سلام ديلداش

گوز آغلار گيله بيلمز

سنين گوزون آغلاسا

گوزلريم گوله بيلمز

عزيزيم داد اولماز

كال آلمادا داد اولماز

آتاسيني اينجيده ن

عممور بويي شاد اولماز

قار قالانار قار اوسته

زيرولي داغلار اوسته

يار جانين الده ن وئرر

ايستديگي يار اوسته

اوجا داغين قالاسي

جيرانلارين بالاسي

بيلميرم نيه بيتمير

اورگيمين ياراسي

عزيزييم دوز اولما

شكر اولما دوز اولما

امود ياشايش دوزي

چاليش امودسوز اولما

دئديم بلكه قاتار سان

هارا دئسم چاتارسان

نه بيليديم كي بير گون

سنده مني آتارسان

داغلارين دوزي قالماز

ايريسي دوزي قالماز

گون اولار آدام كوچر

دونيادا ايزي قالماز

قاينار سويون بوخاري

سودان قالخار يوخار

بوتون ديلرده گزر

ايگيد لرين چيخاري

çilla gecasi mubarək

imam hüsen və bütün  kərbəlada şəhid

olanlarin  şəhadətin bütün

 musəlmanlara baş sağliqi veririk

او قوش‌لارین گوناهی نه؟

یازار: حسین واحدی

وورورسان، چالیرسان، چاپیرسان، هریانی بیر- بیرینه قاتیرسان، یئری گؤیه، گؤیو یئره یاخیرسان، مقصدین اؤز هدفینه چاتماق‌دیر، بونو یاخشی بیلیریک. شیمیایی بومبالارلا، اینسانلاری قان‌لارینا بله‌ییرسن، ندن؟

چونکو سن ساده‌جه اؤزونو گؤرورسن، اؤزونو! بونو گؤرمه‌یی، اینانماغی، قبول ائتمه‌یی ده ایسته‌مه‌ییرسن!

همیشه ساواش پئشینده اولورسان، باریش سوزو سنین سؤزلوکونده یوخدور کی. سن‌، سنه اینان اینسانلارلا بیرگه دونیانی محو ائتمه‌یه چالیشیرسان. نییه؟

چونکو سن او بئش‌ گونلوک شاهلیق تختینی گؤرورسن. آل دونیانی وئردیک سنه. گؤتور تاجی-تختی‌!  سنین اولسون. سن بیزی ایلک گوندن جنت‌دن ائشیگه‌ سالدیردین، آلداتدین، یاساقلانمیش مئیوه‌ ایله تاماها سالدین. ایندی ایسه قودرت آدی ایله آلداتماغا چالیشیرسان!

آی سیفلیس شئیطان! سنه آلدانانلارا وای اولسون! وای!

سن مقصدینه چاتماق اوچون هرنه‌یی اؤزونه پیلله ائدیرسن، بونو بیلن-بیلیر! بیلمه‌ین لره وای اولسون. آر اولسون اینسان آدینی یدک چکیب سنه قوللوق ائدنلر آر اولسون آر.

سن هر نه ائدیرسن ائت، آما بیر لحظه دوشون گؤرک، او قوشلارین گوناهی ندیر؟ اونلار ندن قوربان اولورلار، سنین اینسانلاری هلاک ائتمه‌یینین یولوندا؟

مئشه ده ياشايان حيوانلار بير يئره يغيشميشديلر  دانيشيرديلار هركيمسه اورگ سوزونو دئيردي آمما آصلانين اولماديغينا گوره حيوان لار بوتون اونون قورخولو  ، اذيتلي اولماقيندان شكايت ائديرديلر.

هامينين سوزو قورتاراننان سورا تولكو بئله سويلدي: عزيز يولدداشلار سيزكي بئله اوندان داد تپيرسيز گلين ال بير اولوب انو آرادان آپاراق.

حيوان لار قورخا قورخا دئديلر آي تولكو هئچ بيليرسن نه دانيشيرسان كيمين اونا گوجو چاتا بيلر ؟ ببيرده  بوسوزلر انون قولاقينا چاتسا سنين دريوه سامان تپه جك.

تولكو دئدي:عاغيلسيزلار بيز اونا تله قوروب انو توراسالاجايخ سونرا ..

