Και ξέρετε ποιο είναι το πιο λυπηρό; Τηλεφωνούν στις ενορίες και στα μοναστήρια και μας ρωτούν: «Τι ώρα βγαίνει η Θεία Κοινωνία;» Τι ερώτηση είναι αυτή, παιδί μου; Ποιος άνθρωπος που αγαπά πραγματικά τον Χριστό μπορεί να κάνει αυτή την ερώτηση; Είναι σαν να λέει: «Πείτε μου πότε να έρθω, για να χάσω όσο το δυνατόν περισσότερη Θεία Λειτουργία και να κρατήσω μόνο αυτό που με εξυπηρετεί». Αν κάποιος αγαπά έναν άνθρωπο, δεν ρωτά πότε θα τελειώσει η συνάντηση, ρωτά πότε αρχίζει, για να μην χάσει ούτε ένα λεπτό. Όταν όμως η καρδιά ψυχρανθεί, τότε αναζητά πάντοτε το ελάχιστο. Πόσο πρέπει να μείνω; Πότε θα τελειώσει; Πόσο διαρκεί; Αυτές δεν είναι ερωτήσεις αγάπης. Είναι ερωτήσεις μιας καρδιάς που ακόμη δεν γεύθηκε τη γλυκύτητα της παρουσίας του Θεού.
ΠΑΤΗΣΤΕ ΣΤΙΣ ΕΙΚΟΝΕΣ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΔΕΞΙΑ ΓΙΑ ΝΑ ΔΕΙΤΕ ΤΑ ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ ΜΑΣ!
Τετάρτη 23 Σεπτεμβρίου 2026
Η μεγαλύτερη ζημιά της εποχής μας δεν είναι ότι οι άνθρωποι δεν πηγαίνουν στην εκκλησία. Είναι ότι θέλουν να πηγαίνουν με τους δικούς τους όρους.
Ὁ τακτικός ἐπισκέπτης τοῦ παπα-Τύχωνα ἦταν μια γλυκιά καὶ χαριτωμένη… άλεπουδίτσα.
Τὸ ἐλάχιστο φαγητό του το μοιραζόταν πάντα μὲ τὶς μυγούλες ποὺ ἦταν μόνιμοι κάτοικοι τοῦ κελλιοῦ του μαζὶ μὲ ἕνα σωρό ἄλλα ζουζούνια, κουνούπια, ψύλλους καὶ ποντίκια. Μὲ τοὺς ψύλλους μοιραζόταν τό… λιγοστὸ αἷμα του, χωρίς νὰ ἐνοχλεῖται ἢ νὰ διαμαρτύρεται. Ὅσο γιὰ τὰ ποντίκια, εἶχαν ἀπὸ κοινοῦ μὲ τὸν Ἅγιο ἕνα παλιό πάπλωμα ποὺ ἦταν ἁπλωμένο πάνω στὰ σανίδια, τὰ ὁποῖα χρησίμευαν γιὰ κρεβάτι. Γιὰ τὴν ἀκρίβεια, μοιραζόταν τὸ βαμβάκι μὲ τὸ ὁποῖο ἦταν γεμισμένο τὸ πάπλωμα. Κάθε φορά ποὺ μιὰ ποντικίνα ἑτοιμαζόταν νὰ γεννήσει, ἐρχόταν ὁ «πάτερ φαμίλιας» τῆς ποντικοοικογένειας κι ἔπαιρνε λίγο βαμβάκι ἀπὸ τὸ πάπλωμα τοῦ παπα-Τύχωνα προκειμένου νὰ φτιάξει ζεστή φωλίτσα γιὰ τὰ μικρά του.
Χαιρόταν πολὺ ὁ ἅγιος ἄνθρωπος σὰν ἔβλεπε τοὺς ποντικούς νὰ πηγαινοέρχονται χαρούμενοι πάνω στὸ πάπλωμα.
"Εγώ ο ελάχιστος, ουδέποτε σκέφθηκα πως θα αξιωθώ του βαθμού της αρχιεροσύνης...".
Σε ένα από τα δωμάτια βρήκαν πάνω από δέκα αρχιερατικές στολές, μίτρες και ράβδους. Ελέγχοντας το γραφείο του, έσπασαν ένα συρτάρι που ήταν κλειδωμένο και βρήκαν ακόμα και ενθρονιστήριο λόγο. Ξεκινούσε κάπως έτσι: "Εγώ ο ελάχιστος, ουδέποτε σκέφθηκα πως θα αξιωθώ του βαθμού της αρχιεροσύνης...". "Βλέπεις;", μου είπε ο αρχιμανδρίτης που είχε οριστεί ως παρατηρητής στη καταγραφή, "γινόμαστε ρεζίλι μόνοι μας".
Αν ακούτε κάποιον στην Εκκλησία να σας λέει ότι δεν ήξερε ή δεν περίμενε το Α ή το Β αξίωμα είναι πολύ πιθανό ότι όχι μόνο το ήθελε αλλά και ότι κίνησε τον ουρανό και τη γη για να το πετύχει! Και αυτό δεν θα ήταν τόσο κακό από μόνο του.
Αλλά αυτή η νοοτροπία, γεννά συμπεριφορές προβληματικές όπου όλα γίνονται για την ανάδειξη του "ελάχιστου και ταπεινού" που δεν ήθελε τα αξιώματα και που δεν τα περίμενε. Αυτό είναι ένα μόνο επεισόδιο από το θέατρο του παραλόγου που ζούμε "εντός των τειχών" της εκκλησιαστικής πραγματικότητας...
Άγνωστα γεγονότα από την παρουσία Στεργιάδη στη Σμύρνη
Απεχθανόταν τις φωτογραφίες και τα πορτρέτα.
Κάποτε μάλιστα, έδιωξε… κλοτσηδόν από το γραφείο του τον ζωγράφο Ρωνά που τόλμησε να του ζητήσει να ποζάρει.
Στη Σμύρνη ο Στεργιάδης, έφερε μαζί του από την Ήπειρο και ένα μαστίγιο, βούνευρο το έλεγε ο ίδιος όχι ως ενθύμιο ή διακοσμητικό. Το χρησιμοποίησε πολλές φορές επί δικαίων και αδίκων. Όταν αργότερα συνερχόταν, αναγνώριζε το λάθος που είχε κάνει και ζητούσε συγγνώμη.
Έκδηλη ήταν η αντιπάθειά του προς τον Κλήρο. Όπως έλεγε ο ίδιος, όταν ήταν διοικητής στην Ήπειρο, οι ηγούμενοι μονών και οι κληρικοί που πήγαιναν να τον επισκεφθούν στο γραφείο του, τύλιγαν κάτω από τα ράσα τους διπλές και τρίδιπλες προβιές, γιατί φοβούνταν ότι δεν θα φύγουν χωρίς να τους… μαστιγώσει ο Στεργιάδης.
«Χειρότερη εκλογή δεν μπορούσε να κάνει. Κανείς Μικρασιάτης ούτε τον συγχώρεσε ούτε και θα τον συγχωρήσει ποτέ. Σατράπης, πράκτορας των Άγγλων (ενν. ο Στεργιάδης), θρασύδειλος κι ακαταλόγιστος».
Ο Ηλίας Βενέζης γράφει ότι: «όπως προκύπτει από τις πράξεις του, απ’ τις αφηγήσεις όσων τον γνώρισαν και τον υποστήκανε, απ’ τη μελέτη των αντιδράσεών του ήταν μια προσωπικότητα ανώμαλη. Μοναχικός, άφιλος, στεγνός, χωρίς καρδιά, γεμάτος εγωισμό και αυταρχικότητα, χωρίς τη ζεστασιά μιας γυναίκας, ενός παιδιού, περιχαρακωμένος σ’ ένα μόνο πάθος: να μη ξεφύγει ποτέ από τις εντολές που είχε να εκτελέσει, να κάνει τυφλά αυτό που του είπαν…».
Ο Βρετανός ιστορικός Άρνολντ Τόινμπι, γράφει ότι «οι ικανότητες του Στεργιάδη ήταν πολύτιμες για έναν δικτάτορα, ιδιαίτερα όταν οι συνθήκες του επιβάλλουν να αναλαμβάνει, περιοδικά, τον ρόλο του ληστή ο ίδιος».
Έντονη ήταν η απέχθειά του προς τον Μητροπολίτη Σμύρνης Χρυσόστομο.
Τρίτη 22 Σεπτεμβρίου 2026
Κοιμήθηκε ο πατήρ Χρήστος Παππάς από το Αλύκο, ο πρώτος ιερέας που χειροτόνησε ο Αρχιεπίσκοπος Αναστάσιος,
Κοιμήθηκε ο παπα-Χρήστος από το Αλύκο Βορείου Ηπείρου
-Ο πατήρ Χρήστος Παππάς από το Αλύκο, ο πρώτος ιερέας που χειροτόνησε ο Αρχιεπίσκοπος Αναστάσιος, «έφυγε» στα 88 του
- «Λίθον, ὃν ἀπεδοκίμασαν οἱ οἰκοδομοῦντες, οὗτος ἐγενήθη εἰς κεφαλήν γωνίας» / Ψαλμ. 117 (118:22)
«Έφυγε» σήμερα τα ξημερώματα στα Γιάννενα, στο Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο, όπου νοσηλευόταν. Την εκδημία του την ανακοίνωσε ο γιος του, ο Λεωνίδας, με μια ανάρτηση.
