ـــــــــ دانش آموزان با در گیر شدن در فرایند یاددهی و یاد گیری به مطالعه درباره راههای حفظ سلامتی دستگاه گوارش علاقه مند شود دانش آموز تصویر عنوانی را مشاهده و در باره آن با معلم و همکلاسی های خود گفت گو کند.
بدن به مواد غذایی گوناگون نیاز دارد - یکی از انواع مواد ضروری برای بدن پروتئین است درباره ی مواد مورد نیاز بدن به جمع آوری اطلا عات بپردازد- با واژه ی پروتئین گیاهی و جانوری و اهمیت پروتئینها در رشد بدن آشنا شود با مطالعه ی متن کتاب و مشاهده ی تصاویر درباره نیاز بدن به پروتئین ها با همکلاسیهای خود به گفت گو می پردازد
قند نشاسته و چربی با ید توسط غذا به بدن برسند درباره ی مواد مورد نیاز بدن اطلاعات جمع آوری بکند- به گفتگو و فعالیتهای گروهی علاقه مند بشود با مطالعه ی متن کتاب و مشاهده ی تصاویر درباره نیاز بدن به مواد قندی و نشاسته ای چربی و میزان درست مصرف آن می پردازد
ویتامینها وآب باید توسط غذا به بدن برسند در باره اهمیت آب و ویتامینها دربدن اطلاعات جمع آوری بکند - با جمع آوری اطلاعات یک نمودار ستونی را تفسیر بکند به مطالعه ی متن و گفت گو در باره آن می پردازد - با مشاهده ی نمودار میزان آب موجود در مواد غذایی مختلف را مشخص می کند و یافته ها را تفسیر می کند
داشتن دندانهای سالم کار دستگاه گوارش را بسیار آسان می کند با انجام آزمایش تاثیر مواد قندی را در پوسیده شدن دندانها مشاهده و نتیجه گیری کند - در مراقبت از دندانها به منظور حفظ سلامتی دستگاه گوارش خود کوشا باشد حداقل به مدت یک هفته دو دندان سالم یکی در آب و دیگری در نوشابه قرار دهد و نیجه را مشاهده و بیان کند
       ــــــ از طریق مشاهده دندانهای پوسیده را شناسایی و دلیل پوسیدگی دندانهارا توضیح دهد - در مورد مواد مصرفی یک هفته ی خود تحقیق کند دندانهای همکلاسی خود را مشاهده و در باره آن گفت و گو می کند - از طریق رسم جدول وجود انواع ماده غذایی را در غذاهای یک هفته ی خود بررسی می کند
رعایت نکات بهداشتی به حفظ سلامت دستگاه گوارش کمک می کند درباره ی عوامل موثر در حفظ سلامت دستگاه گوارس اطلاعات حمع آوری کند - به حفظ و مراقبت از دستگاه گوارش خود علاقه مند شود مطالب و تصاویر را مطالعه و مشاهده می کند و درباره ی آن با همکلاسی های خود گفت گو می کند

 دانستنیهایی برای معلم

پروتئین :پروتئین از لحاظ منشا به دو گروه گیاهی و حیوانی قابل تقسیم است. پروتئین حیوانی کوشت - تخم مرغ - شیر (سفده تخم مرغ منبع ذخیره ی پروتئین میبا شد) پروتئین در گوشت جامد و در شیر و تخم مرغ مایع است.واحد سازنده پروتئینها اسید آمینه و واحد سازنده ی چربی اسید چرب است. اسید آمینه بیست نوع می باشد که بعضی از اسید های آمینه را بدن ما می تواند بسازد و نیازی نیست از طریق غذا وارد بدن شود که به این اسید آمینه ی غیر ضروری گفته می شود.از بیست نوع اسید آمینه ده نوع آن غیر ضروری است.اسید آمینه ای که بدن قادر به ساختن آن نیست باید از طریق غذا وارد بدن شوند.

آن دسته از پروتئین ها که تمام اسید آمینه ی مورد نیاز بدن را دارا باشند پروتئینهای کامل هستند و پروتئینهایی که همه ی اسید آمینه های ضروری را ندارند پروتئین ناقص می باشد پروتئین های جانوری از نوع کامل و پروتئین های گیاهی از نوع ناقص هستند.

ادامه دارد.

الگوی تدریس

 

  الگوي حل مسأله


الگوي حل مسأله :

در اين الگو، شاگردان با بهره گيري از تجارب و دانسته هاي پيشين خود، درباره رويدادهــــاي محيط خود مي انديشند تا مشکلي را که با آن مواجه شده اند به نحو قابل قبولي حل کنند.