سيزلر يانليز تورون قورماقيندا منه يارديم ائدسز من آيري ايشلري گورره م

بير آغاج آلتيندا تله قوردولار ،آغاجدان بير آز ات آسلاديلار تولكو تورون يانيندا دوروب آصلانين يولون گوزله ييردي گوردو كي آصلان گلير ياخينلاشاندا دئدي كي :آصلان دييه سن بو ات سنين قيسمتيندي

آصلان دورخوب دئدي: آي تولكو گينه نه وار نيه بس اوزون يئميرسن

تولكو دئدي: من اوروجام

آصلان ياخينلاشدي كي اتي يئسين تورا دوشدي او توردا چابالاياندا تولكو باشلادي اتي يئماقا

آصلان اونا دئيردي كي: به سن دئيردين كي من اوروجام

تولكو دئدي: سن تورا دوشره ك من آيي گوردوم .

اوزونده بيليرسن كي بايرام گوني اوروج اولماز .

اوزونه ايشلير

بير گون ارباب نئچه ايشليين گتيريب كي باغچاسيندا  آغاج اكمك اوچون .

ايشليينلر ايشه باشلاديلار.

ارباب دوروب اونلارين باشي اوسته  و اونلار چاي چورك حاضيرلايردي بيرده ن داريخما دوتوب ايشلينلري چاغيرب اونلارا سوز بوخچاسين آچيب بئله سويله دي:

من گئديرم بو آغاجلاري اكمك آخشاما كيكي سيزين ايشيزدي  اه ير تئز قورتارساز گئده بيلرسيز

ارباب سوزونو دئيب اونلارين پولونو وئريب كئددي

سونرا بوركو ياديندان چيخماقا گوره قايدي و ايشينلر ايچينده بير قوجا كيشيه ياخينلاشيب دئدي كي:

عمي آخي سنين بئل چه سحر ياري كيمين گئديردي توپراقا ايندي هاميسي گئدير

قوجا كيشي دئدي كي عمين اولسون بئلچه سحر سنه ايشليردي  ايندي اوزونه ايشلير آخ

عاغيلي سئرچه

سئرچه بالاسيلا گويلرده گزيردي و اونا گزيب،دولانماق و...اويرديردي

اونا بئله سويله ييردي كي; هارالاردا ده ن چوخدور ،هارالار قوخماليدير ،هارلار قونماليدير و هارالار ائو تيكمه ليدير

بئله دانيشا دانيشا گئديرديلر كي يئر اوستونده بير آدام گوردولر!

اوندا آنا سي دئدي:

بالا هرزامان گوردون سن گويده گئده لي بير آدام   اه يلدي  بيل كي ايستير داش گوتورسون سني گونون قارا ائيله سين اوندا سن دورما داها تئز قاچ

سرئچه باخيب آناسينا دئدي كي:

آنا بلكه او داشي قاباقدان گوتوروب اوندا نئجه؟

آنا بير بالاسينا باخيب بير اوزونه دئدي:

بالا داها بيز آيريلمالييق سن يولووو تاپدين داه ياشايش سنه چتين اولماز

آتابابالار دئيبلر كي عاغيل عاغيلدان اوتگوندور

بير ايكي ائشيدمه لي سوز

بيرليق ياخشيدير، قويونويلا قورد آراسيندا يوخ!!

اوزه بزه ك قارا گوز   اورگه بزه ك دوغرو سوز!

