Edukira joan

Neuwiller

Neuwiller
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Ekialde Handia
Departamendua Rhin Garaia
BarrutiMulhouseko barrutia
Kantonamenducanton of Huningue
Izen ofizialaNeuwiller
Posta kodea68220
Geografia
Koordenatuak47°31′28″N 7°30′58″E / 47.5244°N 7.5161°E / 47.5244; 7.5161
Mapa
Azalera3,72 km²
Altitudea330 m, 327 m, 421 m eta 374 m
MugakideakHagenthal-le-Bas eta Leymen
Demografia
Biztanleria525 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 260 (%50,4) (%49,6) 256 alt_right
Dentsitatea141 bizt/km²
neuwiller.fr

Neuwiller Frantziako udalerria da, Rhin Garaia departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. Azken erroldaren arabera 525 biztanle zituen 3,7 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Hagenthal-le-Bas eta Leymen.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
NeuwillerNeuwiller
Població amb 696 habitants (2000)Wentzwiller (3,6 km)
Població amb 950 habitants (2000)Buschwiller (3,8 km)
Població amb 1120 habitants (2000)Leymen (4,1 km)
Població amb 3005 habitants (2000)Hégenheim (4,3 km)
Població amb 195 habitants (2000)Liebenswiller (5,3 km)
Població amb 749 habitants (2000)Folgensbourg (5,5 km)
Població amb 2370 habitants (2000)Hésingue (5,5 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Alsaziako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak udazkenean eta neguan; uda beroa eta eguzkitsua; haize ahulak; laino maiz udazkenean)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1b zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,5 °C-koa da, 17,3 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 771 mm-koa da, urtarrilean 8,6 euri-egun eta uztailean 9,7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Saint-Louis_(Alsazia) udalerrian dago, 10 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 764,3 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,3 °C-koa da, 2026ko ekainaren 27an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -23,5 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 6an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 10,2 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (19,6 °C) eta hotzena urtarrila (1,6 °C). Urteko prezipitazioa 940 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (98 mm) eta lehorrena apirila (65 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,35 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (9,2 °C) baino 2,0 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2024. Urterik beroena 2022 izan zen (12,0 °C) eta hotzena 1963 (8,1 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Neuwiller)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 1.6 2.5 6.0 9.9 14.1 17.8 19.6 18.9 14.4 10.1 5.3 2.4 10.2
Pilatutako prezipitazioa (mm) 75 67 66 65 92 80 74 83 74 86 80 98 940
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,2 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,5+0,9+1,2+1,3+1,2+1,6+1,1+1,2−0,2+0,3+1,0+1,2
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,2 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea2002503003504004505005501750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 256 gizon, 260 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
1.95
 
90-94
 
4.23
0.00
 
85-89
 
6.15
1.95
 
80-84
 
0.00
0.00
 
75-79
 
1.92
8.59
 
70-74
 
4.23
12.89
 
65-69
 
8.46
12.89
 
60-64
 
14.62
12.89
 
55-59
 
6.15
6.25
 
50-54
 
1.92
4.30
 
45-49
 
0.00
6.25
 
40-44
 
8.46
12.89
 
35-39
 
6.15
4.30
 
30-34
 
12.69
4.30
 
25-29
 
0.00
1.95
 
20-24
 
1.92
0.00
 
15-19
 
4.23
0.00
 
10-14
 
4.23
0.00
 
5-9
 
10.38
8.59
 
0-4
 
4.23
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Neuwiller udalerrian 525 biztanle zeuden eta 270 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,94 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 38,9), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

525biztanle
270elkarbizitza-unitate
1,94lagun elkarbizitza-unitateko
160familia
Udalerria
% 20
% 33
% 39
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 160 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (88). Guraso bakarreko 17 familietatik 17etan ama zen guraso bakarra. 105 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 22k seme-alaba bakarra zuten etxean, 33k bi, eta 0k hiru edo gehiago.[10]

88
55
17
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean105
Seme-alaba bat22
Bi seme-alaba33
Hiru seme-alaba0
Lau edo gehiago0

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 24,4), enplegatuak (% 18,5), erdi-mailako lanbideak (% 16,3), eskulangileak (% 16,3). Talde nagusia (erretiratuak, % 24,4) Rhin Garaia departamenduko batez bestekoaren (% 30,5) azpitik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[10]

Udalerria
% 12
% 8
% 16
% 19
% 16
% 24
Rhin Garaia
% 10
% 16
% 15
% 18
% 30
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 316 etxebizitza zeuden. Horietatik 259 egoitza nagusi ziren, 23 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 33 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (292), eta apartamentuak gutxi ziren (23). Egoitza nagusietatik 226 beren jabearen bizilekuak ziren, 25 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 8 doan lagata.[11]

316etxebizitza
259egoitza nagusi
292etxe
23apartamentu

Etxebizitza multzoa

259
33
Egoitza nagusia (259)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (23)Hutsik (33)

Etxe mota

292
Etxea (292)Apartamentua (23)

Jabetza egoera

226
25
Jabeak (226)Alokairuan (25)Doan lagata (8)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (78).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik26
1919-194517
1946-197033
1971-199078
1991-200556
2006-202049

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (181). Fuel-olioa zen berogailu mota nagusia (148 etxebizitzatan). 238 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 108 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 133tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela1
2 gela3
3 gela23
4 gela51
5 gela edo gehiago181

Berogailu mota

148
36
64
Gas sarea (3)Fuel-olioa (148)Elektrizitatea (36)Gas botila (8)Bestelakoak (64)

Aparkalekua eta ibilgailuak

238aparkalekua
108ibilgailu 1
133ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 317 biztanleetatik 263 aktibo ziren (% 83,0), horietako 246 lanean (% 77,6) eta 17 langabezian (aktiboen % 6,5).

31715-64 urteko biztanle
% 83,0aktibo
% 77,6lanean
% 6,5langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 41,2
25-54 urte% 93,7
55-64 urte% 79,6
Gizonak% 87,7
Emakumeak% 78,1

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 4,3
BEPC, brebeta% 0,0
CAP-BEP% 6,7
Batxilergoa% 2,4
Goi-mailako +2% 7,4
Goi-mailako +3/4% 3,4
Goi-mailako +5% 11,9

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 6,5). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

54 ez-aktibotik 20 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 37,0), 13 erretiraturik zeuden (% 24,1) eta 21 bestelako ez-aktibo ziren (% 38,9).

Ez-aktiboak

% 37
% 24
% 39
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 10
% 16
% 24
% 27
% 23
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 34 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 246 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

34enplegu udalerrian
% 70,6soldatapeko
% 29,4ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 53.530 eurokoa zen.

53.530 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 27.620 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 9 komertzioetatik, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 banku bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 iturgina eta 3 jatetxeak.[13]

2000. urtean Neuwiller udalerrian 19 nekazaritza-ustiategi zeuden, 115 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1947ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,9 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Bâle-Mulhouse », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]