Idi na sadržaj

925.

Uredi veze
S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Godine:

◄◄ | ◄ | 921. | 922. | 923. | 924. | 925. | 926. | 927. | 928. | 929. | ► | ►►

Decenije:

◄ | 890-e | 900-e | 910-e | 920-e | 930-e | 940-e | 950-e | ►

Vijekovi:

◄ | 9. vijek | 10. vijek | 11. vijek | ►

925. u drugim kalendarima
Gregorijanski kalendar925
CMXXV
Ab Urbe condita1678
Asirski kalendar5675
Bengalski kalendar332
Berberski kalendar1875
Budistički kalendar1469
Burmanski kalendar287
Bizantijski kalendar6433–6434
Kineski kalendar甲申年 (Drveni Majmun)
3621 ili 3561
    — do —
乙酉年 (Drveni Pijetao)
3622 ili 3562
Koptski kalendar641–642
Diskordijanski kalendar2091
Etiopijski kalendar917–918
Hebrejski kalendar4685–4686
Hindski kalendari
 - Vikram Samvat981–982
 - Šaka Samvat847–848
 - Kali Juga4026–4027
Holocenski kalendar10925
Iranski kalendar303–304
Islamski kalendar312–313
Julijanski kalendar925
CMXXV
Korejski kalendar3258
Minguo kalendar987 prije Tajvana
民前987年
Seleukidska era1236/1237 AG
Tajlandski solarni kalendar1467–1468
Ova kutija:

Godina 925. (CMXXV) bila je redovna godina koja počinje u subotu u julijanskom kalendaru. Oznaka 925. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

Događaji

[uredi | uredi izvor]

Evropa

[uredi | uredi izvor]
  • Ljeto – Kralj Frúela II umire nakon samo 14 mjeseci vladavine. Nasljeđuje ga sin Alfonso Fróilaz koji preuzima prijestolje. Uz podršku Jimena II od Pamplone (kasnije Navarre), Sančo Ordonjez, Alfonso i Ramiro (sinovi pokojnog kralja Ordoña II) dižu pobunu i tjeraju svog rođaka Alfonsa na istočne granice Asturije, a zatim dijele kraljevstvo među sobom. Alfonso IV ("Monah") prima krunu Leóna, a Sančo I je proglašen kraljem Galicije.[1]
  • 10. decembar — U Pamploni u Španiji, Jimeno II postaje novi kralj Navare u Španiji nakon smrti njegovog brata, kralja Sanča I.[2]
  • Alberik I, vojvoda od Spoleta, pokušava samostalno zauzeti Rim. Papa Ivan X organizira ustanak i protjeruje ga. Alberik bježi u Orte, gdje šalje glasnike pozivajući Mađare u pomoć. Ali rulja u Orteu, koju su obavijestili papski agenti, pobuni se i ubija Alberika (približan datum).
  • Kralj Rudolf II Burgundski (koji također vlada Italijom) i njegov tast, Burkard II Švapski, predvode burgundske ekspedicijske snage preko Velikog prijevoja Svetog Bernarda kako bi se suočili s Hugom od Provanse. Kreću se prema gradu Ivrei gdje Rudolfove snage započinju građanski rat protiv lombardskih gerilaca.
  • Tomislav, vojvoda hrvatskih vojvodstava Panonije i Dalmacije, krunisan je za kralja Hrvatske. Sklapa savez s Bizantijcima tokom borbe s Bugarskim Carstvom (približan datum).
  • Mart: Mirovni pregovori se vode između francuskog kralja Rudolfa i lotarinških plemića Gisleberta od Lotaringije i Otta od Verduna, uz posredovanje Huga Velikog i Herberta od Vermandoisa. Kralj putuje u Cambrai, a zatim na obale rijeke Meuse, gdje mu počast odaju lotarinški plemići. U Laonu je 6. aprila, a u Arciatu, na rijeci Saône, 30. maja. Nakon njegovog odlaska, njemački kralj Henry napada Lorraine, zauzima Zülpicha i prisiljava Gisleberta da ga prizna za vrhovnog gospodara.
  • Maj: Rolonovi Normani, prekršivši primirje, napadaju regije Amienois i Beauvaisis. Amiens i Arras su spaljeni, ali Noyon pruža otpor. U međuvremenu, stanovnici Bessina i Parisisa, vazali Huga Velikog, napadaju Normane na njihovim teritorijama Vexin i Roumois, uzrokujući Rollovo povlačenje.
  • Juli: Franački kralj Rudolf je u Autunu. Okuplja svoje vazale kako bi napao Rolonove Normane, koji se sklanjaju u dvorac Eu, koji Franci opsjedaju i zauzimaju.
  • August: Hugo Veliki zaključuje sporazum s Normanima.
  • 1. septembar: Smrt nadbiskupa Siouxa (Seulfa) od Reimsa. Herbert II od Vermandoisa bira svog petogodišnjeg sina, Huga, za svog nasljednika, što će izazvati sukob s francuskim kraljem Rudolfom.[3] Herbert prima sve prihode vezane za njegovu funkciju. Posjeduje ogromne teritorije od Auxerrea na jugu do Artoisa na sjeveru.
  • 25. decembar: Normani napadaju Arras.[4]
  • Rolonovi Normani pljačkaju Ponthieu i Artois. Francuski kralj Rudolf interveniše. Poražen u januaru 926. godine, plaća im danak.
  • Pred kraj godine, Henrik I od Saksonije pripojio je Lotaringu, odvojenu od Zapadne Franačke, svom kraljevstvu Njemačkoj. Godine 928. imenovao je Gilberta, sina Reginara, vojvodom Lotaringe.