گولش قاباق، اول قور تئز سينار

قاريشيق اولماسا باريشيق اولماز

اويالانچيدان قورخ كي،هرده ن دوغرو دانيشسين

حاضيرليان:آيدين

عزيزيم يوردو چايلار         باليقين يوردو چايلار

بير آه چكديم اورگده ن          داياندي دوردو داغلار

عزيزينم داد اولماز        كال آلمادا داد اولماز

آتاسيني اينجيده ن           عومرو بويو شاد اولماز

قاينار سويون بوخاري        سودان قالخار يوخاري

بوتون ديللرده گزه ر     ايگيدلرين چخاري

يازان:آيدين

اوشاقلار اوچون بير ائشيدمه لي ناغيل 

يازان:آيدين

تويوخلار عالمينده اولان بيرحاديثه

يازقينين اردينا گئديب اوخويون

چشم  منتظر

         دوتوب رخسارینه ازبس نقابین گورمسین گوزلر                                                                    

                                                              نجه حسنی جمالین گورمگه بس گورمسین گوزلر

        جمالین گورمسم عقلیم باشمدان کوچ ایدرحتماً

                                                              روادور   گل    جمالین   گورمیه    بو منتظر    گوزلر

      سحر  آخشام    تکوب  گوز یولارینا  منتظر   اولام

                                                              نقابین  چهره دن  آچسون  گوره  بو منتظر   گوزلر

       نقدری  اینتظارنده  قالاخ  اوزدن  نقاب  آچسون

                                                              قالوب  چوخ   اینتظارنده   نقدری     منتظر   گوزلر

      سنی  زهرا  آنان  جانی  عزیزی  جان   پیغمبر

                                                              نقابین    ویر کناره    تاگوره    بو    منتظر    گوزلر

      گئدوب  الدن جوانلوق  گوزلریم نورین وئروب الدن

                                                            هراسیم وار قوجال سون گورمسین بومنتظر گوزلر

     نقاب آتدان نشان  ویر گوزلرین ای  گوزلره  قربان

                                                           بوگون   بو منتظر   گوزلر   اوشهلا   گوزلرین   گوزلر

     دئیللر  ذوالفقار  الده  گئلرسن     گوزلره  قربان

                                                             همیشه  منتظر   گوزلر   یولوندا   یولارین   گوزلر

      اگر  الله  ویره  توفیق  سنین  سربازوم  مولا

                                                              بوسرباز   حقیرین   گوزلری   یولدا   یولون  گوزلر

    اسدپوره  عنایت  قیل  کرامتد ن  کرم  کانی

                                                              حقیرم   در گهنده   منتظر   گوزلر   یولون    گوزلر

               آلهیار  اسدپور

                                                                           

بولوت قاراچورلو 1305 ده مراغا شهرینده آنادان اولدو. دوغوم گونونده یاغیشین یاغماسی باعث اولدی آتاسی اونون آدینی ((بولوت)) قویسون، اما پهلوی رژیمینین ثبت احوال اداره سی بو آدی “نامانوس!” بیلیب و اونون شناسنامه سین “بهلود” آدیله وئردیلر.او ایلك شعر تجروبه لرینی 24 – 25 اینجی ایلر ده تبریزده قورولان شاعیرلر مجلیسیندن باشلامیش او 25 اینجی ایلین 21 آذر فاجعه سیندن سونرا دوستاقلارا و بوغونتولارا معروض قالمیش بیر چوخ آذربایجانلی كیمی چارا سیز تهراندا  یاشامیش

بولوت قاراچورلو پهلوی رژیمینین بوغونتوسوندا بوتون تورك دونیاسینین اؤلمز آبیده سی اولان دده قورقود كتابینین التی بویونو گونوموزون شعر دیلیله ((سازیمین سوزو)) آدیندا قوشوب یایماغیلا ایله ایراندا یاساق اولموش تورك دیلینین گوجونو بیرداها اثبات ائدیب و آذربایجان میللتینه چیراغ كیمی یول گوسترن اولدو.

سهندین اثرلری پهلوی دؤورونون دیل و مدنییتیمیزه یاراتدیغی  بوغونتولو گونلرین سولماز تابلولاریدیر او گونلری گؤرمیینلر اوچون :

 طالعیمه باخ !

دوشونجه لریم یاساق ،

دویغولاریم یاساق ،

كئچمیشدن سؤز آچماغیم یاساق ،

گلجكدن دانیشماغیم یاساق ،

آتا و بابامین آدین چكمگیم یاساق ،

بیلیرسن ؟

آنادان دوغولاندا ، بئله ،

اؤزوم بیلمییه – بیلمییه ،

دیل آچیب ، دانیشدیغیم دیلده ،

دانیشماغیمدا ، یاساق ایمیش ، یاساق ،

سهندین شعرلرینده انسانلیق و بیرلیك دالغالانیر، اونون شعرلری وطن عشقی، آزادلیق، میللی حقلر، سئوگی و… نی ترنم ائدیر.