Η εξόδιος ακολουθία θα γίνει αύριο Τετάρτη 23 Σεπτεμβρίου 2026, στις 11:00 τοπική ώρα, στον Ιερό Ναό Αγίων Τεσσαράκοντα Αλύκου. Εκεί γεννήθηκε το 1938 και εκεί επέστρεψε, όπως επιστρέφουν όλοι όσοι δεν φεύγουν ποτέ στ' αλήθεια.
Το επώνυμο το κουβαλούσε από πρόγονο ιερέα, αρκετές γενιές πίσω. Ο πρόγονος χάθηκε, το όνομα έμεινε, και περίμενε. Χρειάστηκαν κάμποσες γενιές για να ξαναγεμίσει με περιεχόμενο, και το γέμισε αυτός, στα πενήντα τρία του.
Το Αλύκο είναι ένα από τα εβδομήντα περίπου ελληνικά χωριά της περιοχής Αγίων Σαράντα και Δελβίνου. Ανήκει στον Βούρκο, και ο Βούρκος ήταν από τις περιοχές που το καθεστώς Χότζα καταδέχτηκε να χαρακτηρίσει μειονοτικές. Αυτό σήμαινε κάποια υποτυπώδη δικαιώματα. Στο δημοτικό, για παράδειγμα, τα μαθήματα γίνονταν στη μητρική γλώσσα, την ελληνική. Ο ίδιος το διατύπωσε στεγνά όταν τον ρώτησαν πώς ήταν εκείνα τα χρόνια: «η Αλβανία ήταν μια απέραντη φυλακή για όλους, αλλά για εμάς τους Έλληνες οι δυσκολίες ήταν διπλές».
Τελείωσε το επτατάξιο και ήθελε να συνεχίσει για να προσφέρει, βάζοντας κάποιο «λιθαράκι» κι αυτός στον τόπο του. Για το γυμνάσιο χρειαζόσουν πιστοποιητικό φρονημάτων, και τέτοιο στην οικογένειά του δεν επρόκειτο να δώσουν ποτέ. Το 1958 βρήκε τη μοναδική χαραμάδα. Πήγε στον διπλανό νομό, στο Αργυρόκαστρο, για να κρύψει, όπως το έλεγε, τα ίχνη των «κακών φρονημάτων», και επειδή εκεί λειτουργούσε το μόνο γυμνάσιο όπου η διδασκαλία γινόταν στα ελληνικά. Η περίφημη Παιδαγωγική Σχολή Αργυροκάστρου, που έβγαζε τους δασκάλους για τα χωριά της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας.
Τελείωσε και τη σχολή. Πήρε το χαρτί. Και μετά τίποτα.
Δεν διόριζαν δάσκαλο έναν «θιγμένο», έλεγε, χρησιμοποιώντας τη λέξη που είχε φτιάξει το καθεστώς Χότζα για όσους θεωρούσε «εχθρούς». Άλλωστε δουλειά δεν διάλεγες. Θα πήγαινες εκεί που έλεγε το κόμμα. Το κόμμα τον έστειλε εργάτη στη δημόσια υπηρεσία διάνοιξης και συντήρησης δρόμων.
Έμεινε εκεί τριάντα χρόνια. Ως το 1991.
-Ο πατήρ Χρήστος Παππάς από το Αλύκο, ο πρώτος ιερέας που χειροτόνησε ο Αρχιεπίσκοπος Αναστάσιος, «έφυγε» στα 88 του
- «Λίθον, ὃν ἀπεδοκίμασαν οἱ οἰκοδομοῦντες, οὗτος ἐγενήθη εἰς κεφαλήν γωνίας» / Ψαλμ. 117 (118:22)
«Έφυγε» σήμερα τα ξημερώματα στα Γιάννενα, στο Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο, όπου νοσηλευόταν. Την εκδημία του την ανακοίνωσε ο γιος του, ο Λεωνίδας, με μια ανάρτηση.
Η εξόδιος ακολουθία θα γίνει αύριο Τετάρτη 23 Σεπτεμβρίου 2026, στις 11:00 τοπική ώρα, στον Ιερό Ναό Αγίων Τεσσαράκοντα Αλύκου. Εκεί γεννήθηκε το 1938 και εκεί επέστρεψε, όπως επιστρέφουν όλοι όσοι δεν φεύγουν ποτέ στ' αλήθεια.Το επώνυμο το κουβαλούσε από πρόγονο ιερέα, αρκετές γενιές πίσω. Ο πρόγονος χάθηκε, το όνομα έμεινε, και περίμενε. Χρειάστηκαν κάμποσες γενιές για να ξαναγεμίσει με περιεχόμενο, και το γέμισε αυτός, στα πενήντα τρία του.
Το Αλύκο είναι ένα από τα εβδομήντα περίπου ελληνικά χωριά της περιοχής Αγίων Σαράντα και Δελβίνου. Ανήκει στον Βούρκο, και ο Βούρκος ήταν από τις περιοχές που το καθεστώς Χότζα καταδέχτηκε να χαρακτηρίσει μειονοτικές. Αυτό σήμαινε κάποια υποτυπώδη δικαιώματα. Στο δημοτικό, για παράδειγμα, τα μαθήματα γίνονταν στη μητρική γλώσσα, την ελληνική. Ο ίδιος το διατύπωσε στεγνά όταν τον ρώτησαν πώς ήταν εκείνα τα χρόνια: «η Αλβανία ήταν μια απέραντη φυλακή για όλους, αλλά για εμάς τους Έλληνες οι δυσκολίες ήταν διπλές».
Το 1940 οι δικοί του υποδέχθηκαν τον ελληνικό στρατό ως ελευθερωτή. Ο πατέρας του και τα αδέλφια του κατατάχθηκαν εθελοντές. Ο ίδιος ήταν τότε δύο χρονών. Δεν πρόλαβε να καταλάβει, πρόλαβε όμως να πληρώσει. Όταν έφυγε ο ελληνικός στρατός και ήρθε ο κομμουνισμός, η οικογένεια μπήκε στον κατάλογο των «ανεπιθύμητων». Εθνικόφρονες, δηλαδή εχθροί του λαού.
Τελείωσε το επτατάξιο και ήθελε να συνεχίσει για να προσφέρει, βάζοντας κάποιο «λιθαράκι» κι αυτός στον τόπο του. Για το γυμνάσιο χρειαζόσουν πιστοποιητικό φρονημάτων, και τέτοιο στην οικογένειά του δεν επρόκειτο να δώσουν ποτέ. Το 1958 βρήκε τη μοναδική χαραμάδα. Πήγε στον διπλανό νομό, στο Αργυρόκαστρο, για να κρύψει, όπως το έλεγε, τα ίχνη των «κακών φρονημάτων», και επειδή εκεί λειτουργούσε το μόνο γυμνάσιο όπου η διδασκαλία γινόταν στα ελληνικά. Η περίφημη Παιδαγωγική Σχολή Αργυροκάστρου, που έβγαζε τους δασκάλους για τα χωριά της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας.
Τελείωσε και τη σχολή. Πήρε το χαρτί. Και μετά τίποτα.
Δεν διόριζαν δάσκαλο έναν «θιγμένο», έλεγε, χρησιμοποιώντας τη λέξη που είχε φτιάξει το καθεστώς Χότζα για όσους θεωρούσε «εχθρούς». Άλλωστε δουλειά δεν διάλεγες. Θα πήγαινες εκεί που έλεγε το κόμμα. Το κόμμα τον έστειλε εργάτη στη δημόσια υπηρεσία διάνοιξης και συντήρησης δρόμων.
Έμεινε εκεί τριάντα χρόνια. Ως το 1991.
H αληθινή πίστη αποδεικνύεται όταν εναποθέτουμε την ελπίδα μας στον Θεό
Η σύγχυση και η απόγνωση, ωστόσο, προέρχονται από τον εχθρό και καταστρέφουν την πίστη. Διότι η πίστη δεν εκδηλώνεται απλώς με την ορθοστασία κατά την προσευχή ή τη συμμετοχή στη λατρεία της Εκκλησίας· η αληθινή πίστη αποδεικνύεται όταν εναποθέτουμε την ελπίδα μας στον Θεό και δεχόμαστε από Εκείνον οτιδήποτε κρίνει Εκείνος σκόπιμο να μας στείλει στην πορεία της ζωής μας.
Τα δικά μας κριτήρια για το καλό και την ευτυχία δεν συμπίπτουν πάντα με το θέλημα του Θεού για εμάς· γι’ αυτό, προσεύχεστε και ευχαριστείτε τον Θεό για όλα, βαδίζοντας στη ζωή προς την Επαγγελμένη Γη χωρίς φόβο.
Αρχιμανδρίτης Ιωάννης (Κρεστιανκίν)
Ο Παύλος Μελάς μαζί με τα τέσσερα αδέλφια του κατά την επιστράτευση του 1897.
Όρθιοι: Βασίλειος και Κωνσταντίνος, καθιστοί: Παύλος, Λέων και Γεώργιος.
Η ΑΛΛΗ ΟΨΗ ΤΗΣ «ΠΡΟΟΔΟΥ»
Τις τελευταίες ημέρες διαβάζω συνεχώς πηχιαίους τίτλους για την λίαν προσφάτως μακαρίτισσα Μαργαρίτα Παπανδρέου «πρωτοπόρος», «φεμινίστρια», «αγωνίστρια για τα δικαιώματα των γυναικών», «η γυναίκα που άλλαξε τη ζωή των Ελληνίδων».
