Edukira joan

Le Deschaux

Wikipedia, Entziklopedia askea
Le Deschaux
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Borgoina-Franche-Comté
Departamendua Jura
BarrutiDoleko barrutia
Kantonamenducanton of Chaussin
Izen ofizialaLe Deschaux
Posta kodea39120
Geografia
Koordenatuak46°57′10″N 5°30′07″E / 46.9528°N 5.5019°E / 46.9528; 5.5019
Mapa
Azalera8,56 km²
Altitudea201 m, 236 m eta 219 m
MugakideakBalaiseaux, Gatey, Rahon, Tassenières eta Villers-Robert
Demografia
Biztanleria1.036 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 512 (%49,8) (%50,2) 517 alt_right
Dentsitatea121 bizt/km²
le-deschaux.fr

Le Deschaux Frantziako udalerria da, Jura departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.036 biztanle zituen 8,6 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Balaiseaux, Gatey, Rahon, Tassenières eta Villers-Robert.

Mapa
Le Deschaux eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Le DeschauxLe Deschaux
Població amb 248 habitants (2000)Balaiseaux (3,0 km)
Població amb 87 habitants (2000)Séligney (3,3 km)
Població amb 360 habitants (2000)Tassenières (3,5 km)
Població amb 36 habitants (2000)Bretenières (4,7 km)
Població amb 528 habitants (2000)Rahon (5,1 km)
Població amb 305 habitants (2000)Gatey (5,2 km)
Població amb 410 habitants (2000)Pleure (5,3 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima kontinental du, eta Borgoina eta Saonako haranako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: eguzkialdi ona (1900 ordu/urte), uda beroa (18,5 °C); aire lehorra udaberrian eta udan, haize ahulak)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,6 °C-koa da, 17,3 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1030 mm-koa da, urtarrilean 12,2 euri-egun eta uztailean 8,7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Colonne udalerrian dago, 10,9 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,7 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1170 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,3 °C-koa da, 2003ko abuztuaren 7an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -18 °C-koa da, 2005ko abenduaren 30an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,4 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (20,6 °C) eta hotzena urtarrila (2,9 °C). Urteko prezipitazioa 1053 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (108 mm) eta lehorrena otsaila (73 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,22 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,6 °C) baino 1,4 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2014, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2023 izan zen (12,7 °C) eta hotzena 1963 (9,8 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Le Deschaux)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 2.9 3.7 7.3 10.8 14.9 18.6 20.6 20.1 15.7 11.6 6.6 3.7 11.4
Pilatutako prezipitazioa (mm) 80 73 75 82 100 83 82 85 87 105 108 93 1053
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,6 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,80,0+0,9+1,1+1,2+1,4+0,9+1,1−0,4+0,1+0,6+0,9
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,6 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea5006007008009001000110012001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 517 gizon, 512 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
1.95
0.00
 
90-94
 
0.00
0.97
 
85-89
 
0.98
2.90
 
80-84
 
4.88
4.84
 
75-79
 
4.88
5.80
 
70-74
 
5.86
7.74
 
65-69
 
8.79
3.87
 
60-64
 
6.84
5.80
 
55-59
 
1.95
4.84
 
50-54
 
6.84
6.58
 
45-49
 
5.66
8.51
 
40-44
 
7.62
9.48
 
35-39
 
6.64
4.84
 
30-34
 
8.59
2.90
 
25-29
 
1.95
2.90
 
20-24
 
0.98
10.25
 
15-19
 
5.66
11.22
 
10-14
 
5.66
5.61
 
5-9
 
3.71
0.97
 
0-4
 
10.55
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Le Deschaux udalerrian 1.020 biztanle zeuden eta 417 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,45 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena seme-alabekin bizi ziren bikoteak ziren (% 36,2). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 26,1 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

1.020biztanle
417elkarbizitza-unitate
2,45lagun elkarbizitza-unitateko
308familia
Udalerria
% 36
% 32
% 26
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 308 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (151). Guraso bakarreko 25 familietatik 25etan ama zen guraso bakarra. 152 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 70k seme-alaba bakarra zuten etxean, 63k bi, eta 24k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 151 bikoteetatik 10tan (% 6,6) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[10]

