Fotografiya

Fotografiya (yunancadan φώς (φωτός) — yarıq ve γράφω — yazam) — yarıq yardımınen körüntilerni elde etüv ve saqlav usulıdır. Bu usulnen elde etilgen körüntige foto, fotosuret, fotoresim ya da fotografiya deyler.
Çeküv usulları
[deñiştir | kodunı deñiştir]Fotosuret çekilgende yarıq fotoapparatnıñ obyektivi vastasınen şeritke ya da elektron sensorğa tüşe. Şeritniñ yüzünde yarıq duyğan bir qatlam bar. Çeküvden soñ şerit mahsus himiyaviy maddelernen işlene. Körüntini ondan foto kâğıtına keçirmek mümkün.
Raqamiy fotoapparatta şerit yerine elektron sensor qullanıla. Onıñ yardımınen tasvir fayl şeklinde saqlana. Bu faylnı telefonda, kompyuterde ya da fotoapparatnıñ ekranında körmek, başqalarğa yollamaq ve kâğıtqa bastırmaq mümkün.[1]
Qullanıluvı
[deñiştir | kodunı deñiştir]Fotografiya kündelik ayatta, gazetacılıq, ilim, tibbiyet, reklama ve sanatta qullanıla. Fotosuretler insanlar, tabiat, binalar ve vaqialar aqqında malümat saqlamağa yardım ete. Olar renkli ya da qara-beyaz ola bile. Kâğıt fotosuretlerni toplap saqlamaq içün fotoalbomlar qullanıla.
Sanat eseri olaraq fotosurette tek ne tasvir etilgeni degil, o nasıl kösterilgeni de müimdir. Fotograf yarıqnı, çeküv yerini ve tasvirde neler olacağını saylap, öz fikrini ya da duyğusını ifade ete.
Qısqa tarihı
[deñiştir | kodunı deñiştir]Fotografiya XIX asırda inkişaf ete başladı. Frenk icatçısı Nisefor Nyeps 1827 senesi penceresinden körüngen manzaranıñ fotosuretini çekti. Bu, fotoapparat yardımınen çekilgen ve zamanımızğace saqlanğan eñ eski fotosurettir. 1839 senesi Lui Dager foto çeküvniñ dagerrotipiya degen usulını halqqa tanıttı.[2]
Menbalar
[deñiştir | kodunı deñiştir]- ↑ Explore the Basics of Photography(ing.). National Gallery of Art.
- ↑ The Niépce Heliograph(ing.). Harry Ransom Center.