سهند آنادیلینه و آذربایجانلی اولماغینا گوونیردی و بو دوشونجه دن اؤتور پهلوی دؤورونده خوش بیرگون گؤرمه دی و دائما مامورلارین طرفیندن اذیت اولوب و نظر آلتیندا ساخلانیردی، اما اونون اینامی و اؤز وطنینه اولان عشقی بو فشارلارا اوستون گلیب و اولاری مایوس ائدیردی.

سهند 1346نجی ایلین بهمن آییندا شهریاری گورمك اوچون تهراندان تبریزه گلیرآمما شهریار كی بو ایللر دونیادان ال اوزوب و اؤز ائویندن ائشیكه چیخمیردی سهندی گؤرمك ایستمیر . آمما شهریاری گورمك شوقی سهندی مجبور ائدیر اؤز آنا دیلینده شهریارا مكتوب  شعرینی یازیب شهریارا گوندرسین،و بو مكتوب “سهندیه” اثرینین یارانماسینا باعث اولور.

بو آزادایغا حسرت قالان دویغولو و دویوشجول شاعیر 1358 نجی ایلین فروردین آیینین22نده دونیادان گئدیر و اونون وطن عشقینه دویونن اورگی دؤیونمكدن دایانیر و بوتون حق سئون انسانلاری ماتمه بورویور. اونون روحو شاد و یولو داواملی اولسون.

   

 

        

اوشاق  چؤلده  اوينادي

اويناماقدان   دويمادي

        ***

بيرده‌ن يومورتا  تاپتدي

تويوغوندو ، او   قاپدي

          ***

تويوق  دئدي آي  اوشاق

منيم دي  بو ، بوش  بوراق

***

بير گون يومورتا     سينار

جوجه‌م تئز  اوندان چيخار

***

اوندا  جوجه‌مه‌  ده‌ن  وئر

اَزمه ،  اوْنا     آمان    وئر

***

بالامي   سن    قاچيدما

دام - دووارادا   چالما

***

آنا   تويوق   گؤزله‌يير

بالام   يوخدو سؤيله يير

***

بيز  حيوانيق  گوناحيق

محبت له        قالاريق

اِئتمَسین گَر یوخسولی وارلی پَریشان ؛ نیلَسین؟

جعفری

آنا دیلیم گوزلدی

دولوب محببتون ای شوخ و دلستان دیلیمه*** آلیب قراریمی الدن وئریب توان دیلیمه

كمان قاشون، گؤزون، اوخ كیپریگون، ساچین گؤزه لیم *** آتیر كمند، چكیر یای گئدیر نشان دیلیمه

آلاولی سینه مین آهی وجودیمی كول ائدر***اگر سو سپمسه بو چشم خونفشان دیلیمه

یوخومدو چاره دایاننام همیشه چم خمیوه *** ولی باتیرمیاسان طعنیله تیكان دیلیمه

گتیر جمالیوی قوی سینمه قادان جانیما *** سرین سرین نفسونله سو سپ یانان دیلیمه

نه قدری گیزله دیرم درد عشقی سینه مده *** دیلیمده جوشه گلیر غم اولور روان دیلیمه

می الستله مستم نه آبدستله پست***كی دگمه ییب الیمه جام و استكان دیلیمه

آنا دیلیم ائله شیریندی جاندان ایسته ملی***آچاندا من دیل آنام چوخ دئییبدی جان دیلیمه

دیلیم شیریندی عسلدن اودور كی غم یئمه رم***اگر وورا آریلار نیش هر زامان دیلیمه

منم او ترك، كی آدیم غزللرین دوزودو*** من آذر اوغلویام آذر وئریبدی جان دیلیمه

منم او ترك، بخارئیله سمرقندی*** باغیشلاییبلا قرا خالیمه ماتان دیلیمه

منم او ترك، كی غربتده اللی ایل یاشارام ***تجاوز ائیله مز اهواز و اصفهان دیلیمه

منم او ترك، كی دالدان چیخاردارام دیلینی*** قاهاررام انگینی هر كیم دیسه یامان دیلیمه

منم او ترك، سوزوم جمله سوزلرین گوزیدو*** سوزوم اوزوم كیمی دوز، باغلاما یالان دیلیمه

