Leskovats

Leskovats
Лесковац
Bayraq Gerb
42°59′ şm. e. 21°59′ ş. u.
Ölkə	Serbiya
Tarixi və coğrafiyası
Sahəsi	25,27 km²
Mərkəzin hündürlüyü	228 m
Əhalisi
Əhalisi	60.288 nəf. (1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 2002, 2011)
Rəqəmsal identifikatorlar
Telefon kodu	+381 16
Poçt indeksi	16000
Nəqliyyat kodu	LE
Digər
gradleskovac.org
Leskovats
Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Leskovats (serb. Leskovac, serb kir. Лесковац) — Serbiyanın cənubunda yerləşən şəhər və Yablaniça rayonunun inzibati mərkəzidir. Şəhər Cənubi Morava çayı vadisində yerləşir və ölkənin mühüm sənaye və mədəniyyət mərkəzlərindən biri hesab olunur.

Tarixi

Leskovatsın tarixi qədim dövrlərə gedib çıxır. Arxeoloji tapıntılar göstərir ki, bu ərazi Roma imperiyası dövründə yaşayış məntəqəsi olmuş və mühüm yollar üzərində yerləşmişdir. Region o dövrdə Balkan yarımadasının strateji əhəmiyyətli hissələrindən biri idi.

Orta əsrlərdə Leskovats ərazisi Serbiya dövlətinin tərkibində olmuşdur. Bu dövrdə şəhər ətrafında kənd təsərrüfatı və sənətkarlıq inkişaf etmiş, lakin böyük şəhər kimi formalaşması daha sonrakı dövrlərə təsadüf etmişdir.

XV əsrdə şəhər Osmanlı imperiyası tərəfindən fəth edilmiş və uzun müddət Osmanlı idarəçiliyi altında qalmışdır. Osmanlı dövründə Leskovats ticarət və sənətkarlıq mərkəzi kimi inkişaf etmişdir. Xüsusilə toxuculuq və dəri emalı sahələri geniş yayılmışdı. Şəhər Balkan regionunda iqtisadi baxımdan mühüm yerlərdən birinə çevrilmişdi.

XIX əsrdə Serbiyanın milli azadlıq hərəkatları nəticəsində Leskovats tədricən Osmanlı hakimiyyətindən azad edilmişdir. Serbiya—Osmanlı müharibələri (1876–1878) nəticəsində şəhər Serb dövlətinin tərkibinə daxil olmuşdur. Bu dövrdən etibarən şəhərdə sənayeləşmə prosesi sürətlənmişdir.

XIX əsrin sonu və XX əsrin əvvəllərində Leskovats “Balkanın Mançesteri” kimi tanınırdı. Bu ad şəhərdə tekstil sənayesinin sürətli inkişafı ilə bağlı idi. Fabriklər, emal müəssisələri və ticarət mərkəzləri şəhərin iqtisadi həyatında mühüm rol oynayırdı.

Birinci Dünya müharibəsi və xüsusilə İkinci Dünya müharibəsi zamanı Leskovats ciddi dağıntılara məruz qalmışdır. 1944-cü ildə şəhər bombardman edilmiş və sənaye infrastrukturu böyük ziyan görmüşdür.

Müharibədən sonra Leskovats Yuqoslaviya tərkibində yenidən qurulmuş və sənaye mərkəzi kimi inkişafını davam etdirmişdir. Tekstil sənayesi, qida sənayesi və digər sahələr şəhərin iqtisadiyyatında aparıcı rol oynamışdır.

1990-cı illərdə Yuqoslaviya müharibələri və iqtisadi böhran Leskovatsın sənaye potensialına mənfi təsir göstərmişdir. Buna baxmayaraq, müasir dövrdə şəhər Serbiyanın cənubunda mühüm iqtisadi və mədəni mərkəz olaraq qalır.

Coğrafiyası

Leskovats, Leskovats Vadisinin mərkəzi hissəsində, Hisarın ətəyində, kiçik Veternitsa çayı boyunca geniş və bərəkətli Leskovats çökəkliyinin (50 km uzunluğunda və 45 km enində) mərkəzində yerləşir. Leskovats dəniz səviyyəsindən 228 metr yüksəklikdə, 2250 km² sahəni əhatə edən bir hövzədə yerləşir. Vadi qərbdən Radan və Pasyaça dağları, cənubdan Kukavitsa və Çemernik, şərqdən isə Babiçka Gora, Selitseviça və Suva Planina ilə əhatə olunmuşdur.

Leskovats bölgəsindəki ən böyük çay cənubdan şimala axan Yujna Moravadır. Yujna Moravanın qollarına sularını Vlasina gölündən alan və Tsrna Trava və Vlasotintsedən axan Vlasina çayı; Leskovatsdan axan Veternitsa çayı; Golyak ətəyindən başlayan və Medvedja və Livandan axan Yablanitsa çayı daxildir; Radan dağından başlayan Pusta çayı Brestovaçko gölünü qidalandırır və Bojnikdən axır. Kukavitsa dağından başlayan Vuçjanka çayı Vuçedən axır və Veternitsa çayının bir qoludur. Leskovac bölgəsində Kozaraçka, Predejanska, Kopaşniçka və Suşitsa çayları da tanınır.