 

  ويژگي هاي الگوي حل مسأله:
1ـ مراحل اجرا در الگوي مسأله:

الف) طرح مسأله يا بازنمايي مشکل: مسأله را از راههاي مختلف مي توان در ذهن شـــاگردان ايجاد کرد. قبل از طرح مسأله بايد به خصوصيات فراگيران نظير سن، ميزان تحصيلات، رشد ذهني و عاطفي، ويژگيهاي فرهنگي، شرايط اجتماعي و اقتصادي و ... توجه کرد.
ب) جمع آوري اطلاعات: منابع گردآوري اطلاعات بايد از نظر علمي معتبر باشند و اطلاعات جمع آوري شده بايد با توجه به معيارهاي صحيح وعلمي طبقه بندي شوند.
ج) ساختن فرضيه، منظور از فرضيه سازي، پيش بيني راه حلهاي احتمالي و حدسي براي حل مسأله است. شاگرد براي ساختن فرضيه ناگزير است به تفکر بپردازد و براي حل مسأله چندين راه را برمي گزيند.
د)آزمايش فرضيه: فرضــيه، حدسي است که براســاس اطلاعـــات پيشين و شواهد موجــود، در برخورد با دنياي خارج، در ذهن شاگرد شکل مي گيرد.
ه) نتيجه گيري، تعميم و کاربرد: فرآيند حل مسأله، بايد به نتيجه منتهي شود. بدون نتيجه گيري مسأله حل نخواهد شد.
 

 

  2- چگونگي کنش و واکنش معلم نسبت به شاگردان در الگوي حل مسأله:

معلم نقش راهنــما را در فرآينــد تدريس بازي مي کند. روش کســب اطــلاعات را به شــاگردان مي آموزد. در اين الگو علاقـه و رغبت و توانايي همواره مورد توجه است و محتـوي آموزشـي از پيش تعيين شده نيست. در آموزش از انگيزه هاي دروني استفـاده مي شود. شاگردان دائماً بــا معلم در ارتباطند.  

 

  3- روابط ميان گروهي در الگوي حل مسأله:

در اين الگو، همه شاگردان با معلم در ارتباطند. ارتباط دو جانبه است: گاهي به صـورت فردي و گاهي به صورت جمعي نقش معلم، نقش مشاور و راهنماست. ارتباط اعضاي کلاس براساس احترام و محبت متقابل است.  

 

  4- منابع و موقعيت در الگوي حل مسأله:

عواملي چون معلم، کتاب درسي، کتابخانه، فيلم، موزه و ... مي توانند منبع دريافت اطــلاعات باشند. فعاليتهاي آموزشي منحصر به کلاس درس نيست.  

 

  محاسن و محدوديتهاي الگوي حل مسأله:

در اين الگو، شاگرد فعال است، احسـاس مسئوليـــت بيشتري مي کند، هنــگام موفقيت يا شکست، خود را مسئول مي داند نه معلم را، رشد شاگرد هدف اصلي است. روح پژوهش و انتقادگري را پرورش مي دهد و شاگرد فردي خلاق و نوآور خواهد بود.
در مـورد محدوديتـها مي توان به: اين الگـو به معلمان قـوي و باتجربـه و پژوهشـگر نيـاز دارد. امکـانات فـراواني را مي طـلـبد. تعداد شاگــردان در هر کلاس محدود اسـت و بطورکـلي تـعداد شاگردان، در هر کلاس نبايد از 20 نفر تجاوز کند.

تصاویر دانش آموزان دبستان مولوی وچین - دانش آموز کلاس دوم

زهرا محرمی - دانش آموز کلاس دوم

روشهای یادگیری علوم تجربی

روشهای یادگیری علوم تجربی

چون علوم تجربی دارای ویژگیهای خاص خود است به همین دلیل روشهای یادگیری ارایه شده نیز باید متناسب با این ویژگیها باشد بر این اساس چهار روش یادگیری زیر پیشنهاد می گردد:

(۱) یادگیری از طریق کسب تجارب مستقیم (مشاهده،گردش علمی وآزمایش)

(۲) یادگیری از طریق تصویر،فیلم،مدل ونقاشی....

(۳) یادگیری از طریق گفته های معلم یا سایر افراد متخصص

(۴) یادگیری از طریق خواندن کتب درسی

اگر کسی یکی از روشها را به عنوان روش تدریس خود انتخاب کند تدریس ایشان کامل نخواهد بود چون دامنه علوم تجربی وسیع است بطوریکه  امکان کسب تجربه مستقیم در مورد همه موضوعات درس وجود ندارد در ثانی یادگیری از طریق کتاب هرگز به یادگیری از طریق کسب تجارب مستقیم نمی رسد پس معلم متناسب با موضوع درس از همه ی روشها استفاده خواهد کرد تا در نهایت روش ابتکاری خود را که متناسب با درس باشد بکار گیرد.

1-کسب تجارب مستقیم

معلمی قصد دارد دانش آموزان این موضوع را درک کنند که هوا بر تمامی اشیا و جانداران نیرو وارد می کند به همین دلیل از دانش آموزان خود می خواهد حلب خالی دربدار را به کلاس بیاورند و با استفاده از میخی سوراخی در انتهای حلب لیجاد کنند. قبل از پر کردن حلب از آب از دانش آموزان میخواهد که آنچه اتفاق می افتد با دقت بنگرند سپس حلب را از آب پر می کنند دانش آموزان اینکار را انجام می دهند و مشاهده میکنند از سوراخ ایجادشده آب جریان پیدامیکند سپس از آنها میخواهد درب حلبی را ببند دانش آموزان اینکار را مشاهده می کنند جریان آب از سوراخ قطع شد اجازه میدهد تک تک دانش آموزان اینکار را تجربه کنند سپس علت را میپرسند دانش آموزان خود پاسخ می دهند زمانیکه درب حلبی باز است هوا وارد آن می شود و زمانیکه درب آن بسته است هوا وارد نمی شود پس روی آب فشار وارد نمیشود به همین دلیل آب خارج نمیشود.