دیلین فضیلتی یوخدور ملاك تقوادی*** گئد اوز كمالیوه گول گولمه ای فلان دیلیمه

یقول اكرمكم عند ربّی اتقاكم*** قویوب پیمبر اكرم گوزل بیان دیلیمه

همیشه امر به معروف دور منیم هدفیم***اگر كومك لیق ائده حیّ لامكان دیلیمه

منافقه دئیرم ال گوتور بو تفرقه دن *** گولوب محاسینیمه یازما داستان دیلیمه

گلین وئره ك ال اله دشمنین قازاق كوكونو*** یئتیرمه زهریلی عقرب كیمی زیان دیلیمه

“كریمی” ام دیلیمی رایج زامان ائده رم ***توجّه ائتسه آقام صاحب الزّمان دیلیمه

دونوب گؤزلرين ده قالان دئييلم    

بير ملک دونون دا گيريب قوينونا 

سونرا شاهمار کيمي چالان دئييلم 

بيرينه وارام سا بيرينه يوخام 

يوغرولموش خاميريم، ياييلميش يوخام 

من هر وعده سيله بير طالعي ييخان 

حقيقت گئييملي يالان دئييلم 

قونسان کيپريگيمه بير ژاله کيمي 

کؤچسن ده قلبيمه بير ناله کيمي 

من سني بير دولو پيياله کيمي 

گؤتوروب اليمدن سالان دئييلم 

هر عشقين يولو وار، هر عؤمرون ياري 

يئري يئري بو اوميدلر يولون دا ياري 

داها نه گيزلگيم چالينميش تاري  

کوهليين دئييلم، چالان دئييلم 

 اي قوچاقلار ياتاغي اي گؤزل ايران وطنيم
اي شجاعت دنيزي مولكَ شهيدان وطنيم
  سنين حيثيّتيوه باغليدي پيمانلاريميز
سنه خاين باخاني پارچالار اسلانلاريميز
 بيل، يولوندا اؤلومه مشتريدي جانلاريميز
تا كي وار باكري تك قهرمان اوغلانلاريميز
 تا قيامت باتا بيلمز سنه شيطان وطنيم
بيزه فرمانده اولوب ناطق قرآن وطنيم

  سنين اوغروندا وطن جانلاري قوربان ائدريك
شيطانين دام-داشيني خاك‏ايله يكسان ائدريك
 ظولم قارشيندا يقين بير قانا مين قان ائدريك
ائل گوجو ايلن ستمين يوردونو ويران ائدريك
 هر سلاحدان ايتيدير بيزده‏كي ايمان وطنيم
سينماز هئچ وقت ستمه دوغرو مسلمان وطنيم

  پايلانيب عالمه الحق بيزيم حقّين شعاري
اوياديبدير يوخودان غافل اولان روزگاري
 داي نفسدن دوشوري ظولم و ستم حکمداری
داحي تقوا اولاجاقدير بشرين اعتباري
 آرخادير ائللريوه صاحب دوران وطنيم
دين اسلام اولاجاق عالمه سلطان وطنيم

  دوغرانا، حاق سؤزونو سؤيله‏يه‏جكدير ديليميز
گر قيامت ده اولا ظولمه اگيلمز ائليميز
 بير قوچا قوربان ائدر اؤزگه كلين اؤز كليميز
آللاهين درگاهينا باغليدي هر آن بئليميز
 گوجوموز اولسا اگر بيرجه گيله قان وطنيم
قويماريق جولان ائده ظالمي بير آن وطنيم

  سنين عالمده وطن غيرتين عصيان ائله‏يير
دونيانين اربابيني گونده ياريمجان ائله‏يير
 هر نه ائيلير بشره كؤهنه اميران ائله‏يير
ايندي مظلوما كؤمك مهربان ايران ائله‏يير
 اي جوانمرد ياشاسين قهرمان ايران وطنيم
وار-يوخوم بير دنه جاندير سنه قوربان وطنيم.
  

