اهداف مأمون از تشكیل مناظرات
پس از تحمیل ولایت عهدی توسط مأمون بر امام رضا علیه السلام در خراسان، جلسات گسترده بحث و مناظره به دستور مأمون تشكیل گردید و از اكابر دانشمندان و علماء زمان، اعم از مسلمان و غیر مسلمان برای حضور در این جلسات دعوت میشد.
بدون شك پوشش ظاهری این مناظرات اثبات و تبیین مقام والای امام هشتم علیه السلام در رشته های علوم مختلف و معارف قرآنی بود؛ اما اینكه هدف و یا اهداف پشت پرده مأمون از این كار چه بوده، احتمالات و اقوالی بیان شده است كه برخی از آنها از این قرار است:
1. گروهی بر این باورند كه هدف مأمون جز این نبود كه به پندار
خویش مقام امام علیه السلام را در انظار مردم مخصوصاً ایرانیان پایین آورد
و مردم گمان كنند كه حضرت رضاعلیه السلام تنها به مسائل ساده قرآنی یا
حدیثی آشناست و از فنون و علوم دیگر بی بهره است؛ چنان كه خود مأمون به
سلیمان مروزی، عالم مشهور علم كلام، بعد از اینكه دستور داد با حضرت
رضاعلیه السلام مناظره كند، گفت: «هدف من چیزی جز این نیست كه راه را بر او
ببندی؛ چرا كه میدانم تو در علم و مناظره توانا هستی.» (1)
و اباصلت
نیز در این باره میگوید: «از آنجا كه امام در میان مردم به علت فضائل و
كمالات معنوی خود محبوبیت روزافزون مییافت، مأمون بر آن شد كه علماء كلام
را از هر نقطه كشور فرا خواند تا در مباحثه، امام را عاجز كنند و بدین
وسیله، مقامش از نظر دانشمندان پایین بیاید و عامّه مردم نیز پی به
كمبودهایش ببرند؛ ولی امام علیه السلام دشمنان خود، از یهودی، مسیحی،
زردشتی، برهمن، صابئی، منكر خدا و... همه را در بحث محكوم كرد.» (2)
2. ممكن است هدف مأمون این بوده كه میخواسته مقام والای امام هشتم علیه السلام را تنها در بُعد علمی منحصر كند و تدریجاً از مسائل سیاسی كنار بزند و چنین نشان دهد كه امام مردی عالم و پناهگاه امت اسلامی در مسائل علمی است، نه در مسائل سیاسی و به این ترتیب، شعار تفكیك دین از سیاست را عملی كند.
3. مناظرات پوششی بوده است برای سرگرمی مردم و پوشیده ماندن نقاط ضعف حكومت مأمون.
4. انگیزه دیگر مأمون این بوده كه به عنوان یك زمامدار عالم
در جامعه اسلامی معرفی شود و مردم عشق او را به علم و دانش، آن هم در محیط
ایران و اسلام آن روز باور كنند و از این طریق، گروهی را جذب دستگاه خود
سازد. (3)
به هر حال، مناظرات با هر انگیزه كه تشكیل میشد، نتوانست
مأمون را به اهداف خود برساند و برعكس، هر بار نتیجه به سود حضرت رضا و اهل
بیت علیهم السلام تمام میشد.
تمام انبیا خصوصاً خاتم النّبیین صلی الله علیه و آله در اخلاق نیک و ستوده سرآمد روزگار بودند، تا آنجا که خداوند متعال از بین تمام اوصاف نیک آن حضرت، بر اخلاق نیکویش اشاره میفرماید (1) و رمز و راز موفقیّت او را در نرمخویی ایشان میداند. (2)
جانشینان حضرت نیز در اخلاق و رفتار سرآمد روزگار، الگو و
نمونه بودهاند، از جمله حضرت رضاعلیهالسلام که دارای عالیترین اخلاق و
نیکوترین رفتارهای اخلاقی بوده است. شاعر عرب چه زیبا گفته است:
یُمَثّلُ النّبِیُّ فِی اَخْلاقِهِ فَاِنَّهُ النَّابِتُ مِنْ اَعْرَاقِهِ
لَهُ کَرمَاتٌ وَ مَکْرُمَاتٌ فِی صَفَحَاتِ الدَّهْرِ بَیِّنَاتٌ
شهُودٌ صِدقٌ لِسُمُوّ ذاتِهِ کَاَنَّهُ النَّبِیُّ فِی صِفَاتِهِ (3)
«نبی در اخلاق او (حضرت رضا علیه السلام) تمثل یافته و جلوهگر شده است؛ زیرا روییده (و برخاسته) از رگ و ریشه های او (نبوی) است. برای او کرامات (وکارهای فوق العاده) و بزرگی در صفحات (تاریخ و) روزگار متجلّی شده است. گواهانی راستین بر بلند بودن مرتبۀ او گواهند. گویا او پیامبر (و آینۀ تمام نمای او) در صفات (اخلاقی) او بود.»
