Arandilla
| Arandilla | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Espainiako udalerria | |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe | |||||||||||
| Autonomia | |||||||||||
| Probintzia | |||||||||||
| Alkatea | Fernando Juez Gonzalo | ||||||||||
| Izen ofiziala | Arandilla | ||||||||||
| Posta kodea | 09410 | ||||||||||
| INEk ezarritako kodea | 09019 | ||||||||||
| Herriburua | Arandilla | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 41°44′15″N 3°25′43″W / 41.7375°N 3.4286111111111°W | ||||||||||
![]() | |||||||||||
| Azalera | 26,68 km² | ||||||||||
| Altitudea | 887 m | ||||||||||
| Mugakideak | Peñaranda de Duero, Hontoria de Valdearados, Coruña del Conde eta Brazacorta | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 157 (2025) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 6 bizt/km² | ||||||||||
| Matrikula | BU | ||||||||||
| arandilla.es | |||||||||||
Arandilla Espainiako Burgosko probintziako Ribera del Duero eskualdean dagoen udalerria da. 2007ko datuen arabera 182 biztanle zituen 26,68 km²-ko azaleran.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: Peñaranda de Duero, Hontoria de Valdearados, Coruña del Conde eta Brazacorta.
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Biztanleria-piramidea 2025 Guztira: 100 gizon, 57 emakume | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Jatorria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 40,1 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 46,8) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 11,5 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 13,4 —probintzian % 14,4—.
Biztanleria atzerritarra
Espainiar estatutik kanpo jaiotako 21 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 52,4)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Kolonbia, Errumania, Bulgaria dira.
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 241 etxebizitza zeuden: 77 (% 32,0) nagusiak eta 164 (% 68,0) ez-nagusiak.[4]
Etxebizitza multzoa
Burgosko mapa
Guztira 77 etxegune zeuden, eta horietatik 42 (% 54,5) pertsona bakarrekoak ziren.[5]
Etxeguneak tamainaren arabera
Hezkuntza-maila
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 145 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 18,6 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 22,1; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 39,3; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 20,0.[6] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 16,4 zen 2021ean eta % 18,6 2024an; beraz, 2,2 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 23,3 izatetik % 20,0 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 20,0 ziren, eta gizonen artean % 17,9; 2,1 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 20,0 eta gizonen % 20,0 ziren.
| Ikasketa-maila | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Goi-mailako ikasketak | 27 | % 18,6 | 17 | % 17,9 | 10 | % 20,0 |
| Bigarren hezkuntzako bigarren etapa | 32 | % 22,1 | 24 | % 25,3 | 8 | % 16,0 |
| Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) | 57 | % 39,3 | 35 | % 36,8 | 22 | % 44,0 |
| Lehen hezkuntza edo gutxiago | 29 | % 20,0 | 19 | % 20,0 | 10 | % 20,0 |
| Guztira | 145 | % 100,0 | 95 | % 100,0 | 50 | % 100,0 |
| Urtea | Goi-mailakoak | Batx. / erdi LH | DBH | Lehen H. edo gutx. | 15 urte edo + |
|---|---|---|---|---|---|
| 2021 | % 16,4 | % 20,5 | % 39,7 | % 23,3 | 146 |
| 2022 | % 16,4 | % 19,9 | % 39,7 | % 24,0 | 146 |
| 2023 | % 17,8 | % 21,2 | % 40,4 | % 20,5 | 146 |
| 2024 | % 18,6 | % 22,1 | % 39,3 | % 20,0 | 145 |
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Diru-sarrerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 16.584 euro-koa zen[7], eta etxegune bakoitzeko 33.168 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (16.879 euro) parean dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 21.350 euro zen. Errenta gordina 19.398 euro-koa izan zen pertsonako.
Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 42,8[8]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 34,4), beste diru-sarrerak (% 16,8), langabezia-prestazioak (% 1,1), beste prestazioak (% 5).
Desberdintasuna
Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[9][oh 1]. Udalerrian indizea 28,4 da, probintziakoaren (28,3;
Burgosko mapa) parean eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,4 da, probintziakoaren (2,4;
Burgosko mapa) parean eta Espainiakoaren (2,6) azpitik.
Jarduera ekonomikoa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Arandilla udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 64 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 44,1; gainerako % 55,9 inaktibo zeuden.[10] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 1,6 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 49,5 zen eta emakumezkoena % 34,0; langabezia-tasa, aldiz, % 2,1 eta % 0,0 zen, hurrenez hurren.[10]
Okupatuen kopurua 65 zen 2023ean, 2021eko 63etik gora.[11] Emakumeek okupatuen % 29,2 osatzen dute, eta gizonek

