Edukira joan

Priay

Priay
Frantziako udalerria
Administrazioa
Herrialdea Frantzia
Eskualdea
Departamendua
Barrutia
Kantoia
Auvernia-Rodano-Alpeak
Ain
 
 
Izen ofizialaPriay
Posta kodea01160
Geografia
Koordenatuak46°00′12″N 5°17′24″E / 46.0033°N 5.29°E / 46.0033; 5.29
Mapa
Azalera15,77 km²
Altitudea222 m, 342 m eta 286 m
MugakideakAmbronay, Château-Gaillard, Varambon eta Villette-sur-Ain
Demografia
Biztanleria1.842 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 891 (%49,4) (%50,6) 913 alt_right
Dentsitatea117 bizt/km²
priay.com

Priay Ain departamenduko udalerria da, Frantziako Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.842 biztanle zituen 15,8 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Ambronay, Château-Gaillard, Varambon eta Villette-sur-Ain.

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima kontinentalaren eta mendiko klimaren arteko trantsizio-eremuan dago, eta Borgoina eta Saonako haranako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: eguzkialdi ona (1900 ordu/urte), uda beroa (18,5 °C); aire lehorra udaberrian eta udan, haize ahulak)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,3 °C-koa da, 4,6 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1111 mm-koa da, urtarrilean 11,2 euri-egun eta uztailean 7,5 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Château-Gaillard_(Ain) udalerrian dago, 4,3 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,9 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1117,5 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,2 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -26,9 °C-koa da, 1963ko urtarrilaren 23an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,2 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (20,5 °C) eta hotzena urtarrila (2,6 °C). Urteko prezipitazioa 1015 mm-koa da; hilabeterik euritsuena urria da (110 mm) eta lehorrena otsaila (63 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,34 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,2 °C) baino 2,0 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2020, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (13,1 °C) eta hotzena 1963 (8,9 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Priay)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 2.6 3.4 7.2 10.7 14.8 18.6 20.5 19.9 15.4 11.5 6.4 3.4 11.2
Pilatutako prezipitazioa (mm) 75 63 67 81 95 78 83 80 90 110 110 84 1015
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,2 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,2+0,3+1,3+1,4+1,4+1,7+0,9+1,30,0+0,6+1,0+1,4
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,2 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

BiztanleriaUrtea6008001000120014001600180020001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 913 gizon, 891 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.56
1.10
 
90-94
 
0.56
1.64
 
85-89
 
4.38
2.08
 
80-84
 
2.69
1.64
 
75-79
 
1.68
5.91
 
70-74
 
3.82
4.27
 
65-69
 
4.38
4.82
 
60-64
 
5.95
8.54
 
55-59
 
7.63
6.46
 
50-54
 
11.00
7.01
 
45-49
 
4.38
7.01
 
40-44
 
10.55
8.00
 
35-39
 
4.38
7.56
 
30-34
 
7.18
3.72
 
25-29
 
3.25
2.19
 
20-24
 
3.82
7.56
 
15-19
 
6.06
8.11
 
10-14
 
10.44
5.91
 
5-9
 
2.81
6.46
 
0-4
 
4.49
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Priay udalerrian 1.842 biztanle zeuden eta 791 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,33 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena seme-alabekin bizi ziren bikoteak ziren (% 32,2). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 32,2 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

1.842biztanle
791elkarbizitza-unitate
2,33lagun elkarbizitza-unitateko
551familia
Udalerria
% 32
% 29
% 32
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 551 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (255). Guraso bakarreko 50 familietatik 35etan ama zen guraso bakarra. 265 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 105k seme-alaba bakarra zuten etxean, 155k bi, eta 25k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 255 bikoteetatik 15tan (% 5,9) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

245
255
50
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean265
Seme-alaba bat105
Bi seme-alaba155
Hiru seme-alaba20
Lau edo gehiago5

15 urte edo gehiago zituzten 1.450 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 6,0 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 53,9. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 85,0).[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 6
25-39% 10
40-54% 10
55-64% 23
65-79% 32
80 +% 54
Bikotean bizi da
15-24% 14
25-39% 85
40-54% 83
55-64% 76
65-79% 66
80 +% 43

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 47,0 ezkonduta zegoen, eta beste % 22,8 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 13,2 izatezko bikotean eta % 9,7 PACS bidez lotuta). % 17,6 ezkongabeak ziren, % 5,9 alargunak eta % 6,6 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 47,0
Ezkongabea% 17,6
Izatezko bikotean% 13,2
PACS bidez lotuta% 9,7
Dibortziatuta% 6,6
Alarguna% 5,9

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 26,5), erdi-mailako lanbideak (% 20,9), eskulangileak (% 15,2), enplegatuak (% 14,5). Talde nagusia (erretiratuak, % 26,5) Ain departamenduko batez bestekoaren (% 28,2) azpitik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,6).[9]

Udalerria
% 11
% 11
% 21
% 15
% 15
% 27
Ain
% 13
% 18
% 15
% 17
% 28
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 938 etxebizitza zeuden. Horietatik 791 egoitza nagusi ziren, 58 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 89 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (797), eta apartamentuak gutxi ziren (110). Egoitza nagusietatik 603 beren jabearen bizilekuak ziren, 182 alokairuan zeuden, 28 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 6 doan lagata.[10]

938etxebizitza
791egoitza nagusi
797etxe
110apartamentu

Etxebizitza multzoa

791
89
Egoitza nagusia (791)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (58)Hutsik (89)

Etxe mota

797
110
Etxea (797)Apartamentua (110)

Jabetza egoera

603
182
Jabeak (603)Alokairuan (182)HLM (28)Doan lagata (6)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 2006-2020 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (214).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik108
1919-194561
1946-197094
1971-1990156
1991-2005137
2006-2020214

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (385). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (376 etxebizitzatan). 691 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 318 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 416tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela5
2 gela53
3 gela102
4 gela246
5 gela edo gehiago385

Berogailu mota

116
376
277
Gas sarea (8)Fuel-olioa (116)Elektrizitatea (376)Gas botila (14)Bestelakoak (277)

Aparkalekua eta ibilgailuak

691aparkalekua
318ibilgailu 1
416ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 1.149 biztanleetatik 960 aktibo ziren (% 83,6), horietako 898 lanean (% 78,2) eta 62 langabezian (aktiboen % 6,5).

1.14915-64 urteko biztanle
% 83,6aktibo
% 78,2lanean
% 6,5langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 52,4
25-54 urte% 96,9
55-64 urte% 62,3
Gizonak% 84,3
Emakumeak% 82,7

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 14,9
BEPC, brebeta% 13,8
CAP-BEP% 7,0
Batxilergoa% 8,9
Goi-mailako +2% 4,0
Goi-mailako +3/4% 2,5
Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 6,5). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

189 ez-aktibotik 75 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 39,7), 67 erretiraturik zeuden (% 35,4) eta 47 bestelako ez-aktibo ziren (% 24,9).

Ez-aktiboak

% 40
% 35
% 25
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 13
% 17
% 32
% 20
% 17
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 295 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 898 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

295enplegu udalerrian
% 69,8soldatapeko
% 30,2ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 27.950 eurokoa zen.

27.950 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 27.990 €
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1941ko otsailaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,5 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Ambérieu », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Frantzia
Artikulu hau Frantziako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.