جامی درباره حضرت رضا علیه السلام سروده است:
سلامٌ عَلی رَوضَةٍ حَلَّ فِیها اِمَامٌ یُباهی بِهِ المُلکُ وَالدِّینُ
امام بهحق شاه مطلق که آمد حریم درش قبلهگاه سلاطین
شه کاخ عرفان گل شاخ احسان دُر درج امکان مه بُرج تمکین
علیبن موسی کز خدایش رضا شد لقب چون رضا بودش آیین
ز فضل و شرف بینی او را جهانی اگر نَبوَدَت تیره چشم جهانبین
پیِ عطر روُ بَند حوران جنّت غبار درش را به گیسوی مشکین (4)
تسبیح حضرت فاطمه زهرا علیها السلام مشتمل بر سه جمله است و آنها عبارت اند از:
«اللَّهُ اَكْبَرُ» 34 بار.
«اَلْحَمْدُ لِلَّهِ» 33 بار.
«سُبْحانَ اللَّهِ» 33 بار.
البته در برخى از روایات، جمله «سُبْحانَ اللَّهِ» قبل از «اَلْحَمْدُ لِلَّهِ» ذكر شده است. اگر چه در جملات تسبیح فاطمهعلیهاالسلام، «تكبیر» و «تحمید» نیز وجود دارد، ولى از باب تغلیب، مجموع سه جمله به عنوان «تسبیح» نامیده شده است.
دلیل نامیده شدن این اذكار به «تسبیح فاطمه زهرا علیها السلام» این است كه فاطمه علیها السلام از پیامبر اكرم صلى الله علیه و آله درخواست كرد كه كنیزى به او بدهد كه در كارهاى خانه كمك كند. پیامبر صلى الله علیه و آله در جوابش فرمود:
«یا فاطِمَةُ اُعْطِیكِ ما هُوَ خَیرٌ مِنْ ذلِكَ تُكَبِّرِینَ اللَّهَ بَعْدَ كُلِّ صَلاةٍ اَرْبَعاً وَثَلاثِینَ تَكْبِیرَةً وَتَحْمَدِینَ اللَّهَ ثَلاثاً وَثَلاثِینَ تَحْمِیدَةً وَتُسَبِّحِینَ اللَّهَ ثَلاثاً وَثَلاثِینَ تَسْبِیحَةً ثُمَّ تَخْتِمِینَ ذلِكَ بِلا اِلهَ اِلَّا اللَّهُ فَذلِكَ خَیرٌ مِنَ الدُّنِیا وَما فِیها وَمِنَ الَّذِى اَرَدْتِ؛ (1)
اى فاطمه! چیزى بهتر از آن به تو عطا مىكنم، [و آن این است
كه] بعد از هر نماز 34 بار تكبیر خدا، 33 بار حمد خدا و 33 بار تسبیح خدا
را مىگویى و آن را با ذكر لا اِلهَ اِلَّا اللَّه ختم مىكنى. و این بهتر
است از دنیا و هر چه در آن است و بهتر از آن چیزى (كنیزى) است كه مى
خواستى.»
در پایان حدیث، این مطلب اضافه شده است: «پس فاطمه علیها
السلام بعد از هر نماز، به گفتن این ذكرها مداومت كرد و این ذكرها به آن
حضرت منسوب شد.» (2)
بر اساس پژوهش جدید جمعی از محققان كه روی مجموعه ای از داوطلبان در آمریكا انجام گرفته و در مجله آمریكایی «قلب» منتشر شده، گوش فرا دادن به صدای قرآنی كه با ترتیل خوانده شده است، تغییرات فیزیولوژیك غیر اِرادی در دستگاه عصبی ایجاد میكند و موجب از میان رفتن حالت های روحی نامتعادل همانند اضطراب میشود.
در این آزمایش كه به كمك دستگاههای الكترونیكی كنترل
كننده مغز انجام گرفت، مشخص شد كه فركانس موجهای مغزی، در گوش فرا دادن به
ترتیل قرآن از 12 - 13 موج در ثانیه كه مربوط به حالت آرامش عمیق روحی است،
كاهش مییابد.
به گفته این محقّقان، افرادی كه به زبان عربی نیز
آشنایی ندارند، آرامش و شادی درونی را هنگام گوش فرا دادن به قرآن احساس
میكنند. (1)
سؤال: چرا ائمه با علم به شهادت خود، به استقبال مرگ میرفتند؟
پاسخ: ابتدا لازم است به این نكته توجه كنیم كه امام دارای دو علم میباشد: علم غیب و علم عادی.