تصاویر دانش آموزان دبستان مولوی وچین - دانش آموز کلاس اول

مسعود خلیلی - دانش آموز کلاس اول

فایده ی گیاه خوار بودن

گیاه خوار بودن امروزه از دامنه ی آسیا تجاوز کرده،چنانکه در انگلیس،فرانسه،آلمان ،آمریکا و کشورهای اسکاندیناوی وغیره گروه زیادی از آن استقبال کرده اند و برتری آنرا بر خوراک خونین در همه ی آب و هواها و محیط ها و نزد نژادهای مختلف انسانی شناخته شده بطوریکه امروز دیگر کسی نمی تواند لزوم خوراک خونین را برای انسان ثابت بنماید و بی شک نباتات خوراک نژادهای آینده ی انسان خواهد بود.علوم واحساسات و اخلاق به طرز روشنی توافق دارند که گیاهخواری نجات دهنده ی نسل بشریت خواهد بود برای اینکه باور کنیم انسان گیاهخوار خلق شده یا گوشت خوار حیوانات را از لحاظ ساختمان دندانها و معده مقایسه می کنیم از این بابت حیوانات به چندین دسته تقسیم شده اند که ما به هشت دسته اشاره مینماییم:

                                (۱) هربی ورا                                (۲) فروگی ورس

                                (۳)کارنی ورس                              (۴)امبنی ورس

                               (۵)گرامنی ورا                                (۶)رود نشیا

                               (۷)ادنتاتا                                      (۸) رومنانتها.

دندان های حیوانات گیاهخوار (هربی ورا) دارای مینا و عاج نیست و زود فرسوده شده و می شکند و دندانه دار است انسان چنین دندانی ندارد و از طرفی مثل دندانهای حیوانات گوشت خوار تیز هم نیست با نظر به دندانهای حیوانات میوه خوار (مثل میمون) می بینیم دندان های انسان بی شباهت به این دندان ها نیست یعنی انسان موجودی میوه خوار است، حیوانات گوشت خوار دارای چنگال هستند و حیوانات علف خوار سم دارند ولی حیوانات میوه خوار دست دارند. گوشت خواران آب را با زبانشان می آشامند گیاه خواران مک می زنند ولی میوه خواران قورت می دهند.طول روده ی گوشت خواران سه برابر درازای تنشان است و میوه خواران دوازده برابر  تن شان روده دارند حتی نوع ترشعات در روده این حیوانات باهم فرق دارد در گوشت خواران عصاره ی معده فوق العاده اسیدی است و به سرعت گوشتی را که وارد معده می شود حل می نماید اما سایر حیوانات ترشعات اسیدی ضعیف تری دارند از سوی دیگر چون روده گوشت خواران کوتاه است غذا در معده ی آنها زیاد نمی ماند .با این وضعیت اگر انسان در خوردن گوشت افراط کند چه حالی به او دست می دهد علاوه بر اینکه معده ی انسان دارای ترشهات اسیدی ضعیف می باشد نمی تواند گوشت را زود حل نماید درازی روده و پیچاپیچ   بودن آن موجب می شود که گوشت خورده شده بیش از اندازه در معده مانده و عفونت نماید و سموم گوناگونی را وارد خون کند .گیاهخواران مزیت دیگری هم بر گوشت خواران دارند که دیرتر خسته می شوند به همین جهت ورزشکاران حرفه ای حتی المقدور از خوردن گوشت خودداری می کنند مخصوصا کسانیکه در مسابقات نظیر دو شرکت می نمایند .گیاه خواری از غلظت خون جلوگیری می کند که بدینوسیله مانع تصلب شرائین و فشار خون ،نقرس و دیابت می شود در گیاهخواران افراد چاق به ندرت پیدا می شود ...اگر گیاهخواری با خوردن تخم مرغ کره و شیر همراه باشد بهترین برنامه غذایی خواهد بود که از فاسد شدن(غده ی درقی ،جگر سیاه ،کلیه و...)جلوگیری می کند البته نباید در خوردن سبزیجات نیز زیاده روی کرد چون موجب سوء هاضمه و اتساع معده می شود و بدن را ضعیف می کند با توجه به ساختار بدن انسان باید در برنامه غذایی خود از میوه بیشتر استفاده نماییم ثابت شده است که کسانیکه مبتلا به درد  کبد هستند با خوردن گوشت مرضشان شدت می یابد اگر به خوردن میوه و سبزی رو بیاورند به سرعت حال شان بهبود می یابد چرا که گوشت از این عضو کار بیشتری می کشد  اشخاص میوه خوار یا گیاه خوار از لحاظ قوای جسمی و عقلی قویتر هستند و کمتر به بیماری مبتلا می شوند و دیرتر هم خشمگین میشوند. میوه ها به خاطر داشتن اثر قلیایی مقاومت بدن را در برابر میکروب ها زیادتر می کنند و از مسموم شدن خون و تخمیر غذا در معده جلوگیری می کنند زود هضم هستند و بیشتر از گوشت ویتامین و موادمعدنی دارند. افراط در گوشت خواری در ابتلا به بیماریهایی نظیر روماتیسم، نقرس، دیابت، نوراستنی، امراض جلدی و معدوی و بیماریهای قلبی و سرطان نقش موثری دارند گیاهخواری در افزایش طول عمر نیز نقش مثبت دارد برنارد شاو در بیست سالگی  به گیاهخواری روی آورد و 97 سال عمر کرد.  