Αναπόφευκτα και όντας φύσιν αντιδραστικός δεν μπορώ να μην σκεφτώ πόσο διαφορετική μπορεί να είναι η ίδια ιστορία, όταν την κοιτάξεις από την άλλη πλευρά.Ναι προφανώς αγωνίστηκε για αλλαγές στην ελληνική κοινωνία. Για την κατάργηση της προίκας, τον πολιτικό γάμο, το συναινετικό διαζύγιο, την αλλαγή της θέσης της γυναίκας και, κυρίως, για τη νομιμοποίηση των αμβλώσεων.Όμως εδώ ακριβώς βρίσκεται για μένα το μεγάλο ερώτημα..
Είναι κάθε ρήξη με την παράδοση πρόοδος;
Για την ελληνορθόδοξη παράδοση η οικογένεια δεν είναι απλώς μια κοινωνική σύμβαση. Είναι θεσμός. Η μητρότητα δεν είναι εμπόδιο από το οποίο πρέπει να «απελευθερωθεί» η γυναίκα. Ειδικότερα το παιδί, ακόμη κι όταν βρίσκεται μέσα στη μήτρα της μητέρας του, δεν είναι απλώς μια βιολογική δυνατότητα που αποκτά αξία όταν κάποιος αποφασίσει να τη διατηρήσει αλλά ζωή εξ άκρας συλλήψεως όπως λέει και ο Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός.
Εδώ συγκρούονται δύο ολόκληρες αντιλήψεις για τον άνθρωπο.
Η μία ή εγωιστική λέει, «Το σώμα μου, η επιλογή μου».Η άλλη η ορθόδοξη λέει «Η ζωή είναι δώρο και ευθύνη».
Η μία ή εγωιστική λέει, «Το σώμα μου, η επιλογή μου».Η άλλη η ορθόδοξη λέει «Η ζωή είναι δώρο και ευθύνη».
Δευτέρα 21 Σεπτεμβρίου 2026
Μοναξιά αἰσθάνεται ὁ ἄνθρωπος πού δέν ἔχει ἀγάπη.
– Ἄαα, παιδάκι μου, δὲν ξέρω νὰ σοῦ μιλήσω γιὰ τὴ μοναξιά, δὲν ἔχουμε ἐδῶ μοναξιά. Ἂν θέλεις, νὰ σοῦ μιλήσω γιὰ τὴν πολυκοσμία... Ἅμα ἀγαπάει ἡ ψυχή, δὲν νιώθει μοναξιά! Μοναξιὰ αἰσθάνεται ὁ ἄνθρωπος ποὺ δὲν ἔχει ἀγάπη. Τότε μπορεῖ νὰ βρίσκεσαι μέσα σὲ χιλιάδες συνανθρώπους σου καὶ νὰ νιώθεις μόνος. Μὰ «ψυχὴ ἀγαπῶσα μοναξιὰ οὐκ ἔχει».
Καὶ ἐπάνω στὸ βουνό να μένει κάποιος, ἂν ἀγαπᾶ, συμπονᾶ καὶ νοιάζεται τὸν κόσμο, μοναξιὰ δὲν ἔχει. Διότι προσεύχεται γιὰ ὅλο τὸν κόσμο καὶ πονάει γιὰ ὅλο τὸν κόσμο, ὁπότε εἶναι ὅλοι κοντά του.
Από το βιβλίο του π. Διονυσίου Ταμπάκη. ''Στήν άβυσσο με θέα τον παράδεισο''.Εκδόσεις Άθως
Καθένας μας, στο τέλος, παίρνει μαζί του, μόνο αυτά τα δυο… Κακίες και καλοσύνες…
Και τίποτα άλλο δεν θα έχει νόημα άλλο πια…
Κανένας δεν θα θυμάται, αν και πότε είχαμε δίκιο. Κανένας δε θα δίνει σημασία πλέον για την ομορφιά μας. Κανένας δε θα νοιάζεται για το ‘’πόσα είχαμε’’ ή για το ‘’πόσα ξέραμε’’. Κανένας δε θα λογαριάζει πια τη δύναμή μας.
Στο τέλος, μόνο μία κακία θα πάρουμε μαζί μας.
Στο τέλος, μόνο μια καλοσύνη θα πάρουμε μαζί.
Τους ανθρώπους που κάποτε κάπως, βοηθήσαμε. Τον πόνο που παρηγορήσαμε. Τα βλέμματα συμπάθειας που δώσαμε. Τις φορές που ξεσφίξαμε τα χείλη μας και τη γροθιά μας. Την υπομονή που κάναμε με ανθρώπους που μας κούραζαν. Τον χρόνο που δώσαμε σε όλους εκείνους, που χρόνο δεν τους έδινε κανένας. Τα ‘’σ’ αγαπώ’’ και τα ‘’συγγνώμη’’ που ξεστομίσαμε. Τις προσευχές που κάναμε κρυφά για ανθρώπους που ποτέ τους δεν το μάθανε. Τα ‘’δόξα τω Θεώ’’ τα οποία μουρμουρίσαμε στα πιο βαθιά σκοτάδια…
Στο τέλος, μόνο μια καλοσύνη θα πάρουμε μαζί μας.
Καθένας μας, στο τέλος, παίρνει μαζί του, μόνο αυτά τα δυο…
Κακίες και καλοσύνες…Διάλεξε πως θες να ζήσεις.
ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΕΤΑΞΑΣ
~Οφείλω να σας πω κύριε Βουλπιώτη ότι με συγκίνησε η επιστολή σας. Και αν θέλετε κάπως την περίμενα. Πείτε πως είχα ένα προαίσθημα. Το περιεχόμενο της μου τακτοποίησε ορισμένα κενά που υπήρχαν στην όλη υπόθεση. Ομολογώ ότι φάνηκα ίσως σκληρός απέναντί σας και γι' αυτό ζήτησα ετούτη τη συνάντηση ώστε να μην υπάρχει καμμία σκιά διότι πιστεύω ότι το γνωρίζετε πόσο σας εκτιμώ.
-Με συγκινείτε πράγματι, κύριε πρόεδρε...
~Θα σας παρακαλέσω να με αφήσετε να σας μιλήσω διότι δεν έχω πολύ χρόνο στη διάθεσή μου. Υπάρχει μία κινητικότητα στις διεθνείς εξελίξεις και επείγει, μόλις τελειώσουμε, να ενημερωθώ, ώστε να δώσω τις δέουσες κατευθύνσεις στις ελληνικές αρχές εξωτερικού. Λοιπόν έλεγα ότι σας εκτιμώ. Ναι, σας εκτιμώ ιδιαιτέρως από ετών και είμαι ο πρώτος που θα λυπόταν αν τα πράγματα ήταν έτσι όπως φάνηκαν αρχικά. Και επειδή πρέπει να είμαι ειλικρινής όπως είστε και εσείς, θα περικλείσω, ει δυνατον σε μία φράση, την ουσία του προβλήματος: αισθάνομαι προδομένος.
-Μα κύριε πρόεδρε...
~...Συνεχίζω λοιπόν. Εγώ είμαι ρεαλιστής πολιτικός και ο ρόλος μου είναι κάτι παραπάνω από απλός. Πρόκειται για τη σωτηρία της χώρας, χθες από εσωτερικούς κινδύνους, σήμερα από εξωτερικούς. Όταν ανέλαβα την πρωτοβουλία να κηρύξω την δικτατορία, ξεκίνησα με την ιδέα ότι θα είναι ένα βραχυχρόνιο καθεστώς με αποστολή την αποκατάσταση της ομαλότητος. στην πορεία διαπίστωσα ότι δεν έπρεπε να επιτρέψω να επανέλθουμε στην πρότερη κατάσταση διότι οι εθνικοί κίνδυνοι που μας απειλούσαν και εξακολουθούν να μας απειλούν ήταν μεγάλοι. και επειδή προσωπικώς εγώ είχα και τη θλιβερή εμπειρία του Εθνικού διχασμού για τον οποίο έχω κάνει την αυτοκριτική μου θεώρησα ότι το άπαν, είναι να μην επανέλθουμε σε κατάσταση τέτοια που να δώσουμε λαβή για νέο τσαλάκωμα της Εθνικής μας κυριαρχίας.