  باباعلي جوانمرد - ارومیه

عالم  - عرفاندا  یاییر  اینجه  خیالی « شهریار»

صداقتین   یوللارینا   دوزدو    ایپه ک    خیالینی

سون گونه تک میدان آچیب گزدی جیدالی شهریار

جوانیکن   دیار دیار    گه ئزدی   وطن    باخچاسینی

گوز یاشینی حی اله دی آچدی سوزون بوخجاسینی

عالمی حیران  ائله دی  دوزدو  گوزل      تاخجاسینی

بنووشه  ،لاله   بسله دی  قیزدان   حیالی   شهریار

جهالتین  ریشه سینه   ووردو   قلم    تیشه سینی

ظولم دئوین تاپدالادی سیندیرا جان  شیشه سینی

تولکو   کیمی   قورودولار  نر آصلانین   مئشه سینی

ظولمون ائوین  چوللویه جک په یلی ، بینالی شهریار

داملانی ییغدی بیر یئره سئل اولدو عوممان ائله دی

یاپیشدی  حیدربابادان   گورنئجه   طوفان   ائله دی

دیلین آچیب  شیکایته   حاق اوچو  دیوان   ائله دی

سجده ی شوکرون  گتیره ک  اولدو  اوجالی  شهریار

شعر  و ادب     اولدوزودور   عالم  –   عرفان گوزه لی

ناله سی  مستان سایاغی عالم  –  عشقین  ازلی

یوز جان اولا «اورخان» ائیله ر  جانینا   قوربان مزه لی

ختم   -  کلام  اولدو  بیان   یوخدور   زوالی    شهریار

يازار:سولدوز (اورخان)

ئل داش..... هم ملیت،هم نژاد
ائلده تک..... بی تا،بی مثل،دردانه خلق
ائل دنیز..... دریای خلق
ائل سس..... صدای مردم
ائل سئور..... مردم دوست،ملی
ائل سئون..... دوستدار مردم
ائل شن..... شادی مردم،مردم شاد
ائمیل..... ساکت،آرام،بی آزار
ائل مان..... تمثیل کننده مردم
ائل یانار..... مردم روشن ضمیر،انسان دوست
ائل یورد..... سرزمین مردم،خانه مردم

ارن..... مرد غیور و سلحشور
ارول..... قهرمان باش، انسان باش
اروستون..... مرد برتر،والا مقام
ارجان..... مردجانانه
ارخان..... خان سلحشور
ارکین..... آزاد،مستقل
افراسیاب..... افراسیاب،اسم خاص
الدمیر..... آهن پنجه،قدرتمند
افشین..... سردار،فرمانده
ارسلان..... مرد افکن،شکست ناپذیر

ایشیق..... نور ،روشنایی،افق
ایگید..... قهرمان،ساحشور
ایلدیریم .....تندر،آذرخش
ایلقار..... عهد وپیمان
ایلکین..... ائلین،نخستین
ایل یاز..... بهار سال
ایمراه..... امیر،رئیس،فرمانده
اینال..... باور کردنی،مورد باور
اینانج..... عقیده،ایمان،باور

با .....مادر..... ABA
آدای .....نامزد ، کاندید..... ADAY
آذر..... آتش..... AZƏR
آشقین..... عبور کننده ، رد شونده..... AŞQIN
آغ باتان..... سفید رو،نام قدیم همدان..... AĞBATAN
آغ بنیز .....سفید رو ، دارای صورت روشن..... AĞBƏNIZ
آغ بوجاق..... گردن بلورین..... AĞBUXAQ
آغ سو .....سفید وش ، نورانی ، زیبا..... AĞSU
آلا گوز..... شهلا..... ALAGÖZ
آلتینای..... ماه طلائی..... ALTINAY
آلماز..... دافع ، رد کننده..... ALMAZ
آلیاناق..... سرخ گونه ، دارای لب های سرخ..... ALYANAQ
آنا دولو..... دارای ریشه اصلی ، مملو از مادر..... ANADOLU
آی اولدوز..... ماه و ستاره ، ستاره زیبا..... AYULDOZ
آی ایشیق..... نور ماه ، پرتو ماه..... AYIŞIQ
آیوز..... ماه رخ..... AYÜZ
آیپارا..... پاره ماه ، مهپاره..... AYPARA
آیتای..... عین ماه ، ماه وش ، لنگه ماه..... AYTAY
آیتک..... ماهوار،زیبا..... AYTƏQ
آیدا..... در وجود ماه ، ماه صفت..... AYDA

آل گونش قالخ زیروه دن بویلان ایشیقلانسین گئجه
قـوی بو گؤرکمسیز قارانلیق وارلیغین دانسین گئجه