زمين‌شناسي را بخوانيد يا نخوانيد؟ دانش‌آموزان در روش‌هاي مطالعه‌ي خود رفتارهاي متفاوتي دارند. معمولاً هم دانش‌آموزان زماني كه براي يك درس مي‌گذارند و روش‌هايي كه براي مطالعه‌ي آن انتخاب مي‌كنند، به عواملي چون علاقه به آن درس، اهميت آن درس در كنكور، دبيري كه آن درس را تدريس مي‌كند و... دارد. در گروه علوم تجربي و در درس زمين‌شناسي همواره يك سؤال جدي براي دانش‌آموزان وجود دارد كه درس زمين‌شناسي را بخوانند يا اين‌كه نخوانند. دليل اين سؤال هم مشخص است؛ زيرا در زير گروه پزشكي و دندانپزشكي، درس زمين‌شناسي ضريب صفر دارد و به همين دليل هم بعضي از دانش‌آموزان تصميم مي‌گيرند كه اين درس را نخوانند. در كنكور 92، رتبه‌ي 1 تجربي كشور به درس زمين‌شناسي بالاي 80 درصد پاسخ داد و جالب‌اين‌كه رتبه‌ي 2 تجربي كشور در درس زمين‌شناسي نمره‌ي صفر داشت و به سؤالات آن پاسخ نداد و همين مسئله‌ي نشان مي‌دهد كه اين دوگانگي حتي در رتبه‌هاي يك‌رقمي كنكور هم به چشم مي‌خورد. مهم‌ترين موضوع در حل اين مسئله داشتن وضوح و شفافيت است؛ اين‌كه شما يك تصميم واضح بگيريد و خودتان تصميمي را كه مي‌گيريد قبول داشته باشيد. براي اين‌كه بتوانيد تصميم بهتري بگيريد، اين نكات را بخوانيد: 1- در كنكور نمره‌ي تراز اهميت دارد كه در واقع بستگي به ميزان پاسخ‌گويي دانش‌آموزان به آن درس دارد. يعني نمره‌ي خام دانش‌آموز در مقايسه با ساير دانش‌آموزان يك نمره‌ي تراز به وجود مي‌آورد. با توجه به عدم پاسخگويي بسياري از دانش‌آموزان به درس زمين‌شناسي، دانش‌آموزاني كه به سؤالات اين درس پاسخ مي‌دهند و نمره‌ي خوبي كسب مي‌كنند، تراز بسيار بالايي را كسب مي‌كنند. پس درس زمين‌شناسي ترازآور است. 2- براي زمين‌شناسي نيازي نيست كه وقت زيادي بگذاريد، اگر طبق برنامه‌ي مدرسه زمين چهارم را بخوانيد و طبق برنامه‌ي راهبردي هم زمين سوم و چهارم را بخوانيد، مي‌توانيد نتيجه‌ي خيلي خوبي بگيريد. شايد هفته‌اي 2 ساعت كافي باشد. 3- كتاب آبي زمين‌شناسي کانون فرهنگی آموزش و کتاب زمین شناسی کنکور خیلی سبزكتاب های كم‌حجم اما داراي سؤالات كنكورهاي سراسري سال‌هاي گذشته اند. تمرين تست‌هاي اين كتاب هاخيلي وقت‌گير نيست و مي‌تواند نمره‌ي خوبي را در زمين‌شناسي براي شما به ارمغان بياورد. 4- از ميان 500 هزار نفر شركت‌كننده تجربي در كنكور تقريباً 6000 نفر در رشته‌هاي پزشكي و دندانپزشكي قبول مي‌شوند. به همين دليل براي بقيه‌ي دانش‌آموزان توجه به درس زمين‌شناسي مي‌تواند يك فرصت باشد. اكنون شما بايد يك تصميم بگيريد كه مي‌خواهيد چه‌كار كنيد و چه تصميمي مي‌خواهيد بگيريد. پيشنهاد مي‌كنم براي زمين‌شناسي هم مقداري وقت بگذاريد.منبعhttp://www.kanoon.ir/Article/40864

در کتاب علوم زمین مطلبی به عنوان اختلاف منظر آورده شده و عنوان شده که از این روش نمی توان برای فاصله ستارگان دور دست استفاده کرد , پس چاره چیست ؟!

باز هم نور ستارگان و طیف نگار به کمک ما آمده است در ادامه توضیح می دهیم چگونه این کار میسر است .

