روابط عمومی کشتیرانی

مدتها بود مطلبی ننوشته بودم

پیش خود گفتم لازم است برخی تجربه هایم را بنویسم

سال 1377 به کشتیرانی رفتم مدیر وقت من را دوست داشت و می خواست کاری انجام دهم اما زمان در قسمت دریانوردی خودکشی زیاد بود و خانم ها هم بسیار اذیت می شدند کار سنگین بود و انتظار بالا کسانی که در روابط عمومی کار می کردند مدرک روابط عمومی نداشتند و به دلایل دیگری در روابط عمومی مشغول بودند و اکثرشان موتور هم داشتند و در موارد خاص که در میدان ولیعصر تهران اتفاقی بود نقش این کارکنان روشن می شد

در ابتدا سعی کردم نمودار تشکیلاتی روابط عمومی را تغییر دهم و این پرسنل را از روابط عمومی به واحد های دیگر منتقل و به جای انها متخصص روابط عمومی جذب کنم

کار بسیار سنگین بود و مخالف هم داشت . اتاق مدیر روابط عمومی بسیار کوچک بود و امکان برگزاری جلسه با ارباب رجوع و دریانوردان و همکاران امکان پذیر نبود مکان روابط عمومی را جابجا کردم و اتاقهای مناسب‌تری که در شأن روابط عمومی باشد اختیار کردیم

مدیر وقت کشتیرانی از اینکه ارتباطش با دریانوردان ضعیف بود گله داشت برای رفع این مشکل فعالیتهای مختلفی انجام شد

روابط عمومی یک نشریه داشت به نام پیام دریا که در زمان من در بازار منتشر می شد اما کافی نبود برای ارتباط با همکاران نیاز به ابزار دیگری بود و انتظار زمان نه اینترنت داشتیم نه واتساپ ونه دیگر ابزار و فناوریهای امروز را

اولی کشتیرانی را از وزارت فرهنگ مجوز گرفتم و برای ارتباطات داخلی از این استفاده کردم

درد دل گزارشات دبیر خانه وسایل رفاهی کارکنان سفر ها بخشنامه ها مقررات گفتگو با خانواده دریانوردان. و هر انچه برای همکاران ضرورت داشت در این ماهنامه منتشر و برای خانواده ها هم با پست ارسال می شد و همه از حال هم و اتفاقهای درون سازمانی با خبر می شدند

کار بسیار بزرگی بود که نتایج ارزشمندی به بار آورد .

از همان ابتدا یکسری فعالیتها در دستور کار قرار گرفت که در ادامه خواهم گفت یکی از دیگری شنیدنی تر و جذاب تر است .