Bizantijsko Carstvo

[uredi | uredi izvor]
  • Oktobar — Car Roman I svrgava Ivana Mistika, glavnog ministra (paradinasteuon), bičuje ga i šalje u progonstvo u manastir. Zamjenjuje ga komornik (protovestiarios) Teofan, koji postaje najbliži savjetnik cara Romana I. U to vrijeme Bizantijsko Carstvo je upleteno u dugotrajan i katastrofalan rat s bugarskim carem Simeonom I.

Islamski Halifat

[uredi | uredi izvor]
  • Januar – Hašim ibn Muhammed postaje novi vladar Banu Tudžiba, arapske države u Španiji, nakon smrti svog oca, Muhammeda al-Ankar al-Tudžibidža.[5]
  • 4. juli — U dobi od 12 godina, Shabbethai Donnolo, koji će postati jedan od najistaknutijih ljekara u Italiji i doktor na bizantijskom dvoru, otet je od strane arapskih trgovaca robljem dok su se fatimidske ekspedicione snage, predvođena Džafarom ibn Obeidom, iskrcale u Abruzzu u južnoj Italiji i osvojile Apuliju i grad Otranto. Nakon što su porazili bizantijske garnizone, Arapi opsjedaju dvorac Oria i uništavaju ga, ubijajući branitelje i odvodeći žene i djecu kao robove natrag u Sjevernu Afriku. Donnolova porodica plaća otkupninu, a fatimidski emir Ebu Ahmed Džafer ibn Ubejd ga oslobađa.
  • Septembar — Džafer ibn Ubejd iz vraća se u fatimidsku prijestolnicu Mahdiju (sada u Tunisu) nakon uspješne 17-mjesečne kampanje na bizantijskom ostrvu Sicilija.[6]
  • Novembar — U Bagdadu, Abdullah ibn Muhammed al-Khaqani je smijenjen sa položaja velikog vezira Abasidskog Halifata na insistiranje komandanta Abasida Mu'nis al-Muzaffara.[7]
  • Idrisid al-Hasan, poznat kao Al-Hadždžam, tajno je ušao u Fez i proglasio se emirom. Guverner Kutame, Rihan, pobjegao je. Mnoga berberska plemena iz današnjeg Maroka pridružila su se pobuni protiv Fatimida; Al-Hajjama je izdao i zarobio vođa plemena Aureba, a potom je umro u pokušaju bijega. Njegova braća ostala su u planinama Rif.[8]

Britanija

[uredi | uredi izvor]
  • 4. septembar — Krunisanje Etelstana za kralja Anglosaksonaca (koji su obuhvatali ujedinjena kraljevstva Wessex i Mersija) održava se na ostrvu Britanija u Kingstonu na Temzi.[9]

Azija

[uredi | uredi izvor]
  • Zima – Velika Šu (ili Bivša Šu), jedno od Deset kraljevstava u Kini, napadaju snage Kasnog Tanga cara Zhuang Zonga, koji uključuje kraljevstvo u svoje posjede.
  • 23. maj – U Luoyangu umire Zhao Guangjin, veliki kancelar (ekvivalent premijeru) cara Li Cunxua iz kasnije kineske dinastije Tang. Zhaoove dužnosti preuzima Li Cunxuov sin, princ Li Sijuan.
  • Ujgurska delegacija u posjeti podstiče razvoj kitanskog malog pisma, zasnovanog na alfabetskim principima (približan datum).
  • 15. decembar — U Čengduu, glavnom gradu bivše države dinastije Šu u Kini, generali kasnije dinastije Tang Li Jiji i Guo Čongtao prihvataju predaju preživjelog zvaničnika Šua, Li Jana, predstavnika Šu cara Vang Zongjana.
  • 28. decembar — Guo Čongtao, vojni zapovjednik dinastije Kasnog Tanga koja vlada iz današnje provincije Henan, naredio je hapšenje i pogubljenje svojih zamjenika zapovjednika Vang Zongbija, Vang Zongxuna i Vang Zongvoa pod optužbom za nelojalnost, 13 dana nakon pobjede nad bivšim kraljevstvom Šu.