ستارگان بر اساس دماي سطحي و شكل طيفشان ، دسته بندي طيفي مي‌شوند كه اين دسته بندي نوع طيف ستاره را مشخص مي‌كند و با دانستن نوع طيف ستاره مي‌توان اطلاعاتي از جمله درخشندگي مطلق ستاره را محاسبه كرد. نموداري به نام هرتز پرونگ - راسل (H - R) وجودارد كه درخشندگي مطلق ستارگان بسياري را بر حسب رده بندي طيفي آنها به صورت تجربي و آماري مشخص مي‌كند. از روي اين نمودار و با طيف نگاري از اين ستارگان مي‌توان درخشندگي مطلق هر ستاره را مشخص كرد. با بدست آوردن درخشندگي مطلق (L) با استفاده از فرمول ساده‌اي كه در مورد درخشندگي مطلق و ظاهري وجود دارد فاصله ستاره محاسبه مي‌شود.

در اين فرمول درخشندگي ظاهري (b) نيز لازم است كه بوسيله فوتومتري از روي زمين تعيين مي‌شود. به اين روش كه طيف نگاري مبناي تعيين فاصله است اختلاف منظر طيفي مي‌گويند. اين روش بدليل نداشتن دقت كافي و لازم براي ستارگان كم نور و دور دست محدوديتهايي دارد، ولي بهتر از اختلاف منظر ظاهري است(همان اختلاف منظری که در کتاب علوم زمین گفته شده ) زيرا تا حدود فاصله دهها ميليون پارسك را براي ستارگان پر نور تعيين مي‌كند كه مزيت بزرگي نسبت به روش قبلي است، اما در مورد كهكشانها با توجه به كم نور بودن ستارگانشان استفاده ار اين روش دقت كمي دارد.در روش اختلاف منظر معمولی تا 100 پارسک و نهایتا تا 1000 پارسک را می توان بدست آورد .

همانطور که ملاحظه کردید با استفاده از میزان درخشندگی ستاره می توان فاصله را محاسبه کرد اما برای ستارگان کم نور چه باید کرد ؟

در اینجا دو روش قانون هابل و استفاده ازمتغيرهاي قيفاووسي و ابرنواختران وجود دارد که یکی از آنها را توضیح می دهیم

استفاده از متغيرهاي قيقاووسي و ابر نواختران

متغيرهاي قيقاووسي و ابرنواختران از شاخصهاي اندازه گيري فاصله هستند، زيرا تناوب آنها مستقيما با درخشندگي آنها رابطه دارد. متغييرهاي قيقاووسي مهمترين ابزار براي محاسبه فاصله كهكشانها هستند. اخيرا ستاره شناسان با استفاده از ابرنواخترهاي گروه I) a) مي‌توانند فاصله اجرام بسيار بسيار دور را نيز بدست بياورند. زيرا درخشندگي اين ابرنواختران به قدري زياد مي‌شود كه مي‌توان آنها را از فواصل دور نيز رصد كرد.

آنها براي اين منظور از تلسكوپ فضايي هابل استفاده می کنند.به طور مثال  در 20 نوبت جداگانه از ستارگان یک كهكشان عكسبرداري می کنند. با مقايسه عكسها با يكديگر  متغيرها را در عكسها شناسايي می کنند. با رصدهاي متوالي از آن متغييرها می توانند منحني نوري آنها را رسم كنند، سپس با طيف سنجي ، طيف ستارگان متغيير را مورد بررسي قرار مي‌دهند و از روي طيف آن مقدار آهن موجود در متغيير را شناسايي مي‌كنند. اگر مقدار آهن زياد باشد متغيير I) a) است و كم باشد از نوع II است.

از روي منحني نوري ستاره ميانگين قدر ظاهري آن را محاسبه مي‌كنند و دوره تناوب آن را بدست مي‌آورند. همان گونه كه گفتيم دوره تناوب با درخشندگي متغييرها رابطه مستقيم دارد. اين رابطه از روي یک نمودار  كه يك نمودار تجربي است بدست مي‌آيد. با قرار دادن دوره تناوب متغيير مورد نظر و دانستن نوع طيف آن (I)يا (II) مي‌توان درخشندگي مطلق آن را بدست آورد. از طرفي چون افزايش درخشندگي براي قدر مطلق به صورت لگاريتمي و (در پايه 2.54) تغيير مي‌كند. به ازاي دانستن نسبت درخشندگي مطلق به درخشندگي خورشيد مي‌توان قدر مطلق ستاره را محاسبه كرد. حال با دانستن قدر مطلق و قدر ظاهري از روي نمودار منحني نوري با استفاده از رابطه مودال فاصله ، فاصله بدست مي‌آيد:

m - M = distance modulus =5 log d - 5

نواختران novae: ستارگانی هستند که بیشتر عمرشان را طی کرده و در مراحل آخر زندگی هستند. نور خروجی آنها با زمان تغیییر می کند اما در ستارگان متغییر مانند قیقاووسی ها شدت نور به طور موزون و برطبق الگوی ثابتی کم یا زیاد می شود . در نواختران به طور ناگهانی و پیش بینی نشده از نظر شدت نور تغییر می کننند و ممکن است این تغییر هر 30 تا 50 سال رخ دهد و انرژی خروجی آنها یعنی نواختران با سازه یک میلیون در یک دوره کوتاه زمانی اضاف می شود به ستارگان خیره کننده نامنظم نواختران می گویند .

زیرا عمل این امواج موجب تغییر شکل اجسام می شود چون سیالات تغییر شکل نمی دهند امواج s  نمی توانند از مایعات عبور کنند زیرا تغییر شکل در اجسام نیازمند این است که پیوندها شکسته شود و تغییر پیدا کند به طوری که ملکولها نسبت به هم لغزش پیدا کند و در سیالات چنین اتفاقی نمی افتد .البته تغییر حجم را در مایعات مشاهده می کنیم . 

در امواج s  که به امواج ثانویه یا عرضی یا برشی معروفند جهت انتشار و ارتعاش بر هم عمود می باشد.

طلا بعلت آنكه فلزي بسيار نرم و چكش خـور مي باشد بـايد بـا فــلزات ديگـري آميـختـــه گـردد تــا استحكام لازم را بيابد. بغير از طلاي 24 عيار ,مـابقي آلياژ طلا می باشند . مس، نقره، نيكل و پالاديوم بــراي استحكام بيشتر و فلز روي به ايـن خـاطر بـه طـلا افــزوده ميگردد تا اكسيژن هوا را جذب كــرده و از اكـسيـد شــدن مـس و نـقـره جـلوگيــري كنـــد.
   طلاي سفيد طبيعي خاكستري روشن حاوي طلا ، نيكل، پالاديوم ، نقره و روي مي بـاشد. بـه هـمـين خاطر براي سفيد تر جلوه دادن آن از روكش روديوم (RHODIUM) براي پوشش استفاده مي كنند و از آنـجـايـي كه روديــوم پــس مدتي ( 12 الي 18 ماه ) ساييده مي شود بايد مجددا طلاي سفيد را روكش كرد.
   گاهي در تركيب طلاي سفيد 18 عيار به جاي روي ، پالاديم بكار مي‌رود. در يك طبقه بندي ديگر براي تهيه طلاي سفيد با عيار 18 مي‌بايست 750 قسمت آن را طلا، 50 قسمت را نقره و 200 قسمت را پالاديم درنظر گرفت يا اينكه 750 قسمت را طلا، 135 قسمت را نيكل و 85 قسمت را مس و 30 قسمت را روي انتخاب كرد.
   طلا (درصد طلا بيشتر از مابقي) + مس + نقره = طلاي زرد
   طلا + نقره (درصد بيشتر از مابقي) + مس + روي = طلاي سبز
   طلا + مس (درصد بيشتر) = طلاي قرمز (صورتي)
   طلا + نيكل + پالاديوم + نقره + روي = طلاي سفيد
  
   مقايسه پلاتين و طلاي سفيد
   1- پلاتين سنگين تر از طلاي سفيد ميباشد.
   2- پلاتين بطور طبيعي سفيد بوده و درخشندگي و لومينانس بيشتري از طـلاي سفيد دارد.
   3- از طلا كمياب تر بوده از اين رو گرانبها تر از طلا ميباشد
   4- پلاتين مقاومت بيشتري نسبت به كدر شدگي دارا ميباشد.

منبع :پایگاه ملی داده های علوم زمین

فيروزه ايرانى گرانبهاترين و زيباترين فيروزه جهان است

سياره مريخ گرمتر مي‌شود

تصاوير دريافتي از كره مريخ اولين شواهد در مورد فعاليت لرزه‌اي و نيز افزايش دماي هوا در اين سياره سرخ رنگ همسايه زمين را نشان مي‌دهد.