نقش روابط عمومی در بخش آب

افزایش بی رویه جمعیت جهانی و تقاضای آب شیرین در بسیاری از کشورها در طول سال‌های اخیر از یکسو و از سویی دیگر گرمتر شدن دمای کره زمین، کاهش میزان بارش و محدودیت منابع تجدید پذیر باعث شده فقر آبی در این کره خاکی بیداد کند.
کشور عزیز ما همواره یکی از مناطقی بوده که با خشکسالی دست و پنجه نرم کرده و امروزه اکثر تالاب‌ها و رودخانه‌های کشور خشک شده و اثری از سیاستگذاری و برنامه اصولی در این بخش وجود ندارد و نکات فنی در برداشت انتقال آب و توزیع به خوبی رعایت نشده است. اجرای برنامه های آمایش سرزمین، ارتقای جایگاه اقتصادی آب در سیاست‌های کلی و برنامه های توسعه کشور رشد اقتصادی سازگار با کم آبی کشور ، تخصیص بهینه آب و بازار آب، افزایش بهره‌وری، شناسایی فرصت ها و زمینه‌های سرمایه‌گذاری در مدیریت مصرف و تقاضا ، مدیریت ابزارهای اقتصادی جهت کاهش هدر رفت و ضایعات در بخش‌های مختلف صنعتی و کشاورزی ، از چالش های مهم مقوله اقتصاد آب هستند.
مهمترین عامل اثرگذار در هر بخشی از آب نقش نیروی انسانی و آگاهی افکار عمومی است و روابط عمومی وظیفه بسیار سنگینی در بخش آب دارد، نیازمند افراد مجرب و متخصص هستیم که همواره مورد غفلت قرار می‌گیرد و از افراد توانمند در روابط عمومی کمتر استفاده کنیم. شناخت گذشته برای ساخت آینده امری بدیهی است و معلوم نیست چرا تجربه پیشکسوتان و دانشمندان نادیده گرفته می‌شود و همه چیز را می خواهید از صفر شروع کنیم. در این رابطه نقش نهادهای مردمی به ویژه انجمن روابط عمومی ایران در آگاه سازی مردم در بحران ها و چالش هایی که در کشور ایجاد می شود بسیار مهم و تاثیرگذار است.
از سال های گذشته با توجه به مشکلات کمبود آب در کشور و خشکسالی های پی در پی که به وقوع پیوسته است برای ارتباط بین مردم، مسئولین، همکاری، همدلی و اعتماد سازی برای جلب همکاری بیشتر مردم نیاز است از افراد توانمندی که در بخش روابط عمومی فعال هستند برای ضرورت های فرهنگی اجتماعی بهره‌مند شد. زمانی که بحث پیکار با بی سوادی در کشور به عنوان اصل مهم رونق اقتصادی و اجتماعی مطرح شد، انجمن روابط عمومی ایران به عنوان عامل ویژه در جهت آگاهی عمومی و دعوت مردم به سواد آموزی در رأس فعالیتهای خود قرار داد و خوشبختانه ادبیات انجمن برای این منظور به بهترین شکل ممکن استفاده شد و ما امروز در کشور چندین چالش داریم که از همه آنها مهم تر و بزرگتر، فوق بحرانی شدن موقعیت آب در جهان، منطقه و کشور عزیزمان است. علاوه بر روابط عمومی های در صنعت آب و برق کشور که باید یکپارچه و هم‌صدا برای آگاهی مردم از فعالیت های انجام شده از طرق مختلف مردم را آگاه کنند. انجمن روابط عمومی ایران نیز با استفاده از توانمندی خود به عنوان وظیفه و در هفته اول تیرماه به عنوان هفته صرفه جویی آب، به بهانه همایش بین المللی «مهرِآب» برنامه های ویژه ای را تدارک دیده که مردم بیش از پیش با وظایف خود جهت همکاری‌های دست اندرکاران آشنا شوند.
از مهمترین بخش هایی که انجمن به آن پرداخته است نقش کودکان و نوجوانان در بخش آب است که قطعاً می‌تواند استفاده اصولی از آب کمک شایانی در این بخش داشته باشد و همانگونه که در سال های اخیر در جریان قرار گرفته اید اکثر مناطق کشور، مناطق ممنوعه در برابر استفاده از منابع زیرزمینی است و بحران ها و فاجعه هایی که بر استفاده بی‌رویه از آب های زیرزمینی با حفر چاه های غیرمجاز به وجود آمده است کشور را در حالت فوق بحرانی قرار داده است و آگاهی بخشی در تجربیات بهره برداری از آبهای زیرزمینی و کاهش استفاده از آن امری ضروری و اجتناب ناپذیر است. آنچه امروز باید از آن آگاهی داشته باشیم این است ایران ما از دیروزمان و از هزاران سال پیش با کمبود آب روبرو بوده و در ادیان الهی به این امر پرداخته‌اند. کوروش بزرگ می گوید: «باران باش و ببار و مپرس کاسه های خالی از آن کیست» و داریوش در مهمترین دعای خود از خداوند متعال می‌خواهد که مردم ایران را از سه چیز محافظت کند: « 1- دروغ، ۲-دشمن و ۳-خشکسالی.» در اکثر شعر های ما از جمله حافظ، سعدی، مولوی، سینایی، سهراب سپهری و مشیری از محافظت آب سخن گفته شده و روابط عمومی در این بخش نقش بی‌بدیلی دارد. در مواقع فوق بحرانی باید همه روابط‌عمومی ها در هر بخشی اعم از سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی دست در دست یکدیگر داده و با اطلاع‌رسانی به موقع و هم‌زمان راه های مختلف را برای عبور از بحران با یکدیگر به منزل مقصود برساند و قطعاً نقش انجمن روابط‌عمومی ایران در این زمینه واضح و روشن است. خوشبختانه فناوری ها و نوآوری جدید در بخش آب نیز می‌تواند کمک موثری باشد که در هفته صرفه جویی آب در همایش انجمن به صورت ویژه به آن پرداخته شده است.
از سوی دیگر دانش بومی و میراث فرهنگی و معنوی آب می‌تواند برای استفاده عمومی مردم مفید بوده و به ویژه حفر قنات ها و آب انبارها در شهرها و روستاها و بخش کشاورزی از اهمیت بالایی برخوردار است و باید بدانیم که آب در هر بخشی برای مردم امری ضروری است و به خوبی می دانیم آب برای سلامتی ما به ویژه برای ورزش و گردشگری بسیار موثر و مهم است و نباید از آن غافل باشیم. با نگاهی کوتاه به بخش ورزش سلامتی و گردشگری مشاهده می کنیم روابط‌عمومی های ما چه زیبا می توانند اهمیت آب را برای مخاطبان و ذینفعان خود مطرح کنند و آن را بروز و ظهور دهند. مطمئن باشید با کم و زیاد کردن قیمت و با فشار به مردم نمی توانیم بهترین راه حل را پیاده کنیم. ما باید در همه بخش ها فرهنگ سازی کنیم و با مردم ارتباط برقرار کرده و آنها را از مشکلات و چالش هایی که در پیش رو داریم آگاه سازیم و به نقش و اهمیت روابط عمومی واقف باشیم.
توجه ویژه به آب وظیفه هر نهاد روابط عمومی است و در تحقیقات و پژوهش های انجام شده و ایجاد تسهیلات لازم و فرصت برای سرمایه انسانی اهمیت آن را با تشکیل اتاق های فکر برای یکپارچه سازی همه تصمیمات و جمع بندی اصول و مبارزه با خشکسالی راهکارهای مبتدی را ارائه دهیم. هنوز روابط عمومی ها می‌توانند مهم‌ترین بازوی هر سازمانی باشند. هرچه زمان طولانی شود راه حل برای این گرفتاری ها سخت‌تر می شود. امروز باید روابط عمومی ها را دریابیم.
روابط عمومی برای آگاهی بخشی در بخشهای مختلف صنعت آب نقشی بی‌بدیل دارد و برای اطلاع رسانی در استفاده صحیح از سدها، تصفیه‌خانه‌ها و مخازن ، جلوگیری از تبخیر آب در منابع سطحی و حمایت از نوآوری‌ها و فناوری‌های کاهنده فشار آب از سر شیر آشپزخانه ها گرفته تا استفاده اصولی در نیروگاه ها و صنایع بزرگ کشور، استفاده صحیح از پساب تصفیه خانه فاضلاب ، استفاده مناسب از نیروی انسانی متخصص اعم از کارگر و کارمند ، مهندس تکنسین و ... نقش موثری ایفا می کند.
