Edukira joan

Grenade

Wikipedia, Entziklopedia askea
Artikulu hau Okzitaniako Garona Garaiko udalerriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Granada».
Grenade
Grenade
Grenade-sur-Garonne
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Garona Garaia
BarrutiToulouseko barrutia
Kantonamenducanton of Grenade
Izen ofizialaGrenade
Jatorrizko izenaGrenade
Grenade-sur-Garonne
Posta kodea31330
Geografia
Koordenatuak43°46′17″N 1°17′35″E / 43.7714°N 1.2931°E / 43.7714; 1.2931
Mapa
Azalera37,01 km²
Altitudea115 m, 97 m, 167 m eta 124 m
MugakideakGrisolles, Aucamville, Castelnau-d'Estrétefonds, Launac, Merville, Ondes, Saint-Cézert, Saint-Jory eta Larra
Demografia
Biztanleria9.062 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 4.720 (%52,3) (%47,7) 4.297 alt_right
Dentsitatea245 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakIstrana
mairie-grenade.fr

Grenade (frantsesez eta ofizialki: Grenade) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Garona Garaia departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 9.062 biztanle zituen 37 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Grisolles, Aucamville, Castelnau-d'Estrétefonds, Launac, Merville, Ondes, Saint-Cézert, Saint-Jory eta Larra.

Mapa
Grenade eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
GrenadeGrenade
Població amb 723 habitants (2000)Ondes (1,6 km)
Població amb 424 habitants (2000)Saint-Rustice (4,6 km)
Població amb 1311 habitants (2000)Pompignan (5,2 km)
Població amb 4470 habitants (2000)Merville (5,7 km)
Població amb 1360 habitants (2000)Larra (6,1 km)
Població amb 3308 habitants (2000)Grisolles (6,1 km)
Població amb 4921 habitants (2000)Saint-Jory (7,1 km)
Població amb 904 habitants (2000)Aucamville (7,1 km)
Població amb 341 habitants (2000)Saint-Cézert (7,9 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Hego-mendebaldeko arroko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,4 °C-koa da, 16 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 702 mm-koa da, urtarrilean 9,5 euri-egun eta uztailean 5,7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Savenès udalerrian dago, 11,1 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,6 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 642 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42,3 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -13,2 °C-koa da, 2012ko otsailaren 9an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 13,8 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (22,3 °C) eta hotzena urtarrila (6,0 °C). Urteko prezipitazioa 670 mm-koa da; hilabeterik euritsuena maiatza da (71 mm) eta lehorrena otsaila (43 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,35 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (12,7 °C) baino 1,8 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2003, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (15,5 °C) eta hotzena 1963 (11,7 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Grenade)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 6.0 6.8 9.8 12.4 16.3 20.2 22.3 22.3 18.5 14.5 9.5 6.7 13.8
Pilatutako prezipitazioa (mm) 61 43 47 67 71 62 45 48 54 54 61 58 670
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,7 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,9+0,2+1,4+1,2+1,6+1,7+1,0+1,6+0,4+0,7+0,9+0,9
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,7 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea2000300040005000600070008000900010.0001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 4.297 gizon, 4.720 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.11
0.63
 
90-94
 
0.89
1.93
 
85-89
 
2.42
2.68
 
80-84
 
4.11
2.54
 
75-79
 
3.11
3.98
 
70-74
 
6.65
4.65
 
65-69
 
5.44
3.89
 
60-64
 
4.68
6.26
 
55-59
 
4.75
6.82
 
50-54
 
8.31
7.77
 
45-49
 
7.46
8.52
 
40-44
 
6.82
6.52
 
35-39
 
4.96
5.89
 
30-34
 
8.45
6.52
 
25-29
 
4.60
5.59
 
20-24
 
3.52
5.31
 
15-19
 
4.68
9.10
 
10-14
 
7.35
6.31
 
5-9
 
6.38
5.12
 
0-4
 
5.32
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Grenade udalerrian 8.827 biztanle zeuden eta 4.090 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,16 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 37,8), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

8.827biztanle
4.090elkarbizitza-unitate
2,16lagun elkarbizitza-unitateko
2.521familia
Udalerria
% 26
% 23
% 12
% 38
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 2.521 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (1.078). Guraso bakarreko 503 familietatik 373etan ama zen guraso bakarra. 1.073 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 708k seme-alaba bakarra zuten etxean, 577k bi, eta 162k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 1.078 bikoteetatik 114tan (% 10,6) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[10]

940
1.078
503
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean1.073
Seme-alaba bat708
Bi seme-alaba577
Hiru seme-alaba134
Lau edo gehiago28

15 urte edo gehiago zituzten 7.334 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 10,4 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 45,5. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 69,7). 80 urte edo gehiagoko 534 biztanleetatik 480 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 54 kolektibitateren batean.[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 10
25-39% 16
40-54% 16
55-64% 26
65-79% 30
80 +% 46
Bikotean bizi da
15-24% 11
25-39% 69
40-54% 70
55-64% 66
65-79% 56
80 +% 37