132
151
25
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean152
Seme-alaba bat70
Bi seme-alaba63
Hiru seme-alaba19
Lau edo gehiago5

15 urte edo gehiago zituzten 823 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 1,1 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 41,4. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 87,9). 80 urte edo gehiagoko 58 biztanleetatik 42 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 16 kolektibitateren batean.[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 1
25-39% 4
40-54% 7
55-64% 18
65-79% 23
80 +% 41
Bikotean bizi da
15-24% 7
25-39% 88
40-54% 83
55-64% 79
65-79% 73
80 +% 29

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 49,9 ezkonduta zegoen, eta beste % 19,1 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,5 izatezko bikotean eta % 9,6 PACS bidez lotuta). % 17,1 ezkongabeak ziren, % 8,3 alargunak eta % 5,7 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 49,9
Ezkongabea% 17,1
PACS bidez lotuta% 9,6
Izatezko bikotean% 9,5
Alarguna% 8,3
Dibortziatuta% 5,7

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 40,5), eskulangileak (% 27,1), erdi-mailako lanbideak (% 13,2), enplegatuak (% 8,4). Talde nagusia (erretiratuak, % 40,5) Jura departamenduko batez bestekoaren (% 35,8) gainetik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,2).[10]

Udalerria
% 13
% 8
% 27
% 41
Jura
% 16
% 13
% 18
% 36
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 482 etxebizitza zeuden. Horietatik 421 egoitza nagusi ziren, 13 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 47 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (455), eta apartamentuak gutxi ziren (23). Egoitza nagusietatik 353 beren jabearen bizilekuak ziren, 57 alokairuan zeuden, 8 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 12 doan lagata.[11]

482etxebizitza
421egoitza nagusi
455etxe
23apartamentu

Etxebizitza multzoa

421
47
Egoitza nagusia (421)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (13)Hutsik (47)

Etxe mota

455
Etxea (455)Apartamentua (23)

Jabetza egoera

353
57
Jabeak (353)Alokairuan (57)HLM (8)Doan lagata (12)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (123).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik65
1919-194528
1946-197048
1971-1990123
1991-200572
2006-202086

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (253). 226 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 302 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 142 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 253tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela2
2 gela10
3 gela40
4 gela117
5 gela edo gehiago253

Berogailu mota

80
96
226
Gas sarea (3)Fuel-olioa (80)Elektrizitatea (96)Gas botila (16)Bestelakoak (226)

Aparkalekua eta ibilgailuak

302aparkalekua
142ibilgailu 1
253ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 585 biztanleetatik 453 aktibo ziren (% 77,4), horietako 422 lanean (% 72,1) eta 32 langabezian (aktiboen % 7,1).

58515-64 urteko biztanle
% 77,4aktibo
% 72,1lanean
% 7,1langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 41,5
25-54 urte% 93,8
55-64 urte% 47,6
Gizonak% 80,0
Emakumeak% 74,7

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 11,9
BEPC, brebeta% 6,2
CAP-BEP% 10,1
Batxilergoa% 5,0
Goi-mailako +2% 2,6
Goi-mailako +3/4% 0,0
Goi-mailako +5% 7,1

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 7,1). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

132 ez-aktibotik 52 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 39,4), 42 erretiraturik zeuden (% 31,8) eta 37 bestelako ez-aktibo ziren (% 28,0).

Ez-aktiboak

% 39
% 32
% 28
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 8
% 19
% 29
% 35
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 121 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 422 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

121enplegu udalerrian
% 76,9soldatapeko
% 23,1ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.960 eurokoa zen.

24.960 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.090 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 34 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 7 eraikuntza enpresak ziren, 8 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa, 1 zurgina, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.[13]

2009an zeuden 5 establezimendu komertzialetatik, 1 brikolaje denda handi zen, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 1 harategi zen eta 1 arropa denda zen.[14]

2000. urtean Le Deschaux udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden, 328 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1987ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,5 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Colonne », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Le_Deschaux&oldid=11333202"(e)tik eskuratuta