بخش آب موجب کم اثر شدن پروژه های آب شده و نتوانسته‌ایم از دانش متخصصان و سرمایه انسانی توانمند برای افزایش بهره ور ، برنامه‌ریزی بلندمدت و پایدار بهره گرفته و برای رشد اقتصاد آب استفاده کنیم. آنچه در این سال‌ها مشاهده می‌کنیم درهای بسته به‌روی نوآوران و تکنولوژی پیشرفته و بی اعتنایی به سرمایه انسانی است. اگر به آن توجه نکنید حاصل آن تنها شکست و پشیمانی است. چالش‌های آب به دلیل خشکسالی های پی در پی افزایش یافته و مسائل مالی بر مشکلات سایه افکنده است.
چند سال پیش شرکت آبفای استان تهران شروع به نصب کنتورهای هوشمند کارتی کرد که بسیار مورد تأیید و استقبال متخصصان و مسئولین قرار گرفت ولی معلوم نیست آیا این تجربه در تهران کامل پیاده شده و یا نه و چرا در سایر استان‌ها اجرا نشده و اگر اجرا شده ، ای کاش باخبر می شدیم و اگر این حرکت مفید نبوده و متوقف شده ، شایسته بود علت توقف آن را بیان می‌کردند. به هر حال ما باید از فناوری‌های جدید برای اقتصاد آب و کاهش مصرف آب بهتر، بهره مند شویم.
ما تا سال 13۴۳ مشکل آب نداشتیم و فقط خشکسالی ها وجود داشت و پس از مدت کوتاهی این خشکسالی ها از بین می رفت، اما امروز وضع آب در کشور ما فوق بحرانی است و باید استفاده از آب جدید و آب خاکستری را مورد توجه قرار دهیم. از سوی دیگر با مسائل زیست محیطی نیز روبرو هستیم و این مسئله بسیار گسترده شده است. موضوع اقتصاد آب در دنیا موضوعی همگانی است و همه جا نگرش همه جانبه ای برای نگهداری آب دارند.
در بحث‌های اقتصادی آب ، برنامه ریزی برای سرمایه گذاری در بخش آب در درجه اول اهمیت قرار دارد و اولویت‌بندی طرح‌ها از قدیمی ترین و با سابقه ترین قلمرو های بحث اقتصاد آب است و بعد از آن نرخ گذاری به دلیل قدمت و اهمیت اساسی در تشکیل شرکت های خودگردان در مدیریت آب مطرح می شود. در بحث هایی که در اقتصاد آب وجود دارد یکی بازار آب و استفاده از ساز و کارهای آن به جای برنامه است بازار های آب محلی هستند که با توجه به کل مبادلات مهم سهم بسیار کمی در مصارف آب دارند. بهره‌وری و کارایی آب در بخش کشاورزی از اهمیت شایان توجهی برخوردار است که ارزش و هزینه کامل آب با توجه به آثار و پیامدهای دامنه دار آب ، ارزش آب را در یک مقیاس گسترده تعریف و اندازه‌گیری می‌کند و علاوه بر ارزش مصرفی آب شامل ارزش غیر مصرفی یا ذاتی آب بوده و بحث محیط زیست را پر‌رنگ ‌تر می کند و در ارتباط با تقویت توسعه پایدار موضوع اقتصاد محیط زیست را نیز مطرح می‌سازد. هزینه های کامل آب شامل آثار جانبی و خارجی نیز می‌شود و ضرورت ارزش گذاری آب را مشخص می کند.
ماده ۱ قانون توزیع عادلانه آب مصوب مجلس شورای اسلامی در این مدت سعی دارد که هیچ کس نمی‌تواند اموالی که مورد استفاده عموم است و مالک خاصی ندارد از قبیل پلها ، کاروانسراها ، آب انبارهای عمومی ، مدارس قدیمی و میدان گاههای عمومی را تملک کند و همچنین قنوات و چاه هایی که مورد استفاده عموم است. آنچه از این ماده نتیجه می گیریم که برای بررسی اقتصاد آب نیاز داریم تمام جوانب اقتصادی ، اجتماعی ، سیاسی ، ارزش‌گذاری آب، ارزش‌های مصرف آب و محیط زیست را در نظر بگیریم و تعادل ارزش و هزینه کامل آب را تجزیه و تحلیل کنیم.
قیمت ها را یک شبه کم و زیاد کردن ، نان را ارزان یا گران کردن ، کاهش یا افزایش قیمت بنزین، نفت و یا گندم را دستخوش حرکت‌های بدون تفکر قرار دادن، در بلندمدت عرصه را بر مدیریت جامعه تنگ و تنگ‌تر می کند.
در اقتصاد آب، سرمایه اجتماعی فقط سرمایه های اقتصادی و مالی نیست ، بلکه اهمیت نیروی انسانی و منابع طبیعی در درجه اول اهمیت قرار می‌گیرد، سرمایه اجتماعی شامل آن دسته از ظرفیت‌های جامعه می‌شود که از نسلهای قبل به ما سپرده شده است و نسل‌های آینده نیز باید از آن بهره مند شوند.
آیا به‌راستی می توان آب را به عنوان یک کالای کاملاً اقتصادی مدنظر قرار داد و در رقابت‌های بازار از آن بهره برد؟ آیا واقعاً می توان مالک جدید اجتماعی داشته و در توسعه عدالت اجتماعی فقط با سود دهی حرکت کرد؟
بی مسئولیتی در مقابل محیط زیست ، توسعه اقتصادی بدون توجه به توسعه اجتماعی و احترام به شأن انسانی مشروعیت ندارد. امروزه هر چند استفاده از ابزار قیمت می تواند هر نوع خدمت و کالایی را ساماندهی کند و کنترل تولید و توزیع را با آن محقق کرد ولی فراموش نکنیم ما در جامعه مخاطب خود مسئولیت داشته و رسالت های خود را نباید فراموش کنیم.
کشور ما در بحث اقتصاد آب بسیار فقیر است و دغدغه‌های آب از بین رفته است و همه به مسائل جزئی مانند تعیین قیمت و تعرفه آب بسنده کرده‌اند در صورتی که آب موضوعی پیچیده است که در تمام ابعاد اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی باید در نظر گرفته شود. ما باید بتوانیم اقتصاد آب را در بخش کشاورزی به صورت لحظه‌ای پیگیری و در نظر بگیریم که به کشاورزی ما آسیبی وارد نشود و یکسری تدابیر اقتصادی و اجتماعی را جهت آشنا شدن کشاورزان و مردم به صورت مستمر اطلاع رسانی و منتشر کنیم. قوانین باید به صورتی برنامه ریزی شود که ضمن جلوگیری از ناامیدی مردم راه حل های مناسب اقتصادی پیش روی بخش های مختلف قرار دهید. سرمایه گذاری در آب ، بازار آب ، مبادله آب ، باز تخصیص آب ، باز چرخانی آب ، بهره‌وری آب به ما کمک و راهنمایی می‌کند که آب موضوع مهم اقتصادی در کشور است. باید بتوانیم زمانی که برای اقتصاد آب برنامه ریزی می کنیم نگرانی مردم را نیز کاهش دهیم تا با بحران بیشتری مواجه نشویم. اقتصاد آب فقط گران کردن آب نیست که این گران کردن بدون فکر، همیشه باعث کاهش راندمان و گران تر شدن آب خواهد شد. اقتصاد آب یعنی استفاده از تجارب نخبگان و پیشکسوتان اقتصاد و استفاده بهینه از چرخش آب در صنعت و کشاورزی است.
راهکار غلبه بر مشکلات آب اضافه کردن قیمت آب نیست بهبود وضعیت تخصیص منابع ، اعطای تسهیلات ارزان قیمت به کشاورزان، نظارت بر کاشت گیاهان آب‌بر ، تخفیف های ویژه برای نوآوران و فناوران تکنولوژی های جدید و حمایت از آنها ، بازنگری در شاخص های بهره وری ، توجه ویژه به آب مجازی ، اهمیت به تحقیقات و پژوهش‌های انجام شده ، ایجاد تسهیلات و فرصت برای سرمایه انسانی و اهمیت به نقش آن در اقتصاد آب و تشکیل اتاق‌های فکر و از آن مهم‌تر اجرای تصمیمات گرفته شده است که باید آنها را از بایگانی ها بیرون کشید و از تصمیم های مفید و راهکارهای متخصصین و دلسوزان بخش آب تا دیر نشده بهره برد. اگر خدا بخواهد.
خسرو رفیعی کارشناس