ویژگی تدریس موثر

روش تدریس خوب روشی است که در دانش آموز انگیزه یادگیری ایجاد نماید،یک فضای صمیمی و معنوی بین دانش آموز و معلم ایجاد کند بین دانش آموز و معلم تعامل باشد روش خوب روشی است که اهداف یادگیری در آن مشخص باشد ،از راندمان بالایی برخوردار باشدیادگیری در آن عمقی و اساسی باشد نه حفظی وسطحی،و بر یک طرح درس استوار باشد...

درس تاریخ پایه ی چهارم " هخامنشیان "

هدف کلی: آشنایی با ویژگیهای حکومت هخامنشیان

اهداف جزئی بصورت رفتاری:

- دانش آموزان بتوانند چگونگی بوجود آمدن حکومت هخامنشیان را توضیح دهند.

- دانش آموزان بتوانند ســه مورد از کارهای مهمی را که در زمـــان داریوش انجام شد بیان کنند.

- علت به وجود آمدن چاپارخـانه ها و قلـــــعه ها را در بین راهــــها توضـــیح دهند.

- دانش آموزان با توجه به نقشـه ی صفحه ی 89 نام شهرهایی که راه شــاهی به هم مرتبط می سازد بیان نمایند.

- دانش آموزان باید بتوانند استان محل استقرار تخت جمشید و آثار به جامانده از پاسارگاد را بیان کنند.

- دانش آمـوزان بتوانند اهمیـــت حفاظت از آثار تاریخــــی را بیان نمایند.(حیطه ی تجزیه و تحلیل )

(از متن درس و تصاویر اهداف بیشتری قابل استخراج است)

                                          دانستنیهایی برای معلم:

هخامنشیان (330 – 550قبل از میلاد) نام دودمانی پادشاهی در ایران پیش از اسلام است پادشاهان این دودمان از پارسها بودند و تبار خود را به "هخامنش" می رساندند که سرکرده ی طایفه ی پاسارگاد از طایفه های پارسها بوده است هخامنشیان اول پادشاهان بومی پارس و سپس انشان بودند ولی با شکستی که کوروش بر ایشتوویگو آخرین پادشاه ماد وارد ساخت و سپس فتح لیدیه وبابل پادشاهی هخامنشیان تبدیل به شاهنشاهی بزرگی شد از این رو کوروش را بنیانگذار سلسله ی هخامنشی می دانند به قدرت رسیدن سلسله ی هخامنشی یکی از وقایع مهم تاریخ قدیم است اینان حکومتی تاسیس کردند که دنیای قدیم را به استثنای دو سوم یونان تحت تسلط خود در آوردند سلسله ی هخامنشیان را نخستین امپراتوری تاریخ جهان می دانند.پس از کوروش،داریوش اول از شاهان معروف این سلسله است که 19جنگ پیروز داشته است داریوش همه ی این پیروزیها را نتیجه ی لطف اهورامزدا میداند و می گوید:

«هرچه کردم به هر گونه ،به اراده ی اهورامزدا بود.از زمانیکه شاه شدم ،نوزده جنگ کردم به اراده ی اهورامزدا لشگرشان را در هم شکستم و نه شاه را گرفتم ...ممالکی که شوریدند دروغ آنها را شوراند. زیرا به مردم دروغ گفتند پس از آن اهورامزدا این کسان را به دست من داد و با آنان چنانکه می خواستم رفتار کردم. ای آن که پس از این شاه خواهی بود با تمام قوا از دروغ بپرهیز،اگر فکر کنی چه کنم تا مملکت من سالم بماند دروغگو را نابود کن...»

هخامنشیان 220سال بر بخش بزرگی از جهان شناخته شده آن روز از رود سند تا دانوب در اروپا و از آسیای میانه تا شمال شرقی آفریقا فرمان راندند در نهایت این سلسله بدست اسکندر مقدونی براُفتاد.   

  منبع:  ویکی پدیای فارسی                                                                                            

 

تصاویر دانش آموزان دبستان مولوی وچین - دانش آموز کلاس پنجم

حسین عزیزی - کلاس پنجم

الگوی تدریس

 

ويژگيهاي الگوي پيش سازمان دهنده:

(۱) مراحل اجراي الگوي پيش سازمان دهنده:

در ابتدا پيش سازمان دهنده ارائه مي شود که بايد از مطالب درس جديد کلي تر باشد سپس معلم به ارائه مطالب و مفاهيم درس جديد مي پردازد و در آخر کار براي تفهيم بيشتر مطالب جديد بايد مثالها و نمونه هايي ارائه مي دهد

(۲) چگونگي کنش و واکنش معلم نسبت به شاگردان در الگوي پيش سازمان دهنده:

در اين الگو معلم نقش انتقال و ارائه کننده مفاهيم درس را دارد و شاگردان، دريافت کننده و پذيرنده مطلب درسي هستند. براي اثر بخشيدن به اين الگو، مهمترين نکته اين است که معلم بايد براي ارائه مطالب درسي، مناسبترين پيش سازمان دهنده را انتخاب کند. جهت ارتباط، هميشه از طرف شاگرد يا شاگردان است.  

