بلند آسمان

موشک سام 5 - (  گامونGAMMON   ) –  ( S-200 )

سامانۀ موشکی SA-5   یا S-200  در اواخر 1950 به عنوان یک  (( پدافند ارتفاع بالای موثر )) و (( پدافند موشکی بالستسک )) طراحی گردید . این سامانه در اصل برای رهگیری هواپیماهایی نظیر SR-71  و XB-70  و موشک های بالستیک آمریکایی طراحی گردید و در آن زمان غوغایی به پا کرد ...

این موشک به طور کلی در سه گونه طراحی گردید . گونه ی متعارف ، گونه ی دارای سر جنگی هسته ای و گونه ی دارای سر جنگی متعارف و سامانه های کنترلی ارتقاء یافته که به منظور مقابله با هواپیماهای  اخلالگر همچون (( A-3 )) توسعه یافت ...

 SA-5 در برابر اهداف پایین ناتوان است ...

از کشورهای کاربر سامانۀ S-200 می توان به  کشور سازنده ( روسیه ) ، ایران ، روسیه ی سفید ، آلمان ، گرجستان ، هند ، مجارستان ، لهستان ، بلغارستان ، لیبی ، کره ی شمالی ، سوریه و چند کشور دیگر اشاره نمود

طول 10.6          :   متر

قطر  :          0.86 متر

برد :           بین 150  تا 300 کیلومتر

کلاهک :   سر جنگی 217 کیلوگرم یا سر جنگی هسته ای کوچک

لانچر :  10  ( 1 پرتابگر در گروه 10 تایی پدافندی )

منبع :

Aerospace   Industries   Journal    -    no.25 , August 2007

به بهانۀ سالروز شهادتش :

و بدان ، پیشاپیش تو راهی است دراز ، و رنجی جانگداز . توشۀ خود به اندازه گیر چنانکه تو را رساند ، و پشتت سبک ماند و بیش از آنچه توان داری برشت خود منه !

و اگر مستمندی یافتی که توشه ات را تا به قیامت برد و فردا که بدان نیازمندی تورا به کمال پس دهد او را غنیمت شمار و بار خود را بر پشت او گذار !

مبادا فریفتۀ دنیا شوی که بینی دنیاداران به دنیا دل می نهند وبر سر دنیا بر یکدیگر می جهند ، همانا دنیا پرستان سگانند عوعو کنان و درندگانند در پی صید دوان ، نیرومندش ناتوان را طعمۀ خویش نماید و بزرگشان بر خرد دست چیرگی گشاید . دنیا را پروردگار خویش گرفته اند و دنیا با آنان به بازی پرداخته و آنان سرگرم بازی دنیا و آنچه را پسِ آن فراموش ساخته اند..

خشم خود را اندک اندک  بیاشام که من جرعه ای شیرین تر از آن ننوشیدم و پایانی گواراتر از آن ندیدم ، نرمی کن بدان که با تو درشتی کند ، باشد که به زودی نرم گردد ! 

بندۀ دیگری مباش ، حالی که خدایت آزاد آفرید..

تاریخچه مختصری از نیروی هوایی

سابقۀ این نیرو به سال 1301 برمی گردد که همزمان با سازماندهی ارتش و نیروی زمینی  نوین ،دفتری به نام دفتر هواپیمایی کل قشون تشکیل گردید...

در اواخر خرداد ماه 1302 اولین افسر ایرانی بنام سرهنگ احمد خان نخجوان برای تحصیل در رشتۀ خلبانی به کشور فرانسه اعزام و یکسال بعد ده نفر دیگر برای آموزش پرواز به کشور روسیه فرستاده شدند و سال 1304 مراجعت نموده و در سازمان هواپیمایی قشون ایران مشغول خدمت شدند...

اولین هواپیماهای نظامی در ایران در سال 1302 توسط تیپ های مازندران و گیلان با وجوهی که توسط  اهالی این دو استان جمع آوری شده بود ، خرید دو فروند هواپیمای(( یونکرس )) بود که به ((مازندران)) و(( گیلان)) نامگذاری شدند و به عنوان هدیه به تهران فرستاده شدند...

در سال 1309 اولین خلبانی که در ایران آموزش دیده بود ( نایب سوم علی اصغرملک ) نشان هوانوردی خود را دریافت کرد...