آب تهران، نوشدارو بعد از مرگ سهراب


قصد داشتم درباره نوآوری در بخش آب بنویسم متاسفانه با خبر شدم آب سدها بسیار کاهش یافته و اگر باران نبارد فاجعه در پیش است و مثل همیشه عقب هستیم و به هشدارها توجه نمی‌کنیم سال ۱۳۶۹ ۱۳۷۰ بحران کمبود آب پیش آمد عالم و دنیا را خبر کردیم اینکه آب تهران چه می شود؟ بار دیگر در سال ۱۳۷۵ همین مشکل پیش آمد و سال ۱۳۸۰ نوبت بندی کردیم آب تمام سدها به انتها رسیده بود و تعداد بسیاری چاه حفر کرده و به شبکه اضافه کردیم و به صورت دستوری شروع به بازسازی شبکه فرسوده آب کردیم. به خوبی می‌دانیم شبکه آب تهران حداقل در طول سال باید بیش از ۲۰۰ کیلومتر بازسازی تا از پرت آب جلوگیری شود، شیرآلات تعویض نشده ، تاسیسات کهنه شده، تصفیه خانه ها به روش 60 سال پیش اداره می شود. از نوآوری های جدید در شبکه آب تهران هیچ خبری نیست و زمانی که کار به انتها می‌رسد فریاد آب تمام شده سر می دهیم و بار دیگر قصور و کم کاری خود را بر دوش مردم مظلوم قرار می دهیم و به مردم می گوییم صرفه‌جویی کنید، جریمه می کنیم، قطع می¬کنیم. مگر می‌شود مردم آب نخورند، حمام نگیرند، دستشویی نروند ، چهار گلدان در منزل دارند آب ندهند. به صورت مستمر گفته ایم زمانی باید به فکر تامین آب تهران باشیم که مشکل نداشته باشید تا دقیق برنامه ریزی و اجرا کنیم نه اینکه بگوییم وضع آب خوب است و در اولویت نیست همیشه عقب می¬مانیم و فکر نمی¬کنیم. تا چه زمانی به مردم فشار می آوریم و مردم را تحویل نمی گیریم ، از نظرات کارشناسان استفاده نمی کنیم و برای جبران اشتباهات مان باز مردم را مقصر می دانید این مردم خود ما هستیم و می فهمیم و می دانیم و نمی خواهید از تخصص و تجربه استفاده کنید. پروژه های تحقیقاتی در بین قفسه ها خاک می‌خورند و مستندات بحران‌های سال گذشته را به هیچ می انگاریم و می‌گوییم مردم فرزند آوری کنند. تهران گنجایش این جمعیت را ندارد چگونه باید گفت که گوش شنوایی باشد در تهران رودخانه پر آب نداریم و این موضوع را از سال ۱۳۷۰ بارها تکرار کردیم. جمعیتی که باید در تهران ساکن باشد بیش از ۵ میلیون نفر گنجایش ندارد و هر روز به این جمعیت اضافه میکنیم. هم میسازیم ، سازمان‌های بزرگ اداری را متمرکز کرده برای تهران جذابیت ایجاد می‌کنیم تا مردم شهرستانها به تهران هجوم بیاورند یک بار برای همیشه تکلیف ما را روشن کنید چرا در زمان هایی که اوضاع آرام است به فکر آینده نیستیم و فقط منتظر بحرانیم ، بحران زلزله ، بحران خشکسالی ، بحران کرونا ، بحران برق و...... یادمان نمی¬رود وزیر نیروی سابق گفت : « دیگر به نیروگاه جدید نیاز نداریم.» واقعا اینگونه یک وزیر ساده‌لوحانه باید سخن بگوید. بحران گاز بحران نفت ، بحران و بحران ، گویا در کشور برنامه‌ریزی مفهوم و معنی ندارد مدیریت فقط دستوری و امری است. افراد ناآگاه در مسندهای بزرگ تکیه می‌کنند و حتی نمی‌دانند آب ژرف به راحتی به دست نمی‌آید. تمام چاه های قدیمی تهران خشکیده ، شهرداری از چاه‌های غیرمجاز استفاده می‌کنند و هنوز در تهران چمن کاشته می‌شود و هنوز در تهران نمیدانیم چه گیاهانی در مقابله با کمبود آب مقاوم هستند. ما نیاز داریم گیاهان مقاوم به جای گیاهان پر آب مانند چنار و کاج کاشته شود هنوز نمی دانیم نباید در غرب تهران برج های بزرگ می ساختیم و از جابجایی هوا جلوگیری نکنیم هنوز نمی¬دانیم این مردم که بیش از ۹۰ درصد آنها مانند راقم از شهرستان ها آمده اند چگونه به زادگاه خود برگردند تا مشکل تهران کمتر شود هنوز نمی¬دانیم برای دو سوم خاک ایران که خشک است و بسیاری از کشورها حسرت یک وجب آن را دارند چگونه برنامه ریزی کنیم . از ابتدای امسال هواشناسی هشدار داد که سال خشکی را پیش رو داریم حداقل از همین ابتدای سال کاری نکردیم و حال که به مرز فاجعه رسیده، می خواهیم با هزینه‌های هنگفت آن را جبران کنیم کجاست نوآوری‌ها ، کجاست استفاده از شیرهای کم مصرف ، کجاست جلسات همفکری با دلسوزان بخش آب کشور یادم نمیرود در سال ۱۳۶۹ آب تهران برای خود منزلتی داشت و با جدا کردن بخش آب و فاضلاب از آن فقط مدیر استخدام کردند ، آبدارچی استخدام کردند، برای مدیران ، دفتر ، راننده های خودرو تهیه کردند و جمعیت کارکنان آن را به چندین برابر افزایش دادند و از تخصص ، متخصصین و کارگر خبری نبود و به قول معروف آفتابه لگن هفت دست ، شام و ناهار هیچ . امروز می‌گویند قیمت آب کم است زیرا باید حقوق این جمعیت بیکار را به نحوی پرداخت کنند و همان سال 69 از کارخانجات و صنعتگران و مبتکران دعوت می‌کردیم و پیشنهاد دادیم اگر نوآوری کنند از آنها حمایت می‌کنیم و بعد از آن این حرکت هم تعطیل شد امروز تصفیه خانه ها بازسازی نشده شبکه ترمیم نشده و نه گوش به متخصصین داده‌ایم ، نه راه های دیگر برای تامین آب را آزمایش کرده ایم ، نه از دریای عمان برای مرکز کشور آب را منتقل کرده ایم و دستگاههای آب شیرین کن را اضافه کرده ایم . رودخانه زاینده رود را بدون حساب و کتاب خشک کردند ، دریاچه ارومیه را از بین برده ایم ، تا لاب ها یکی پس از دیگری خشک شده ، محیط زیست را با فاجعه روبرو کرده ایم ، جنگل ها را حراج کرده ایم . با قطع درختان و تبدیل آن به برج و ویلا خطر سیل را دو چندان افزایش داده ایم ، حفظ این جنگلها لازمه زندگی انسان در محیط زیست سالم است . اینها سرمایه مادی و معنوی این کشور است آیا باید بار دیگر مانند سال ۱۳۴۳ که در تهران و کرج خشکسالی شود و به دلیل کمبود آب تعداد بسیاری از مردم تلف شوند.
آیا نمی¬خواهیم یک بار دیگر به تاریخ مراجعه کنیم و از تاریخ درس عبرت بگیریم . برخی از متخصصین ما می‌گویند با تکنولوژی های جدید ، ما در تهران مشکل آب نخواهیم داشت و می توانیم بحران را کنترل کنیم آیا با آنها جلسه گذاشته و از آنها مشورت گرفته ایم و از آن حمایت کرده ایم . سال گذشته که دولت جدید تشکیل شد اجازه خواستم تا با مسئولین گفتگو کنم تا این مطالب برروی کاغذ آورده نشود و هنوز منتظر هستم ولی کو گوش شنوا. نزدیک یک سال است بزرگترین حفار چاه های ایران منتظر ملاقات با مسئولین است هنوز شرکت های تولید کننده شیرآلات کم مصرف آب شرب منتظر ملاقات و ارائه پیشنهادهای خود هستند آیا نباید مسئولین ما زمانی را هم برای ملاقات با متخصصین و کارشناسان به جای افرادی که فقط وقت آنها را می‌گیرند و دردی را دوا نمی‌کنند، اختصاص بدهند و به نقطه نظرات آنها گوش کنند آیا فکر کرده‌ایم اگر تهران بی آب شود چه خواهیم کرد شرکت آب و فاضلاب تهران در برخی مناطق تانکر های ثابت آب نصب کرده تا در زمان بی آبی بین مردم توزیع کنند آیا به فکر صف های طولانی آب هستیم که چگونه آن را کنترل کنیم از هجوم مردم برای گرفتن یک ظرف آب چگونه برخورد کنیم مگر میشود در تهران با یک منبع کوچک آب این فاجعه را خاموش کرد. آب حیات مردم است و همه باید نگران شوندو صدا و سیما رسانه ملی است، نباید به فکر درآمدزایی و فعالیتهای زیربنای کشور به ویژه آب باشد. رسانه‌های ما مسئولیت اجتماعی دارند و در این کشور زندگی می کنند آموزش و پرورش در سال های قبل همکاری‌های بسیار ارزشمندی در بخش آب داشت و بسیار خوب عمل کرد به راستی هنوز آن را ادامه می‌دهد وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی که نام آن فرهنگ است تا به حال کارنامه‌ای ارائه کرده که در این بخش چه کمکی کرده است بعضی اوقات شهرداری به کمک آمده و تابلوهای تبلیغاتی خود را به صرفه جویی آب اختصاص داده آیا به راستی کافی است و یا باید فکری برای آبیاری درخت ها ، فضای سبز، شستشو و غیره و علاجی برای استفاده از فناوری های جدید داشته و از آبیاری های سنتی پرهیز کند. وزارت کشور تاکنون چه برنامه ای داشته یا وزارت صمت توانسته کارخانه ها و صنایع را ملزم به استفاده اصولی از آب کرده و بازچرخانی تصفیه فاضلاب را برای استفاده مجدد کاملا رعایت کنند. گرفتاری بسیار است ولی می‌توان با همفکری با تعامل و با رفاقت و همدلی بر همه مشکلات پیروز شد.
حافظ شیرین سخن می فرماید:
بر سر آنم که گر ز دست برآید دست به کاری زنم که غصه سرآید
بگذرداین روزهای تلخ تر از تلخ بار دگر روزگار چون شکر آید
صبر و ظفر هر دو دوستان قدیمند بر اثر صبر نوبت ظفر آید
صالح و طالح متاع خویش نمایند تا چه قبول افتد و چه در نظر آید
با آرزوی آنکه مسئولان به بزرگترین امر حیاتی زندگی توجه بیشتر کرده و از آن غافل نشوند. امروز هم دیر شده باید با دقت لازم و استفاده اصولی از کارشناسان برای ارائه راهکار بهره‌مند و به پروژه های مهم آب سرعت بخشید.

