Edukira joan

Domats

Domats
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Borgoina-Franche-Comté
Departamendua Yonne
BarrutiSenseko barrutia
Kantonamenducanton of Chéroy
Izen ofizialaDomats
Posta kodea89150
Geografia
Koordenatuak48°06′51″N 3°04′00″E / 48.1142°N 3.0667°E / 48.1142; 3.0667
Mapa
Azalera24,15 km²
Altitudea139 m, 183 m eta 165 m
MugakideakMontacher-Villegardin, Bazoches-sur-le-Betz, Foucherolles, Saint-Hilaire-les-Andrésis, La Belliole, Courtoin, Savigny-sur-Clairis eta Vernoy
Demografia
Biztanleria779 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 361 (%45,4) (%54,6) 434 alt_right
Dentsitatea32 bizt/km²
domats89.fr

Domats Frantziako udalerria da, Yonne departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. Azken erroldaren arabera 779 biztanle zituen 24,1 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Montacher-Villegardin, Bazoches-sur-le-Betz, Foucherolles, Saint-Hilaire-les-Andrésis, La Belliole, Courtoin, Savigny-sur-Clairis eta Vernoy.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
DomatsDomats
Població amb 41 habitants (2000)Courtoin (3,2 km)
Població amb 253 habitants (2000)La Belliole (4,0 km)
Població amb 191 habitants (2000)Vernoy (4,7 km)
Població amb 271 habitants (2000)Foucherolles (4,7 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Parisko arroaren ipar-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: eguzkialdi eskasa; urteko prezipitazio erregular eta ertainak; negu hotza (3 °C))[2].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,6 °C-koa da, 15,6 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 733 mm-koa da, urtarrilean 11,7 euri-egun eta uztailean 7,9 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Savigny-sur-Clairis udalerrian dago, 4,1 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,3 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 732,3 mm-koa delarik[3]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,9 °C-koa da, 2019ko uztailaren 25an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -21 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 16an lortua[oh 1][3].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,2 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (19,8 °C) eta hotzena urtarrila (3,8 °C). Urteko prezipitazioa 754 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (76 mm) eta lehorrena martxoa (56 mm).[4]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,28 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,3 °C) baino 1,6 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2024. Urterik beroena 2020 izan zen (12,7 °C) eta hotzena 1963 (9,1 °C).[4]

    Datu klimatikoak (Domats)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 3.8 4.2 7.3 10.1 14.0 17.5 19.8 19.4 15.2 11.5 7.1 4.5 11.2
Pilatutako prezipitazioa (mm) 62 56 56 58 66 58 61 58 60 73 70 76 754
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,3 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,1+0,4+1,1+0,9+0,9+1,0+1,1+1,30,0+0,4+1,0+1,1
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,3 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[5]

BiztanleriaUrtea50060070080090010001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 434 gizon, 361 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
1.15
 
90-94
 
0.00
5.99
 
85-89
 
0.00
2.30
 
80-84
 
5.82
2.30
 
75-79
 
7.20
8.29
 
70-74
 
7.20
4.84
 
65-69
 
4.43
8.29
 
60-64
 
7.20
5.99
 
55-59
 
8.59
8.29
 
50-54
 
7.20
3.69
 
45-49
 
7.20
3.69
 
40-44
 
4.43
2.30
 
35-39
 
5.82
10.83
 
30-34
 
4.43
2.30
 
25-29
 
11.63
2.30
 
20-24
 
5.82
7.14
 
15-19
 
0.00
8.29
 
10-14
 
2.77
2.30
 
5-9
 
5.82
9.68
 
0-4
 
4.43
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[6].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Domats udalerrian 779 biztanle zeuden eta 383 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,03 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 40,2), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[8]

779biztanle
383elkarbizitza-unitate
2,03lagun elkarbizitza-unitateko
229familia
Udalerria
% 23
% 27
% 9
% 40
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 229 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (104). Guraso bakarreko 36 familietatik 20etan ama zen guraso bakarra. 114 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 66k seme-alaba bakarra zuten etxean, 25k bi, eta 24k hiru edo gehiago.[8]

