Edukira joan

Gizia

Gizia
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Borgoina-Franche-Comté
Departamendua Jura
BarrutiLons-le-Sauniereko barrutia
Kantonamenducanton of Beaufort
Izen ofizialaGizia
Posta kodea39190
Geografia
Koordenatuak46°31′39″N 5°25′14″E / 46.5275°N 5.4206°E / 46.5275; 5.4206
Mapa
Azalera7,35 km²
Altitudea220 m, 633 m eta 399 m
MugakideakCuisia, Chevreaux, Cousance, Digna eta Rosay
Demografia
Biztanleria186 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 88 (%44,2) (%55,8) 111 alt_right
Dentsitatea25 bizt/km²

Gizia Frantziako udalerria da, Jura departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. Azken erroldaren arabera 186 biztanle zituen 7,3 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Cuisia, Chevreaux, Cousance, Digna eta Rosay.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
GiziaGizia
Població amb 400 habitants (2000)Cuisia (1,7 km)
Població amb 131 habitants (2000)Rosay (2,2 km)
Població amb 1221 habitants (2000)Cousance (2,3 km)
Població amb 147 habitants (2000)Chevreaux (2,5 km)
Població amb 350 habitants (2000)Digna (2,6 km)
Població amb 280 habitants (2000)Augea (3,2 km)
Població amb 289 habitants (2000)Maynal (3,5 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima kontinental du, eta Borgoina eta Saonako haranako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: eguzkialdi ona (1900 ordu/urte), uda beroa (18,5 °C); aire lehorra udaberrian eta udan, haize ahulak)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,7 °C-koa da, 17,2 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1356 mm-koa da, urtarrilean 1,3 euri-egun eta uztailean 8,6 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Pimorin udalerrian dago, 7 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1517,6 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39 °C-koa da, 2003ko abuztuaren 12an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -26,5 °C-koa da, 2009ko abenduaren 20an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,2 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (20,3 °C) eta hotzena urtarrila (2,7 °C). Urteko prezipitazioa 1234 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (127 mm) eta lehorrena otsaila (86 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,33 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,1 °C) baino 2,0 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (12,8 °C) eta hotzena 1963 (9,2 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Gizia)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 2.7 3.5 7.2 10.6 14.7 18.4 20.3 19.8 15.4 11.4 6.5 3.5 11.2
Pilatutako prezipitazioa (mm) 93 86 88 97 120 92 98 98 101 122 127 112 1234
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,1 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,2+0,4+1,4+1,5+1,5+1,7+1,2+1,5−0,1+0,5+1,0+1,3
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,1 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

2007an Gizia udalerrian erroldatutako biztanleak 221 ziren. Familiak 88 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 44 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea1002003004005006007008001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 111 gizon, 88 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
5.68
0.00
 
85-89
 
5.68
1.80
 
80-84
 
5.68
9.01
 
75-79
 
11.36
9.01
 
70-74
 
11.36
4.50
 
65-69
 
5.68
9.01
 
60-64
 
5.68
9.01
 
55-59
 
0.00
9.01
 
50-54
 
17.05
5.41
 
45-49
 
0.00
9.91
 
40-44
 
0.00
4.50
 
35-39
 
6.82
4.50
 
30-34
 
6.82
9.01
 
25-29
 
0.00
0.00
 
20-24
 
5.68
0.00
 
15-19
 
0.00
0.00
 
10-14
 
0.00
0.00
 
5-9
 
0.00
15.32
 
0-4
 
12.50
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Gizia udalerrian 184 biztanle zeuden eta 102 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,80 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 46 kide bakarrekoak ziren, 36 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 15 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]

184biztanle
102elkarbizitza-unitate
1,80lagun elkarbizitza-unitateko
56familia
15Bikotea seme-alabekin
36Bikotea seme-alabarik gabe etxean
5Guraso bakarrekoak
46Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 56 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (36). Guraso bakarreko 5 familietatik 5etan ama zen guraso bakarra. 41 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

36
15
5
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

2023 erroldaren arabera, udalerrian 154 etxebizitza zeuden. Horietatik 102 egoitza nagusi ziren, 28 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 24 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (142), eta apartamentuak gutxi ziren (12). Egoitza nagusietatik 78 beren jabearen bizilekuak ziren, 22 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 2 doan lagata.[11]

154etxebizitza
102egoitza nagusi
142etxe
12apartamentu

Etxebizitza multzoa

102
28
24
Egoitza nagusia (102)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (28)Hutsik (24)

Etxe mota

142
Etxea (142)Apartamentua (12)

Jabetza egoera

78
22
Jabeak (78)Alokairuan (22)Doan lagata (2)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik54
1919-194512
1946-197012
1971-199018
1991-20053
2006-20203

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (38). 53 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 85 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 48 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 47tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela4
2 gela11
3 gela21
4 gela28
5 gela edo gehiago38

Berogailu mota

26
18
53
Fuel-olioa (26)Elektrizitatea (18)Gas botila (5)Bestelakoak (53)

Aparkalekua eta ibilgailuak

85aparkalekua
48ibilgailu 1
47ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 104 biztanleetatik 81 aktibo ziren (% 77,9), horietako 77 lanean (% 74,0) eta 4 langabezian (aktiboen % 4,9).

10415-64 urteko biztanle
% 77,9aktibo
% 74,0lanean
% 4,9langabezia-tasa

23 ez-aktibotik 7 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 30,4), 7 erretiraturik zeuden (% 30,4) eta 9 bestelako ez-aktibo ziren (% 39,1).

Ez-aktiboak

% 30
% 30
% 39
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 20 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 77 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

20enplegu udalerrian
% 45,0soldatapeko
% 55,0ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.210 eurokoa zen.

25.210 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.090 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 5 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.[12]

2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra lore-denda bat zen.[13]

2000. urtean Gizia udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 260 hektarea erabiltzen.[14]

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1988ko urtarrilaren 1an eta 2021ko abenduaren 31an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 2,5 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Pimorin », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]