(۳) ماهيت روابط ميان گروهي:

در اين الگو، معلم با فرد فرد دانش آموزان يا با کل آنها ارتباط پيدا مي کند ولي اين ارتباط يک طرفه است يعني شاگردان معمولاً با او و با يکديگر ارتباط ندارند و در واقع معلم بر کلاس مسلط است. براي افزايش روابط ميان گروهي در اين الگو، معلم مي تواند با طرح پرسشهاي راهنمايي کننده، فراگيران را به شرکت در بحثهاي کلاس علاقه مند کنند

(۴)شرايط و منابع لازم در الگوي پيش سازمان دهنده:

در اين الگو، معلم و کتاب و کلاس درس فقط منابع و شرايط آموزشي هستند. در اين الگو معلم بايد بتواند مطالب کلي را از جزئي تميز دهد. بايد سخنران خوبي باشد، به فراگيران فرصت دهد تا در فرآيند آموزشي شرکت جويند. معلم در هر موقعيت آموزشي، يکي از منابع متعدد اطلاعات است و ساير منابع از جمله ابزارهاي آموزشي، به شاگردان امکان مي دهند تا به مطالب درسي از زاويه هاي مختلف نگاه کنند.  

محاسن و محدوديتهاي الگوي پيش سازمان دهنده:

الگوي پيش سازمان دهنده، الگوي مناسبي براي دروس نظري است و مناسب براي نظامهاي آموزشي فقير مي باشد. در اين الگو از يک زمان آموزشي محدود مي توان حداکثر استفاده را کرد. از اتلاف وقت جلوگيري مي شود. مفاهيم، بطور منظم در ساخت شناختي شاگردان جاي مي گيرد.
از محدوديتهاي آن مي توان به: در اين الگو تمام تصميمات توسط معلم گرفته مي شود به نيازها و علايق و تواناييهاي شاگردان کمتر توجه مي شود، محتوا با زندگي واقعي شاگردان چندان ارتباطي ندارد. به مسائل رواني، عاطفي و اجتماعي شاگردان کمتر توجه مي شود.  

 

چگونه به کودکان پاسخ مناسب بدهیم؟

چگونه به پرسشهای کودکان پاسخ مناسب بدهیم.

دادن پاسخ مناسب به کودکان مهارتی است که به راحتی پرورش می یابد به شرطی که آموزگار سه مورد زیر را داشته باشد

1-آگاهی از انگیزه پرسش

2- اطلاع از نوع پرسش مطرح شده

3- توانایی تغییر پرسش و تبدیل آن به پرسشهای قابل تحقیق(پرسشهایی که خود دانش آموزان قادر باشند پاسخ آن را بدست آورند)

انواع پرسشهای مطرح شده توسط دانش آموزان

1-پرسشهای فلسفی (پرسشهایی که با چرا شروع می شوند)

گاهی اوقات دانش آموزان پرسشهایی را به صورت فلسفی مطرح می کنند دلیل طرح این پرسشها عدم آشنایی دانش آموزان با مفاهیم و اصطلاحات است یعنی پرسشهای را که با "چه و "چگونه" مطرح کنند با "چرا" مطرح می کنند بطوریکه پرسش شکل فلسفی پیدا می کند در برخورد با این نوع پرسش اولین اقدام این خواهد بود که از دانش آموز طرح کننده ی پرسش توضیح خواسته شود بعد از توضیح دانش آموز، اکثر پرسشها به نوع "چه"و"چگونه "تغییر می یابد.مثال:چرا این همه پرنده با شکلهای مختلف وجود دارند؟ اولین برخورد ا این پرسش خواستن توضیح خواهد بود،دانش آموز ضمن توضیح به این نکات اشاره می کند که چه چیز باعث شده منقار،پاها ، بالها و شکل بدن پرندگان باهم متفاوت باشند معلم پرسش را به این صورت تغییر می دهد :پس منظور شما این است که چه چیز باعث شده است که منقار پرندگان باهم متفاوت باشد خود دانش آموزان پاسخ نخواهند داد نوع غذا

2- پرسشهای هیجانی :به طور فراوان دیده شده است که دانش آموزان با دیدن پدیده ای به هیجان می آیند و در مورد آن پدیده پرسش مطرح می کنند در برخورد با این نوع پرسش معلم باید خود را در هیجان کودک شریک کند و مدت مشاهده ی آن پدیده را افزایش دهد هر چه قدر مدت مشاهده طولانی تر باشد میزان یادگیری بیشتر خواهد شد

3- پرسشهایی که پاسخهای پیچیده می طلبد:دانش آموزان کنجکاو هستند گاهی اوگات پرسشهایی را مطرح میکنند که پاسخ آن پرسشها در حد و توان خود دانش آموز نیست و اگر به این پرسشها مستقیم جواب داده شود این ذهنیت در دانش آموز ایجاد می شود که مطالب درسی غیر قابل فهم است. در برخورد با این نوع پرسشها باید پرسش را تغییر و برای بحث و فعالیت به خود دانش آموز ارائه کرد.