Εν τάχει λοιπόν σας λέω ότι έπρεπε να ακροβατώ μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων για να μην υποστούμε νέες εθνικές ταπεινώσεις όπως εκείνες που υπέστημεν στα χρόνια 1916 και 1917. Και εφηρμοσα την πλέον ρεαλιστική πολιτική. Δηλαδή φιλικές σχέσεις με την μεγάλη Βρετανία ως αδιαμφισβήτητη θαλασσοκράτειρα, στο άρμα της οποίας όμως δεν μπορούσε να προσδεθεί η Ελλάς χειροπόδαρα. Ούτως ή άλλως αυτή μας αντιμετώπιζε με παράδοξο και στενό τρόπο κυρίως στον οικονομικό τομέα και για να την καθησυχάσω δέχτηκα ήδη από την 5η Αυγούστου του '36 τις οικονομικές απαιτήσεις του ομίλου "Χάμπρο" και των λοιπών για τα παλαιά δάνεια. Με τη Γερμανία ήσαν ευκολότερα τα πράγματα διότι δεν προέβαλε πολιτικά ζητήματα αλλά μόνο οικονομικά τα οποία στηρίζονταν στη βάση της ανταλλαγής προϊόντων. Η Ιταλία δεν είχε οικονομικές απαιτήσεις, αλλά την υπερφίαλη μεσογειακή πολιτική της δεν μπορούσα να την αποδεχτώ αφού προσανατολιστήκαμε αμέσως προς την Αγγλία. Αλλά για να αντιμετωπίσω τη βουλιμία της καθώς και το ενδεχόμενο να υπάρξουν γερμανικά πολιτικά αιτήματα επέλεξα μία άλλη στάση. Ένας συνεργάτης μου την ονόμασε "Κεφαλλονίτικη ευφυΐα" και ίσως έχει δίκιο, αλλά στην πραγματικότητα δεν πρόκειται περί αυτού έτσι απλώς. Δημιούργησα ένα εθνικό ολοκληρωτικό καθεστώς με όλα τα αντίστοιχα εξωτερικά γνωρίσματα και επεζήτησα να γίνει αντιληπτό από όλους ότι το καθεστώς μου είναι φασιστικό ή ναζιστικό. Αυτή είναι η αλήθεια. Ακολουθώντας εξωτερική πολιτική προσαρμοσμένη προς τη θαλασσοκράτειρα, προέβαλα την εσωτερική πολιτική να ομοιάζει με τα φασιστικά καθεστώτα. Βεβαίως, είχα πολλές ενοχλήσεις εκατέρωθεν, αλλά ας μου πει κάποιος ότι οι επιλογές μου δεν είναι επιτυχείς! Ούτε η Ιταλία και η Γερμανία θέλουν να με χάσουν από το γκρουπ των ολοκληρωτικών καθεστώτων της Ευρώπης, ούτε η Αγγλία και η Γαλλία αμφισβητούν τη συνέπεια μου έναντι αυτών.
-Πολύ ευφυές κύριε πρόεδρε...
Κυριακή 20 Σεπτεμβρίου 2026
Η μοναξιά εκείνου που τολμά να ξεχωρίζει
Δεν είναι εύκολο να ξεχωρίζεις από τη μάζα. Έχει κόστος. Είναι η κοινωνική μοναξιά του ανθρώπου που δεν ακολουθεί το ρεύμα· η πολιτική μοναξιά εκείνου που αρνείται να υποταχθεί στη γραμμή της παράταξης· η προσωπική και ψυχική μοναξιά όποιου υπερασπίζεται αυτό που θεωρεί αληθινό, ακόμη και όταν όλοι γύρω του τον αποδοκιμάζουν.
«Μυρίστε τα χέρια μου! Ακόμη ευωδιάζουν μετά το άγγιγμα της κάρας του Γέροντα!»
Ο Άγιος Αμφιλόχιος της Πάτμου κοιμήθηκε στις 16 Απριλίου 1970 σε πλήρη διαύγεια των αισθήσεών του. Το λείψανό του πήρε μορφή ουράνια, όψη χαρούμενη κι ειρηνική, απέραντη γαλήνη βασίλευε στο ασκητικό του πρόσωπο, πράγματι αγιασμένου ανθρώπου έκφραση, που εκοιμήθη εν Κυρίω….
Προΐστατο ο τότε Ηγούμενος και μετέπειτα Επίσκοπος Τράλλεων κ. Ισίδωρος και παρευρίσκονταν συμπροσευχόμενοι ο Αρχιεπίσκοπος Κρήτης κ. Τιμόθεος, ο Μητροπολίτης Ρόδου κ. Σπυρίδων, ο Μητροπολίτης Λέρου Καλύμνου και Αστυπαλαίας Ισίδωρος, πολλοί κληρικοί και λαϊκοί από όλο τον ελλαδικό χώρο.
Όταν ο τάφος του Αγίου ανοίχτηκε, μία λεπτή ευωδία απλώθηκε όχι μόνο στο κοιμητήριο αλλά και σε όλη τη γύρω περιοχή. Δέος και συγκίνηση κατέλαβε τις ψυχές των παρευρισκομένων. Η τερπνή αυτή ευωδία δεν εξαλείφθηκε ούτε ύστερα από την πλύση των σεπτών του λειψάνων. Ο Ηγούμενος που χρειάστηκε να φύγει γρήγορα για κάποια επείγουσα υπόθεση, επιστρέφοντας έπειτα από δύο με τρεις ώρες είπε : «Μυρίστε τα χέρια μου! Ακόμη ευωδιάζουν μετά το άγγιγμα της κάρας του Γέροντα!».
Οι μακαριστοί επίσκοπος Αντώνιος Σιατίστης και π.Εφραίμ της Σκήτης του Αγ.Ανδρέα
Η ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ ΤΗΣ ΕΥΕΞΙΑΣ
Η κουλτούρα της ευεξίας έχει γίνει ένα είδος θρησκείας στους καιρούς μας. Η φροντίδα του σώματός μας, η δίαιτα, η άσκηση, η αισθητική είναι ένας τρόπος ζωής ο οποίος στηρίζεται στο αξίωμα ότι οφείλουμε στον εαυτό μας να τον προστατεύουμε, να τον περιποιούμαστε, να νικούμε τη ραθυμία, την αρνητική εικόνα που εκπέμπουμε απέναντι στους άλλους, ότι θα πρέπει να γίνουμε αποδεκτοί όχι για εκείνους, αλλά για εμάς. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται και η ενασχόληση με τη γιόγκα. Πρέπει να αποβάλουμε από τον εαυτό μας σκέψεις και διαθέσεις, οι οποίες γίνονται βασανιστικές και γι’ αυτό, χωρίς να ασχολούμαστε με τη θρησκευτική διάσταση της γιόγκα, που είναι η ανακάλυψη του ινδουιστικού άτμαν εντός μας, αξιοποιούμε την αθλητική- γυμναστική της πλευρά, για να νιώσουμε καλύτερα.
Αυτή η κουλτούρα της ευεξίας μοιάζει να συνδέεται με τον δικαιωματισμό των καιρών μας. Δεν είναι μόνο ότι έχουμε δικαίωμα να κάνουμε όποια επιλογή κρίνουμε ότι μας εκφράζει, αρκεί να μη βλάπτουμε τους άλλους. Είναι και το ότι δικαιούμαστε, καθώς έχουμε μόνο μία ζωή, να λειτουργούμε με μια αυτοεικόνα, κυρίως σωματική, που να μας κάνει να αισθανόμαστε καλά. Στην πνευματική μας παράδοση η ακηδία είναι αμαρτία, καθώς αποτελεί έκφραση ραθυμίας να βρούμε τον Θεό και να να παλέψουμε εναντίον των παθών μας. Στην κουλτούρα της ευεξίας η ακηδία είναι ένα άλλο είδος αμαρτίας, που στρέφεται εναντίον του εαυτού μας. Είμαστε ράθυμοι να κάνουμε την ύπαρξή μας να είναι η καλύτερη δυνατή. Μόνο που εδώ δεν έχει να κάνει με την ομοίωση του Θεού, την βίωση των δυνατοτήτων του «κατ’ εικόνα» με το οποίο είμαστε εφοδιασμένοι, αλλά με την απώλεια της ευκαιρίας να είμαστε όμορφοι, δυνατοί, καλλιεργημένοι, αξιοπρόσεκτοι, για να είμαστε καλά.
Κάποιοι μπορεί να αναρωτηθούν: μα ο Θεός δεν μας θέλει να προσέχουμε το σώμα μας; Δεν είναι το σώμα μας και αυτό δώρο του Θεού; Προφανώς δεν μπορούμε να δώσουμε αρνητική απάντηση. Ποιο είναι όμως το μέτρο; Το να προσέχουμε το σώμα μας σημαίνει να το φροντίζουμε με μέτρο, χωρίς να το θεοποιούμε. Το να κοιτάμε την υγεία μας είναι σημαντικό, αλλά το να έχουμε την αίσθηση πως θα μείνουμε άτρωτοι και αθάνατοι είναι αυταπάτη. Η σάρκα παρέρχεται. Η ψυχή είναι αθάνατη. Η αλήθεια αυτή είναι αδιάψευστη. Όταν λοιπόν πιστεύουμε ότι η εικόνα μας είναι αυτή που μετρά για να είμαστε καλά, τότε χάνουμε τον πνευματικό μας προσανατολισμό.
Η κουλτούρα της ευεξίας κάνει τον άνθρωπο να λειτουργεί αυτόνομα, να ταυτίζει την ευτυχία, τον σκοπό, το περιεχόμενο της ζωής με το να είναι και να αισθάνεται αυτός καλά. Κάποιοι λένε ότι μόνο έτσι μπορείς να βοηθήσεις τους άλλους, με το να είσαι εσύ καλά, πιστεύοντας στον εαυτό σου.
Πώς όμως μπορείς να προσφέρεις στους άλλους, θυσιάζοντας κάτι από το εγώ σου, όταν η προτεραιότητά σου είναι αυτό κυρίως και, κάποτε, αποκλειστικά;
Πού πάει η αγάπη, όταν δεν αφήνεις χώρο για το «εμείς»;
Λειτουργεί αντίστροφα το ερώτημα: μήπως γίνεσαι καλά, όταν προσφέρεις; Χωρίς να περιφρονείς τον εαυτό σου και το σώμα σου, μήπως τελικά χρειάζεται να βρεις την ψυχή σου και το νόημα της, για να υπάρχει γνήσια ευεξία;
Η σχέση με τον Θεό νοηματοδοτεί την ύπαρξη. Της δίνει τα μέτρα της και τις ισορροπίες που λείπουν. Της αφήνει τελικά χώρο και για τον άλλον, καθώς στο «εμείς» βρίσκεται η ευεξία που διαρκεί. Μόνο που θέλει θυσία και προσφορά και όχι εγωπάθεια. Θέλει Εκκλησία.