104
89
36
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean114
Seme-alaba bat66
Bi seme-alaba25
Hiru seme-alaba24
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 645 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 1,8 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 51,6. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 76,9).[8]

Bakarrik bizi da
15-24% 2
25-39% 12
40-54% 19
55-64% 17
65-79% 42
80 +% 52
Bikotean bizi da
15-24% 5
25-39% 75
40-54% 73
55-64% 77
65-79% 61
80 +% 47

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 45,9 ezkonduta zegoen, eta beste % 17,8 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 12,4 izatezko bikotean eta % 5,4 PACS bidez lotuta). % 18,9 ezkongabeak ziren, % 8,7 alargunak eta % 8,7 dibortziatuak.[8]

Ezkonduta% 45,9
Ezkongabea% 18,9
Izatezko bikotean% 12,4
Alarguna% 8,7
Dibortziatuta% 8,7
PACS bidez lotuta% 5,4

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 38,4), erdi-mailako lanbideak (% 22,7), enplegatuak (% 14,9), eskulangileak (% 12,0). Talde nagusia (erretiratuak, % 38,4) Yonne departamenduko batez bestekoaren (% 36,5) gainetik dago. 15 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 3,9).[8]

Udalerria
% 23
% 15
% 12
% 38
Yonne
% 13
% 15
% 17
% 36
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 471 etxebizitza zeuden. Horietatik 376 egoitza nagusi ziren, 61 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 34 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (463), eta apartamentuak gutxi ziren (8). Egoitza nagusietatik 317 beren jabearen bizilekuak ziren, 51 alokairuan zeuden, 18 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 8 doan lagata.[9]

471etxebizitza
376egoitza nagusi
463etxe
8apartamentu

Etxebizitza multzoa

376
61
Egoitza nagusia (376)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (61)Hutsik (34)

Etxe mota

463
Etxea (463)Apartamentua (8)

Jabetza egoera

317
51
Jabeak (317)Alokairuan (51)HLM (18)Doan lagata (8)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (88).[9]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik88
1919-194529
1946-197048
1971-199088
1991-200556
2006-202065

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (192). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (172 etxebizitzatan). 302 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 188 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 164tan bi edo gehiago.[9]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela13
3 gela72
4 gela99
5 gela edo gehiago192

Berogailu mota

45
172
136
Gas sarea (4)Fuel-olioa (45)Elektrizitatea (172)Gas botila (19)Bestelakoak (136)

Aparkalekua eta ibilgailuak

302aparkalekua
188ibilgailu 1
164ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 454 biztanleetatik 372 aktibo ziren (% 81,9), horietako 331 lanean (% 72,9) eta 41 langabezian (aktiboen % 11,0).

45415-64 urteko biztanle
% 81,9aktibo
% 72,9lanean
% 11,0langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 52,6
25-54 urte% 94,5
55-64 urte% 66,9
Gizonak% 84,6
Emakumeak% 79,2

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 20,5
BEPC, brebeta% 15,4
CAP-BEP% 9,3
Batxilergoa% 13,9
Goi-mailako +2% 7,8
Goi-mailako +3/4% 9,4
Goi-mailako +5% 4,2

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 11,0). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

82 ez-aktibotik 22 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 26,8), 25 erretiraturik zeuden (% 30,5) eta 35 bestelako ez-aktibo ziren (% 42,7).

Ez-aktiboak

% 27
% 30
% 43
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 34
% 31
% 20
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 102 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 331 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

102enplegu udalerrian
% 64,7soldatapeko
% 35,3ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.880 eurokoa zen.

24.880 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.590 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 30 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 12 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 4 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[10]

2009an zeuden norbanakoentzako 12 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 5 igeltseroak, 2 margolariak, 1 zurgina, 1 iturgina, 1 argiketaria eta 1 ile apaindegia.[11]

2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.[12]

2000. urtean Domats udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.067 hektarea erabiltzen.[13]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1963ko maiatzaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 2,5 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  3. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Savigny-sur-Clairis », fiche climatologique. .
  4. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  5. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  6. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  7. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  8. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  9. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  11. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  12. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  13. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]