در اواخر 1308 دفتر هواپیمایی قشون ایرانی بنام اداره هواپیمایی کل قشون ایزان تغییر نام وسازمان یافت و در آذر ماه 1310 لباس کارکنان هوایی ارتش ایران و علائم نظامی آنها تعیین شد...

اولین مدرسهً تعمیرات در سال 1310در فرودگاه قلعه مرغی راه اندازی شد و بالاخره اولین مدرسۀ خلبانی در سال 1311 تاسیس و در سال 1313 ، 14 نفر از دانشجویان آن فارغ التحصیل شدند...

در سال 1311 اداره هواپیمایی کل قشون ایران به قوای هوایی تغییر نام یافت و سازمان آن شامل یک ستاد و دو فوج هوایی نمره یکم و نمره پنجم ( معادل تیپ ) و  بالاخره قسمت های فنی و کارخانجات هواپیماسازی بود...

در خرداد 1313 فرماندهی قوای هوایی ایران به نیروی هوایی تغییر نام یافت و سازمان آن درسال 1315 شامل یک ستاد و سه هنگ هوایی ( هنگ یکم مرکز ، هنگ سوم اهواز ، هنگ چهارم مشهد ) وپارک مرکزی شامل کارخانجات هواپیماسازی (کارخانجات  شهباز)  و آموزشگاهاش فنی و خلبانی بود...

در آذر ماه 1338 اولین گروه پروازی جت در فرودگاه دزفول شروع به کار کرد ، سپس پایگاه سوم شکاری در همدان ، پایگاه چهارم در تبریز ، پایگاه پنجم در امیدیه ، پایگاه هفتم در شیراز ، پایگاه هشتم در اصفهان و پایگاه نهم در بندرعباس احداث و عملیاتی شدند که بعد ها پایگاه تبریزبه نام پایگاه دوم و پایگاه دزفول به نام پایگاه چهارم شکاری  شماره گذاری شدند ....

در سال 1347 ایستگاههای رادار و سلاح های  دفاع هوایی در سازمانی بنام فرماندهی پدافند هوایی در نیروی هوایی تشکیل شد که هر روز توسعۀ بیشتری یافت...

 موشکی برای تمام فصول  MAVRICK(AGM-65) 

موشک ماوریک, یکی از پر کاربردترین موشک های هوا به سطح است که استفاده از آن درنیروی هوایی بیش تر کشورهای جهان و تقریبأ در تمامی جنگنده های غربی به چشم می خورد . اکنون این موشک با گذشت بیش از 32 سال از به کار گیری نخستین نمونه آن , هم چنان در حال سپری کردن مراحل ارتقاء و بهینه سازی می باشد تا در قرن جدید بتواند همچون گذشته نقش مهمی در نبردهای هوایی ایفا کند .

AGM-65 یک موشک هدایت شونده ی هوا به زمین از طریق جستجوگر مادون قرمز یا الکترواپتیکی است , که برای ماموریت های پشتیبانی نزدیک , حمله در عمق خاک دشمن , بازدارندگی دفاعی و ضد زره از آن استفاده می شود .

این موشک دارای بال مثلثی شکل با وتر بلند می باشد , سامانه ی پیشرانش این موشک از نوع سوخت جامد است که در قسمت عقبی سر جنگی قرار دارد .

هر هواپیما می تواند 6 موشک را حمل کند  و معمولأ موشک ها به صورت خوشه های سه تایی زیر بال هواپیما نصب می گردند .

موشک ماوریک دارای نسخه های مختلفی است که ار نسخه ((A)) تا (( K )) را شامل می شود. در سال 1990 قیمت هر عدداز این موشک ها برای گونه ی (( A )) آن 50 هزار دلار و برای گونه ی (( G ))  270 هزار دلار گزارش شده است .

نیروی هوایی ایالت متحده آمریکا , موشک ماوریک نوع (( A )) , (( B )) را به خدمت گرفته و تکمیل نموده است و نیروی دریایی این کشور نمونه های (( F )) , ((G)) و (( D )) را تکمیل نوده و به خدمت گرفته است .

سابقه ی ساخت ماوریک

برنامه ی ساخت موشک ماوریک از سال 1965 و پس از آن که در جنگ ویتنام ثابت شد , کارایی موشک Bullpup بسار پایین است , تصویب گردید .

