Edukira joan

Honolulu

Honolulu
Honolulu
county seat (en) Itzuli
Administrazioa
Estatu burujabe Ameriketako Estatu Batuak
Estatua Hawaii
County of HawaiiHonolulu konderria
AlkateaRick Blangiardi
Izen ofizialaHonolulu
Jatorrizko izenaHonolulu
Posta kodea96801, 96802, 96803 eta 96804
FIPS kodea15-17000
Geografia
Koordenatuak21°18′17″N 157°51′26″W / 21.3047°N 157.8572°W / 21.3047; -157.8572
Mapa
Azalera177,2 km²
Altitudea12 m
Demografia
Biztanleria350.964 (2020)
Dentsitatea1.981 bizt/km²
Informazio gehigarria
Telefono aurrizkia808
Hiri senidetuakBruyères, Caracas, Seul, Sintra, Uwajima, Chengdu, Yangzhou, Baguio, Baku, Santiago de Cali, Candon, Cebu City, Chigasaki (en) Itzuli, Fengxian Barrutia, Funchal, Haikou, Hiroshima, Huế, Incheon, Kaohsiung, Laoag, Majuro, Mandaluyong, Manila, Mombasa, Mumbai, Nagaoka, Naha, Qinhuangdao, Rabat, San Juan, Vigan, Zhangzhou, Zhongshan, Puerto Princesa, Warringah Council (en) Itzuli, Tokio, New Orleans, Luganville (en) Itzuli eta Fuzhou
gohawaii.com…

Honolulu AEBetako Hawaii estatuko hiriburu eta uharte haietako hiririk populatuena da. Honoluluk "erroldak esleitutako leku" (census-designated place) estatusa du. Honolulu hiri-konderriaren barnean dago. 2010. urtean 374.701 biztanle zituen.

Hawaiieraz, "Honolulu" "badia babestua" edo "gordelekua" da. Antzina Kou izena omen zuen, Nuuanu Avenue-tik Alakea Street-era eta Hotel Street-etik Queen Street-era gutxi gora behera eremua hartzen duen barruti baten izena, eta gaur egun erdiguneko barrutiaren bihotza dena[1]. Nazioartean ospea duten Oahuko beste leku batzuk Waikiki, Pearl Harbor eta Diamond Head dira.

Honoluluren ortoargazkia.

Oahu uharteko hegoaldean dago, Punchbowl sumendi itzaliaren maldetan.

Ingurune naturala eta klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honoluluko klima tropikala da: tenperatura epelak ditu urte osoan, eta batez ere eguraldi lehorra udan. Tenperatura horiek 19-26 °C artekoak izaten dira neguan, eta 24-32 °C artekoak abuztuan eta irailean. Giro horrek aire zabaleko kirolak egitea errazten du, surfa, adibidez, oso ohikoa da Hawaiin. Euri-sasoia neguan izaten da, eta euri tropikal deritzenak ager daitezke, laburrak baina intentsitate handikoak gehienetan. Köppen-en sailkapen klimatikoaren arabera, Honoluluko klima beroa da (BSh).

    Datu klimatikoak (Honoluluko nazioarteko aireportua, 1981-2010)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) 31 31 32 33 34 33 34 34 35 34 34 32 35
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 27 27 28 28 29 31 31 32 32 31 29 28 29
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) 19 19 20 21 22 23 24 24 24 23 22 20 22
Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) 11 11 12 13 16 17 17 17 18 16 14 12 11
Euria (mm) 84 76 51 41 16 7 13 14 18 72 61 82 535.2
Euri egunak (≥ 0.01 inch) 8.5 8.4 8.8 7.5 6.8 5.7 7.1 5.6 6.9 7.6 8.8 9.7 91.4
Eguzki orduak 213.9 214.7 260.4 252.0 282.1 285.0 306.9 303.8 279.0 244.9 201.0 198.4 3042.1
Iturria: http://www.nws.noaa.gov/climate/xmacis.php?wfo=hnl NOAA

2020ko Ameriketako Estatu Batuetako erroldaren arabera 405.295 biztanle zeuden. Batez besteko adina 43,6 urtekoa zen, 42,2 urtekoa gizonezkoen artean eta 45,1 urtekoa emakumezkoen artean. Biztanleen % 17,2 18 urtetik beherakoak ziren eta % 21,8 65 urtetik gorakoak. 100 emakumeko, 96,9 gizon zeuden, eta 18 urtetik gorako 100 emakumeko, 95,4 gizon zeuden adin-talde horretan.[2][3]

BiztanleriaUrtea050.000100.000150.000200.000250.000300.000350.000400.000189019201950198020102040Biztanleria Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira, AEBko Errolda Bulegotik (U.S. Census Bureau). Grafikoa hemen alda daiteke. Azken 5 urteak (2021-2025) estimazioak dira; gainerakoak errolda historikoetatik datoz, hamarkada bakoitzean egiten direnak.

