Edukira joan

Esterre

Esterre
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Pirinio Garaiak
BarrutiArgelès-Gazosteko barrutia
Kantonamenducanton of Luz-Saint-Sauveur
Izen ofizialaEsterre
Posta kodea65120
Geografia
Koordenatuak42°52′29″N 0°00′25″E / 42.8747°N 0.0069°E / 42.8747; 0.0069
Mapa
Azalera1,74 km²
Altitudea760 m, 720 m, 1.987 m eta 1.118 m
MugakideakViey, Esquièze-Sère, Luz-Saint-Sauveur, Viella eta Saligos
Demografia
Biztanleria184 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 109 (%57,7) (%42,3) 80 alt_right
Dentsitatea106 bizt/km²

Esterre (frantsesez eta ofizialki: Esterre) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Pirinio Garaiak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 184 biztanle zituen 1,7 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Viey, Esquièze-Sère, Luz-Saint-Sauveur, Viella eta Saligos.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
EsterreEsterre
Població amb 79 habitants (2000)Viella (0,6 km)
Població amb 31 habitants (2000)Viey (1,6 km)
Població amb 87 habitants (2000)Sassis (1,9 km)
Població amb 111 habitants (2000)Betpouey (2,3 km)
Població amb 32 habitants (2000)Vizos (2,4 km)
Població amb 110 habitants (2000)Sazos (2,8 km)
Població amb 91 habitants (2000)Sers (2,9 km)
Població amb 84 habitants (2000)Saligos (3,0 km)
Població amb 48 habitants (2000)Grust (3,5 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Pirinio Atlantikoetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak (>1200 mm/urte) urte osoan; negu oso epela (7,5 °C lautadan), haize ahulak)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,6 °C-koa da, 14,5 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1210 mm-koa da, urtarrilean 10,8 euri-egun eta uztailean 8,7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Gavarnie-Gèdre udalerrian dago, 15,7 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 8,6 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1471,4 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 35,6 °C-koa da, 2025ko abuztuaren 11an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -18,1 °C-koa da, 2012ko otsailaren 8an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 5,8 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena abuztua da (13,6 °C) eta hotzena otsaila (−0,6 °C). Urteko prezipitazioa 1425 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (171 mm) eta lehorrena abuztua (79 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,31 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (5,1 °C) baino 1,7 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2020, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (7,8 °C) eta hotzena 1963 (4,0 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Esterre)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) -0.4 -0.6 1.7 3.5 7.2 11.2 13.6 13.6 10.1 7.1 2.6 0.6 5.8
Pilatutako prezipitazioa (mm) 146 113 107 129 133 111 91 79 95 119 171 131 1425
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (5,1 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,6+0,3+1,4+1,3+1,3+1,3+0,4+0,8−0,6+0,5+0,6+0,9
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: −5 / 15 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (5,1 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea1001502002503003501750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 80 gizon, 109 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
6.25
 
90-94
 
0.00
6.25
 
85-89
 
0.00
0.00
 
80-84
 
13.76
6.25
 
75-79
 
9.17
18.75
 
70-74
 
4.59
6.25
 
65-69
 
9.17
12.50
 
60-64
 
4.59
0.00
 
55-59
 
26.61
12.50
 
50-54
 
9.17
6.25
 
45-49
 
0.00
6.25
 
40-44
 
4.59
6.25
 
35-39
 
4.59
6.25
 
30-34
 
4.59
0.00
 
25-29
 
0.00
6.25
 
20-24
 
0.00
0.00
 
15-19
 
0.00
0.00
 
10-14
 
0.00
0.00
 
5-9
 
4.59
0.00
 
0-4
 
4.59
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Esterre udalerrian 184 biztanle zeuden eta 87 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,11 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 24 kide bakarrekoak ziren, 48 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 10 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]

184biztanle
87elkarbizitza-unitate
2,11lagun elkarbizitza-unitateko
68familia
10Bikotea seme-alabekin
48Bikotea seme-alabarik gabe etxean
5Guraso bakarrekoak
24Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 68 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (48). Guraso bakarreko 10 familietatik 10etan ama zen guraso bakarra. 63 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

48
10
10
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

2023 erroldaren arabera, udalerrian 250 etxebizitza zeuden. Talderik handiena bigarren egoitza edo noizbehinkakoa ziren (155), 89 egoitza nagusiekin alderatuta eta 6 hutsik. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (139), eta apartamentuak gutxi ziren (83). Egoitza nagusietatik 68 beren jabearen bizilekuak ziren, 20 alokairuan zeuden, 5 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 1 doan lagata.[11]

250etxebizitza
89egoitza nagusi
139etxe
83apartamentu

Etxebizitza multzoa

89
155
Egoitza nagusia (89)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (155)Hutsik (6)

Etxe mota

139
83
Etxea (139)Apartamentua (83)

Jabetza egoera

68
20
Jabeak (68)Alokairuan (20)HLM (5)Doan lagata (1)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik16
1919-19455
1946-197015
1971-199024
1991-20059
2006-202018

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (49). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (38 etxebizitzatan). 63 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 34 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 49tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela1
2 gela4
3 gela12
4 gela23
5 gela edo gehiago49

Berogailu mota

15
38
29
Gas sarea (1)Fuel-olioa (15)Elektrizitatea (38)Gas botila (6)Bestelakoak (29)

Aparkalekua eta ibilgailuak

63aparkalekua
34ibilgailu 1
49ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 104 biztanleetatik 90 aktibo ziren (% 86,5), horietako 89 lanean (% 85,6) eta 1 langabezian (aktiboen % 1,1).

10415-64 urteko biztanle
% 86,5aktibo
% 85,6lanean
% 1,1langabezia-tasa

14 ez-aktibotik 3 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 21,4), 9 erretiraturik zeuden (% 64,3) eta 2 bestelako ez-aktibo ziren (% 14,3).

Ez-aktiboak

% 21
% 64
% 14
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 23 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 89 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

23enplegu udalerrian
% 60,9soldatapeko
% 39,1ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 28.260 eurokoa zen.

28.260 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.320 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 12 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa zen, 1 igeltseroa eta 1 zurgina.[13]

2000. urtean Esterre udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 2007ko abenduaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,8 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Gavarnie_sapc », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]