انشاءالله
خسرو رفیعی

استاد و معلم من دکتر حمید نطقی

انگار همین چند روز پیش بود سال‌های ۱۳۵۸ ، ۱۳۵۹ و ایام حذف شدن رشته روابط عمومی از دروس دانشگاهی ، صبر ، حوصله ، پایداری و به دنبال راه منطقی رفتن با کمک و همراهی یارانی چون دکتر معتمدنژاد، دکتر بدیعی، دکتر عماد افشار و شاگردانش مانند پروفسور محسنیان راد و دیگر دلسوختگان روابط عمومی بار دیگر این رشته راه اندازی گردید. او که با ادبیات فرانسه ، ترکی ، عرب ، تاریخ ایران و جهان ، فلسفه ، جامعه‌شناسی و روانشناسی آشنایی داشت ، در رشته حقوق از دانشگاه تهران فارغ التحصیل و ادامه تحصیلات خود را در ترکیه، انگلستان و فرانسه ادامه داد. روابط عمومی را در شرکت ملی نفت پایه گذاری کرد و در ایران، پایه گذار روابط عمومی در روابط عمومی علمی بود تا آنچه آموخته در عمل اجرایی کند. علاوه بر آن به عنوان رئیس گروه روابط عمومی همواره مشوق و یار دانشجویان رشته روابط عمومی و هر رشته دیگری بود و مانند پدری دلسوز و معلمی آگاه به فرزندان خود راه زندگی را می آموخت. من واحدهای درسی خود را در مدیریت روابط عمومی، روابط عمومی سیاسی و اجتماعی با او گذراندم. دکتر نطقی همیشه به من می‌گفت که هیچ شخص حقیقی یا حقوقی نمی‌تواند نسبت به محیط زندگی خود بی‌اطلاع باشد و تکنیک های ارتباطی با بازتاب حادثه ای یا خبری در یک گوشه ، در مدت زمانی کوتاه همه چیز و همه کس را تحت تاثیر قرار می دهد. به ما می آموزد که وظیفه روابط عمومی جمع آوری اطلاعات است که بیش از پیش در تصمیم گیری مدیران بسیار موثر است و نتیجه گیری صحیح از اطلاعات ، ضروری و اجتناب ناپذیر است و نیاز داریم در هر مرحله و قبل از هر تغییری تحقیق و پژوهش برای اجرای آن امری ضروری و واجب است. استاد من معتقد بود از دوره‌ای که برخی از اشخاص تمایل به پنهان کاری دارند فساد در آن خانه آشیانه می سازد و تاریکی بهترین یار و یاور راهزنان است. او می‌گفت نام این رشته شفاف سازی و جلوگیری از کج‌روی ها ، " مدیریت روابط عمومی" است که راه حل این مشکلات درون هر سیستمی است. از او یاد گرفتیم که کمتر به شایعات توجه کنیم و از بروز و ظهور آن تا آنجا که می توانیم جلوگیری کنیم. از پنهان‌کاری‌ها پرهیز و با آن مبارزه کنیم. روابط عمومی باید هم آنقدر جدی، محتاط، شاد و خرسند بوده و هم نباید لبخند از چهره او ناپدید شود. روابط عمومی است که می‌تواند اخم مدیر و انتظارات افکار عمومی را در هم آمیزد و یا راه اصولی و صحیح را برای ارتباط بهتر انتخاب کند.
دکتر لطفی، آرمان افکار من بود و آنچه من برای یک زندگی اجتماعی نیاز داشتم در او هویدا بود. هیچگاه عصبانیت او را ندیدم ، همیشه چهره خندان داشت و هیچ عکس و تصویری که نشان از عصبانیت او باشد به جای نمانده است. در سر کلاس درس، در زمان استراحت در محیط دانشکده، در خیابان و منزل همیشه لبخند به لب داشت و امید به زندگی بهتر را به ما می‌آموخت. آنچه از کتابها و مقاله هایش نیز برداشت می‌کنیم موید همین چهره گشاده است، حتی در زمان بیماری اش که با ویلچر مجبور بود به هر کجا برود اخم و ناراحتی را در او مشاهده نکردم. شاید این نمونه انسان های بزرگ، در زندگی ما کمتر پیدا می شوند. ما انسان ها نیاز به این چهره های خوب را احساس می کنیم. بارها اشاره کرده‌ام و باز هم می‌گویم که هیچگاه در دفترش به روی من بسته نبود. با او مشورت می کردم و ایشان بهترین راه حل ها را با توجه به مهارت و تجربه ای که داشت پیش روی من قرار می‌داد زیرا دانش کم‌نظیری داشت. در زمان تحصیلاتم، آغاز زندگی اداریم و در فعالیتهای روابط عمومی، از ایشان یاد و افتخار می‌کنم و مدیون او و دانشمندان بزرگی مانند دکتر معتمدنژاد ، عماد افشار، دکتر الهی ، دکتر یوسفیان ، دکتر پرویز پیران ، دکتر عبدالهی ، دکتر سعیدی و یارانی چون پروفسور محسنیان راد ، دکتر حسینعلی افخمی ، دکتر اسماعیل قدیمی ، دکتر میرسعید قاضی و دکتر فرقانی هستم که به من آموختند و از آنها یاد گرفتم.
در آخرین مراسمی که افتخار دیدار با دکتر نطقی را در آذرماه سال ۱۳۷۰ داشتم و دیگر هرگز او را ندیدم، به ما می‌گفت و چه زیبا می گفت " من مقروض لطف شما عزیزان هستم. پایه روابط عمومی باید بر احساس درست ، وفاداری و قدردانی استوار باشد. ما نیازمند روابط عمومی ایرانی هستیم نه روابط عمومی غربِ صنعتی، روابط عمومی های ما باید به کار مردم بیایند و راستگو باشند."
اوست که آموخته هایش در دل و جان ما مانده و ما تا می توانیم به کار خواهیم بست. روحش شاد ، یادش گرامی و راهش همواره پر رهرو باد.

خسرو رفیعی

چرا مدیران روابط عمومی با سابقه در کلیه ارگان ها و سازمان ها تغییر می کنند

روز سه شنبه از نمایشگاه بانک، بورس، بیمه بازدید می‌کردیم، از مسئولین بیمه‌ها پرسیدم از آقای زندی چه خبر، گفتند دیروز هنگام افتتاح نمایشگاه تغییر کرد. آقای زندی برای تشکیل این نمایشگاه خیلی زحمت کشیده بود و به طور کلی یکی از مدیران با سابقه، توانمند و تلاشگر در بخش روابط عمومی کشور است. به همین سادگی یک مدیر روابط عمومی را که هیچگونه شائبه سیاسی ندارد تغییر می‌دهند و نفر بعدی نه تنها تجربه ندارد حتی دانش ارتباطات و روابط عمومی هم ممکن است نداشته باشد. آنچه شاهد هستیم نشان دهنده عدم اطلاع و آگاهی مدیران و مسئولین از نقش روابط عمومی در سازمان‌ها است و به خوبی می‌بینیم به دلیل همین عدم آگاهی اکثر سازمان های ما به مشکلات پیچیده ای در عرصه ارتباط و اعتماد سازی با مردم مواجه هستند. اگر درک صحیح از روابط عمومی داشته باشیم به خود اجازه نمی‌دهیم فرد غیر حرفه ای بر این مسندها نشسته و با آبرو و اعتبار سازمان بازی کند و شاهد آن باشیم اعتماد مردم روز به روز کاهش می یابد.
خسرو رفیعی

