Manyanggar
Manyanggar adalah salah sabuting ritual kaagamaan Kaharingan nang diulah ulih Urang Dayak di Kalimantan Tangah nang batujuan gasan maulah rambu-rambu atawa tapal batas antara manusia lawan roh kilui supaya kada saling mangganggu alam kahidupan masing-masing lawan jua sawagai ungkapan rasa hurmat lawan batas kahidupan makhluk lain. Ritual manyalang ini manjadi tradisi di lingkungan masarakat Dayak nang ma'anut agama Kaharingan maraga inya parcaya, dalam kahidupan di dunia, salain manusia ada jua makhluk nang kada kawa talihat lawan mata.[1]
Kagunaan
[babak | babak asal-mulanya]Ritual Manyanggar digawi rahat panin kabun atawa maambil hasil alam matan hutan salah sautingnya rahat akan manabang puhun. Manabang puhun di hutan marupakan kabiasaan adat Dayak matan bahari sampai wayahini. Padahal, laju deforestasi di Kalimantan Tangah mulai ngalih hagan dihalangi. Badasarkan data Wahana Lingkungan Hidup Indunisia, laju deforestasi Kalimantan Tangah saban tahun sampai labih dari 150.000 hiktar. Parilaku itu bida lawan budaya laluhur masyarakat Dayak nang mamanfaatkan alam sacara bijak.[2] Salain ngintu upacara Manyanggar jua dipakai hagan ritual dalam mamulai maulah suatu bangunan.[3] Ritual ngini wajib digawi gasan pausaha, masarakat, jua pamarintah sabalum maulah suatu bangunan ngitu, maraga baijin lawan nang tinggal kaya ruh, makhluk kilui, wan ampunnya di tampatnya ngitu.[4]
Prusis
[babak | babak asal-mulanya]Satiap Urang Dayak satu lawan Urang Dayak nang lain baisi babida-bida dalam prusis upacaranya. Tagal, sacara umum baisi tujuan nang sama sagan wujud rasa syukur wan sagan tolak bala. Karancakannya, prusis upacara Manyanggar digawi lawan maandak wan manyusun babarapa galas baisi titisan darah hiwan nang udah dikurbankan ka dalam bangunan halus babantuk rumah panggung babahan kayu nang dindingnya dibalut kain bawarna kuning, wan kagiatan ngini dipimpin ulih pamuka agama Kaharingan nang disambat Mantir. Titisan darah hiwan nang dikurbankan di antaranya darah hadangan, kambing, ayam hirang, wan ayam putih, wan sawagainya. Masarakat Dayak rancak manyambat rumah sakral ngintu sawagai Pasah Keramat.[5]
Jujuhutan
[babak | babak asal-mulanya]- ↑ Ahira, Anne. "Tradisi dan Upacara Adat Suku Dayak - ANNEAHIRA.COM". www.anneahira.com. Diarsipkan dari versi asli tanggal 2015-04-04. Diakses tanggal 2025-08-24.
- ↑ Sukti, Surya; Munib, Munib; Frenky, Frenky; Rachmadi, Rachmadi (2022-06-30). "The Manyanggar Tradition and Harmony of The Bakumpai Dayak Community in Central Kalimantan". El-Mashlahah. 12 (1): 1–13. doi:10.23971/elma.v12i1.3663. ISSN 2622-8645.
- ↑ Malahayati, Nura; Widowati, Tri Wardhani; Febrianti, Anita (2021-06-09). "Karakterisasi Ekstrak Kurkumin dari Kunyit Putih (Kaemferia rotunda L.) dan Kunyit Kuning (Curcuma domestica Val.)". agriTECH. 41 (2): 134. doi:10.22146/agritech.41345. ISSN 2527-3825.
- ↑ Sulatin (Januari 2026). Seni Budaya dan Kebudayaan Suku Dayak Ngaju. Yogyakarta: Deepublish. hlm. 123. ISBN 978-634-01-2031-8.
- ↑ Zakkysetiawan (Senin, 20 Mei 2013). "DAYAK BORNEO: MANYANGGAR LEWU". DAYAK BORNEO. Diakses tanggal 2025-08-24.