Edukira joan

Gabaldón

Gabaldón
Espainiako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Gaztela-Mantxa
ProbintziaCuencako probintzia
AlkateaJosé Vicente López Pardo
Izen ofizialaGabaldón
Posta kodea16214
INEk ezarritako kodea16092
HerriburuaGabaldón
Geografia
Koordenatuak39°37′34″N 1°56′42″W / 39.6262°N 1.945°W / 39.6262; -1.945
Mapa
Azalera84 km²
MugakideakAlarcón, Almodóvar del Pinar, Campillo de Altobuey, Motilla del Palancar, Valverdejo, Barchín del Hoyo eta Solera de Gabaldón
Demografia
Biztanleria146 (2025)
alt_left 61 (%41,5) (%58,5) 86 alt_right
Dentsitatea2 bizt/km²
MatrikulaCU

Gabaldón Cuencako udalerria da, La Manchuela eskualdean dagoena.

Azken erroldaren arabera 146 biztanle zituen 84 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Alarcón, Almodóvar del Pinar, Campillo de Altobuey, Motilla del Palancar, Valverdejo, Barchín del Hoyo eta Solera de Gabaldón.

Biztanleriaren tamainaUrtea140150160170180190200210220200020052010201520202025GabaldónBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 86 gizon, 61 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.00
 
95-99
 
1.64
1.16
 
90-94
 
3.28
0.00
 
85-89
 
3.28
2.33
 
80-84
 
4.92
3.49
 
75-79
 
3.28
9.30
 
70-74
 
9.84
8.14
 
65-69
 
11.48
10.47
 
60-64
 
4.92
6.98
 
55-59
 
11.48
6.98
 
50-54
 
3.28
9.30
 
45-49
 
4.92
8.14
 
40-44
 
8.20
10.47
 
35-39
 
4.92
3.49
 
30-34
 
3.28
6.98
 
25-29
 
3.28
4.65
 
20-24
 
4.92
3.49
 
15-19
 
8.20
2.33
 
10-14
 
1.64
0.00
 
5-9
 
0.00
2.33
 
0-4
 
3.28
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 36,1 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 50,6) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 11,6 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 4,1 —probintzian % 16,3—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Cuencako mapa
Udal
Prob
Best
Udalerri berean · % 36,1Probintzia berean · % 44,2Erkidegoan · % 4,1Beste erkidegoa · % 11,6Estatutik kanpo · % 4,1
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 6 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 50)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Maroko, Paraguai, Kolonbia dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Afri
Amerika · % 50Europa · % 33,3Afrika · % 16,7
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 142 etxebizitza zeuden: 75 (% 52,8) nagusiak eta 67 (% 47,2) ez-nagusiak.[4]

142etxebizitza
75etxegune

Etxebizitza multzoa Cuencako mapa

75
67
Etxebizitza nagusia (75)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (67)

Guztira 75 etxegune zeuden, eta horietatik 30 (% 40,0) pertsona bakarrekoak ziren.[5]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 130
2 pertsona17
3 pertsona17
4 pertsona7
5 edo gehiago4

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 152 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 18,4 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 18,4; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 42,1; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 21,1.[6] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 18,9 zen 2021ean eta % 18,4 2024an; beraz, ia aldatu gabe mantendu zen. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 25,2 izatetik % 21,1 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 19,0 ziren, eta gizonen artean % 18,0; 1,1 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 25,4 eta gizonen % 18,0 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

152biztanle 15 urte edo +, 2024
% 18,4goi-mailako ikasketak−0,4 puntu 2021etik mapa
% 21,1lehen hezkuntza edo gutxiago−4,1 puntu 2021etik mapa
% 21,1
% 42,1
% 18,4
% 18,4
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 21,1Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 42,1Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 18,4Goi-mailako ikasketak · % 18,4
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Cuencako mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Gabaldón, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak28% 18,416% 18,012% 19,0
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa28% 18,420% 22,58% 12,7
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)64% 42,137% 41,627% 42,9
Lehen hezkuntza edo gutxiago32% 21,116% 18,016% 25,4
Guztira152% 100,089% 100,063% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Gabaldón, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 18,9% 17,0% 39,0% 25,2159
2022% 17,7% 15,0% 41,5% 25,9147
2023% 16,3% 16,3% 43,1% 24,2153
2024% 18,4% 18,4% 42,1% 21,1152
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 15.721 euro-koa zen[7], eta etxegune bakoitzeko 33.291 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (13.624 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) parean. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 17.850 euro zen. Errenta gordina 18.627 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 49,6[8]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 21,8), beste diru-sarrerak (% 21,9), langabezia-prestazioak (% 0,6), beste prestazioak (% 6,1).

