Edukira joan

Lavaur (Tarn)

Lavaur
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Tarn
BarrutiCastreseko barrutia
Kantonamenducanton of Lavaur
AlkateaBernard Carayon (en) Itzuli
Izen ofizialaLavaur
Posta kodea81500
Geografia
Koordenatuak43°41′56″N 1°49′08″E / 43.6989°N 1.8189°E / 43.6989; 1.8189
Mapa
Azalera62,83 km²
Altitudea141 m, 105 m, 274 m eta 167 m
MugakideakSaint-Jean-de-Rives, Verfeil, Ambres, Belcastel, Fiac, Garrigues, Labastide-Saint-Georges, Lacougotte-Cadoul, Lugan, Marzens, Massac-Séran, Saint-Agnan, Teyssode, Viterbe eta Viviers-lès-Lavaur
Demografia
Biztanleria10.965 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 5.813 (%53,4) (%46,6) 5.078 alt_right
Dentsitatea175 bizt/km²
ville-lavaur.fr

Lavaur (frantsesez eta ofizialki: Lavaur) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Tarn departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 10.965 biztanle zituen 62,8 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Saint-Jean-de-Rives, Verfeil, Ambres, Belcastel, Fiac, Garrigues, Labastide-Saint-Georges, Lacougotte-Cadoul, Lugan, Marzens, Massac-Séran, Saint-Agnan, Teyssode, Viterbe eta Viviers-lès-Lavaur.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
LavaurLavaur
Població amb 859 habitants (2000)Ambres (3,7 km)
Població amb 256 habitants (2000)Massac-Séran (5,2 km)
Població amb 292 habitants (2000)Marzens (5,6 km)
Població amb 218 habitants (2000)Saint-Agnan (6,6 km)
Població amb 189 habitants (2000)Belcastel (7,3 km)
Població amb 817 habitants (2000)Fiac (7,5 km)
Població amb 291 habitants (2000)Garrigues (7,8 km)
Població amb 1296 habitants (2000)Giroussens (7,9 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Hego-mendebaldeko arroko klima du[1]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)[2].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,5 °C-koa da, 16,3 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 692 mm-koa da, urtarrilean 9,8 euri-egun eta uztailean 5,1 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, udalerrian bertan dagoen Météo-France estazioan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,6 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 701,8 mm-koa delarik[3]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42,6 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -18 °C-koa da, 1987ko urtarrilaren 17an lortua[oh 1][3].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 13,2 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (22,1 °C) eta hotzena urtarrila (5,3 °C). Urteko prezipitazioa 721 mm-koa da; hilabeterik euritsuena apirila da (76 mm) eta lehorrena uztaila (44 mm).[4]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,19 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (12,8 °C) baino 1,1 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (15,0 °C) eta hotzena 1963 (11,8 °C).[4]

    Datu klimatikoak (Lavaur)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 5.3 5.9 9.2 12.0 16.1 20.0 22.1 21.9 17.8 13.8 8.8 5.9 13.2
Pilatutako prezipitazioa (mm) 60 47 53 76 74 59 44 50 58 65 67 66 721
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,8 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
0,0−0,6+0,8+0,9+1,3+1,4+0,5+1,1−0,5−0,2−0,1−0,1
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,8 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[5]

BiztanleriaUrtea5000600070008000900010.00011.0001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 5.078 gizon, 5.813 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.12
 
95+
 
1.08
1.34
 
90-94
 
2.31
2.64
 
85-89
 
3.91
3.96
 
80-84
 
4.83
4.79
 
75-79
 
6.02
6.77
 
70-74
 
7.36
5.44
 
65-69
 
6.71
6.62
 
60-64
 
8.21
5.61
 
55-59
 
5.54
7.76
 
50-54
 
6.09
8.19
 
45-49
 
6.62
5.95
 
40-44
 
7.02
5.26
 
35-39
 
4.92
4.86
 
30-34
 
4.04
3.56
 
25-29
 
3.65
3.66
 
20-24
 
3.25
7.05
 
15-19
 
4.23
6.20
 
10-14
 
6.00
6.20
 
5-9
 
4.42
4.02
 
0-4
 
3.78
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[6].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Lavaur udalerrian 10.484 biztanle zeuden eta 5.176 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,03 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 40,3), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[8]

10.484biztanle
5.176elkarbizitza-unitate
2,03lagun elkarbizitza-unitateko
3.046familia
Udalerria
% 21
% 28
% 10
% 40
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 3.046 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (1.437). Guraso bakarreko 519 familietatik 421etan ama zen guraso bakarra. 1.592 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 678k seme-alaba bakarra zuten etxean, 606k bi, eta 169k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 1.090 bikoteetatik 141tan (% 12,9) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[8]

1.437
1.090
519
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean1.592
Seme-alaba bat678
Bi seme-alaba606
Hiru seme-alaba125
Lau edo gehiago44

15 urte edo gehiago zituzten 9.317 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 6,4 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 44,9. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 67,4). 80 urte edo gehiagoko 1.004 biztanleetatik 869 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 135 kolektibitateren batean.[8]

Bakarrik bizi da
15-24% 6
25-39% 17
40-54% 16
55-64% 24
65-79% 29
80 +% 45
Bikotean bizi da
15-24% 9
25-39% 67
40-54% 67
55-64% 65
65-79% 65
80 +% 40

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 41,5 ezkonduta zegoen, eta beste % 16,2 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,5 izatezko bikotean eta % 5,7 PACS bidez lotuta). % 25,8 ezkongabeak ziren, % 8,5 alargunak eta % 7,9 dibortziatuak.[8]

