Edukira joan

Le Teil

Wikipedia, Entziklopedia askea
Le Teil
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Ardèche
BarrutiPrivaseko barrutia
Kantonamenducanton of Viviers
Izen ofizialaLe Teil
Posta kodea07400
Geografia
Koordenatuak44°32′43″N 4°40′56″E / 44.5453°N 4.6822°E / 44.5453; 4.6822
Mapa
Azalera26,59 km²
Altitudea55 m, 460 m eta 180 m
MugakideakAlba-la-Romaine, Aubignas, Rochemaure, Saint-Thomé, Viviers, Châteauneuf-du-Rhône eta Montélimar
Demografia
Biztanleria8.726 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 4.600 (%52,3) (%47,7) 4.193 alt_right
Dentsitatea328 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakTrofarello eta Raunheim
mairie-le-teil.fr

Le Teil Frantziako udalerri bat da Ardeche departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 8.726 biztanle zituen 26,6 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Alba-la-Romaine, Aubignas, Rochemaure, Saint-Thomé, Viviers, Châteauneuf-du-Rhône eta Montélimar.

Mapa
Le Teil eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Le TeilLe Teil
Població amb 1978 habitants (2000)Rochemaure (4,4 km)
Població amb 1028 habitants (2000)Ancône (4,7 km)
Població amb 34636 habitants (2000)Montélimar (5,3 km)
Població amb 385 habitants (2000)Aubignas (5,7 km)
Població amb 1309 habitants (2000)Meysse (7,4 km)
Població amb 386 habitants (2000)Saint-Thomé (7,5 km)
Població amb 3869 habitants (2000)Viviers (7,8 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima mediterraneo garbia du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima mediterraneo du, eta Proventza eta Lengadoka-Roselloneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak udan; eguzkialdi oso ona (2600 ordu/urte); uda beroa (21,5 °C); haize gogorrak; laino gutxi)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2d zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,3 °C-koa da, 2,4 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 915 mm-koa da, urtarrilean 6,5 euri-egun eta uztailean 3,8 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Montélimar udalerrian dago, 5,7 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 14,2 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 919,5 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,1 °C-koa da, 2003ko abuztuaren 13an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -17,2 °C-koa da, 1938ko abenduaren 22an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 13,5 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (23,3 °C) eta hotzena urtarrila (5,0 °C). Urteko prezipitazioa 927 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (127 mm) eta lehorrena otsaila (48 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,37 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (12,4 °C) baino 2,0 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2020, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (15,5 °C) eta hotzena 1963 (11,5 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Le Teil)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 5.0 5.7 9.4 12.5 16.7 20.9 23.3 22.7 18.1 13.8 8.8 5.6 13.5
Pilatutako prezipitazioa (mm) 71 48 53 79 78 56 53 60 113 127 127 62 927
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,4 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,0+0,3+1,4+1,3+1,5+1,8+1,1+1,5+0,2+0,8+1,1+1,2
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,4 °C)
+4 °C−4 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea0200040006000800010.0001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 4.193 gizon, 4.600 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.24
 
95+
 
0.22
0.95
 
90-94
 
1.85
1.81
 
85-89
 
2.41
1.55
 
80-84
 
3.50
4.94
 
75-79
 
4.59
5.53
 
70-74
 
6.02
5.89
 
65-69
 
5.11
5.89
 
60-64
 
6.37
7.25
 
55-59
 
4.39
6.89
 
50-54
 
6.50
6.49
 
45-49
 
5.89
6.11
 
40-44
 
6.26
6.08
 
35-39
 
5.13
5.22
 
30-34
 
6.76
5.80
 
25-29
 
5.17
4.27
 
20-24
 
4.76
7.49
 
15-19
 
5.50
5.68
 
10-14
 
7.89
5.41
 
5-9
 
6.41
6.51
 
0-4
 
5.26
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Le Teil udalerrian 8.571 biztanle zeuden eta 3.949 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,17 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 38,5), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

8.571biztanle
3.949elkarbizitza-unitate
2,17lagun elkarbizitza-unitateko
2.414familia
Udalerria
% 24
% 25
% 11
% 39
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 2.414 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (1.021). Guraso bakarreko 428 familietatik 328etan ama zen guraso bakarra. 1.167 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 509k seme-alaba bakarra zuten etxean, 461k bi, eta 275k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 965 bikoteetatik 96tan (% 9,9) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[10]

1.021
965
428
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean1.167
Seme-alaba bat509
Bi seme-alaba461
Hiru seme-alaba183
Lau edo gehiago92

15 urte edo gehiago zituzten 7.086 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 6,4 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 40,3. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 68,4). 80 urte edo gehiagoko 556 biztanleetatik 476 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 80 kolektibitateren batean.[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 6
25-39% 15
40-54% 17
55-64% 27
65-79% 32
80 +% 40
Bikotean bizi da
15-24% 13
25-39% 66
40-54% 68
55-64% 63
65-79% 62
80 +% 42