شلیک های غیر هدایت شونده ی این موشک در سپتامبر 1969 انجام شد و موشک ماوریک در ارتفاع های پایین به درستی به هدف اصابت کرد . در طی 1221 شلیک اولیه ی موشک ؛ 86 درصد آن ها به هدف اصابت کرد ؛ که میزان خطای آن به طور میانگین 3 فوت می باشد .

در مجموع می توان گفت ؛ شاخص های کلیدی ساخت این موشک عبارتند از , طراحی آسان و هزینه کم برای تیراژ بالا , هدایت خودکار موشک , قابلیت اطمینان بالا

   منبع : Aerospace  industries  journal    -    no.22 , may 2007

هیچ تاریخ هوانوردی کامل نیست اگر نامی از اف-4 ( فانتوم ) برده نشود .

سرمنشأ طراحی فانتوم به دهه 50 برمی گردد هنگامی که نیروی دریایی آمریکا خواستار شکاری رهگیر فرا صوت ناونشینی شد که بتواند بمب افکن های جدید روسی را رهگیری کند .

اولین پرواز فانتوم در 27 مه 1958 انجام شد و دو سال بعد وارد خدمت نیروی دریایی شد .

در مجموع تا سال 1979 بیش از 5000 فروند فانتوم در چند مدل ساخته شد که Aمدل مشهورترین آنها بود

هنگامی که در سال 1960 نیروی دریایی اولین اسکادران اف-4 را تحویل گرفت از آنها به عنوان مراقبان ناوهای جنگی اش استفاده کرد .

با شروع جنگ ویتنام , نیروی هوایی که دارای شکاری رهگیرهای اف-106 بود متوجه شد که هیچ شکاری رهگیری ندارد که بتواند از آن برای اسکورت اف-105 خود که مانور پذیری زیادی ندارد, استفاده کند .

اف-106 که در مقیاس بسیار کمی تولید شده بود وظیفه کشف بمب افکن های روسی را داشت و باید در خاک آمریکا باقی می ماندند .

بر این منوال شد که در سال 1964 نیروی هوایی خواهان دریافت مدل زمینی پایه فانتوم از کمپانی داگلاس شد .

کمپانی داگلاس هم در جواب به این خواسته اف-4 مدلCرا تحویل نیروی هوایی داد

اف-4 مدل A با اف-4 مدل B نیروی دریایی هیچ تفاوتی در رادار نداشت ولی در سال بعد اف-4 مدل D تحویل نیروی هوایی شد که تا آن زمان با تمامی مدل های ساخته شده اف-4 فرق داشت .

در دهه های 60 و 70 تقریبا تمامی نقش های مهم نیروی هوایی آمریکا را فانتوم پذیرفت .

فرق اساسی فانتوم های نیروی هوایی و دریایی در این بود که فانتوم های تحویلی به نیروی دریایی مانند اف-4 مدل های : B , G , S , N تمامی شکاری رهگیر بوده و تنها توانایی حمل بمب های سقوط آزاد را نداشتند ( نه بمب یا موشک های هدایت شونده ) .

فانتوم دارای رادار دور برد ( که شاید به خاطر این رادار در آن زمان لقب شبح را گرفت ) و موشک های میان برد اسپارو بود و جنگنده های دشمن را در یک درگیری فامد سرنگون میکرد نه در یک درگیری پیچ در پیچ .

هنگامی که نیروی دریایی اف-14 تام کت ( TOMCAT ) را دریافت کرد تمامی نقش های برتری هوایی و مراقبت از ناو و اسکورت دسته های ضربتی را که تا آن زمان در دست فانتوم بود به تام کت داده شد و فانتوم به سرعت در اوایل دهه 80 آشیانه نشین شد و سرانجام بازنشسته شد .

نیروی هوایی نیز مجبور به وارد کردن اف-15 و اف-16 به خدمت شد تا بتواند تمامی نقش هایی که فانتوم بر عهده داشت را به جنگنده های مدرن تری بدهند . حتی تا چند سال پیش هم , قبل از ورود اف-16 CG همچنان اصلی ترین هواپیمای ضد رادار نیروی هوایی آمریکا اف-4 مدل G بود .

گرچه امروز فانتوم در نقش یک جنگنده از خدمت سپاه تفنگداران دریایی خارج شده ولی این بار در نقش هدف پرنده دوباره به عرصه نبرد برگشته است .

و اینگونه است که نام اف-4 با تاریخ هوانوردی گره خورده است.