Edukira joan

Nespouls

Wikipedia, Entziklopedia askea
Nespouls
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
DepartamenduaCorrèze
BarrutiBrive-la-Gaillardeko barrutia
Kantonamenducanton of Brive-la-Gaillarde-Sud-Ouest
Izen ofizialaNespouls
Posta kodea19600
Geografia
Koordenatuak45°03′00″N 1°30′09″E / 45.05°N 1.5025°E / 45.05; 1.5025
Mapa
Azalera20,14 km²
Altitudea203 m, 366 m eta 307 m
MugakideakChartrier-Ferrière, Chasteaux, Estivals, Jugeals-Nazareth, Noailles, Turenne, Gignac eta Cressensac-Sarrazac
Demografia
Biztanleria638 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 313 (%49,2) (%50,8) 323 alt_right
Dentsitatea32 bizt/km²
nespouls.fr

Nespouls (frantsesez eta ofizialki: Nespouls) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Corrèze departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. Azken erroldaren arabera 638 biztanle zituen 20,1 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Chartrier-Ferrière, Chasteaux, Estivals, Jugeals-Nazareth, Noailles, Turenne, Gignac eta Cressensac-Sarrazac.

Mapa
Nespouls eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
NespoulsNespouls
Població amb 653 habitants (2000)Cressensac (3,5 km)
Població amb 130 habitants (2000)Estivals (4,0 km)
Població amb 536 habitants (2000)Chasteaux (5,4 km)
Població amb 617 habitants (2000)Gignac (6,1 km)
Població amb 791 habitants (2000)Turenne (6,2 km)
Població amb 780 habitants (2000)Noailles (6,3 km)
Població amb 566 habitants (2000)Sarrazac (7,7 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Massif Centraleko mendebaldea eta ipar-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 900-1500 mm artekoa, gehiena udazkenean eta neguan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,7 °C-koa da, 4,1 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1056 mm-koa da, urtarrilean 11 euri-egun eta uztailean 7,5 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, udalerrian bertan dagoen Météo-France estazioan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,6 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 836,4 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41 °C-koa da, 2026ko ekainaren 22an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -16,4 °C-koa da, 2012ko otsailaren 9an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 12,2 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (20,7 °C) eta hotzena urtarrila (4,5 °C). Urteko prezipitazioa 979 mm-koa da; hilabeterik euritsuena maiatza da (96 mm) eta lehorrena uztaila (65 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,16 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (11,8 °C) baino 1,0 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (13,7 °C) eta hotzena 1980 (10,9 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Nespouls)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 4.5 5.1 8.5 11.2 15.1 18.7 20.7 20.3 16.2 12.6 7.8 5.1 12.2
Pilatutako prezipitazioa (mm) 82 69 71 92 96 81 65 73 82 84 95 90 979
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,8 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
−0,1−0,7+1,0+0,9+1,3+1,5+0,8+1,3−0,7−0,3−0,1−0,1
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,8 °C)
+2 °C−2 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea300400500600700800900100011001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 323 gizon, 313 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
1.60
0.00
 
90-94
 
1.60
0.00
 
85-89
 
3.19
1.55
 
80-84
 
1.60
3.10
 
75-79
 
0.00
12.69
 
70-74
 
14.70
6.19
 
65-69
 
7.99
3.10
 
60-64
 
0.00
7.74
 
55-59
 
9.90
4.64
 
50-54
 
6.39
6.19
 
45-49
 
1.60
1.55
 
40-44
 
6.39
20.43
 
35-39
 
11.50
3.10
 
30-34
 
7.99
4.64
 
25-29
 
4.79
4.64
 
20-24
 
1.60
1.55
 
15-19
 
3.19
3.10
 
10-14
 
7.99
11.15
 
5-9
 
6.39
4.64
 
0-4
 
1.60
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Nespouls udalerrian 638 biztanle zeuden eta 302 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,11 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 35,8). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 32,8 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

638biztanle
302elkarbizitza-unitate
2,11lagun elkarbizitza-unitateko
202familia
Udalerria
% 28
% 36
% 33
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 202 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (108). 118 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 35k seme-alaba bakarra zuten etxean, 49k bi, eta 0k hiru edo gehiago.[10]