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 41,5 ezkonduta zegoen, eta beste % 16,4 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,9 izatezko bikotean eta % 5,5 PACS bidez lotuta). % 27,5 ezkongabeak ziren, % 7,2 alargunak eta % 7,4 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 41,5
Ezkongabea% 27,5
Izatezko bikotean% 10,9
Dibortziatuta% 7,4
Alarguna% 7,2
PACS bidez lotuta% 5,5

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 32,9), eskulangileak (% 19,4), enplegatuak (% 16,8), erdi-mailako lanbideak (% 14,9). Talde nagusia (erretiratuak, % 32,9) Ardèche departamenduko batez bestekoaren (% 36,8) azpitik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,1).[10]

Udalerria
% 15
% 17
% 19
% 33
Ardèche
% 15
% 15
% 15
% 37
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 4.645 etxebizitza zeuden. Horietatik 3.947 egoitza nagusi ziren, 132 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 565 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (2.584), eta apartamentuak gutxi ziren (2.035). Egoitza nagusietatik 2.102 beren jabearen bizilekuak ziren, 1.712 alokairuan zeuden, 648 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 134 doan lagata.[11]

4.645etxebizitza
3.947egoitza nagusi
2.584etxe
2.035apartamentu

Etxebizitza multzoa

3.947
565
Egoitza nagusia (3.947)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (132)Hutsik (565)

Etxe mota

2.584
2.035
Etxea (2.584)Apartamentua (2.035)

Jabetza egoera

2.102
1.712
648
Jabeak (2.102)Alokairuan (1.712)HLM (648)Doan lagata (134)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (1.179).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik322
1919-1945488
1946-1970948
1971-19901.179
1991-2005411
2006-2020509

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (1.427). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (1.780 etxebizitzatan). 2.414 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 1.914 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 1.542tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela64
2 gela406
3 gela924
4 gela1.126
5 gela edo gehiago1.427

Berogailu mota

1.434
1.780
470
Gas sarea (1.434)Fuel-olioa (231)Elektrizitatea (1.780)Gas botila (32)Bestelakoak (470)

Aparkalekua eta ibilgailuak

2.414aparkalekua
1.914ibilgailu 1
1.542ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 5.188 biztanleetatik 3.774 aktibo ziren (% 72,7), horietako 3.257 lanean (% 62,8) eta 516 langabezian (aktiboen % 13,7).

5.18815-64 urteko biztanle
% 72,7aktibo
% 62,8lanean
% 13,7langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 45,8
25-54 urte% 86,6
55-64 urte% 55,4
Gizonak% 75,9
Emakumeak% 69,6

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 25,4
BEPC, brebeta% 18,1
CAP-BEP% 14,7
Batxilergoa% 12,9
Goi-mailako +2% 9,0
Goi-mailako +3/4% 6,4
Goi-mailako +5% 5,4

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 13,7). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

1.414 ez-aktibotik 421 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 29,8), 297 erretiraturik zeuden (% 21,0) eta 697 bestelako ez-aktibo ziren (% 49,3).

Ez-aktiboak

% 30
% 21
% 49
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 10
% 27
% 28
% 27
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 2.549 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 3.257 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

2.549enplegu udalerrian
% 84,3soldatapeko
% 15,7ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 21.980 eurokoa zen, eta biztanleen % 26 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

21.980 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.820 €
% 26,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 15,6

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 395 komertzioetatik, 6 erauzte enpresak ziren, 14 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 22 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 58 eraikuntza enpresak ziren, 99 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 12 garraio enpresak ziren, 32 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 4 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 19 finantziazio enpresak ziren, 19 higiezinen enpresak ziren, 35 zerbitzu enpresak ziren, 44 administrazio publikoko enpresak ziren eta 30 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 129 zerbitzu publikoetatik, 1 poliziaren kaserna zen, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 8 banku bulegoak, 1 funeraria, 11 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 3 autoeskolak, 17 igeltseroak, 15 margolariak, 5 zurginak, 7 iturginak, 6 argiketariak, 18 ile apaindegiak, 1 aldi baterako lan enpresa, 25 jatetxeak, 5 higiezinen agentziak eta 1 tintoreria.[13]

2009an zeuden 51 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 brikolaje denda handia zen, 3 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 11 okindegiak, 6 harategiak, 5 liburu dendak, 10 arropa dendak, 2 zapata-dendak, 3 elektrotresna dendak, 1 kirol-denda zen, 1 drogeria zen, 2 lurrin-dendak, 2 bitxi-dendak eta 3 lore-dendak ziren.[14]

2000. urtean Le Teil udalerrian 18 nekazaritza-ustiategi zeuden, 132 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an psikiatriko 1 , 4 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.

2009an 5 haur-eskola eta 7 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Le Teil udalerrian 2 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe, hezkuntza orokorreko lizeo bat zegoen. eta lizeo teknologiko bat zegoen.Bigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 804 ikasle zeuden, Hezkuntza orokorreko lizeoetan ez zegoen 613 eta lizeo teknologikoetan 186.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1920ko abuztuaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 2,9 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Montélimar », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Le_Teil&oldid=11315601"(e)tik eskuratuta