Could not find a row for code="1517000" / name="nil" in US piramidea Hawaii.tab

Arraza eta etnizitatea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2020ko Ameriketako Estatu Batuetako erroldaren arabera, udalerrian 405.295 biztanle zeuden. Herritarren % 6,3 hispano edo latinoa zen, edozein arrazakoak[oh 1]. Ez-hispanoen artean % 17,8 zuria zen, lekuko biztanleria osoaren % 16,7[oh 2]; % 1,7 beltza edo afroamerikarra zen, lekuko biztanleria osoaren % 1,6; % 54,7 asiarra zen, lekuko biztanleria osoaren % 51,3; % 16,7 bi arraza edo gehiago zen, lekuko biztanleria osoaren % 15,6; % 0,1 amerindiarra edo Alaskako natiboa zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,1; % 8,7 Hawaiiko edo Ozeaniako uharteetakoa zen, lekuko biztanleria osoaren % 8,1; eta % 0,3 bestelako arraza bat zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,3.[oh 3][4]

Arraza/etnia
Etnizitatea
2010
94,7 %
2020
93,7 %
6,3 %
Ez-hispanoa edo ez-latinoa Hispanoa edo latinoa
Arraza (ez-hispanoak)
2010
19,1 %
56,1 %
15,3 %
7,8 %
2020
17,8 %
54,7 %
16,7 %
8,7 %
Zuria Beltza edo afroamerikarra Asiarra Bi arraza edo gehiago Amerindiarra edo Alaskako natiboa Hawaiiko edo Ozeaniako uharteak Bestelako arraza bat

Jaioterriari dagokionez, biztanleen % 47,9 estatu berean jaiotakoak, % 22,7 beste estatu amerikar batean jaiotakoak eta % 25,9 atzerrian jaiotakoak (atzerritarrak) ziren.[oh 4] Atzerritarren artean, % 59,3 AEBko herritar naturalizatuak ziren eta % 40,7 ez ziren herritarrak. Jatorriari erreparatuta, atzerritarren gehiengoa Asian jaiotakoa zen (% 81,4, biztanleria osoaren % 21,1); ondoren Ozeanian (% 9,7, % 2,5), Europan (% 4,0, % 1,0), Latinoamerikan (% 2,9, % 0,8), Ipar Amerikan (% 1,2, % 0,3) eta Afrikan (% 0,6, % 0,2).[oh 5][5]

Jaioterria eta jatorria
Jaioterria
47,9 %
22,7 %
25,9 %
Estatu berean Beste estatu batean Beste (Puerto Rico, e.a.) Atzerrian
Atzerritarren herritartasun-egoera
59,3 %
40,7 %
Naturalizatua Ez-herritarra
Atzerriko jatorria, kontinentea
81,4 %
9,7 %
Asia Ozeania Europa Latinoamerika Ipar Amerika Afrika

Etxebizitza eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerrian 177.272 etxebizitza zeuden, horietatik % 88,3 okupatuta eta % 11,7 hutsik.[6] Okupatutako etxebizitzen artean, % 48,2 jabeek okupatutakoak ziren eta % 51,8 errentan hartutakoak.[3] Udalerrian 156.476 etxegune zeuden guztira, horietatik % 60,1 familia-etxeguneak ziren eta % 39,9 familiarik gabekoak. Familia-etxeguneen artean, % 69,9 ezkondutako bikoteek osatzen zituzten eta % 30,1 bestelako familia motek. Familiarik gabeko etxeguneen artean, % 79,8 pertsona bakarrik bizi ziren eta % 20,2 beste norbaitekin, ahaiderik gabe.[7] Talde-bizilekuetan bizi ziren 11.139 pertsona (biztanleria osoaren % 2,7); horietatik 1.210 zuzentze- eta gazte-egoitzetan, 2.819 unibertsitateko ikasleen egoitzetan eta 1.053 egoitza militarretan bizi ziren.[6]

177.272etxebizitza
156.476okupatuak
11.139talde-bizilekuetan

Etxebizitzak

75.469
81.007
20.796
Jabetzan (75.469) Alokairuan (81.007) Hutsik (20.796)

Etxegune motak

65.706
9.531
18.732
49.875
12.632
Ezkondutako bikotea (65.706) Gizon-burua (ezkontiderik gabe) (9.531) Emakume-burua (ezkontiderik gabe) (18.732) Bakarrik bizi (49.875) Beste norbaitekin (12.632)

Talde-bizilekuetako biztanleria

1.210
2.819
1.053
6.057
Zuzentze- eta gazte-egoitzak (1.210) Unibertsitateko egoitzak (2.819) Egoitza militarrak (1.053) Beste (6.057)

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

25 urtetik gorako biztanleen artean, % 92,0k batxilergo-titulua edo goragokoa zuten, % 43,9k unibertsitate-gradua edo goragokoa zuten eta % 17,1k graduondoko titulua (masterra, titulu profesionala edo doktoretza) zuten.[8]

Antzina baleazaleen babes portu soil izan zena, hiri modernoa eta Ozeano Bareko portu nagusietakoa da gaur egun.