π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός
Δημοσιεύθηκε στην «Ορθόδοξη Αλήθεια» στο φύλλο της Τετάρτης 2 Σεπτεμβρίου 2026
Γιατί ο Χριστός είπε στους μαθητάς του ότι πρέπει να είναι το «άλας της γης»;
Πολλές απαντήσεις δόθηκαν στο ερώτημα αυτό.
Είπαν ότι οι Χριστιανοί πρέπει να νοστιμίζουν την ανθρώπινη ζωή.
Είπαν ότι οι Χριστιανοί πρέπει να προφυλάξουν την κοινωνία από την σαπίλα της αμαρτίας...
Σε μια στιγμή όμως, μια μαθήτρια πετάχθηκε και είπε:
— Και κάτι άλλο, κυρία. Το αλάτι προκαλεί την δίψα...
Πράγματι, η ζωή του Χριστιανού πρέπει να είναι τόσο χαρούμενη και ζηλευτή,
που οι άλλοι άνθρωποι να την ποθούν και διψώντας την να έρχονται στο Χριστό.
Κωνσταντίνου Κούρκουλα
Σάββατο 19 Σεπτεμβρίου 2026
Στο μοναστήρι έχουμε μάθει να μη θεωρούμε τίποτε αυτονόητο.
Υπάρχουν πράγματα στο Άγιον Όρος που περνούν από γενιά σε γενιά χωρίς να χρειάζεται κανείς να τα εξηγήσει πολύ. Τα βρίσκεις μπροστά σου όταν έρχεσαι, τα μαθαίνεις ζώντας εδώ και, σιγά σιγά, γίνονται κι αυτά μέρος της καθημερινότητάς σου.
Έτσι και αυτές τις ημέρες, μετά τον τρύγο και το πάτημα των σταφυλιών, τελέστηκε ο αγιασμός του μούστου της νέας χρονιάς.
Η στιγμή αυτή είχε ιδιαίτερη ευλογία. Μπροστά μας βρισκόταν τμήμα του Τιμίου και Ζωοποιού Σταυρού, καθώς και ιερά λείψανα από την τιμία κάρα του Μεγάλου Βασιλείου και από την τιμία κάρα του Τιμίου Προδρόμου.
Μέσα σε αυτή την ατμόσφαιρα ακούστηκε και η ευχή για τον νέο οίνο:
«Κύριε ο Θεός ημών, αγαθέ και φιλάνθρωπε, επίδε εφ’ ημάς και επί τον νέον οίνον τούτον…»
Λόγια απλά, αλλά γεμάτα νόημα.
Στο μοναστήρι έχουμε μάθει να μη θεωρούμε τίποτε αυτονόητο. Το ψωμί, το πρόσφορο, ο καρπός του αμπελιού, ο μούστος που θα γίνει κρασί, όλα περνούν μέσα από την ευχή και την ευλογία της Εκκλησίας.
Μην επικαλείστε τον Άγιο Νεκτάριο για να φιμώσετε τον αδικημένο
Δρ.Σέργιος Ντόριτς (Θεολόγος)
«Να κάνει όπως ο Άγιος Νεκτάριος. Τον έδιωξαν, υπέμεινε, δεν διεκδίκησε το δίκαιό του. Δέχθηκε την απόφαση και δεν ζήτησε αποκατάσταση.»
Μόνο που αυτή η εικόνα του Αγίου Νεκταρίου δεν αντέχει μπροστά στις ίδιες τις επιστολές του.
Ο Άγιος Νεκτάριος δεν είπε ποτέ ότι επειδή τον έδιωξαν, είχαν και δίκιο.Δεν είπε «καλά μου έκαναν».
Δεν εγκατέλειψε την αλήθεια.
Ζήτησε δικαιοσύνη.
Στις 11 Μαρτίου 1895, τέσσερα χρόνια μετά την εκδίωξή του, γράφει στον Πατριάρχη Σωφρόνιο:
«Οποίον εκκλησιαστικόν δικαστήριον με εδίκασε και με κατεδίκασε;»
Και συνεχίζει με λόγια που δεν αφήνουν κανένα περιθώριο παρερμηνείας:«Πού ευρίσκονται τα πρακτικά;
Πού οι κατήγοροί μου;
Πού οι μάρτυρες;
Πού το σώμα του εγκλήματος;»
Αυτός είναι ο Άγιος Νεκτάριος.Δεν εκδικείται, αλλά απολογείται.
Δεν μισεί, αλλά διαμαρτύρεται.
Δεν συκοφαντεί, αλλά ζητά αποδείξεις.
Δεν αρνείται την Εκκλησία, αλλά ζητά δικαιοσύνη από την Εκκλησία.
Και το 1902, προς τον Πατριάρχη Φώτιο, δεν αφήνει καμία αμφιβολία για το αίτημά του:
«παρακαλώ την Θ. Μακαριότητα να μοι αποδώση δικαιοσύνην, αναγνωρίζουσά με Αρχιερέα του εαυτής Πατριαρχικού θρόνου».Δικαιοσύνη ζητά ο Άγιος.
Και αποκατάσταση.
Όχι εκδίκηση.
ΔΕΝ ΠΙΣΤΕΥΩ ΔΙΟΤΙ ΟΙ ΟΙ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΙ ΕΙΝΑΙ ΑΜΑΡΤΩΛΟΙ(Κυριακή μετά την Ύψωση)
«Εἰ δὲ ζητοῦντες δικαιωθῆναι ἐν Χριστῷ εὑρέθημεν καὶ αὐτοὶ ἁμαρτωλοί, ἆρα Χριστὸς ἁμαρτίας διάκονος; Μὴ γένοιτο» (Γαλ. 2,17)Πολλοί άνθρωποι, θέλοντας να δικαιολογήσουν την αδιαφορία τους ή την άρνησή τους απέναντι στην πίστη, επικαλούνται ως επιχείρημα το ότι οι χριστιανοί είμαστε αμαρτωλοί. Δεν τηρούμε τις εντολές του Χριστού και του Ευαγγελίου. Δίνουμε συχνά ένα κάκιστο παράδειγμα στον κόσμο. Επομένως, ισχυρίζονται, γιατί να πιστέψουμε σε μια θρησκεία, οι πιστοί της οποίας δείχνουν ότι δεν τους αλλάζει καθόλου εντός τους, ούτε αυτή η αλλαγή φαίνεται στη συμπεριφορά τους;
«῍Αν ὅμως, ζητώντας νὰ σωθοῦμε ἀπὸ τὸν Χριστό, βρεθήκαμε νὰ εἴμαστε κι ἐμεῖς ἁμαρτωλοὶ ὅπως οἱ ἐθνικοί, σημαίνει τάχα πὼς ὁ Χριστὸς ὁδηγεῖ στὴν ἁμαρτία; ῎Οχι βέβαια!»
Το επιχείρημα έρχεται να συναντήσει την πρώτη Εκκλησία, αυτή της Γαλατίας στην Μικρά Ασία, και το αντιμετωπίζει ο απόστολος Παύλος. Κάνει διάκριση ανάμεσα στον Χριστό και στους ανθρώπους. Αυτός που θέλει να πιστέψει στον Χριστό, δεν μένει στο ανθρώπινο παράδειγμα, το οποίο μπορεί να σκανδαλίζει. Όμως δεν πιστεύουμε σε ανθρώπους, αλλά στον Θεό. Οι άνθρωποι φέρουμε την ευθύνη για όσα πράττουμε. Για το ότι είμαστε ανακόλουθοι έναντι της πίστης μας. Για το ότι δεν προσπαθούμε να αγαπήσουμε τον Χριστό, αλλά βολευόμαστε με την ιδέα ότι είμαστε χριστιανοί, άρα δικαιωμένοι. Δεν φτάνει όμως η ιδιότητα ή η διαβεβαίωση ότι πιστεύουμε, διότι η πίστη είναι σχέση με τον Χριστό και η σχέση έρωτας και ο έρωτας μεταμόρφωση της ζωής μας.
ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΙ ΣΤΑΥΡΟΙ(Κυριακή μετά την Ύψωση).
Όταν ο Χριστός αποκάλυψε στους μαθητές του ότι επρόκειτο «πολλά παθείν από των πρεσβυτέρων και αρχιερέων και γραμματέων» και ότι θα φονευόταν από αυτούς, αλλά και θα ανασταινόταν «τη τρίτη ημέρα», ο Πέτρος αναστατώθηκε πολύ. Πήρε τον Χριστό ιδιαιτέρως και τον παρακινούσε με έντονο ύφος να το αποφύγει αυτό. Ήταν αδιανόητο κατά τη γνώμη του, σκάνδαλο μέγα, να συμβεί κάτι τέτοιο στον Μεσσία.Καθημερινή άρση του σταυρού σημαίνει να ενεργούμε τηρώντας επακριβώς τις θείες εντολές, πράγμα που προϋποθέτει συνεχή συμμόρφωση στο θέλημα του Θεού και σταύρωμα των δικών μας θελημάτων, αλλά και όλων των κακών εσωτερικών μας κινήσεων. Πράγμα πολύ δύσκολο, έως και ακατόρθωτο. Σκεφθήκαμε π. χ. πόσο εύκολα και πόσες φορές γκρινιάζουμε για κάτι; Για σοβαρά, αλλά, το συνηθέστερο, για εντελώς ασήμαντα πράγματα; Πόση ζημιά όμως γίνεται από αυτό μεταξύ μας; Και ιδίως στις ψυχές των παιδιών;
Τότε ο Χριστός είπε, ότι όποιος τον αποτρέπει από τον σταυρικό θάνατο δεν έχει θεϊκό φρόνημα, αλλά σατανικό. Φρονεί αυτά που αρέσουν στους ανθρώπους. Όχι μόνο ο Χριστός θα σήκωνε τον σταυρό του, αλλά και κάθε αληθινός ακόλουθός του θα έπρεπε στο εξής να σηκώνει καθημερινά τον σταυρό του (Κυριακή μετά την Ύψωσιν).