4- پرسشهایی که برای نامیدن تعریف کردن و... استفاده می شوند:گاهی اوقات از طرف دانش آموزان پرسشهایی مطرح می شوند که دانش آموز برای فهمیدن نام اشیا یا تعریف کردن پدیده ای آنرا طرح می نماید.هنگام گردش علمی با دیدن لانه یک پرنده دانش آموز سوال می کند :چند روز طول می کشد تا جوجه از تخم در آید؟در پاسخ معلم می پرسد به نظر شما ما چگونه می توانیم به پاسخ این پرسش برسیم دانش آموز راههای مختلفی را پیشنهاد می کند که یکی از آنها مطالعه کتابی است که از قبل در کنار لانه پرنده میگذاریم دانش آموزان با حرص و ولع کتاب را می خوانند نه تنها پاسخ سوال را می یابند بلکه مطالب دیگری را نیز در مورد آن پرنده مِی آموزند.

امکان دارد دانش آموز اشیایی را به کلاس بیاورند که نام آنرا نمی دانند بهترین حالت این خواهد بود که از دانش آموزان بخاهیم تا برای آن نامی انتخاب کنند. مثال:دانش آموز سنگی را به کلاس آورده است که این سنگ سه مشخصه ی زیر را دارد 1-رنگ آن سبز است 2-درخشان است 3- سطح آن سوراخ است .نه معلم و نه دانش آموزانن هیچکدام نام آنرا نمیدانند معلم در این زمان دانش آموزان را دعوت به نامگذاری می نماید در اوایل بحث نامهای تک اسمی پیشنهاد نی شود مانند سنگ سبز،سنگ درخشان، سنگ سوراخ دار با ادامه بحث نامهای دو اسمی پیشنهاد می شود "سنگ سبز درخشان "و"سنگ سوراخ دار درخشان" با عمیق شدن بحث نامهای سه اسمی پیشنهاد می شود مثل"سنگ سبز سوراخ دار درخشان. علت این نامگذاری این است که بدانیم اسم هر شیئ یا جاندار باید به گونه ای باشد که تمام ویژگیهای آنرا نشان دهد با این برخورد دانش آموز متوجه دو چیز می شود که برای شناسایی هر شئی یا جاندار نامی برای آن تهیه میشود ،نام هر شئی یا جاندار باید متناسب با ویژگیهای آن باشد.

5- پرسشهای قابل تحقیق:پرسشها به ندرت قابل تحقیق هستند و اکثرا با تشخیص معلم به این نوع پرسشها تبدیل می شوند معلم هنگام برخورد با پرسشی که در مورد آن تدریس نشده است باید آنرا یادداشت کند تا در زمان مقرراز آن استفاده گردد  

چگونه کودکان را تشویق به پرسیدن کنیم؟

چگونه کودکان را تشویق به پرسیدن کنیم؟

برای تشویق کودکان به پرسیدن روش های مختلفی وجود دارد که اساس همه ی آن روشها  1-مشاهده ی پدیده های جدید 2- ایجاد ناهم خوانی خواهد بود مثال:به کمک دانش آموزان وسایل مرتبط با درس را در کلاس جمع آوری می کنیم ،همیشه به نمایش گذاشتن اشیا در تشویق کودکان به پرسیدن کافی نیست باید با اتخاذ روشی این خواسته خود را به دانش آموزان منتقل کنیم (که قصد داریم با مشاهده ی آن وسایل از ما پرسش کنند)برای این منظور می توان کارتهای پرسش را معلم آماده کرده و کنار اشیا قرار دهد تا دانش آموزان با مشاهده آن پرسشها پرسش کنند.

معلم یکسری فعالیتهایی را در کلاس انجام می دهد تا ناهمخوانی ایجاد شود مثال:برای آشنایی کودکان با تاثیر هوا آزمایشی را انجام می دهد تعدادی توپ پلاستیکی را همراه توپ گلی به کلاس درس می آورد ابتدا یکی از توپها را رها میکند این توپ پس از برخورد با زمین دوباره به هوا بلند می شود توپ دوم،توپ سوم،وچهارم نیز به این ترتیب عمل میکند دانش آموز انتظار دارد که توپ گلی نیز پس از برخورد با زمین دوباره به هوا بلند شود اما این اتفاق نمی افتد علت را جویا میشود چرا این توپ پس از برخورد به هوا بلند نشد معلم باید طرح پرسش به دانش آموزان اجازه دهد در مورد پرسش مورد نظر با یکدیگر بحث کنند و خود ضمن بحث به پاسخ مورد نظر برسند بدون انجام بحث این دو روش کمترین تاثیری را در انجام یادگیری خواهد داشت.