روز روابط عمومی

یاد باد آنکه نهانت نظری با ما بود رقم مهر تو بر چهره ما پیدا بود
یاد باد آنکه نسیمی زده در مجلس انس جز من و یار نبودیم خدا با ما بود
سلام عرض می کنم خدمت همه بزرگواران همه پیشکسوتان همه یاران روابط عمومی . روز و هفته روابط عمومی را حضور همه عزیزان به همه مهربانان و دلسوزان این حوزه تبریک عرض می کنم .
امروز ارتباطات به عنوان محور توسعه جوامع در کلیه ابعاد آن شامل توسعه اقتصادی، توسعه اجتماعی فرهنگی و سیاسی نقش اساسی و بی بدیل دارد در فضای امروز می توانیم با یاری یکدیگر صدای خودمان را که در این حوزه مظلوم واقع شده و کمتر گوش شنوایی در طول سالهای گذشته داشته برسانیم سال‌ها حضور کارشناسان و متخصصان را در روابط عمومی ها درخواست می‌کنیم دغدغه اعتماد مردم را به سازمان ها داریم و متاسفانه در طول سال‌های گذشته مدیران و مسئولان کمتر به نتایج این همایش ها توجه کرده اند. به هر حال از همه عزیزان که چنین روزی را رقم زده اند تشکر و قدردانی می کنم انشالله بتوانیم با یاری همدیگر صدای خودمان را آنطور که باید دیگران توجه کنند به گوش مسئولان و برنامه‌ریزان برسانیم.
حرکتی بسیار سنگین را آغاز کرده‌ایم و باید ادامه دهیم سالهاست از نقش روابط عمومی در جامعه سخن می گوییم ولی هنوز کمتر در کشور ما به این برنامه ها و مراسم ها، به این سخنرانی ها، به این دغدغه ها گوش شنوایی داشته و اهمیت داده اند در حال حاضر مشکلات کشور بسیار است و روابط عمومی های ما نتوانستند آنگونه که وظیفه دارند عمل کنند و به نظر ما مقصر اصلی مسئولان بالادستی هستند که توجه لازم را ندارند .
از همه عزیزانی که چنین روز خوبی را برای ما رقم زده اند تشکر می کنم . انشالله بتوانیم با کمک همه شما در این حوزه برای کشور گام برداریم . بسیاری از عزیزان که امروز اینجا حضور دارند، سالهای سال تلاش و زحمت کشیده اند و به دور هم جمع شده ایم و انشالله بتوانیم این همدلی را بیشتر کنیم و می‌توانیم با این همدلی صدای خودمان را رساتر کرده و مفید واقع شویم . این روزها کشور با مشکلات زیادی روبرو و روابط عمومی ها غافل از این همه گرفتاری و این همه داستان هستند اگر روابط عمومی های ما در کشور بهتر عمل می کردند امروز ما کمتر دچار مشکلات بودیم و اگر بهتر می توانستند شفاف سازی کنند دچار این همه شایعه و این همه گرفتاری در جامعه نبودیم . روابط عمومی راهی است برای بهتر زندگی کردن و راهی برای زندگی بهتر در محیط کار است .
این امر نشان از وظیفه سنگین روابط عمومی دارد و انشالله بتوانیم به آن جامه عمل بپوشانیم و حرکت کنیم.
در این دوره سعی کردیم نهادها ، انجمن‌ها و کسانی که برای این حوزه دلسوزی و فعالیت می کنند دور هم جمع کرده و با کمک یکدیگر گام های اساسی و بهتری برداریم . حرکت زیبایی را شروع کرده‌ایم و ادامه می دهیم . توافقنامه بسیار خوبی را با دانشکده علوم ارتباطات داشته‌ایم تا از دانشجویان دانشگاه علامه بهتر استفاده کنیم و همه عزیزان و همه تشکل‌ها از این توافقنامه استفاده کنند و دانشجویان بتوانند در مراکز تولیدی و صنعتی و خدماتی روابط عمومی را تجربه کنند . انتصاب هایی را که این روزها در سطح روابط عمومی ها مشاهده می کنیم کمتر شاهد آن هستیم که از فارغ التحصیلان این رشته استفاده کنند . روابط عمومی ها باید بتوانند برای سازمان خود و برای مسئولان تصمیم سازی کرده و به گوش مسئولان برای تصمیم‌گیری رسانده و راه حل ارائه کنند، برنامه ریزی کنند و بتوانند در این جایگاه در سازمان خود مفید واقع شوند. انشالله بتوانیم با این حرکت جدید که شروع شده کارورزی در دانشگاه را توسعه داده و جدی گرفته شود . از مدیران روابط عمومی ها انتظار داریم آماده پذیرش دانشجویان بوده تا بتوانند در این سازمان ها کارورزی کنند و بتوانند چالش ها را بررسی کنند ما میتوانیم کارشناسانی را برای آینده تحویل جامعه دهیم که برای فعالیت‌های سازمانی مفید باشند سایر دانشگاه ها هم از جمله دانشگاه آزاد از این فعالیت جدیدی که شروع کرده ایم استقبال کرده‌‍اند. امیدواریم بهره کافی داشته باشیم فعالیت در روابط عمومی ها با آنچه در دانشگاه ها آموخته‌ایم تفاوت های بسیاری دارد و وقتی وارد عرصه عمل می شویم مشاهده می کنیم با عمل بسیار متفاوت است می‌توانیم این برنامه را در بخش های مختلف دولتی تعاونی و خصوصی پیاده کرده و بتوانیم در خدمت همه عزیزان در دانشگاه ها باشیم این همدلی امروز را به فال نیک می‌گیریم که دوستان همه با هم هستند. صمیمانه از برگزارکنندگان این جلسه بخصوص آقای باقریان آن تشکر کرده و سایر عزیزانی که زحمات فراوانی در این چند ساله برای رشد روابط عمومی ها کشیده‌اند صمیمانه قدردانی می‌کنیم با انتشار کتاب انتشار نشریه برگزاری همایش های مختلف حضور بسیار موثر در فضای مجازی بار سنگینی را بر دوش گرفته اند از همه تشکر می کنم و یاد میکنیم از بزرگان ن و نام آوران این حوزه از جمله شادروان پورمرادیان که کلیپ خوبی از ایشان را پخش کردند . ما بسیاری از بزرگان خود را به راحتی از دست می دهیم که برای ما سرمشق هستند از جمله دکتر نطقی، دکتر معتمدنژاد ، دکتر امینی ، عماد افشار، یاد همه این بزرگان بخیر که از آنها بسیار آموختیم و یاد گرفتیم امروز در خدمت آقای دکتر کیا و دکتر افخمی و دیگر پیشکسوتان هستیم . خوشبختانه با همت دکتر افخمی دوره فوق لیسانس تصویب شد و دانشجویان ما انشاالله در دانشگاه بتوانند فوق لیسانس این رشته را ادامه دهند و بعد شاهد آن باشیم که دکترای این رشته هم در همین دانشکده راه اندازی شود . کشور ما به متخصصان روابط عمومی بسیار نیاز دارد . نزدیک به بیش از ۵۰ سال است رشته روابط عمومی تدریس می‌شود و ما هنوز عقب هستیم .
امروز در خدمت آقای میرشمس یکی از اولین مدیران روابط عمومی کشور و اولین مدیر روابط عمومی در صنعت آب و برق کشور هستیم و بسیار خوشحالیم که در جمع ما هستند و امیدواریم بتوانیم فرزندان خوب برای این عزیزان باشیم . انشالله بتوانیم از این دانش و تجربه ها استفاده کرده و همه را به گوش جان انجام دهیم . امروز فعالیت در این حوزه بسیار سخت است باید مدیریت روابط عمومی داشته باشیم و نه روابط عمومی مدیریت . این روز ها در اکثر سازمانها روابط عمومی مدیریت حاکم است . یکی از مشکلات بزرگی که ما در کشور داریم عدم استفاده اصولی از روابط عمومی تخصصی است و چون دستورالعملی برای این حوزه در کشور وجود ندارد و مسئولین و مدیران ما با این تخصص آشنا نیستند ، از نزدیکان خود برای این حرفه استفاده می کنند و بعد گرفتاری ها شروع می شود . اگر بتوانیم سند جامعه ای که تحویل شورای عالی انقلاب فرهنگی داده‌ایم با همکاری این شورا و عزیزانمان در تشکل های مختلف روابط عمومی آن را مصوب کنیم می توانیم بر بسیاری از این مشکلات فائق شویم واجازه ندهیم به راحتی کارشناسانی که دانش و تجربه کسب کرده اند تغییر داده و از افراد بی تخصص و بی تجربه در این بخش استفاده کنند . این تغییرات اشتباه، ضربه بزرگی به سازمانهای ما وارد می کند . انشالله با همفکری بتوانیم این صدا را به گوش مسئولان برسانیم . به فکر مردم باشیم، مردم نیاز به آسایش دارند، رضایتمندی شرط اول در جامعه است مردم به باور و اعتماد عمومی نیاز دارند با انتخاب یک کارشناس شایسته روابط عمومی قطعاً موجب رشد و توسعه هر سازمانی خواهیم بود اجازه ندهیم کسانی که در این رشته تخصص و تجربه دارند به راحتی از دست دهیم . متاسفانه وقتی مسئولان ما عوض میشوند اولین کسی که تغییر می‌کند کند مدیر روابط عمومی است بدون آنکه شناختی از این حوزه داشته باشند . بار دیگر از همه عزیزان، همه دست اندرکاران همه یاران که موجب برگزاری این همایش ملی شده اند تشکر کرده و آرزوی موفقیت برای همه شما دارم.