Πρέπει να είμεθα άνθρωποι της χάριτος ώστε, όποιος μας πλησιάζει, να ξεκουράζεται.
Πρέπει να είμεθα άνθρωποι της χάριτος ώστε, όποιος μας πλησιάζει, να ξεκουράζεται.
Όσιος Αμφιλόχιος Μακρής • 19 Σεπτεμβρίου εορτή ανακομιδής Ιερών Λειψάνων
Παρασκευή 18 Σεπτεμβρίου 2026
Ο Θεός ψάχνει έστω ένα καλό στον πιο αμαρτωλό για να τον σώσει, ενώ ο άνθρωπος ψάχνει ένα κακό και στον πιο άγιο άνθρωπο για να τον καταδικάσει
Μπορεί να στάθηκε δίπλα μας χρόνια, να μας βοήθησε, να μας συγχώρεσε, να μας στήριξε στις δύσκολες στιγμές μας· κι αν κάποτε πέσει, αν κάποτε μας απογοητεύσει, αν πει έναν άσχημο λόγο ή πάρει μια λανθασμένη απόφαση, ξαφνικά όλα τα προηγούμενα σβήνουν. «Αυτός είναι». Όχι. Αυτό έκανε. Δεν είναι πάντοτε το ίδιο. Ίσως μία από τις μεγαλύτερες αδικίες που μπορούμε να κάνουμε σε έναν άνθρωπο είναι να πάρουμε τη χειρότερη στιγμή της ζωής του και να την κάνουμε ολόκληρη τη βιογραφία του. Κι όμως, πόσο εύκολα το κάνουμε.
Υπάρχει μια φράση που αποδίδεται στον Άγιο Νικόλαο Βελιμίροβιτς:
«Ο Θεός ψάχνει έστω ένα καλό στον πιο αμαρτωλό για να τον σώσει, ενώ ο άνθρωπος ψάχνει ένα κακό και στον πιο άγιο άνθρωπο για να τον καταδικάσει».
Ανεξάρτητα από την ακριβή διατύπωση της φράσης, η σκέψη της κρύβει μια μεγάλη πνευματική αλήθεια: ο Θεός κοιτάζει τον άνθρωπο αναζητώντας δρόμο σωτηρίας· εμείς πολλές φορές τον κοιτάζουμε αναζητώντας λόγο καταδίκης. Αυτό ακριβώς βλέπουμε ξανά και ξανά στο Ευαγγέλιο.
Οι άνθρωποι βλέπουν τον Ζακχαίο και λένε: «αμαρτωλός». Ο Χριστός βλέπει έναν άνθρωπο που μπορεί ακόμη να αλλάξει.
Βλέπουν τη γυναίκα που συνελήφθη στην αμαρτία της και κρατούν πέτρες. Ο Χριστός δεν ονομάζει το κακό καλό. Δεν της λέει ότι δεν συνέβη τίποτε. Της ανοίγει όμως δρόμο επιστροφής: «πορεύου καί μηκέτι ἁμάρτανε».
Βλέπουν τον Ματθαίο και βλέπουν έναν τελώνη. Ο Χριστός βλέπει έναν Απόστολο. Βλέπουν τον ληστή πάνω στον Σταυρό και βλέπουν έναν εγκληματία που πληρώνει για τη ζωή του. Ο Χριστός ακούει μία μόνο κραυγή μετανοίας και του ανοίγει τον Παράδεισο.
Και όταν ο Πέτρος Τον αρνείται τρεις φορές, ο Χριστός δεν τον φυλακίζει για πάντα μέσα στη νύχτα της άρνησής του. Τον συναντά ξανά στην ακρογιαλιά και τον ρωτά: «ἀγαπᾷς με;»
Αυτός είναι ο Θεός μας. Δεν είναι ένας Θεός που αγνοεί την αμαρτία. Είναι ένας Θεός που αρνείται να πιστέψει ότι η αμαρτία είναι ολόκληρος ο άνθρωπος.
Μεγάλο πράγμα η Σοφία,η Πίστη και η Ελπίδα.Μεγαλύτερο όλων όμως ήταν, είναι και θα είναι, η Αγάπη…
Να ξέρεις πότε να μιλήσεις και πότε να κρατήσεις το στόμα σου κλειστό. Να ξέρεις πως να σταθείς δίπλα στον κάθε άνθρωπο, ανάλογα με το αν χαίρεται ή με το αν πονάει… Να μπορείς να χειρίζεσαι τις καταστάσεις με διάκριση. Να καταφέρνεις να είσαι φάρος για όλους τους γύρω σου ανθρώπους.
Μεγάλο πράγμα η Πίστη…
Να μην ξεπουλάς τον εαυτό σου για πράγματα ευτελή και ψεύτικα. Να μένεις προσηλωμένος στης ζωής σου τον σκοπό, ανεξάρτητα από την κούραση ή τον πόνο. Πιστός σε αξίες, σε πρόσωπα και ιδανικά… Πιστός και στον Θεό τον ίδιο…
Μεγάλο πράγμα η Ελπίδα…
Να πέφτεις αλλά να μην απογοητεύεσαι. Να περπατάς μέσα στη νύχτα αλλά να φαντάζεσαι το φως κάπου εκεί στην άκρη. Μόνος, αν χρειαστεί, κόντρα στα όποια ρεύματα των δαιμονικών τούτων καιρών… Μόνος, αν χρειαστεί, και απέναντι σε όλους και σε όλα…
Μεγάλο πράγμα η Αγάπη…
Ίσως το μεγαλύτερο… Γιατί η Αγάπη όλα τα σκεπάζει. Η Αγάπη όλα τα συντηρεί. Η Αγάπη όλα τα διορθώνει. Η Αγάπη όλα τα φτιάχνει καινούρια απ’ την αρχή. Η Αγάπη όλα τα μαλακώνει. Η Αγάπη σώζει. Η Αγάπη εμπνέει. Η Αγάπη δίνει δύναμη. Η Αγάπη είναι που γεννά στον Άνθρωπο και Σοφία και Πίστη και Ελπίδα…
Μεγάλο πράγμα η Σοφία. Μεγάλο πράγμα η Πίστη. Μεγάλο πράγμα η Ελπίδα.
Μα και απ’ τα τρία αυτά το μεγαλύτερο, ήταν, είναι και θα είναι, η Αγάπη…
Ομιλία περί των ιερών αμφίων
Ομιλία περί των ιερών αμφίων Χριστοδούλου (Παρασκευαΐδη), Αρχιεπισκόπου Αθηνών και Πάσης Ελλάδος (†)
Ὑπάρχουν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἰσχυρίζονται ὅτι τά ἱερά ἄμφια θά πρέπει νά εἶναι ἁπλά, νά εἶναι λιτά, νά μήν ἔχουν καμία σχέση μέ τήν πολυτέλεια. Μάλιστα στό σημεῖο αὐτό ἐπικαλοῦνται καί τόν ΚΖ´ Κανόνα τῆς Πενθέκτης Οἰκουμενικῆς Συνόδου. Θέλω νά κάνω τήν διευκρίνιση παρά τό ὅτι δέν τοποθετοῦμαι ἀπέναντι στό πρόβλημα, ὅτι ὁ ΚΖ´ Ἱερός Κανών δέν ἀναφέρεται στά ἄμφια ἀλλά στήν καθημερινή ἐνδυμασία τοῦ Ἱεροῦ Κλήρου, ἡ ὁποία, ὅπως λέγει ὁ Κανών, δέν πρέπει νά ἔχει τίποτε τό πολυτελές καί ἐξηζητημένο. Δηλαδή τήν ἐποχή ἐκείνη δέν ὑπῆρχαν εἰδικές ἀμφιέσεις γιά τούς κληρικούς. Ὑπῆρχε ἡ καθιερωμένη γιά ὅλο τόν κόσμο καί ἐπειδή φαίνεται ὅτι ὑπῆρχαν περιστατικά κατά τά ὁποῖα ὁρισμένοι κληρικοί μιμοῦνταν τούς κοσμικούς στήν πολυτέλεια εἴτε τῶν ὑφασμάτων εἴτε τῶν χρωμάτων τῆς καθημερινῆς τους ἐνδυμασίας, ὁ Ἱερός Κανών ἔρχε-ται καί ἐπιβάλλει στούς κληρικούς νά εἶναι σεμνοί στήν ἐνδυμασία τους. Ἀλλά, ἐπαναλαμβάνω, στήν καθημερινή τους ἐνδυμασία. Ὁ Κανών ἀναφέρεται στό ράσο καί ὄχι στό ἄμφιο. Τό λέγω, γιατί πολλές φορές χρησιμοποιεῖται ὁ Κανών αὐτός γιά νά πολεμηθεῖ ἡ ἄποψη ὅτι μερικά ἄμφια εἶναι πολυτελῆ καί ἑπομένως ὁ Ἱερός Κανών τά ἀπαγορεύει.