کودکان را تشویق به پرسیدن چه نوع پرسشهایی می کنیم؟

انگیزه طرح پرسش در دانش آموزان متفاوت است گاهی اوقات دانش آموز برای موارد زیر پرسش طرح میکند 1- برای برقراری رابطه ی دوستی 2- برای جلب توجه و خود نمایی 3- برای به ستوح در آوردن معلم 4- برای اتلاف وقت 5- میل به فهمیدن

این مطالب نباید ذهنیت منفی در آموزگار ایجاد کند که اکثر پرسشهای دانش آموزان برای فهمیدن مطرح نمی شود بلکه باید این پرسشها را نیز به نحوی تغییر داد که از نوع فهمیدن شود معلم باید شرایط و موقعیتها را طوری فراهم نماید که در دانش آموزان این تواناییها ایجاد شود :الف – توانایی طرح پرسش ب – توانایی دادن پاسخ به پرسش مورد نظر .وقتی دانش آموزان به این تواناییها برسند ارتباط آنها با محیط بیشتر و قویتر خواهد شد به عبارت دیگر دانش آموزان با دیدن هر پدیده در مورد آن پرسش مطرح کنند و با دستکاری و بررسی عاملی که باعث بروز پرسش شده پاسخ خود را بدست بیاورند که اصطلاحا به این عمل پرسیدن از جسم گفته میشود مثال: دانش آموز با دیدن یک شیئ این پرسش را از خود می کند که جنس آن از چیست؟ وبرای رسیدن به پاسخ به سراغ آن شیئ میرود

 

تصاویر دانش آموزان دبستان مولوی وچین - دانش آموز کلاس اول

زینب محرمی - دانش آموز کلاس اول

تشویق کودکان به پرسیدن

تشویق کودکان به پرسیدن

در این مرحله باید به سه پرسش زیر جواب داده شود

1-چرا کودکان را تشویق به پرسیدن می کنیم ؟

2-چگونه کودکان را تشویق به پرسیدن کنیم؟

3-کودکان را به چه نوع پرسشهایی تشویق کنیم؟

********

1-چرا کودکان را تشویق به پرسیدن می کنیم؟

چون محور و اساس هر فعالیتی را پرسش تشکیل می دهد و همچنین به دنبال هر پرسشی جستجویی برای یافتن پاسخ وجود خواهد داشت .

زمانیکه بین تجربیات قبلی و جدید فاصله ایجاد شود پرسش مطرح خواهد شد فرد برای رفع این فاصله (ناهمخوانی) می تواند پرسشهای خود را به شکلهای مختلف مطرح کند.

اصولا پرسشی که مطرح می شود فرد به دنبال منابعی میرود تا پاسخ آنرا بدست آورد اما در کودکان پرسشها به شکل خاصی خود را نشان می دهند .

مثال :کودکی در حین بازی زمین را میکند ناگهان در یکی از این کندنها کرم خاکی از زیر خاک خارج می شود کودک کندن خود را افزایش میدهد او پرسشی را مطرح نکرده است اما عمل او نشان دهنده ی این است که برای او پرسشی ایجاد شده است که آیا همیشه با کندن زمین کرم خاکی از زیر خاک خارج خواهد شد .

پرسشهایی که کودکان مطرح می کنند از مرحله خام تا پخته متغیر هستند .پرسشهای خام پرسشهایی هستند مبهم،کلی، که مرز بین تجربه ی جدید و قبلی را نشان نمی دهند .مثال:میوه های گیاهان چه تاثیری دارند؟

پرسشهای پخته پرسشهایی هستند واضح روشن که جزئیات را کاملا مشخص می کنند و مرز بین تجربه ی قبلی و جدید را نشان می دهند مثال : خوردن میوه چه فایده ای برای بدن انسان دارد؟زمانی که کودک کم سن و سال است تعداد بیشتری پرسش مطرح خواهد کرد ولی با افزایش سن و بیشتر شدن تجربه از تعداد پرسشها کاسته شده ولی بر کیفییت آن افزوده خواهد شد  

هدف از پرسشهای طرح شده در کلاس

 

هدف از پرسشهای طرح شده در کلاس

 1-برای پیش بینی سطح اطلاعات دانش آموزان

2-برای بدست آوردن ایده و نظر دانش آموزان

3-برای بیداری اندیشه دانش آموزان

4-برای کنترل کلاس و...

 گاهی اوقات پرسشها یی در کلاس مطرح می شود که فایده ای برای آموزش ندارد که به آنها پرسشهای غیر سازنده یا پرسشهای بی اختیار طرح شده نیز میگویند چون معلم برای پاسخگویی به توانایی دانش آموز فکر نکرده است .

اکثر معلمان پرسشهایی مطرح می کنند که با سطح معلومات دانش آموزان منطبق است و آنان را وادار به پاسخ دادن و فعالیت مینماید چنین پرسشهایی را در اصطلاح پرسشهای سازنده می گویند.

پرسشهای سازنده عبارتند از:

 1-پرسشهای عددی یا شمارشی: این پرسشها با اصطلاحات همچنین ،چقدر ، چه اندازه ،چه مقدار...مطرح میشود مثال: قد دوست شما چه اندازه است،دمای هوا در هنگام بعد از ظهر چقدر بود ، چه مدت طول می کشد اتومبیل کوکی شما از نقطه ی الف به نقطه ی ب برسد.