سؤال: چرا ائمه با علم به شهادت خود، به استقبال مرگ میرفتند؟
پاسخ: ابتدا لازم است به این نكته توجه كنیم كه امام دارای دو علم میباشد: علم غیب و علم عادی.
سؤال: عالم ذر چیست؟ و در كجا است؟
پاسخ: در قرآن مجید سخن از یك پیمان، عهد، میثاق و گواهی به میان آمده است كه خداوند از انسانها گرفته است. روشنترین آیهای كه بر این حقیقت دلالت دارد، آیة 172 سورة اعراف است كه به «آیة ذر» معروف شده است. این آیه دقیقترین معنی و شگفتترین نظم را دارد. [1] آیات دیگری نیز مفسر همین حقیقت معرفی شدهاند. [2]
1. نور ایمان در كودكی
سهل شوشتری از بزرگان عرفاست. او میگوید: سه ساله بودم كه
داییام «محمد بن سوار» شبی از بستر برخواست و مشغول نماز شب شد ـ همیشه
كارش این بود ـ آن شب به من گفت: «پسرم! آیا آن خداوند كه تو را آفرید یاد
نمیكنی؟»
گفتم: چگونه او را یاد كنم؟ گفت: «هر گاه به بستر خواب رفتی، سه بار از دل بگو: خدا با من است و مرا مینگرد و من در محضر او هستم.»
چند شبی جملات فوق را از دل گفتم. سپس گفت: «این جملات را هر شب، هفت بار بگو!» من چنین كردم. شیرینی این ذكر در دلم جای گرفت. پس از یكسال گفت:«تا آخر عمر آن جملات را بگو كه همین ذكر، دست تو را در دو جهان میگیرد.» به این ترتیب، نور ایمان به توحید در دوران كودكی در دلم راه یافت و بر سراسر قلبم چیره شد. (1)
اصطلاح سوسیالیسم (Socialism) یعنى جامعه گرایى و جامعه باورى، از واژه فرانسوى «سوسیال» (Social) به معناى اجتماعى، اخذ شده است. ریشه لاتینى آن، واژه Socius به معناى شریك و همراه است.
اصطلاح سوسیالیسم در متون سیاسى بسیار به كار رفته است، اما مانند دموكراسى و آزادى تعریف جامع و مانعى ندارد؛ برخى سوسیالیسم را به معناى برابرى، دادگرى، پایان استثمار فقرا از سوى اغنیا مطرح مىكنند و بعضى مانند بسیارى از آمریكایی ها، سوسیالیسم را به معناى مصادره اموال خصوصى و كنترل شدید زندگى خصوصى افراد از سوى دولت، و چیزهاى بد دیگر قلمداد مىكنند. (1)
1. سودمندی نماز
جنید را پس از مرگش خواب دیدند و از او پرسیدند كه: پروردگارت با تو چه كرد؟
گفت:
آن اشارات پرید و عبارات نابود شد و دانشها از یاد رفت و آن رسمها به
كهنگی گرایید و جز چند ركعت نمازی كه در دل شب خواندم، چیزی سودمند نیفتاد.
(1)
مقدمه
بدون تردید وجود مقدس حضرت زهرا علیها السلام و
سیره و رفتار و گفتار آن گرامی برای تمام زنان مسلمان مایه مباهات و اسوه
كامل میباشد. بانوی بزرگواری كه حضرت خاتم الانبیاء صلی الله علیه وآله در
ستایش او فرمود: «أَنَّ ابْنَتِی فَاطِمَةَ سَیدَةُ نِسَاءِ أَهْلِ
الْجَنَّةِ؛ (1) دخترم فاطمه سرور بانوان بهشتی است.»
طبق این گفتار
ارزشمند نبوی صلی الله علیه وآله، حضرت زهراعلیها السلام سرآمد تمام زنان
سعادتمند عالم است كه در اثر كوشش در راه حق به مقامات عالیه معنوی نائل
شده اند.
بحث درباره جهانی شدن، در فرهنگ متداول روز در ذات خود،
بحث كم و بیش مبهمی است. علت ابهام آن این است كه مفهوم یكسان و یكدستی از
آن ارائه نشده است.
واژه جهانی شدن از یك جهت مفهوم كاملا جدید و از
لحاظی یك مقوله قدیمی به شمار میرود. ظهور این پدیده باعث بروز تحرك شگفت
انگیز اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و ارزشی شده و تفاسیر جدیدی از سیاست،
اقتصاد، فرهنگ، اقتدار، امنیت و.. به دست میدهد.
پس کی راهی میشم!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!