Turismo-gune ospetsua da. Mekanika lantegiak, ontziolak, azukre findegiak eta kontserba lantegiak ditu.

  • Itsas biologian espezializaturiko unibertsitatea.
  • Pearl Harbour, AEBetako itsas basea, 10,5 km-ra dago.

Etxeguneen errenta mediana 93.241 $ zen, eta familiena, 120.906 $. Per capita errenta 52.167 $ zen. Biztanleriaren % 11,0 pobrezia-atalasetik behera zegoen.[9] Etxeguneen artean, % 5,1k 10.000 $ baino gutxiagoko errenta zuten, eta % 18,4k 200.000 $ edo gehiagoko errenta zuten.[10]

93.241 $etxegunearen errenta mediana
120.906 $familiaren errenta mediana
52.167 $biztanleko errenta
% 11,0pobrezian

Etxeguneen errenta banaketa

% 6,7
% 8,3
% 12,1
% 10,1
% 7,5
% 11,2
% 18,4
< 10.000 $ — % 5,1 (7.953) 10.000-14.999 $ — % 2,9 (4.593) 15.000-19.999 $ — % 2,0 (3.161) 20.000-24.999 $ — % 3,0 (4.619) 25.000-29.999 $ — % 2,1 (3.338) 30.000-34.999 $ — % 2,3 (3.618) 35.000-39.999 $ — % 2,5 (3.877) 40.000-44.999 $ — % 2,8 (4.425) 45.000-49.999 $ — % 3,1 (4.776) 50.000-59.999 $ — % 6,7 (10.389) 60.000-74.999 $ — % 8,3 (12.876) 75.000-99.999 $ — % 12,1 (18.797) 100.000-124.999 $ — % 10,1 (15.674) 125.000-149.999 $ — % 7,5 (11.638) 150.000-199.999 $ — % 11,2 (17.452) ≥ 200.000 $ — % 18,4 (28.771)

Honolulutar ezagunak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. Hispano edo latinoek edozein arrazatakoak izan daitezke.
  2. Bigarren ehunekoa lekuko biztanleria osoaren gainean kalkulatuta daude, ez soilik hispano ez direnen taldearen gainean. Hispanoak edozein arrazakoak izan daitezke.
  3. Arraza-kategoria hauek Ameriketako Estatu Batuetako Zentsu Bulegoak eta Kudeaketa eta Aurrekontu Bulegoak (OMB) ezarritako sailkapen administratiboak dira, ez sailkapen zientifikoak.
  4. Puerto Ricon jaiotakoak eta atzerrian edo AEBko uharte-eremuetan guraso estatubatuarren seme-alaba gisa jaiotakoak jatorriz estatubatuartzat hartzen dira, eta ez dira atzerrian jaiotakotzat zenbatzen.
  5. Lehen ehunekoa atzerrian jaiotako biztanleriaren gainean kalkulatuta dago; bigarrena, parentesi artean, udalerriko biztanleria osoaren gainean.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. «About the City, City and County of Honolulu» www.honolulu.gov (kontsulta data: 2025-12-30).
  2. (Ingelesez) «2020 Census Demographic and Housing Characteristics File (DHC): Table P12, Sex by Age» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  3. 1 2 (Ingelesez) «2020 Census Demographic Profile: Table DP1, Median Age and Housing Tenure» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  4. (Ingelesez) «2020 Census Detailed Demographic and Housing Characteristics File A (Detailed DHC-A)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-08-31).
  5. (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Place of Birth by Nativity and Citizenship Status (Table B05002)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  6. 1 2 (Ingelesez) «2020 Decennial Census Redistricting Data (Public Law 94-171)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  7. (Ingelesez) «2020 Census Demographic and Housing Characteristics File (DHC): Table P16, Households by Type» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  8. (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Table B15003, Educational Attainment for the Population 25 Years and Over» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).
  9. (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Tables B19013 (Median Household Income), B19113 (Median Family Income), B19301 (Per Capita Income), and B17001 (Poverty Status in the Past 12 Months)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).
  10. (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Table B19001, Household Income in the Past 12 Months» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

    Erreferentziak

    [aldatu | aldatu iturburu kodea]