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 38,8 ezkonduta zegoen, eta beste % 19,2 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 11,3 izatezko bikotean eta % 7,9 PACS bidez lotuta). % 26,3 ezkongabeak ziren, % 7,4 alargunak eta % 8,3 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 38,8
Ezkongabea% 26,3
Izatezko bikotean% 11,3
Dibortziatuta% 8,3
PACS bidez lotuta% 7,9
Alarguna% 7,4

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 28,9), erdi-mailako lanbideak (% 21,1), enplegatuak (% 14,8), eskulangileak (% 13,8). Talde nagusia (erretiratuak, % 28,9) Garona Garaia departamenduko batez bestekoaren (% 22,7) gainetik dago. 25 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,6).[10]

Udalerria
% 13
% 21
% 15
% 14
% 29
Garona Garaia
% 20
% 18
% 15
% 10
% 23
% 9
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 4.466 etxebizitza zeuden. Horietatik 4.084 egoitza nagusi ziren, 69 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 313 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (3.133), eta apartamentuak gutxi ziren (1.321). Egoitza nagusietatik 2.354 beren jabearen bizilekuak ziren, 1.645 alokairuan zeuden, 349 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 86 doan lagata.[11]

4.466etxebizitza
4.084egoitza nagusi
3.133etxe
1.321apartamentu

Etxebizitza multzoa

4.084
Egoitza nagusia (4.084)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (69)Hutsik (313)

Etxe mota

3.133
1.321
Etxea (3.133)Apartamentua (1.321)

Jabetza egoera

2.354
1.645
Jabeak (2.354)Alokairuan (1.645)HLM (349)Doan lagata (86)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 2006-2020 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (1.188).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik509
1919-1945199
1946-1970547
1971-1990733
1991-2005909
2006-20201.188

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (1.429). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (2.238 etxebizitzatan). 2.967 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 1.928 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 1.760tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela64
2 gela492
3 gela909
4 gela1.190
5 gela edo gehiago1.429

Berogailu mota

1.254
2.238
376
Gas sarea (1.254)Fuel-olioa (175)Elektrizitatea (2.238)Gas botila (42)Bestelakoak (376)

Aparkalekua eta ibilgailuak

2.967aparkalekua
1.928ibilgailu 1
1.760ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 5.646 biztanleetatik 4.535 aktibo ziren (% 80,3), horietako 4.103 lanean (% 72,7) eta 432 langabezian (aktiboen % 9,5).

5.64615-64 urteko biztanle
% 80,3aktibo
% 72,7lanean
% 9,5langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 45,6
25-54 urte% 92,9
55-64 urte% 64,9
Gizonak% 82,6
Emakumeak% 78,1

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 19,0
BEPC, brebeta% 11,7
CAP-BEP% 10,5
Batxilergoa% 11,0
Goi-mailako +2% 9,5
Goi-mailako +3/4% 5,1
Goi-mailako +5% 5,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 9,5). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

1.111 ez-aktibotik 469 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 42,2), 258 erretiraturik zeuden (% 23,2) eta 385 bestelako ez-aktibo ziren (% 34,7).

Ez-aktiboak

% 42
% 23
% 35
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 21
% 33
% 24
% 16
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 2.763 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 4.103 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

2.763enplegu udalerrian
% 80,5soldatapeko
% 19,5ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 26.840 eurokoa zen, eta biztanleen % 13 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

26.840 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 27.040 €
% 13,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 15,9

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 433 komertzioetatik, 12 erauzte enpresak ziren, 11 janari enpresak ziren, 4 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 15 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 61 eraikuntza enpresak ziren, 97 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 12 garraio enpresak ziren, 19 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 7 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 16 finantziazio enpresak ziren, 29 higiezinen enpresak ziren, 44 zerbitzu enpresak ziren, 69 administrazio publikoko enpresak ziren eta 37 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 132 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 6 banku bulegoak, 1 funeraria, 10 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 3 autoeskolak, 8 igeltseroak, 16 margolariak, 6 zurginak, 7 iturginak, 9 argiketariak, 4 eraikuntza enpresak, 13 ile apaindegiak, 4 albaitariak, 19 jatetxeak, 15 higiezinen agentziak, 3 tintoreriak eta 4 apaindegiak.[13]

2009an zeuden 42 establezimendu komertzialetatik, 4 supermerkatuak, 1 brikolaje denda handia zen, 3 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 5 okindegiak, 3 harategiak, 1 kongelatu-denda zen, 3 liburu dendak, 5 arropa dendak, 1 etxerako tresna denda zen, 2 zapata-dendak, 1 elektrotresna denda zen, 3 altzari dendak, 2 kirol-dendak, 1 drogeria zen, 2 bitxi-dendak eta 5 lore-dendak ziren.[14]

2000. urtean Grenade udalerrian 76 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.150 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an 3 botika eta 2 anbulantzia zegoen.

2009an 3 inguruko herriekin osatutako haur-eskola, lehen-hezkuntzako eskola 1 eta inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Grenade udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 680 ikaslekin.

Monumentuak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 2001ko uztailaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 1,8 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Savenes », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Grenade&oldid=11337831"(e)tik eskuratuta