Nikotina
| Nikotina | |
|---|---|
 | |
| Formula kimikoa | C10H14N2 |
| SMILES kanonikoa | 2D eredua |
| SMILES isomerikoa | CN1CCC[C@H]1C2=CC=CN=C2 |
| MolView | 3D eredua |
| Azido konjokatua | (S)-nicotinium(1+) (en)  |
| Eponimoa | Jean Nicot |
| Mota | nikotina |
| Estereoisomeroa | (+)-nicotine (en) |
| Ezaugarriak | |
| Dentsitatea | 1,01 g/cm³ (20 ℃) |
| Fusio-puntua | −79 ℃ −79 ℃ |
| Deskonposizio-puntua | 250 ℃ |
| Lurrun-presioa | 0,08 mmHg (20 ℃) |
| Masa molekularra | 162,115698448 Da |
| Erabilera | |
| Konposatu aktiboa | Nicotrol (en) eta tobacco product (en) |
| Tratatzen du | Ultzeradun kolitis eta nikotinarekiko mendekotasun |
| Haurdunaldia | Australian pregnancy category D (en) eta US pregnancy category D (en) |
| Rola | nicotinic agonist (en) , Ganglionic Stimulants (en) eta developmental toxicant (en) |
| Arriskuak | |
| Lehergarritasunaren beheko muga | 0,7 % (V/V) |
| Lehergarritasunaren goiko muga | 4 % (V/V) |
| Denboran ponderatutako esposizio muga | 0,5 mg/m³ (10 h, Ameriketako Estatu Batuak) |
| Flash-puntua | 95 ℃ |
| IDLH | 5 mg/m³ |
| Eragin dezake | nicotine poisoning (en) |
| Identifikatzaileak | |
| InChlKey | SNICXCGAKADSCV-JTQLQIEISA-N |
| CAS zenbakia | 54-11-5 |
| ChemSpider | 80863 |
| PubChem | 89594 |
| Reaxys | 82108 |
| Gmelin | 17688 |
| ChEMBL | CHEMBL3 |
| ZVG | 41410 |
| EC zenbakia | 200-193-3 |
| ECHA | 100.000.177 |
| MeSH | D009538 |
| RxNorm | 7407 |
| Human Metabolome Database | HMDB0001934 |
| KNApSAcK | C00002057 |
| UNII | 6M3C89ZY6R |
| NDF-RT | N0000148163 |
| KEGG | C00745 |
| PDB Ligand | NCT |
Nikotina tabako landarearen hostoetan kontzentrazio altuan dagoen alkaloidea (C10H14N2) da. Jean Nicotek tabakoa sartu zuen Frantzian 1560. urtean, eta haren abizenetik dator nikotina izena.[1] Tabako gordin eta onduan % 1etik % 8rako nikotina proportzioa dago. Berez olio itxura duen isurkari koloregabea da, baina kolore arrea hartzen du airepean jartzen denean.
Oso pozoi indartsua denez, intsektizida bezala erabil daiteke[2], baina kontsumitzaileek hartzen dituzten dosietan ez dakar arrisku toxikologiko nabaririk. Horrez gain, kontzentrazio baxuan eragin analgesiko arina eta estimulatzailea du.[3] Nikotina tabakoarekiko mendekotasuna sortzen duen eragile nagusietako bat da eta zigarroaren kean doazen gai solidoen % 6 inguru nikotinaz edo nikotina duten gaiez osatuta dago. Lehen aldiz zigarroa erretzen duten pertsonengan goralarria eta zorabioa eragin ditzake. Hala ere, pozoitze larria galarazten duten tolerantzia-prozesuak sortzen ditu organismoan. Gainera, nikotina erretzeari uzteko tresna gisa erabiltzeak segurtasun-historia ona du.[4]
Nikotinak ahoan eta urdailean erreakzionatu dezake N-nitrosonornikotina sortzeko, eta hori lehen mailako kartzinogeno ezaguna da. Frogatu da nikotinak animalia-espezie batzuetan jaiotze-akatsak eragiten dituela, hau da, teratogenoa dela.[5] Dena den, gizakientzako hilgarria den batez besteko nikotina-dosia ez da ezagutzen, dosi altuek besteak beste nikotina bidezko intoxikazioa eragiten dutela jakina bada ere.[6]