Ezkonduta% 41,5
Ezkongabea% 25,8
Izatezko bikotean% 10,5
Alarguna% 8,5
Dibortziatuta% 7,9
PACS bidez lotuta% 5,7

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 39,2), enplegatuak (% 15,6), erdi-mailako lanbideak (% 14,5), goi-mailako langileak (% 11,0). Talde nagusia (erretiratuak, % 39,2) Tarn departamenduko batez bestekoaren (% 36,8) gainetik dago. 17 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,3).[8]

Udalerria
% 11
% 15
% 16
% 10
% 39
Tarn
% 8
% 14
% 15
% 12
% 37
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 6.005 etxebizitza zeuden. Horietatik 5.199 egoitza nagusi ziren, 121 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 685 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (4.268), eta apartamentuak gutxi ziren (1.657). Egoitza nagusietatik 3.098 beren jabearen bizilekuak ziren, 2.012 alokairuan zeuden, 346 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 90 doan lagata.[9]

6.005etxebizitza
5.199egoitza nagusi
4.268etxe
1.657apartamentu

Etxebizitza multzoa

5.199
685
Egoitza nagusia (5.199)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (121)Hutsik (685)

Etxe mota

4.268
1.657
Etxea (4.268)Apartamentua (1.657)

Jabetza egoera

3.098
2.012
Jabeak (3.098)Alokairuan (2.012)HLM (346)Doan lagata (90)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (1.087).[9]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik800
1919-1945283
1946-1970891
1971-19901.087
1991-20051.069
2006-2020958

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (2.315). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (2.700 etxebizitzatan). 3.593 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 2.475 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 2.034tan bi edo gehiago.[9]

Gela kopurua

1 gela117
2 gela548
3 gela811
4 gela1.408
5 gela edo gehiago2.315

Berogailu mota

1.050
684
2.700
677
Gas sarea (1.050)Fuel-olioa (684)Elektrizitatea (2.700)Gas botila (89)Bestelakoak (677)

Aparkalekua eta ibilgailuak

3.593aparkalekua
2.475ibilgailu 1
2.034ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 6.261 biztanleetatik 4.652 aktibo ziren (% 74,3), horietako 4.186 lanean (% 66,9) eta 466 langabezian (aktiboen % 10,0).

6.26115-64 urteko biztanle
% 74,3aktibo
% 66,9lanean
% 10,0langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 39,6
25-54 urte% 89,2
55-64 urte% 60,2
Gizonak% 76,7
Emakumeak% 72,0

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 19,9
BEPC, brebeta% 16,2
CAP-BEP% 14,9
Batxilergoa% 11,1
Goi-mailako +2% 5,9
Goi-mailako +3/4% 3,5
Goi-mailako +5% 3,8

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 10,0). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

1.608 ez-aktibotik 526 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 32,7), 439 erretiraturik zeuden (% 27,3) eta 643 bestelako ez-aktibo ziren (% 40,0).

Ez-aktiboak

% 33
% 27
% 40
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 8
% 19
% 29
% 28
% 16
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 6.699 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 4.186 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

6.699enplegu udalerrian
% 85,8soldatapeko
% 14,2ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.490 eurokoa zen, eta biztanleen % 15 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

25.490 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.420 €
% 15,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 16,4

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 720 komertzioetatik, 4 erauzte enpresak ziren, 18 janari enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 31 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 100 eraikuntza enpresak ziren, 190 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 16 garraio enpresak ziren, 31 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 9 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 41 finantziazio enpresak ziren, 42 higiezinen enpresak ziren, 72 zerbitzu enpresak ziren, 116 administrazio publikoko enpresak ziren eta 49 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[10]

2009an zeuden norbanakoentzako 191 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 9 banku bulegoak, 3 funerariak, 16 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 5 autoeskolak, 16 igeltseroak, 23 margolariak, 20 zurginak, 10 iturginak, 12 argiketariak, 4 eraikuntza enpresak, 17 ile apaindegiak, 4 albaitariak, 1 aldi baterako lan enpresa, 20 jatetxeak, 18 higiezinen agentziak, 2 tintoreriak eta 6 apaindegiak.[11]

2009an zeuden 79 establezimendu komertzialetatik, 7 supermerkatuak, 3 brikolaje denda handika, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 11 okindegiak, 4 harategiak, 1 arraindegi zen, 4 liburu dendak, 18 arropa dendak, 4 etxerako tresna dendak, 3 zapata-dendak, 2 elektrotresna dendak, 3 altzari dendak, 3 kirol-dendak, 4 drogeria, 2 lurrin-dendak, 1 bitxi-denda zen eta 8 lore-dendak ziren.[12]

2000. urtean Lavaur udalerrian 66 nekazaritza-ustiategi zeuden, 3.476 hektarea erabiltzen.[13]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an tratamendu laburretarako ospitale 1 , iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, tratamendu luzeetarako ospitale 1 bat, 3 psikiatriko, urgentzia zentro 1 bat, amatasun-klinika 1 bat, osasun-zentro 1 bat, 4 botika eta 3 anbulantzia zegoen.

2009an 3 haur-eskola eta 4 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Lavaur udalerrian 2 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe eta 1hezkuntza orokorreko lizeoaBigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 991 ikasle zeuden eta hezkuntza orokorreko lizeoetan 620.

Lavaur udalerrian 2 osasun-formakuntzako goi-mailako hezkuntza ez unibertsitarioko zentroak zeuden.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1985ko uztailaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,0 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  3. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Lavaur », fiche climatologique. .
  4. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  5. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  6. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  7. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  8. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  9. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  11. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  12. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  13. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]