سخنرانی خسرو رفیعی در همایش ملی روابط عمومی

روابط عمومی راه شنیدن صدای مخاطبان

گوش اگر گوش تو و ناله اگر ناله ماست آنچه البته به جایی نرسد فریاد است
برای زندگی بهتر و زندگی در محیط کار درک شرایط اجتماعی در هر دوره و زمانه ای مهمترین اصل زندگی در محیطی سالم است تا منافع اجتماعی،اقتصادی و فرهنگی شامل همه ذینفعان در یک جامعه شود. اگر به این فرآیند خدشه ای وارد شود زخمی است که درمان آن بسیار سخت می‌شود و این آسیب به راحتی ترمیم نمی شود.
سرمایه های اجتماعی فرآیندی است که از ارتباطات بین افراد آغاز و اعتماد متقابل بین آنها بر همبستگی و اتصال به یکدیگر منتهی می شود. شکل گیری اعتماد به یکدیگر در توسعه فعالیت ها، رضایتمندی و همکاری با هم می‌انجامد و موجب تسهیل در توسعه و رفاه اجتماعی می شود.
سازمان ها،ارگان ها و نهاد های بزرگ سیستم هایی هستند که اجباراً وابسته به محیط بوده و نیازمند همکاری ذینفعان جهت فعالیت های خود می¬باشند. این وابستگی ایجاب می¬کند که فعالان اقتصادی،اجتماعی و سیاسی به نگرش و توقعات جامعه توجه نمایند. رضایتمندی از سازمانها در کسب و کارهای مختلف، مدارس، دانشگاه ها ،قوه قضاییه ،دادرسی ،وزارت خانه ها، بیمارستان ها ،داروخانه ها فروشگاه های غذایی، بیمه ، تامین اجتماعی و تحصیل که مسئولیت کنترل و تنظیم رفتار جامعه را دارند و به نحوی باید پاسخگوی جامعه باشند تاکید بر اخلاق حرفه‌ای با توسعه جامعه اهمیت بیشتری پیدا کرده و کمک بزرگی برای به دست آوردن اعتماد عمومی در جامعه است. تغییر رفتار و تنظیم ارتباط با جامعه نیازمند متخصصین حرفه ای روابط عمومی است که اصول این ارتباط و الفبای آن را آموزش دیده و با نحوه ارتباط آشنایی کامل دارند . اگر نتوانیم از افراد باتجربه و نخبه در این حوزه بهره مند شویم قطعاً نتیجه به سوی عدالت اجتماعی و توسعه حرکت نمی کند. سازمان‌ها باید به نحوی نسبت به جامعه پاسخگو باشند . البته مسئولیت اجتماعی سازمان ها و تاکید بر اخلاق حرفه ای با توسعه جوامع اهمیت بیشتری پیدا می کند.
متاسفانه این روزها برداشت مردم از سازمانهای بزرگ نسبت به گذشته بسیار منفی شده و بی شک نارضایتی ایجاد شده بر کلیه کسب و کارها و فعالیت‌های اقتصادی ، اجتماعی تاثیر منفی دارد و کاهش مسئولیت اجتماعی کاملا آشکار می باشد.
مشکلات امروز ما و تحولات ایجاد شده،عدم توجه به توقع و انتظار مردم، از یک سو توسعه ارتباطات، ایجاد فناوری های اجتماعی از سوی دیگر آگاهی مردم را افزایش داده و جوامع نسبت به گذشته از مسئولان مسئولیت بیشتری را طالب هستند و به نظر می رسد که جامعه قانون بازی خود را نسبت به سازمان های کسب و کار ، ارگانها، مسئولان تغییر داده است و دیگر موفقیت سازمان ها و عملکرد اقتصادی آنها اندازه گیری نمی شود ، بلکه توقع مردم و جامعه از مسئولان پاسخگویی به مشکلات اجتماعی در کنار سودآوری است که نحوه درآمدزایی و سودآوری خود را به صورت شفاف با مردم در میان بگذارند.
آنچه باید در نظر گرفته شود مسئولیت اجتماعی سازمان ها بر خود کنترلی است نسبت به رفتارهای مرتبط با مخاطبان و ذینفعان.
مسئولیت اجتماعی که بی‌شک روابط عمومی ها باید به آن مجهز باشند و آمادگی پاسخگویی به مردم را داشته باشند امری است داوطلبانه و نه یک امر اجباری و همین نشان موجب می شود سازمان هایی که به دنبال اعتماد عمومی هستند با مخاطبین خود شفاف و بی فریب و ریا روبه¬رو شوند و از پنهان کاری پرهیز کنند.
هر آنچه روابط عمومی ها نتوانند پاسخگوی مردم باشند و مشکلات سازمان خود را پنهان کنند این چالش‌ها انباشته تر شده و پاسخگویی را دشوارتر می‌کند و مردم را ناراضی تر و این تغییرات و نگرش ها هر سازمانی را به سقوط بیشتر نزدیک می کند. علیرغم اینکه توانایی اقتصادی بالایی داشته باشند ، در جامعه سده بیست و دوم تنها فعالیت اقتصادی نمی تواند پاسخگوی یک سازمان باشد و باید موقعیت اجتماعی، محدوده فعالیت ها کاملاً روشن و سرمایه انسانی به خوبی مشاهده و به آن توجه شود.
به طور کلی در ارگانها و نهادها و سازمان ها چه حوزه ای می تواند نقش مسئولیت اجتماعی موثر داشته باشد و وظیفه مسئولیت اجتماعی را به عهده بگیرد . اگر به اصل وظیفه روابط عمومی توجه داشته ، به دلایل مختلف می‌توان این توقع را از حوزه فعالیت روابط عمومی در سازمانها داشت که وظیفه اصلی آن ها توسعه مسئولیت های اجتماعی و پاسخگو بودن به مردم است نقش روابط عمومی در تقویت سرمایه اجتماعی در سازمانها و جامعه به دلیل اینکه حوزه ارتباطات روابط عمومی با بازاریابی و تبلیغات وجوه مشترکی دارند لازم است که نقشه این حوزه ها هم در ارتباط با مردم شفاف شود تا بتوانند نقش موثرتری برای تسهیل در فعالیت‌ها به وجود آورند.
روابط عمومی تلاش برنامه ریزی شده و پایدار است به منظور ایجاد و حفظ حسن نیت و تفاهم متقابل بین سازمان و مردم ذینفع و در ایجاد ذهنیت و تصویرهای ذهنی در مردم تاثیر گذار است . نقش روابط عمومی به عنوان ایجاد کانال‌های ارتباطی درون سازمانی و برون سازمانی و به عنوان راهکاری مناسب و موثر در ایجاد و تقویت اعتماد متقابل بین همکاران ، مسئولین ، مردم و برقراری اعتماد متقابل بین مردم در کل جامعه و حتی سرمایه اجتماعی در جامعه جهانی و بین المللی را به وجود آورد.
آنچه در جملات بالا گفته شد و سال‌های سال است که با زبان بی زبانی به صورت مستمر بیان کردیم ، سمینار برگزار کردیم ، نشست های رسانه ای داشتیم ، تقاضای دیدار کردیم و مرتباً گفتیم باید برای ادامه راه با مردم صادقانه برخورد کنیم و اجازه ندهیم بین سازمانها و مردم فاصله ایجاد شود و باور عمومی با شکست مواجه گردد ، که ترمیم آن مشکل خواهد بود.
در طول ۳۰ سال گذشته به عنوان عضو کوچکی از خانواده روابط عمومی نقش این بخش را برای اعتماد سازی و رضایتمندی تکرار کردیم . ما فارغ التحصیلان علوم ارتباطات اجتماعی و روابط عمومی مرتباً هشدار میدادیم اگر فردی یا تشکیلاتی اشتباه کرد باید به جامعه معرفی شود تا مردم احساس کنند قانون در جامعه حکمفرماست و برای شفاف سازی کار درست موجب تقدیر و تشکر است و حرکت غلط موجب خسران و زیان در جامعه است و روابط عمومی ها باید کار غلط را نهی و سرزنش کنند و کار خوب را توسعه دهند و اصل شفاف‌سازی در رأس امور جای گیرد.
قبول کنیم در این سال‌ها برای فرهنگ سازی و کسب اعتماد مردم قصور داشتیم و مرتب آن را تکرار کردیم. فرهنگ‌سازی مقوله پیچیده و چند بعدی است با ارزش علمی بسیار بالا و مهم.
انسان خالق فرهنگ است و عشق و علاقه فرهنگ را می سازد . انسان موجودی است فرهنگی و اجتماعی و فرهنگ و ارتباط خاص انسان‌ها است . دانش ، ادب ، عقل ، کتاب ، تربیت ، معرفت بزرگواری ، فضیلت پرورش ، راه و رسم زندگی در یک جامعه را باید بشناسیم تا به بیراهه نرویم.
دروغ گفتن و کار انجام شده را تکذیب کردن و چشم بستن بر اشتباه ها ، گناهی نابخشودنی است که موجب از بین رفتن جامعه مدنی می‌شود. روابط عمومی را فانتزی خواندیم و آن را به کار نگرفته و نقش آن را کمرنگ کردیم و امروز برای جبران اشتباه ها بسیار دیر شده است . مدیران موفق در جامعه کسانی هستند که علاوه بر تخصص ، دانش و اعتقادات شخصی از یکسری امتیازهای دیگر بهره مند باشند تا بتوانند به موقع در زمان مناسب تصمیم‌گیری کرده و بتوانند جامعه خود را هدایت کنند و بزرگترین عامل آن شناخت روابط عمومی ، ارتباطات بهره مند شده و به موقع جامعه را تحلیل کرده و از میزان رضایتمندی مخاطبان خود آگاه باشند. هوش مدیریت ارتباطات جایگاه خاص خود را دارد که اکثر مدیران ما از آن بهره‌ای نبرده اند نه گذشته را تجربه کرده و نه آینده را پیش چشم دارند. به قول حکیم خیام حالی خوش باش و غافل از اینکه این عمر کوتاه یا بلند برای فرد عادی و کسی که مسئولیتی بر عهده ندارد چندان تفاوتی نمی‌کند. اگر مسئولیتی به عهده گرفتیم جامعه درباره ما قضاوت می کند و تصمیم می‌گیرد و اگر عملکرد خوبی نداشتیم هرگز از دید جامعه پنهان نمی ماند و تاریخ درباره ما قضاوت خواهد کرد.
خداوند بزرگ به ما دو گوش داده و یک دهان که بیشتر بشنویم و کمتر سخن بگوییم ، باید گوش شنوا داشت و روابط عمومی چشم وگوش هر سازمان و هر جامعه ای است.
سعدی خدای سخن و شاعر بی همتا در وصف ما چه می فرماید:
توانگری نه به مالست پیش اهل کمال که مال تا لب گورست و بعد از آن اعمال
من آنچه شرط بلاغست با تو می‌گویم تو خواه از سخنم پند گیر و خواه ملال
به چشم و گوش و دهان آدمی نباشد شخص که هست صورت دیوار را همین تمثال
نصیحت همه عالم چو باد در قفس است به گوش مردم نادان چو آب در غربال
مکن به چشم ارادت نگاه در دنیا که پشت مار به نقش است و زهر او قتال
برفت عمر و نرفتیم راه شرط و ادب به راستی که به بازی برفت چندین سال
زمان توبه و عذرست و وقت بیداری که پنج روز دگر می‌رود به استعجال


