Edukira joan

La Ferté

La Ferté
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Borgoina-Franche-Comté
Departamendua Jura
Izen ofizialaLa Ferté
Posta kodea39600
Geografia
Koordenatuak46°56′32″N 5°39′33″E / 46.9422°N 5.6592°E / 46.9422; 5.6592
Mapa
Azalera11,75 km²
Altitudea220 m, 288 m eta 244 m
MugakideakOunans, Aumont, Mathenay, Molamboz eta Vaudrey
Demografia
Biztanleria182 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 85 (%45,9) (%54,1) 100 alt_right
Dentsitatea15 bizt/km²
laferte.arbois.com

La Ferté Frantziako udalerria da, Jura departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. Azken erroldaren arabera 182 biztanle zituen 11,8 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Ounans, Aumont, Mathenay, Molamboz eta Vaudrey.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
La FertéLa Ferté
Població amb 113 habitants (2000)Mathenay (1,9 km)
Població amb 94 habitants (2000)Molamboz (2,0 km)
Població amb 272 habitants (2000)Vadans (3,4 km)
Població amb 405 habitants (2000)Aumont (4,1 km)
Població amb 313 habitants (2000)Montholier (5,1 km)
Població amb 367 habitants (2000)Vaudrey (5,1 km)
Població amb 334 habitants (2000)Ounans (5,8 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima kontinental du, eta Jurako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak urte osoan (1000-1500 mm/urte); negu gogorra; eguzkialdi eskasa)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,8 °C-koa da, 17,3 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1151 mm-koa da, urtarrilean 12,8 euri-egun eta uztailean 9,1 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Colonne udalerrian dago, 10,6 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,7 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1170 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,3 °C-koa da, 2003ko abuztuaren 7an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -18 °C-koa da, 2005ko abenduaren 30an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,3 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (20,6 °C) eta hotzena urtarrila (2,9 °C). Urteko prezipitazioa 1055 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (108 mm) eta lehorrena otsaila (73 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,22 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,6 °C) baino 1,4 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2014, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2023 izan zen (12,7 °C) eta hotzena 1963 (9,8 °C).[6]

    Datu klimatikoak (La Ferté)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 2.9 3.6 7.3 10.7 14.9 18.6 20.6 20.0 15.7 11.5 6.6 3.7 11.3
Pilatutako prezipitazioa (mm) 80 73 76 82 100 83 82 85 87 105 108 93 1055
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,6 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,80,0+1,0+1,1+1,2+1,4+0,9+1,2−0,3+0,1+0,6+0,9
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,6 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

2007an La Ferté udalerrian erroldatutako biztanleak 187 ziren. Familiak 76 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 28 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 32 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea1002003004005006007001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 100 gizon, 85 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
10.00
 
85-89
 
0.00
0.00
 
80-84
 
0.00
10.00
 
75-79
 
0.00
0.00
 
70-74
 
11.76
5.00
 
65-69
 
5.88
5.00
 
60-64
 
5.88
15.00
 
55-59
 
11.76
10.00
 
50-54
 
11.76
5.00
 
45-49
 
0.00
5.00
 
40-44
 
5.88
5.00
 
35-39
 
5.88
5.00
 
30-34
 
5.88
5.00
 
25-29
 
5.88
10.00
 
20-24
 
5.88
5.00
 
15-19
 
17.65
5.00
 
10-14
 
0.00
0.00
 
5-9
 
0.00
0.00
 
0-4
 
5.88
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, La Ferté udalerrian 182 biztanle zeuden eta 84 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,17 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 30 kide bakarrekoak ziren, 30 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 25 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]

182biztanle
84elkarbizitza-unitate
2,17lagun elkarbizitza-unitateko
54familia
25Bikotea seme-alabekin
30Bikotea seme-alabarik gabe etxean
30Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 54 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (30). 30 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

30
25
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekin

2023 erroldaren arabera, udalerrian 101 etxebizitza zeuden. Horietatik 84 egoitza nagusi ziren, 10 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 7 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (93), eta apartamentuak gutxi ziren (8). Egoitza nagusietatik 70 beren jabearen bizilekuak ziren, 13 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 1 doan lagata.[11]

101etxebizitza
84egoitza nagusi
93etxe
8apartamentu

Etxebizitza multzoa

84
10
Egoitza nagusia (84)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (10)Hutsik (7)

Etxe mota

93
Etxea (93)Apartamentua (8)

Jabetza egoera

70
13
Jabeak (70)Alokairuan (13)Doan lagata (1)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik19
1919-194510
1946-19708
1971-199019
1991-200514
2006-202014

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (49). 50 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 74 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 37 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 44tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela1
3 gela9
4 gela25
5 gela edo gehiago49

Berogailu mota

21
8
50
Fuel-olioa (21)Elektrizitatea (8)Gas botila (5)Bestelakoak (50)

Aparkalekua eta ibilgailuak

74aparkalekua
37ibilgailu 1
44ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 106 biztanleetatik 90 aktibo ziren (% 84,9), horietako 85 lanean (% 80,2) eta 5 langabezian (aktiboen % 5,6).

10615-64 urteko biztanle
% 84,9aktibo
% 80,2lanean
% 5,6langabezia-tasa

16 ez-aktibotik 7 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 43,8), 6 erretiraturik zeuden (% 37,5) eta 3 bestelako ez-aktibo ziren (% 18,8).

Ez-aktiboak

% 44
% 38
% 19
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 40 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 85 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

40enplegu udalerrian
% 60,0soldatapeko
% 40,0ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 26.060 eurokoa zen.

26.060 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.090 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 8 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoak jatetxe ziren.[13]

2000. urtean La Ferté udalerrian 16 nekazaritza-ustiategi zeuden, 873 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1987ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,6 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Colonne », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1