50%
22%
22%
Soldata · % 49,6Pentsioak · % 21,8Langabezia · % 0,6Beste prestazioak · % 6,1Beste sarrerak · % 21,9
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[9][oh 1]. Udalerrian indizea 24,3 da, probintziakoaren (29,5; Cuencako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,1 da, probintziakoaren (2,5; Cuencako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,6) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Gabaldón udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 82 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 53,9; gainerako % 46,1 inaktibo zeuden.[10] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 8,5 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 57,3 zen eta emakumezkoena % 49,2; langabezia-tasa, aldiz, % 7,8 eta % 9,7 zen, hurrenez hurren.[10]

Okupatuen kopurua 62 zen 2023ean, 2021eko 73etik behera.[11] Emakumeek okupatuen % 32,3 osatzen dute, eta gizonek % 67,7.

62okupatu, 2023−% 15,1 2021etik
% 32,3emakumeak okupatuen artean
% 53,9jarduera-tasa, 2024
% 8,5langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 49,3
% 46,1
Okupatuak · % 49,3Langabeak · % 4,6Inaktiboak · % 46,1
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Gabaldón, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak75% 49,347% 52,828% 44,4
Langabeak7% 4,64% 4,53% 4,8
Inaktiboak70% 46,138% 42,732% 50,8
Guztira152% 100,089% 100,063% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 53,2), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 24,2), eraikuntza (% 11,3) eta industria (% 11,3).[11]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Cuencako mapa
% 24,2
% 11,3
% 11,3
% 53,2
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 24,2Industria · % 11,3Eraikuntza · % 11,3Zerbitzuak · % 53,2

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 53,2; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 19,4), eta oinarrizko okupazioak % 17,7.[12] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 57,1 eta emakumeen % 45,0).

% 19,4
% 53,2
% 17,7
% 9,7
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 19,4Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 53,2Oinarrizko okupazioak · % 17,7Ez dago jasota · % 9,7
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Gabaldón, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak12% 19,46% 14,36% 30,0
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak33% 53,224% 57,19% 45,0
Oinarrizko okupazioak11% 17,77% 16,74% 20,0
Ez dago jasota6% 9,75% 11,91% 5,0
Guztira62% 100,042% 100,020% 100,0

Okupatuen % 72,6 besteren konturako langileak dira, eta % 27,4 norberaren konturakoak.[13]

% 27,4
% 72,6
Norberaren kontura · % 27,4Besteren kontura eta beste egoera bat · % 72,6
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Gabaldón, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura17% 27,413% 31,04% 20,0
Besteren kontura45% 72,629% 69,016% 80,0
Guztira62% 100,042% 100,020% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 41 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 4.078 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[14][oh 2]. Udalerriaren azalera 84 km² denez, NAE lurraldearen % 48,6 da[15]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 59,5 lur goldagarria (2.427 ha, 41 ustiategitan), % 35,8 larre iraunkorrak (1.459 ha, 5 ustiategitan), % 4,7 arbolak (192 ha, 18 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,05 ha, 2 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
49%
51%
NAE · 4.078 ha (% 48,6)Gainerako azalera · 4.322 ha (% 51,4)
NAE, lur-erabileraren arabera
60%
36%
Lur goldagarria · 2.427 ha (% 59,5)Larre iraunkorrak · 1.459 ha (% 35,8)Arbolak · 192 ha (% 4,7)Baratzeak · 0,05 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 2.944