خسرو رفیعی
کارشناس روابط عمومی

بازدید وزیر فرهنگ

یادش به خیر کلاس دوم دبستان بودم  نام مدرسه من خانه کودک بود  البته پرورشگاه بود و کودکان یتیم در اینجا درس می خواندند خانه ما نزدیک این مدرسه بود و تعدادی  کودک هم از اطراف مدرسه ثبت نام کرده بودند.  ومن دو ره ابتدایی را دراین مدرسه طی کردم فضای ان از مدرسه البرز تهران بزرگتر بود . در این مدرسه سالن اجتماعات بسیار  زیبایی داشت زمین والیبال ، بسکتبال،و زمین فوتبال کوچکی هم داشت فضای سبز این مدرسه بسیار بزرگ بود و کلاسهای درسش  که ششکلاس بیشتر نبود از دانشگاههای امروز زیباتر و مناسبتر بود ، نیمکت‌ها عالی و لوازم تدریس بسیار عالی بود . این مدرسه زیر نظر شیر و خورشید سرخ ایران بود. و رییس ان اقای اشراقی را کودکان یتیم به قدری دوست داشتند که او را بابا صدا می کردند هر نوع وسایل رفاهی برای این بچه ها فراهم بود و ما هم از تمام این امکانات این  به جز خوابگاه و غذا  بهره مند بودیم البته بعضی اوقات ما را برای خوردن هم دعوت می کردند همکلاسیها به طور محرمانه چون خیلی هم دیگر رادوست داشتیم و فرقی بین ما وانها که پدر نداشتند نبود .دوران بسیار خوبی بود وما فعالیتهای فوق برنامه خیلی داشتیم راستی بعداً در مورد اقای اشراقی بیشتر خواهم نوشت مرد بسیا ر بزرگی بود  بله کلاس دوم که بودم که روز اقای دکتر پرویز ناتل خانلری وزیر فرهنگ وقت سال 1341از مدرسه ما بازدید کرد و از من پرسید تا کجا درس خوانده ام و من گفتم تا درس شعر مادر  ایرج میرزا خیلی خوشش اومد وبه من گفت بخوانم ومن شعر را از حفظ خواندم و برای اولین بار صدای من از رادیو ایران پخش شد  . 

تشویق و دست زدن و اجرای موسیق

چند خاطره ماندگار در ذهن من است کی برای تجدید خاطرات و ماندن در یادداشتهای و که سعی می کنم انها را که یادم

نرفته بازگو کنم در سال ۱۳۶۴ زمانی که جشن فارغ التحصیلی دانشجویان دانشکده حسابداری و مدیریت بود بعد از مدت ها جشن فارغ التحصیلی گرفتند و در این مراسم از دانشجویان فارغ التحصیل تجلیل کردند و در کنار آن از اساتید آنها هم تجلیل کردند شغل یک بیک اساتید یک به یک بر روی سن رفتند و با صلوات و الله اکبر از آنها تشکر کرده اند بلاخره دکتر الوانی را به روی سن دعوت کردند دکتر الوانی برای دانشجویان بسیار عزیز بود �خودآگاه و بدون هیچ مقدمه‌ای تمام جمعیت حاضر در سالن شروع به دست زدن کردند یادم نرفته رئیس دانشگاه که فامیلش را یادم نیست حجت الاسلام بود با دستپاچگی به روی سن دوید و حتی عمامه اش  پرت شد و با صدای بلند فریاد می زد حرمت جلسه را حفظ کنید حرمت جلسه را حفظ کنید و جمعیت تشویق را ادامه می دادند صحنه زیبای باور نکردنی خلق شده بود و تا چند دقیقه این کف زدن ها قطع نمی شد برای اولین بار پس از انقلاب آن هم انقلاب فرهنگی در یک دانشکده صدای دست زدن برای اساتید به گوش می رسید و من آن را هرگز فراموش نمیکنم که دانشجویان با چه حساسیتی استاد برجسته خود را تشویق می کردند و یادم نرفته در سال ۶۹ برای اولین بار در مراسم سازمان آب بار دیگر در یک مراسم رسمی کارگران و کارکنان شروع به تشویق هنرمندان کردند و این تشویق به صورت مستمر در طول مراسم ادامه یافت در همان مراسم برای اولین بار صدای ساز شنیده شد و و باز هم تشویق کردند و دست زدند و برای اولین بار در یک سازمان دولتی کارکنان این هنرمندان و سخنرانان را با دست زدن تشویق کردند و موجب شادی و سرور شد یادش به خیر  برادران نازک بین هنرمندان با ارزش رادیو پس از سالها غربت بار دیگر به روی سن رفتند و محمد باقر اسلامیه مجری توانند شناخته شده قبل و بعد از انقلاب باتوان بالای خود جشن و مراسم ما را جلوه گر و بسیار تماشایی می کرد یاد سال 1369به خیر برگزار کننده انواع مراسم و جشن کسی به جز این نگارنده نبود هر چند گرفتاری هم پیدا کردم ولی به خیر گذشت و اغلب دیگر را قلم زد

بی آبی منطقه افسریه

یادش بخیر

سال 1371 شهر تهران طبق معمول با بحران کمبود آب روبرو بود. در همان ایام کل منطقه افسریه، مسعودیه، مشیریه و کاروان بی آب شد و به دلیل کمبود شدید آب امکان تأمین آب مردم میسر نبود. در همان ایام ناگهان اعلام کردند یکی از پادگان های اطراف آن منطقه بصورت غیر مجاز یک خط 300 میلیمتری از روی خط اصلی آب که پانصد میلیمتری بوده آب به داخل پادگان برده و در حال استفاده هستند. وضعیت آّب تهران بسیار اسفبار بود، وزارت نیرو هم زیر سوال و وزیر وقت هم به دنبال راهکار برای جبران آن به دنبال فکر چاره بود. بحران بزرگی در آب تهران و منطقه بسیار وسیعی بی آب شده بود و مردم برای نیاز روزمره خود با گالن آب می گرفتند و تانکرهای سیار آب در آن منطقه آب را توزیع می کردند. مردم منطقه هم که شدیداً به آب نیاز داشتند شروع به راهپیمایی و تحصن کردند و شعارهای مختلفی که خوشایند نبود سر دادند، با اتوبوس ها به مرکز شرکت آب و فاضلاب می آمدند و به داخل شرکت هجوم می آوردند. در همان موقع با گرفتن اجازه از مسئولین با رادیو تهران مصاحبه کردم و اظهار کردم اگر مسئولین پادگان همکاری کنند مشکل آب منطقه برطرف می شود و این جمله را چندین بار در شبکه های مختلف بیان کردم و مجدداً فردا آن را تکرار می کردم. از یک نقطه ضعف فرصت ایجاد کردم. خدایش بیامرزد شادروان کیان مجری سلام تهران بود، هر روز صبح رادیو تهران تماس می گرفت و آقای کیان از من می پرسید چه خبر. مشکل آب منطقه افسریه به کجا رسید و من تکرار می کردم اگر مسئولین پادگان همکاری کنند مشکل کمبود آب برطرف می شود. کم کم مردم بجای آب تهران پادگان را مقصر می شناختند و دست از سر آب تهران برداشتند. هرچند پادگان هم همکاری کرده و خط لوله آب را جمع آوری کرد و میزان مورد نیاز آب برای منطقه فراهم شد و همچنین وضع آب هم بهتر شد و بعد از 15 روز مشکل آب منطقه برطرف و این چالش هم به خیر گذشت. البته زمانی که به پادگان رفتیم من را شناسایی کردند و نزدیک بود که کار دستم بدهند و زمان کوتاهی هم تقریباً بازداشت شدم که آزادم کردند ولی به راستی در نوع خود به مدت یک ماه بحرانی ایجاد کرد ک همه دست اندرکاران و مسئولین اقتصادی سیاسی را به تکاپو انداخته بود.