Lavaur (Tarn)
| Lavaur | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Frantziako udalerria | |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe | |||||||||||
| Frantziaren banaketa administratiboa | metropolitar Frantzia | ||||||||||
| Eskualdea | |||||||||||
| Departamendua | |||||||||||
| Barruti | Castreseko barrutia | ||||||||||
| Kantonamendu | canton of Lavaur | ||||||||||
| Alkatea | Bernard Carayon (en) | ||||||||||
| Izen ofiziala | Lavaur | ||||||||||
| Posta kodea | 81500 | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 43°41′56″N 1°49′08″E / 43.6989°N 1.8189°E | ||||||||||
![]() | |||||||||||
| Azalera | 62,83 km² | ||||||||||
| Altitudea | 141 m, 105 m, 274 m eta 167 m | ||||||||||
| Mugakideak | Saint-Jean-de-Rives, Verfeil, Ambres, Belcastel, Fiac, Garrigues, Labastide-Saint-Georges, Lacougotte-Cadoul, Lugan, Marzens, Massac-Séran, Saint-Agnan, Teyssode, Viterbe eta Viviers-lès-Lavaur | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 10.965 (2023ko urtarrilaren 1a) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 175 bizt/km² | ||||||||||
| ville-lavaur.fr | |||||||||||
Lavaur (frantsesez eta ofizialki: Lavaur) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Tarn departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 10.965 biztanle zituen 62,8 km²-ko azaleran.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: Saint-Jean-de-Rives, Verfeil, Ambres, Belcastel, Fiac, Garrigues, Labastide-Saint-Georges, Lacougotte-Cadoul, Lugan, Marzens, Massac-Séran, Saint-Agnan, Teyssode, Viterbe eta Viviers-lès-Lavaur.
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Klima
[aldatu | aldatu iturburu kodea]CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Hego-mendebaldeko arroko klima du[1]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)[2].
1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,5 °C-koa da, 16,3 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 692 mm-koa da, urtarrilean 9,8 euri-egun eta uztailean 5,1 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, udalerrian bertan dagoen Météo-France estazioan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,6 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 701,8 mm-koa delarik[3]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42,6 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -18 °C-koa da, 1987ko urtarrilaren 17an lortua[oh 1][3].
Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 13,2 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (22,1 °C) eta hotzena urtarrila (5,3 °C). Urteko prezipitazioa 721 mm-koa da; hilabeterik euritsuena apirila da (76 mm) eta lehorrena uztaila (44 mm).[4]
1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,19 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (12,8 °C) baino 1,1 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (15,0 °C) eta hotzena 1963 (11,8 °C).[4]
| | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | 5.3 | 5.9 | 9.2 | 12.0 | 16.1 | 20.0 | 22.1 | 21.9 | 17.8 | 13.8 | 8.8 | 5.9 | 13.2 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 60 | 47 | 53 | 76 | 74 | 59 | 44 | 50 | 58 | 65 | 67 | 66 | 721 |
| Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua | |||||||||||||
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Biztanleria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[5]
| Biztanleria-piramidea 2022 Guztira: 5.078 gizon, 5.813 emakume | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[6]. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Hazkunde begetatiboa | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
Familiak eta etxeguneak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2023 erroldaren arabera, Lavaur udalerrian 10.484 biztanle zeuden eta 5.176 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,03 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 40,3), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[8]
Udalerrian 3.046 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (1.437). Guraso bakarreko 519 familietatik 421etan ama zen guraso bakarra. 1.592 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 678k seme-alaba bakarra zuten etxean, 606k bi, eta 169k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 1.090 bikoteetatik 141tan (% 12,9) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[8]
15 urte edo gehiago zituzten 9.317 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 6,4 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 44,9. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 67,4). 80 urte edo gehiagoko 1.004 biztanleetatik 869 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 135 kolektibitateren batean.[8]
15 urte edo gehiagoko biztanleen % 41,5 ezkonduta zegoen, eta beste % 16,2 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,5 izatezko bikotean eta % 5,7 PACS bidez lotuta). % 25,8 ezkongabeak ziren, % 8,5 alargunak eta % 7,9 dibortziatuak.[8]
Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 39,2), enplegatuak (% 15,6), erdi-mailako lanbideak (% 14,5), goi-mailako langileak (% 11,0). Talde nagusia (erretiratuak, % 39,2) Tarn departamenduko batez bestekoaren (% 36,8) gainetik dago. 17 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,3).[8]
Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2023 erroldaren arabera, udalerrian 6.005 etxebizitza zeuden. Horietatik 5.199 egoitza nagusi ziren, 121 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 685 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (4.268), eta apartamentuak gutxi ziren (1.657). Egoitza nagusietatik 3.098 beren jabearen bizilekuak ziren, 2.012 alokairuan zeuden, 346 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 90 doan lagata.[9]
Etxebizitza multzoa
Etxe mota
Jabetza egoera
Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (1.087).[9]
Eraikuntza garaia
Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (2.315). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (2.700 etxebizitzatan). 3.593 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 2.475 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 2.034tan bi edo gehiago.[9]
Gela kopurua
Berogailu mota
Aparkalekua eta ibilgailuak
Taula osoa: etxebizitzak, 2023 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Enplegua
2023 urtean 15-64 urteko 6.261 biztanleetatik 4.652 aktibo ziren (% 74,3), horietako 4.186 lanean (% 66,9) eta 466 langabezian (aktiboen % 10,0).
Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).
Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera
Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 10,0). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.
1.608 ez-aktibotik 526 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 32,7), 439 erretiraturik zeuden (% 27,3) eta 643 bestelako ez-aktibo ziren (% 40,0).
Ez-aktiboak
Lanbide-kategoria[oh 4]
Udalerrian 6.699 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 4.186 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]
Diru sarrerak
2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.490 eurokoa zen, eta biztanleen % 15 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).
Departamenduarekiko konparaketa xehea |
|---|
|
Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua) Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua) Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua) INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga). Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 54,9, ez-soldatapekoen errenta % 5,5, langabezia-sariak % 2,5. |
Ekonomia jarduerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2007an zeuden 720 komertzioetatik, 4 erauzte enpresak ziren, 18 janari enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 31 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 100 eraikuntza enpresak ziren, 190 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 16 garraio enpresak ziren, 31 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 9 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 41 finantziazio enpresak ziren, 42 higiezinen enpresak ziren, 72 zerbitzu enpresak ziren, 116 administrazio publikoko enpresak ziren eta 49 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[10]
2009an zeuden norbanakoentzako 191 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 9 banku bulegoak, 3 funerariak, 16 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 5 autoeskolak, 16 igeltseroak, 23 margolariak, 20 zurginak, 10 iturginak, 12 argiketariak, 4 eraikuntza enpresak, 17 ile apaindegiak, 4 albaitariak, 1 aldi baterako lan enpresa, 20 jatetxeak, 18 higiezinen agentziak, 2 tintoreriak eta 6 apaindegiak.[11]
2009an zeuden 79 establezimendu komertzialetatik, 7 supermerkatuak, 3 brikolaje denda handika, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 11 okindegiak, 4 harategiak, 1 arraindegi zen, 4 liburu dendak, 18 arropa dendak, 4 etxerako tresna dendak, 3 zapata-dendak, 2 elektrotresna dendak, 3 altzari dendak, 3 kirol-dendak, 4 drogeria, 2 lurrin-dendak, 1 bitxi-denda zen eta 8 lore-dendak ziren.[12]
2000. urtean Lavaur udalerrian 66 nekazaritza-ustiategi zeuden, 3.476 hektarea erabiltzen.[13]
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2009an tratamendu laburretarako ospitale 1 , iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, tratamendu luzeetarako ospitale 1 bat, 3 psikiatriko, urgentzia zentro 1 bat, amatasun-klinika 1 bat, osasun-zentro 1 bat, 4 botika eta 3 anbulantzia zegoen.
2009an 3 haur-eskola eta 4 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Lavaur udalerrian 2 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe eta 1hezkuntza orokorreko lizeoaBigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 991 ikasle zeuden eta hezkuntza orokorreko lizeoetan 620.
Lavaur udalerrian 2 osasun-formakuntzako goi-mailako hezkuntza ez unibertsitarioko zentroak zeuden.
Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ Estazioko erregistroak 1985ko uztailaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
- ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,0 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
- ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
- ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
- ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501 doi:..
- ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
- 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Lavaur », fiche climatologique. .
- 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
- ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
- ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
- ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
- 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
- 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
- ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
- ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
- ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
- ↑ Exploitations agricoles
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
- (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
- (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.