925. u temama

[uredi | uredi izvor]

Ekonomija

[uredi | uredi izvor]
  • U Brioudeu kovane su kovanice u ime Williama od Akvitanije i Auvergnea.[10]

Religija

[uredi | uredi izvor]
  • Ha-Mim se proglašava prorokom i glasnikom islama među Ghomara Berberima u blizini grada Tétouana (današnji Maroko).
  • 5. januar – Gabellus postaje prvi opat manastira San Martín de Albelda u španskom kraljevstvu Navarra.
  • 15. maj – Nikola I. Mistikos, dva puta ekumenski patrijarh Konstantinopola, koji je vladao drugi put od 912. godine, umire u 73. godini.
  • 29. juni – Stefan II. postaje novi ekumenski patrijarh Konstantinopola i poglavar Istočne pravoslavne crkve, naslijedivši Nikolu I.[11]

Rođeni

[uredi | uredi izvor]
  • Maj – Bruno I, nadbiskup i vojvoda Lotaringije (umro 965.)
  • Bazil Lekapen, bizantijski glavni ministar (umro 985.) (približan datum)
  • Konrad I, kralj Burgundije (približan datum)
  • Fudživara no Kanemiči, japanski državnik (umro 977.)
  • Gerberga, franačka plemkinja (približan datum)
  • Gvangdžong (lično ime: Vang So), kralj Gorjeoa (umro 975.)
  • Ivan I Tzimiskes, bizantijski car (približan datum)
  • Judita, vojvotkinja regent Bavarske (umro 985.)
  • Li Fang, kineski učenjak i zvaničnik (umro 996.)
  • Pan Mei, general dinastije Song (umro 991.) (približan datum)
  • Qian Hongzun, nasljednik Vujuea (umro 940.)
  • Thietmar, markgrof Meissena (približan datum)
  • Widukind od Corveya, saksonski hroničar (približan datum)

Umrli

[uredi | uredi izvor]
  • Mart – Berta, vojvotkinja regentka od Lucce i Toskane (r. 863.)
  • 15. maj – Nikola I. Mistikos, bizantijski patrijarh (r. 852.)
  • 23. maj – Zhao Guangjin, kancelar Kasnog Tanga
  • Juli – Fruela II, kralj Asturije i Leóna
  • 3. august – Cao, kineska carica udovica
  • 10. decembar – Sančo I, kralj Pamplone
  • 28. decembar – Vang Zongbi, general bivšeg Šua
  • 30. decembar – Vang Šenzhi, osnivač Mina (r. 862.)
  • Alberic I, vojvoda od Spoleta (približan datum)
  • Cathal mac Conchobair, kralj Connachta
  • Ebu Bekr al-Razi, perzijski filozof (približan datum)
  • Sueiro Belfaguer, portugalski plemić (r. 875.)

Reference

[uredi | uredi izvor]
  1. ↑ Rodriguez Fernández, Justiniao (1997). García I, Ordoño II, Fruela II, Alfonso IV. Burgos: Editorial La Olmeda. pp. 176–178. ISBN 84-920046-8-1.
  2. ↑ Martínez Díez, Gonzalo (2007). Sancho III el Mayor Rey de Pamplona, Rex Ibericus (in Spanish). Madrid: Marcial Pons Historia. ISBN 978-84-96467-47-7.
  3. ↑ Ferdinand Lot, Naissance de la France, Librairie Arthème Fayard, 1948, 864 p.
  4. ↑ Heather J. Tanner Families, friends, and allies : Boulogne and politics in northern France and England, c. 879-1160. BRILL, 2004 (ISBN 978-90-04-13243-6)
  5. ↑ Granja, Fernando de la (1967). "La Marca Superior en la Obra de al-ʿUdrí". Estudios de Edad Media de la Corona de Aragon (in Spanish). 8: 498.
  6. ↑ Heinz Halm, Das Reich des Mahdi: Der Aufstieg der Fatimiden [The Empire of the Mahdi: The Rise of the Fatimids] (in German) (Munich: C. H. Beck, 1991) ISBN 978-3-406-35497-7 pp. 213–214
  7. ↑ van Berkel, Maaike (2013). "The Vizier". Crisis and Continuity at the Abbasid Court: Formal and Informal Politics in the Caliphate of al-Muqtadir (295-320/908-32). Leiden: Brill. pp. 65–86. ISBN 978-90-04-25271-4.
  8. ↑ Ibn Khaldūn Histoire des Berbères et des dynasties musulmanes de l'Afrique …, Volume 2. traduit par William MacGuckin Slane Impr. du Gouvernement, 1854
  9. ↑ Foot, Sarah (2011). Æthelstan: The First King of England. New Haven, Connecticut: Yale University Press. pp. 73–74. ISBN 978-0-30-012535-1.
  10. ↑ Jean-Pierre Poly, Éric Bournazel La mutation féodale : Xe-XIIe siècles. Presses universitaires de France, 1980 (ISBN 978-2-13-036117-6)
  11. ↑ Runciman, Steven (1988). The Emperor Romanus Lecapenus and His Reign: A Study of Tenth-Century Byzantium. Cambridge University Press. p. 27.

Vanjski linkovi

[uredi | uredi izvor]
Preuzeto iz "https://bs.wikipedia.org/w/index.php?title=925.&oldid=3788337"