Edukira joan

Montandon

Wikipedia, Entziklopedia askea
Montandon
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Borgoina-Franche-Comté
Departamendua Doubs
BarrutiMontbéliardeko barrutia
Kantonamenducanton of Saint-Hippolyte
Izen ofizialaMontandon
Posta kodea25190
Geografia
Koordenatuak47°18′14″N 6°50′23″E / 47.3039°N 6.8397°E / 47.3039; 6.8397
Mapa
Azalera12,71 km²
Altitudea520 m, 880 m eta 738 m
MugakideakSoulce-Cernay, Les Bréseux, Les Plains-et-Grands-Essarts, Saint-Hippolyte, Thiébouhans eta Trévillers
Demografia
Biztanleria371 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 146 (%39,1) (%60,9) 227 alt_right
Dentsitatea29 bizt/km²

Montandon Frantziako udalerria da, Doubs departamenduan dagoena, Franche-Comté eskualdean. Azken erroldaren arabera 371 biztanle zituen 12,7 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Soulce-Cernay, Les Bréseux, Les Plains-et-Grands-Essarts, Saint-Hippolyte, Thiébouhans eta Trévillers.

Mapa
Montandon eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Montandon
Població amb 226 habitants (2000)Thiébouhans (2,6 km)
Població amb 105 habitants (2000)Soulce-Cernay (2,8 km)
Població amb 478 habitants (2000)Trévillers (3,2 km)
Població amb 417 habitants (2000)Les Bréseux (4,2 km)
Població amb 86 habitants (2000)Fleurey (4,6 km)
Població amb 367 habitants (2000)Chamesol (4,9 km)
Població amb 204 habitants (2000)Liebvillers (5,5 km)
Població amb 571 habitants (2000)Montécheroux (5,6 km)
Població amb 115 habitants (2000)Bief (5,9 km)


Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Jurako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak urte osoan (1000-1500 mm/urte); negu gogorra; eguzkialdi eskasa)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 7,9 °C-koa da, 16,8 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1340 mm-koa da, urtarrilean 12,5 euri-egun eta uztailean 11,8 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Maîche udalerrian dago, 7,7 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 7,7 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1433 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 35,4 °C-koa da, 2026ko uztailaren 30an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -26,8 °C-koa da, 2005ko martxoaren 1an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 8,4 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (17,5 °C) eta hotzena urtarrila (0,2 °C). Urteko prezipitazioa 1446 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (146 mm) eta lehorrena apirila (103 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,18 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (8,0 °C) baino 1,2 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2023 izan zen (10,1 °C) eta hotzena 1996 (7,1 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Montandon)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 0.2 0.7 3.9 7.5 11.8 15.7 17.5 17.0 12.6 8.8 4.0 1.1 8.4
Pilatutako prezipitazioa (mm) 118 105 107 103 136 119 125 124 112 126 127 146 1446
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (8,0 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,5−0,3+0,4+0,6+0,7+1,3+0,7+0,8−0,8−0,4+0,3+0,5
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: −5 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (8,0 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea2503003504004505001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 227 gizon, 146 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
0.00
6.61
 
80-84
 
0.00
0.00
 
75-79
 
0.00
8.81
 
70-74
 
0.00
0.00
 
65-69
 
6.85
8.81
 
60-64
 
10.27
8.37
 
55-59
 
10.27
4.41
 
50-54
 
6.16
10.57
 
45-49
 
10.27
3.96
 
40-44
 
15.75
6.17
 
35-39
 
9.59
4.41
 
30-34
 
6.16
2.20
 
25-29
 
0.00
0.00
 
20-24
 
0.00
9.69
 
15-19
 
6.16
5.73
 
10-14
 
6.16
14.10
 
5-9
 
6.16
6.17
 
0-4
 
6.16
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Montandon udalerrian 371 biztanle zeuden eta 156 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,38 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 32,1). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 29,5 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

371biztanle
156elkarbizitza-unitate
2,38lagun elkarbizitza-unitateko
104familia
Udalerria
% 23
% 32
% 12
% 29
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 104 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (50). Guraso bakarreko 19 familietatik 14etan ama zen guraso bakarra. 54 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

50
36
19
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: eskulangileak (% 42,9), erretiratuak (% 26,3), erdi-mailako lanbideak (% 12,2), nekazariak (% 9,0). Talde nagusia (eskulangileak, % 42,9) Doubs departamenduko batez bestekoaren (% 18,6) gainetik dago. 14 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 9,0).[10]

Udalerria
% 9
% 12
% 43
% 26
Doubs
% 10
% 16
% 14
% 19
% 30
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 194 etxebizitza zeuden. Horietatik 160 egoitza nagusi ziren, 11 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 23 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (171), eta apartamentuak gutxi ziren (23). Egoitza nagusietatik 143 beren jabearen bizilekuak ziren, 17 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 0 doan lagata.[11]

194etxebizitza
160egoitza nagusi
171etxe
23apartamentu

Etxebizitza multzoa

160
23
Egoitza nagusia (160)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (11)Hutsik (23)

Etxe mota

171
23
Etxea (171)Apartamentua (23)

Jabetza egoera

143
17
Jabeak (143)Alokairuan (17)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (45).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik35
1919-19456
1946-197010
1971-199045
1991-200528
2006-202035

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (108). 96 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 149 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 60 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 92tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela6
3 gela16
4 gela30
5 gela edo gehiago108

Berogailu mota

39
18
96
Gas sarea (1)Fuel-olioa (39)Elektrizitatea (18)Gas botila (5)Bestelakoak (96)

Aparkalekua eta ibilgailuak

149aparkalekua
60ibilgailu 1
92ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 221 biztanleetatik 169 aktibo ziren (% 76,5), horietako 159 lanean (% 71,9) eta 10 langabezian (aktiboen % 5,9).

22115-64 urteko biztanle
% 76,5aktibo
% 71,9lanean
% 5,9langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 44,8
25-54 urte% 92,1
55-64 urte% 51,9
Gizonak% 84,6
Emakumeak% 67,3

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 10,5
BEPC, brebeta% 7,7
CAP-BEP% 4,3
Batxilergoa% 3,8
Goi-mailako +2% 13,0
Goi-mailako +3/4% 0,0
Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 5,9). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

52 ez-aktibotik 17 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 32,7), 15 erretiraturik zeuden (% 28,8) eta 20 bestelako ez-aktibo ziren (% 38,5).

Ez-aktiboak

% 33
% 29
% 38
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 11
% 15
% 9
% 56
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 34 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 159 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

34enplegu udalerrian
% 52,9soldatapeko
% 47,1ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 32.810 eurokoa zen.

32.810 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 27.190 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 10 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 1 jatetxe eta 1 higiezinen agentzia.[13]

2000. urtean Montandon udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden, 640 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1992ko abenduaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 0,2 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Maiche », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Montandon&oldid=11318335"(e)tik eskuratuta