108
85
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean118
Seme-alaba bat35
Bi seme-alaba49
Hiru seme-alaba0
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 532 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 8,3 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 43,8. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 82,5).[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 8
25-39% 12
40-54% 12
55-64% 30
65-79% 21
80 +% 44
Bikotean bizi da
15-24% 6
25-39% 78
40-54% 82
55-64% 67
65-79% 78
80 +% 38

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 44,4 ezkonduta zegoen, eta beste % 24,6 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 12,4 izatezko bikotean eta % 12,2 PACS bidez lotuta). % 18,4 ezkongabeak ziren, % 4,9 alargunak eta % 7,5 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 44,4
Ezkongabea% 18,4
Izatezko bikotean% 12,4
PACS bidez lotuta% 12,2
Dibortziatuta% 7,5
Alarguna% 4,9

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 30,8), eskulangileak (% 23,8), erdi-mailako lanbideak (% 19,9), artisau, merkatari eta enpresa-buruak (% 11,9). Talde nagusia (erretiratuak, % 30,8) Corrèze departamenduko batez bestekoaren (% 38,9) azpitik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[10]

Udalerria
% 12
% 20
% 9
% 24
% 31
Corrèze
% 14
% 15
% 14
% 39
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 364 etxebizitza zeuden. Horietatik 302 egoitza nagusi ziren, 28 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 34 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (354), eta apartamentuak gutxi ziren (8). Egoitza nagusietatik 232 beren jabearen bizilekuak ziren, 61 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 8 doan lagata.[11]

364etxebizitza
302egoitza nagusi
354etxe
8apartamentu

Etxebizitza multzoa

302
34
Egoitza nagusia (302)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (28)Hutsik (34)

Etxe mota

354
Etxea (354)Apartamentua (8)

Jabetza egoera

232
61
Jabeak (232)Alokairuan (61)Doan lagata (8)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (88).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik88
1919-19458
1946-197011
1971-199058
1991-200565
2006-202069

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (167). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (128 etxebizitzatan). 249 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 123 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 170tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela1
2 gela6
3 gela37
4 gela90
5 gela edo gehiago167

Berogailu mota

55
128
106
Gas sarea (1)Fuel-olioa (55)Elektrizitatea (128)Gas botila (11)Bestelakoak (106)

Aparkalekua eta ibilgailuak

249aparkalekua
123ibilgailu 1
170ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 374 biztanleetatik 324 aktibo ziren (% 86,6), horietako 300 lanean (% 80,2) eta 24 langabezian (aktiboen % 7,4).

37415-64 urteko biztanle
% 86,6aktibo
% 80,2lanean
% 7,4langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 52,8
25-54 urte% 97,9
55-64 urte% 71,4
Gizonak% 88,0
Emakumeak% 85,2

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 11,1
BEPC, brebeta% 9,1
CAP-BEP% 8,7
Batxilergoa% 12,5
Goi-mailako +2% 1,6
Goi-mailako +3/4% 5,7
Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 7,4). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

50 ez-aktibotik 17 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 34,0), 23 erretiraturik zeuden (% 46,0) eta 10 bestelako ez-aktibo ziren (% 20,0).

Ez-aktiboak

% 34
% 46
% 20
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 11
% 11
% 27
% 18
% 34
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 143 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 300 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

143enplegu udalerrian
% 72,7soldatapeko
% 27,3ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 27.730 eurokoa zen.

27.730 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.910 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 42 komertzioetatik, 4 erauzte enpresak ziren, 1 janari enpresa zen, 6 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 10 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 10 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren, 3 zurginak, 1 iturgina, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia, 1 jatetxe eta 1 higiezinen agentzia.[13]

2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.[14]

2000. urtean Nespouls udalerrian 21 nekazaritza-ustiategi zeuden, 273 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 2010ko ekainaren 15an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,4 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Brive-souillac », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Nespouls&oldid=11341413"(e)tik eskuratuta