Pertusa
Apariencia
|
| |||||
| |||||
| Alministración | |||||
| País | |||||
| Autonomía | |||||
| Provincia | |||||
| Tipu d'entidá | conceyu d'España | ||||
| Nome oficial | Pertusa (es)[1] | ||||
| Códigu postal |
22132 | ||||
| Xeografía | |||||
| Coordenaes | 42°00′07″N 0°07′39″W / 42.001944444444°N 0.1275°O | ||||
| Superficie | 29.365749 km² | ||||
| Altitú | 375 m[2] | ||||
| Llenda con |
| ||||
| Demografía | |||||
| Población |
129 hab. (2025) - 65 homes (2019) - 48 muyeres (2019) | ||||
| Porcentaxe | 0.06% de provincia de Uesca | ||||
| Densidá | 4,39 hab/km² | ||||
| pertusa.es | |||||
Pertusa ye un conceyu de la provincia de Uesca (España) que pertenez a la comarca de Plana de Uesca asitiáu a 35 km al sureste d'Uesca na A-1217. Asitiáu nun planu inclináu en forma d'anfiteatru, próximu a la marxe izquierda del ríu Alcanadre ta arrodiáu de cuetos y roques.
Xeografía
[editar | editar la fonte]- Villa de la provincia de Uesca asitiada a 28 km de la Capital, 37 km per carretera. Altitú 375 m. Asitiada a la vera izquierda del ríu Alcanadre. La vexetación más avezada ye carba, pinar y chopar.
Llocalidaes estremeres
[editar | editar la fonte]Historia
[editar | editar la fonte]- Casona romana citada nel “Itinerariu de Antonino”(391,4), Antonino Pío nomar como una de tantes ciudaes ilergetes que los conquistadores de Llaciu convirtieron n'estaciones de descansu de los sos lexonarios por tar xunto a la calzada romana. Recibió los nomes de Partusa y Dertusa, anguaño inda se caltienen restos de dicha calzada y de la ponte que cruciaba'l Alcanadre. Esti pueblu asitiar a 10 milles ronamanas de Uesca y a 9 milles de Berbegal.
- Hacia l'añu 1100 el Rei Pedru I d'Aragón reconquista Pertusa. Y foi cabeza d'una xurisdicción sobre La Perdiguera, Lalauenga, Barbuñales y Almunia.
- El Conde de Aytone en 1380, recibió un donativo de los Castiellos y Villes de Pertusa, Bolea y Biel per parte del Infante Don Martín.
- Primer mención:
- Nel añu 1106 (Yela, El Cartulariu de Roda,p. 69-70)
Política llocal
[editar | editar la fonte]Últimos alcaldes de Pertusa
[editar | editar la fonte]| Periodu | Alcalde | Partíu | |
|---|---|---|---|
| 1940-? | Jesús Mancho Solana[3] | PSOE | |
| 1979-1983 | |||
| 1983-1987 | Jesús Mancho Solana | PSOE | |
| 1987-1991 | Servando Joaquín Mancho Allué | CDS | |
| 1991-1995 | Servando Joaquín Mancho Allué | CDS | |
| 1995-1999 | Servando Joaquín Mancho Allué | PSOE | |
| 1999-2003 | Servando Joaquín Mancho Allué | PSOE | |
| 2003-2007 | Servando Joaquín Mancho Allué | PSOE | |
| 2011-2015 | María Rosario Mancho Escartín[4][5] | PAR | |
| 2015-2019 |
Resultaos eleutorales
[editar | editar la fonte]| Partíu | 2003 | 2007 | 2011 | 2015 | ||||
| PAR | 1 | 2 | 3 | |||||
| PP | 1 | - | 2 | 1 | ||||
| PSOE | 4 | 4 | 1 | 1 | ||||
| CHA | - | |||||||
| Total | 5 | 5 | 5 | 5 | ||||
Demografía
[editar | editar la fonte]| 1900 | 1910 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1981 | 1986 | 1992 | 1999 | 2004 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 666 | 552 | 439 | 356 | 290 | 295 | 191 | 157 | 156 | 158 | 154 | 135 |
Monumentos relixosos
[editar | editar la fonte]- Ilesia parroquial ta dedicada a Santa María (románica)
- La torre, construyida en 1575 por Juan de Herrera (Monumentu Nacional)
- Ermita de Santiago que se dexaron cayer va bastantes décades
- Ermita de la Victoria
Monumentos civiles
[editar | editar la fonte]- Ponte Romana
Cultura
[editar | editar la fonte]- Abondoses restos medievales
- Acueductu que salva la fuesa del Alcanadre
Fiestes
[editar | editar la fonte]- Díes 15 y 16 d'agostu les patronales n'honor a La Nuesa Señora de l'Asunción
- Llunes de pascua- selmana santa-xubir a la ermita de la victoria *
San Sebastián el 19 de Xineru, anguaño ye tradición encender fogueres n'honor a esti Santu, los Pertusanos y Pertusanas esi día axuntar pa cenar migues.
- Santa Águeda el 5 de Febreru, fiesta na cual les muyeres d'esta llocalidá dexen les sos cases mientres unos díes pa venerar a felicidá Santa.
Persones célebres nacíes nesta llocalidá
[editar | editar la fonte]- Dr. Juan Marcabán
- Francisco Foncillas Pertusa
- Dr. Miguel Ciprés y Florencia
- Antonio Faustino Cavero
- P. Camilo Foncillas de Santa Teresa *
Santiago Aguasca
Referencies
[editar | editar la fonte]- ↑ Afirmao en: Llista de Conceyos y los sos Códigos por Provincies a 1 de xineru de 2019. Data d'espublización: 8 febreru 2019. Editorial: Institutu Nacional d'Estadística.
- ↑ Afirmao en: Gran Enciclopedia Aragonesa. Great Aragonese Encyclopedia ID: 10135. Data de consulta: 16 ochobre 2016. Llingua de la obra o nome: castellanu. Data d'espublización: 1977. Autor: Eloy Fernández Clemente.
- ↑ Ministeriu de Facienda y Alministraciones Públiques (Gobiernu d'España). «Treinta aniversario de las primeras elecciones municipales de la democracia». Archiváu dende l'orixinal, el 6 de marzu de 2014. Consultáu'l 6 de marzu de 2014.
- ↑ «Alcaldes d'Aragón de les eleiciones de 2011». Archiváu dende l'orixinal, el 2011-09-07.
- ↑ «Alcaldes de tolos conceyos de la provincia de Uesca». Heraldo.es. 14 de xunu de 2015. Archiváu dende l'orixinal el 2018-09-07. https://web.archive.org/web/20180907095525/https://www.heraldo.es/noticias/aragon/huesca_provincia/2015/06/14/alcaldes_todos_los_municipios_provincia_huesca_366896_1101026.html. Consultáu'l 2023-02-09.
- ↑ Gobiernu d'Aragón. «Archivu Eleutoral d'Aragón». Consultáu'l 13 d'agostu de 2012.
Bibliografía
[editar | editar la fonte]- http://www.ine.es/
- UBIETO ARTETA, Antonio, "Historia de Aragón". Los pueblos y los despoblados III (Ed. Anubar. Zaragoza, 1986)
Ver tamién
[editar | editar la fonte]Enllaces esternos
[editar | editar la fonte]- Mapa de Situación Archiváu 2007-09-29 en Wayback Machine
- Ficha de la población