Edukira joan

Parnes

Parnes
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Frantzia Garaia
Departamendua Oise
Izen ofizialaParnes
Posta kodea60240
Geografia
Koordenatuak49°12′12″N 1°44′16″E / 49.2033°N 1.7378°E / 49.2033; 1.7378
Mapa
Azalera12,43 km²
Altitudea64 m, 148 m eta 115 m
MugakideakBoury-en-Vexin, Montjavoult, Vaudancourt, Buhy, La Chapelle-en-Vexin, Saint-Clair-sur-Epte eta Saint-Gervais
Demografia
Biztanleria313 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 153 (%48,3) (%51,7) 164 alt_right
Dentsitatea25 bizt/km²
parnes.fr

Parnes Frantziako udalerria da, Oise departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. Azken erroldaren arabera 313 biztanle zituen 12,4 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Boury-en-Vexin, Montjavoult, Vaudancourt, Buhy, La Chapelle-en-Vexin, Saint-Clair-sur-Epte eta Saint-Gervais.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
ParnesParnes
Població amb 295 habitants (2000)Buhy (3,5 km)
Població amb 497 habitants (2000)Montjavoult (3,6 km)
Població amb 163 habitants (2000)Vaudancourt (3,6 km)
Població amb 956 habitants (2000)Saint-Gervais (4,4 km)
Població amb 175 habitants (2000)Guerny (4,6 km)
Població amb 576 habitants (2000)Dangu (5,9 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoa du, eta Parisko arroaren hego-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak, batez ere udaberrian (120-150 mm); negu hotza (3,5 °C))[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1a zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,8 °C-koa da, 14,4 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 710 mm-koa da, urtarrilean 1,1 euri-egun eta uztailean 7,7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Jaméricourt udalerrian dago, 15,4 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 695,7 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,8 °C-koa da, 2019ko uztailaren 25an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -14,8 °C-koa da, 2009ko urtarrilaren 9an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 10,8 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (18,6 °C) eta hotzena urtarrila (4,0 °C). Urteko prezipitazioa 747 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (88 mm) eta lehorrena iraila (51 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,33 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (9,8 °C) baino 1,8 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2011, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2020 izan zen (12,2 °C) eta hotzena 1963 (8,4 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Parnes)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 4.0 4.3 7.0 9.7 13.3 16.5 18.6 18.4 14.9 11.2 7.2 4.5 10.8
Pilatutako prezipitazioa (mm) 68 56 55 52 65 59 60 58 51 67 68 88 747
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,8 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,3+0,9+1,3+1,2+1,0+1,0+1,2+1,3+0,5+0,7+1,2+1,0
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,8 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea1502002503003504004501750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 164 gizon, 153 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
3.05
 
85-89
 
7.19
0.00
 
80-84
 
3.27
0.00
 
75-79
 
3.27
12.20
 
70-74
 
3.27
3.05
 
65-69
 
9.80
9.15
 
60-64
 
7.19
3.05
 
55-59
 
16.99
14.63
 
50-54
 
9.80
8.54
 
45-49
 
11.76
6.10
 
40-44
 
3.27
3.05
 
35-39
 
0.00
3.05
 
30-34
 
6.54
6.10
 
25-29
 
0.00
10.98
 
20-24
 
2.61
11.59
 
15-19
 
5.88
5.49
 
10-14
 
5.88
0.00
 
5-9
 
3.27
0.00
 
0-4
 
0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Parnes udalerrian 313 biztanle zeuden eta 132 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,37 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 34 kide bakarrekoak ziren, 42 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 45 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]

313biztanle
132elkarbizitza-unitate
2,37lagun elkarbizitza-unitateko
98familia
45Bikotea seme-alabekin
42Bikotea seme-alabarik gabe etxean
10Guraso bakarrekoak
34Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 98 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (45). Guraso bakarreko 10 familietatik 5etan ama zen guraso bakarra. 57 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

42
45
10
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

2023 erroldaren arabera, udalerrian 161 etxebizitza zeuden. Horietatik 131 egoitza nagusi ziren, 24 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 6 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (160), eta apartamentuak gutxi ziren (0). Egoitza nagusietatik 122 beren jabearen bizilekuak ziren, 3 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 6 doan lagata.[11]

161etxebizitza
131egoitza nagusi
160etxe
0apartamentu

Etxebizitza multzoa

131
24
Egoitza nagusia (131)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (24)Hutsik (6)

Etxe mota

160
Etxea (160)

Jabetza egoera

122
Jabeak (122)Alokairuan (3)Doan lagata (6)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik50
1919-194510
1946-19709
1971-199029
1991-200520
2006-202013

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (92). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (48 etxebizitzatan). 100 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 45 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 83tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela1
2 gela5
3 gela13
4 gela20
5 gela edo gehiago92

Berogailu mota

41
48
30
Gas sarea (1)Fuel-olioa (41)Elektrizitatea (48)Gas botila (10)Bestelakoak (30)

Aparkalekua eta ibilgailuak

100aparkalekua
45ibilgailu 1
83ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 197 biztanleetatik 162 aktibo ziren (% 82,2), horietako 150 lanean (% 76,1) eta 12 langabezian (aktiboen % 7,4).

19715-64 urteko biztanle
% 82,2aktibo
% 76,1lanean
% 7,4langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 38,5
25-54 urte% 98,4
55-64 urte% 61,7
Gizonak% 81,0
Emakumeak% 83,3

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 9,1
BEPC, brebeta% 10,0
CAP-BEP% 5,1
Batxilergoa% 7,0
Goi-mailako +2% 18,5
Goi-mailako +3/4% 0,0
Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 7,4). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

35 ez-aktibotik 15 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 42,9), 16 erretiraturik zeuden (% 45,7) eta 4 bestelako ez-aktibo ziren (% 11,4).

Ez-aktiboak

% 43
% 46
% 11
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 15
% 26
% 31
% 21
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 28 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 150 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

28enplegu udalerrian
% 42,9soldatapeko
% 53,6ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 30.430 eurokoa zen.

30.430 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 25.970 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 8 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 2 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.[12]

2000. urtean Parnes udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.120 hektarea erabiltzen.[13]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1990ko otsailaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 2,1 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Jamericourt », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]