2-پرسشهای تمرکز دهنده: برای وقتی است که دانش آموز به بخشی از فعالیت بی توجه باشد،معلم برای جلب توجه دانش آموز از پرسش تمرکز دهنده استفاده می کند

برای مثال در ذوب شدن یخ متوجه می شویم که دانش آموز به عامل ذوب شدن بی توجه است که برای جلب توجه از این پرسش استفاده می کند:به نظر شما چه چیز باعث می شود این یخ تبدیل به آب شود؟

3- پرسشهای مقایسه ای: این نوع پرسشها با عبارتهای "چه تفاوتها "و"چه شباهتهایی" مطرح می شود

مثال: چه تفاوتهایی بین گربه و سنگ وجود دارد؟چه شباهتهایی بین سگ و گربه وجود دارد؟

4- پرسشهای کنشی: این نوع پرسشها اکثرا منجر به انجام فعالیتی از طرف دانش آموز میشود.

مثال:اگر یخ را در آب گرم بیاندازیم چه اتفاقی می افتد؟

5-پرسشهای مسئله ساز:این پرسشها نیز مثل پرسشهای کنشی منجر به فعالیت دانش آموز می شود اما تاثیر و عمق این فعالیت بیشتر از پرسش کنشی خواهد بود (پرسش زمانی در دانش آموز کنش ایجاد خواهد کرد که دانش آموز قبلا تجربیاتی در مورد آن داشته باشد و در زمان مناسب مطرح شود)

مثال:چه چیز باعث پژمرده شدن بعضی گیاهان می شود؟

6-پرسشهای باز و بسته :هنگام طراحی پرسشها برای تدریس  باید دقت کنیم بیشتر از پرسشهای با ز استفاده کنیم پرسش بسته پاسخهای مشخصی را می طلبند (مطالبی که معلم گفته یا در کتاب درس موجود است) دانش آموزان از شکل پرسش که مبادانتوانند پاسخ درست بدهند به این پرسش پاسخ نمی دهند یا تعداد کمی پاسخ می دهند.برخلاف آن پرسشهای باز اکثر دانش آموزان را فعال می نماید چون پاسخ مشخصی را نمی طلبد این پرسشها فقط می خواهد نظرات دانش آموزان را به دست بیاورند و دانش آموز بدون نگرانی نظرات خود را بیان می کنند.این پرسشها با اصطلاحات به نظر شما، فکر می کنید، به عقیده شما، مطرح میشوند(پرسش باز)

مثال:چرا قورباغه را دو زیست می نامند؟(پرسش بسته)

به نظر شما چه چیز باعث شده قورباغه را در گروه دوزیستان قرار دهند؟(پرسش باز)

  7-پرسشهای فرد مدار این پرسشها مانند پرسشهای باز برای بدست آوردن ایده ی دانش آموز در مورد پدیده خاص بکار میروند و اکثرا با "فکر می کنید" آغاز می شود.

مثال:فکر می کنید در آینده ماشینهای مسافرتی به چه صورتی باشند؟با این نوع پرسشها میتوان ایده دانش آموزان را اصلاح نمود.

تصاویر دانش آموزان دبستان مولوی وچین - دانش آموز کلاس سوم

فرزاد محرمی - دانش آموز کلاس سوم

تصاویر دانش آموزان دبستان مولوی وچین - دانش آموز کلاس چهارم

فردین محرمی - دانش آموز کلاس چهارم

اساس تدریس در علم تجربی

اساس تدریس در علوم تجربی

 ساس تدریس و هر فعالیتی را در علوم تجربی پرسش تشکیل می دهد. پرسش میتواند از طرف آموزگار

 یا از طرف دانش آموزان مطرح شود.

   پرسشهایی که معلم در کلاس درس مطرح می کند باید به گونه ای باشد که دانش آموزان قادر و مایل

 به پاسخ دادن باشند این در صورتی مقدور خواهد بود که پرسش مطرح شده مطابق با تجربیات دانش

 آموزان باشد(متناسب با سطح علمی تک تک فراگیران کل کلاس باشد.)

   برای پی بردن به سطح علمی دانش آموزان باید پرسشهایی طرح کرد و جواب دانش آموزان را در

 تخته کلاس نوشت که این پاسخها تجربیات قبلی دانش آموزان  را تشکیل می دهند.  

   طراحی پرسشهای متناسب با تجربیات دانش آموزان دارای فواید زیر خواهد بود:

 1-مطالبی که در ذهن دانش آموزان است ولی آنها به تنهایی قادر به یادآوری آنها نیستند مجددا" یادآوری

 می کنند.

 2- انگیزه کافی برای دانش آموزان جهت ورود به بحث جدید ایجاد می شود.

 3- آمادگی کافی جهت آغاز بحث جدید ایجاد میشود.

 4- پرسش متناسب با اطلاعات دانش آموزان در آنان ایجاد کنجکاوی می نماید تا جهت بدست آوردن

 اطلاعات بیشتر سوال بپرسند.

 برای مثال برای تدریس ویژگیهای موجودات زنده با طرح سوال ( به نظر شما چه تفاوتی بین یک گربه

 و سنگ وجود دارد؟ در گروههای خود بحث کنید و نتیجه را به کلاس گزارش دهید)دانش آموزان با

 ارائه ی جوابهای خودهمان مطالبی را ارائه می کنند که ما قصد داشتیم در تدریس بگوییم.البته به

 صورت ناقص که با راهنماییهای خود باید کاملشان کنیم.

 

تصاویر دانش آموزان دبستان مولوی وچین - دانش آموز کلاس سوم

 حسین عزیزی - دانش آموز کلاس سوم