Ὑπάρχουν καί ἄλλοι οἱ ὁποῖοι εἶναι τεταγμένοι ὑπέρ τῶν πολυτελῶν ἀμφίων καί βέβαια καί αὐτοί, ὑποθέτω, ἔχουν τούς λόγους των, διότι πράγματι μέσα στήν λατρεία τῆς Ἐκκλησίας μας προσφέρουμε ὅ,τι ἱερότερο, καλύτερο, ὀμορφότερο καί ἀρτιότερο ὑπάρχει, διότι λατρεύουμε τόν Θεό ἐξ ὅλης τῆς ψυχῆς μας καί ἐξ ὅλης τῆς διανοίας μας. Γι’ αὐτό ἄλλωστε, εἶναι γνωστό ἀπό τήν Παράδοση καί στά περασμένα χρόνια ὅτι οἱ παλαιότεροι πατέρες μας, καί αὐτοί ἀκόμη πού ἀσκήτευαν στό Ἅγιο Ὄρος, εἶχαν παρά ταῦτα τέτοια πολυτελῆ ἄμφια, τά ὁποῖα βλέπουμε νά ὑπάρχουν σήμερα στά μοναστήρια ἤ νά ὑπάρχουν στά μνημεῖα.
Ἡ Ἐκκλησία μέσα ἀπό τίς ἐκκλησιαστικές τέχνες ὁδηγοῦσε στήν προαγωγή τοῦ πολιτισμοῦ μας. Γι’ αὐτό οἱ Ἱεροί Ναοί καί τά ψηφιδωτά, οἱ Ἁγιογραφίες, πού ἐντάσσονται στίς λειτουργικές τέχνες, ἦταν ὅ,τι καλύτερο εἶχε νά ἐπιδείξει ἡ κάθε ἐποχή.
Πρέπει, γιά νά εἶμαι δίκαιος, νά ἐπαναλάβω ὅτι στό σημεῖο αὐτό διχάζονται οἱ ἀπόψεις καί θά σᾶς διαβάσω δύο ἐκ διαμέτρου ἀντίθετες ἀπόψεις πού ἔχουν διατυπωθεῖ ἀπό δύο σημαντικούς Ἱεράρχες. Ὁ ἕνας εἶναι ὁ ἀείμνηστος Χαλκηδόνος Μελίτων, καί ὁ ἄλλος ὁ ἀείμνηστος Κοζάνης Διονύσιος.
Ὑπάρχουν καί ἄλλοι οἱ ὁποῖοι εἶναι τεταγμένοι ὑπέρ τῶν πολυτελῶν ἀμφίων καί βέβαια καί αὐτοί, ὑποθέτω, ἔχουν τούς λόγους των, διότι πράγματι μέσα στήν λατρεία τῆς Ἐκκλησίας μας προσφέρουμε ὅ,τι ἱερότερο, καλύτερο, ὀμορφότερο καί ἀρτιότερο ὑπάρχει, διότι λατρεύουμε τόν Θεό ἐξ ὅλης τῆς ψυχῆς μας καί ἐξ ὅλης τῆς διανοίας μας. Γι’ αὐτό ἄλλωστε, εἶναι γνωστό ἀπό τήν Παράδοση καί στά περασμένα χρόνια ὅτι οἱ παλαιότεροι πατέρες μας, καί αὐτοί ἀκόμη πού ἀσκήτευαν στό Ἅγιο Ὄρος, εἶχαν παρά ταῦτα τέτοια πολυτελῆ ἄμφια, τά ὁποῖα βλέπουμε νά ὑπάρχουν σήμερα στά μοναστήρια ἤ νά ὑπάρχουν στά μνημεῖα.
Ἡ Ἐκκλησία μέσα ἀπό τίς ἐκκλησιαστικές τέχνες ὁδηγοῦσε στήν προαγωγή τοῦ πολιτισμοῦ μας. Γι’ αὐτό οἱ Ἱεροί Ναοί καί τά ψηφιδωτά, οἱ Ἁγιογραφίες, πού ἐντάσσονται στίς λειτουργικές τέχνες, ἦταν ὅ,τι καλύτερο εἶχε νά ἐπιδείξει ἡ κάθε ἐποχή.
Πρέπει, γιά νά εἶμαι δίκαιος, νά ἐπαναλάβω ὅτι στό σημεῖο αὐτό διχάζονται οἱ ἀπόψεις καί θά σᾶς διαβάσω δύο ἐκ διαμέτρου ἀντίθετες ἀπόψεις πού ἔχουν διατυπωθεῖ ἀπό δύο σημαντικούς Ἱεράρχες. Ὁ ἕνας εἶναι ὁ ἀείμνηστος Χαλκηδόνος Μελίτων, καί ὁ ἄλλος ὁ ἀείμνηστος Κοζάνης Διονύσιος.
Η αληθινή προσευχή αρχίζει να σε πονάει λίγο
Η προσευχή δεν είναι μια συναλλαγή με την οποία πείθουμε τον Θεό να τακτοποιήσει τη ζωή μας, ενώ εμείς παραμένουμε αμετάβλητοι. Η αληθινή προσευχή αρχίζει να σε πονάει λίγο, επειδή αποκαλύπτει τον δικό σου ρόλο στα πράγματα. Σου λέει: συγχώρεσε, σταμάτα να κρίνεις, διόρθωσε το λάθος, άφησε την υπερηφάνεια, ζήτα συγχώρεση.
Δεν λέω ότι πρέπει να γίνουμε αψεγάδιαστοι από τη μια μέρα στην άλλη. Αλλά πρέπει τουλάχιστον να υπάρχει αγώνας. Αν έπεσες δέκα φορές σήμερα, σήκω έντεκα. Ο Θεός δεν ζητά πνευματικές θεατρικότητες· ζητά μια ειλικρινή καρδιά.
Μερικές φορές, η πιο αληθινή προσευχή δεν είναι "Κύριε, άλλαξε τους άλλους", αλλά μάλλον: "Κύριε, ξεκίνα από εμένα. Δείξε μου τι πρέπει να διώξω από την ψυχή μου και δώσε μου τη δύναμη να σταματήσω να δραπετεύω από την αλήθεια".»
π. Ποιμήν Vlad
Πέμπτη 17 Σεπτεμβρίου 2026
4 μαρτυρίες για τον αρχιμ.Χρυσόστομο(ηγούμενο του Αγίου Γερασίμου στην Έρημο της Ιεριχούς)
Έφτασε πριν πολλά χρόνια στο ερειπωμένο μοναστήρι στην έρημο όταν ακόμη αντί για πόρτες είχε κουρελούδες, όταν δεν είχε νερό, όταν δεν ήθελε κανείς να πάει εκεί , όταν οι στρατιώτες περνούσαν για τον πόλεμο της Ιορδανίας έξω από το μοναστήρι του αφού οι μάχες μαίνονταν , όταν τον χτυπούσαν οι ντόπιοι στρατιώτες γιατί νόμιζαν ότι έκρυβε εξτρεμιστές , όταν κουφάθηκε από το ξύλο όταν έβγαινε ξυπόλυτος στους αμμόλοφους και ζητιάνευε στους τουρίστες για να αναστηλώσει το μοναστήρι …. όταν …όταν ….
Κι έκανε το μοναστήρι μια όαση μέσα στην έρημο , με την αγάπη του , την επιμονή του και την αυτοθυσία του . Τον θαύμαζα, όπως έχω θαυμάσει και μερικούς ακόμη εκεί στην Αγία Γη, γιατί δεν φοβήθηκε να συγκρουστεί, να παλαίψει για τα δικαιώματα των προσκυνημάτων , για τη γη του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων . Τάισε κόσμο και κοσμάκη , έζησε τα ορφανά της περιοχής γιατί τους έδωσε δουλειά , γηροκόμησε όλους τους ηλικιωμένους και διωγμένους μοναχούς , τους φρόντισε μέχρι και που βγήκε η ψυχή τους, τους έθαψε εκεί στο μοναστήρι για να τους ανάβει το καντήλι τους .
Τα έλεγε έξω από τα δόντια και στον κόσμο και στον ίδιο τον Θεό στην προσευχή του.
Απαιτούσε και ο Θεός του τα έδινε γιατί ήταν στρατιώτης του δικαίου .
Σήμερα έφυγε από τη γη και ταξιδεύει για εκεί που ανήκει κι εύχομαι η ευχή του να σκεπάζει το μοναστήρι του που το άφησε πίσω με μια βαριά ιστορία .
Στις φωτογραφίες είμαστε κατά την διάρκεια ντοκιμαντέρ στην έρημο της Ιεριχούς.
Αν ήταν λαϊκός θα τον αποκαλούσα μάγκα!
Καλό ταξίδι ήρωα της ερήμου καλό ταξίδι πατέρα των φτωχών , καλό ταξίδι γέροντα στην αιώνια ζωή. Ξέρω πόσο ήθελες να βρεθείς στους κήπους της Άνω Ιερουσαλήμ !
Στο πρώτο σχόλιο ένα παλιό ντοκιμαντέρ που τα λέει όλα.
Και προσθέτω : σε αυτό το ντοκιμαντέρ είχα παρακαλέσει τον καλό μου φίλο, Κώστα Χαρδαβελλα να διαβάσει το σπηκάζ και το έκανε με μεγάλη χαρά γιατί συνδεόταν με τον Γέροντα, από την εποχή των ρεπόρτερ στην οποία εκπομπή είχε γίνει γνωστό το μοναστήρι του. Ο Γέροντας είχε χαρεί πολύ αλλά εκείνη την περίοδο ο Κώστας διαγνώστηκε με καρκίνο. Τότε ο Γέροντας έφερε από την Ιερουσαλήμ το Τίμιο Ξύλο στο γραφείο του στην Αθήνα και τον σταύρωσε και μάλιστα απαίτησε από το Θεό να του δώσει μερικά χρόνια ζωής ακόμη. Θυμάμαι είχαν κλειστεί σε ένα γραφείο και άκουγα τον Γέροντα φωναχτά να προσεύχεται με το τίμιο ξύλο πάνω στον Κώστα!
Ο Κώστας τα κατάφερε για αρκετά χρόνια ακόμη ώσπου έφυγε πριν από περίπου ένα χρόνο ;;;και ο Γέροντας έφυγε σήμερα .
Ελπίζω να ανταμώσουν εκεί πάνω !!!!
Είχαν μια συγκλονιστική σχέση από τα ωραία εκείνα χρόνια που οι εποχές όντως γεννούσαν ήρωες.
Maria Giachnaki
Τί εἶναι τό βάπτισμα τῆς ἀνάγκης (ἀεροβάπτισμα);
Ὁ ἄνθρωπος θά πρέπει νά εἶναι ἔτοιμος γιά ὅλα ἀφοῦ ἡ ζωή εἶναι γεμάτη ἐκπλήξεις καί μάλιστα πολλές φορές ὄχι εὐχάριστες. Ἐνῶ ὅμως μπορεῖ νά βρεθεῖ σέ στιγμές πού δέν θά μπορέσει νά τίς διαχειριστεῖ, ἄς ξέρει ἔστω καί θεωρητικά τί πρέπει νά κάνει.
Τά παλαιότερα χρόνια, οἱ γέννησεις τῶν παιδιῶν γίνονταν στά σπίτια τῶν ἀνθρώπων ἀπό κάποιες γυναίκες, πού ἀπό τήν πεῖρα εἴχαν μαθητευθεῖ στό ἱερό αὐτό ἔργο. Τότε ἡ θνησιμότητα τῶν βρεφῶν ἦταν μεγάλη καί γι᾽αὐτήν τήν ἀνάγκη, σοφά σκεπτόμενη ἡ Ἐκκλησία, εἰσήγαγε τόν νηπιοβαπτισμό ἀφοῦ μόνο οἱ βαπτισμένοι χριστιανοί θά ἀπολαύσουν τήν Βασιλεία τῶν Οὐρανῶν σύμφωνα μέ τόν λόγο τοῦ Χριστοῦ: «ὁ πιστεύσας καί βαπτισθείς σωθήσεται». Ἄν καί στίς μέρες μας ἡ θνησιμότητα τῶν βρεφῶν ἔχει περιοριστεῖ σέ μεγάλο βαθμό δέν ἔχει ἐντελῶς ἐκλείψει. Ἔτσι, πρέπει νά γνωρίζουμε τί πρέπει νά κάνουμε σέ ἕνα βρέφος πού χάνει τήν ζωή του καί ἐμεῖς εἴμαστε παρόντες.
Ευθανασία σε δίχρονο ΑμεΑ στην Ολλανδία..!
Τα άκρα έχουν πλέον εδώ και καιρό ξεπεραστεί, αυτές οι πρακτικές οι οποίες είχαν διεθνώς καταδικαστεί στο παρελθόν και που διεξήγαγαν ολοκληρωτικά καθεστώτα, έχουν πλέον κανονικοποιηθεί μέσα από έναν ιδεολογικό αχταρμά όπου η λέξη "δικαίωμα" έχει κατά συνέπεια χάσει κάθε νόημα.
Ζούμε σε μια εποχή όπου μας λένε πως οι γονείς χρειάζονται συναίνεση για να αγκαλιάζουν τα παιδιά τους και που ταυτόχρονα παρουσιάζουν την θανάτωση τους χωρίς την συναίνεση τους ως "δικαίωμα".
Ιστορικά μέρος της προπαγάνδας του Γκαίμπελς ήταν ακριβώς αυτή, πως ότι έκαναν το έκαναν για να μην ταλαιπωρούνται τα ΑμεΑ και παρουσίαζαν τις κρατικές ευθανασίες ως "εύσπλαχνο θάνατο".
Ντροπή τους.
Θαυμαστά γεγονότα από τον βίο της Λαμπρινής Βέτσιου,της ασκήτριας της Άρτας
Οι ψυχές απομακρύνθηκαν, ο φθόνος, η κακεντρέχεια, η αδιαλλαξία γέμισαν τις καρδιές και η κυρίαρχη στάση ζωής προσδιορίστηκε από τον ατομικισμό και την σύγχυση.
Ευτυχώς, υπάρχουν ακόμα αγνές ψυχές, κοντά στον Θεό και οι προσευχές τους κρατούν τον κόσμο…
Όταν η μικρή Λαμπρινή ήταν 5,5 ετών, δεν είχε κλείσει τα 6 της χρόνια, εκκλησιαζόταν αδιαλείπτως στον Ιερό Ναό του χωριού Αγία Παρασκευή Άρτας και ο Ιερέας είχε προσέξει τα ιδιαίτερα πνευματικά χαρίσματα του μικρού κοριτσιού. Επειδή η ευλαβεστάτη μητέρα της Λαμπρινής, Θεοδώρα Δρίβα κατασκεύαζε κεριά από καθαρό κερί στο σπίτι, από τα μελίσσια τους, συνήθιζε να πηγαίνει δέσμες από αυτά στο Ναό, οπότε δεν αγόραζε κερί, χρησιμοποιούσε τα δικά της. Το γεγονός αυτό γινόταν αιτία ανησυχίας για την μικρή Λαμπρινή.
–Μητερούλα, της έλεγε, όταν πάς κάπου, στον κινηματογράφο ή σε κάποιο χώρο, δεν πληρώνεις εισιτήριο; Εδώ στην Οικία του Θεού, στο παλάτι Του, πώς μπαίνεις με αυτό τον τρόπο; Πρέπει να αφήνουμε χρήματα και να παίρνουμε κερί, όπως επιτάσσει η Εκκλησία, αυτό το τυπικό έχει οριστεί για το Ναό…
Σιωπηλή μα ευγνώμων η κυρία Θεοδώρα, αντιλαμβανόταν με τις επίσης πνευματικές της δυνάμεις πως το παιδί της ηύξανε εν Πνεύματι Αγίω…
Μία από αυτές τις Κυριακές, ο Ιερέας περίμενε την Λαμπρινή να κοινωνήσει, μα εκείνη αργούσε. Την πήρε κατά μόνας και προσπάθησε να την «ανακρίνει»…
Τι έχεις Λαμπρούλα μου; Τι σου συμβαίνει; ρωτούσε επανειλημμένα. Κάτω από την πίεση το παιδί του απάντησε:
Τι έχεις Λαμπρούλα μου; Τι σου συμβαίνει; ρωτούσε επανειλημμένα. Κάτω από την πίεση το παιδί του απάντησε:
Σε είδα Παππούλη, σε είδα μέσα στο Φως. Σε σκέπασε ολόκληρο. Ολόκληρος Ήλιος ήταν. Είδα μικρά πανέμορφα παιδάκια να πετούν κυκλικά γύρω σου. Ήταν πολύ ωραία… Εσύ όμως, δεν τα έκανες όλα καλά! Δεν τα έκανες καλά! Πήρες το φωτεινό μωράκι και το μάτωσες! Το έκοψες και το πίεζες με τα χέρια σου και έτρεχε αίμα! Δεν τα έκανες καλά, Παππούλη! Γιατί το έκανες αυτό;;
Τετάρτη 16 Σεπτεμβρίου 2026
Το 1822 οι Τούρκοι συνέλαβαν δύο χριστιανές γυναίκες στη Νάουσα και προσπάθησαν να τις αναγκάσουν να ασπαστούν το Ισλάμ...
Η πρώτη γυναίκα, σύζυγος του καπετάνιου Ζαφειράκη, χτίστηκε τότε στον τοίχο μέχρι τον λαιμό στην εκκλησία της Αγίας Σοφίας στη Θεσσαλονίκη. Την άφησαν εκεί για μέρες για την ψυχαγωγία του άγριου όχλου που πήγαινε εκεί βρίζοντάς την και χτυπώντας το κεφάλι της με ξύλα καθώς προεξείχε από τον τοίχο. Δεν υποχώρησε ούτε στιγμή, ενισχυμένη μέχρι την τελευταία της πνοή από την προσευχή, και ποτέ δεν εγκατέλειψε την χριστιανική της πίστη. Το μαρτύριό της διήρκεσε πέντε μέρες. Μια περαστική τσιγγάνα γυναίκα, για να βιαστεί το τέλος της, της έριξε μια μεγάλη πέτρα, και έτσι η ευλογημένη παρέδωσε την ηρωική της ψυχή στα χέρια του Θεού, Όν δεν αρνήθηκε.
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)























