Edukira joan

Sand

Sand
Sànd
Frantziako udalerria
Administrazioa
Antzinako herrialdea Alemaniar Inperioa
Lurralde Alsazia-Lorrena
District of Alsace-LorraineUnterelsaß
Izen ofizialaSand
Jatorrizko izenaSànd
Posta kodea67230
Geografia
Koordenatuak48°22′58″N 7°36′48″E / 48.3828°N 7.6133°E / 48.3828; 7.6133
Mapa
Azalera6,35 km²
Altitudea154 m, 161 m eta 157 m
MugakideakMatzenheim, Benfeld, Gerstheim, Herbsheim, Kertzfeld, Uttenheim eta Westhouse
Demografia
Biztanleria1.417 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 705 (%49,9) (%50,1) 707 alt_right
Dentsitatea223 bizt/km²
commune-sand.fr

Sand Frantziako udalerria da, Rhin Beherea departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.417 biztanle zituen 6,3 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Matzenheim, Benfeld, Gerstheim, Herbsheim, Kertzfeld, Uttenheim eta Westhouse.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
SandSand
Població amb 1448 habitants (2000)Matzenheim (1,6 km)
Població amb 5315 habitants (2000)Benfeld (2,0 km)
Població amb 1416 habitants (2000)Westhouse (2,3 km)
Població amb 957 habitants (2000)Osthouse (3,1 km)
Població amb 1299 habitants (2000)Kertzfeld (3,3 km)
Població amb 578 habitants (2000)Uttenheim (3,3 km)
Població amb 2461 habitants (2000)Huttenheim (3,8 km)
Població amb 814 habitants (2000)Herbsheim (3,9 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima kontinental du, eta Alsaziako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak udazkenean eta neguan; uda beroa eta eguzkitsua; haize ahulak; laino maiz udazkenean)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1b zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,5 °C-koa da, 17,7 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 644 mm-koa da, urtarrilean 8,1 euri-egun eta uztailean 9,9 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Entzheim udalerrian dago, 18,6 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,4 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 635,7 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,4 °C-koa da, 2026ko ekainaren 27an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -23,6 °C-koa da, 1942ko urtarrilaren 23an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,3 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (20,7 °C) eta hotzena urtarrila (2,6 °C). Urteko prezipitazioa 675 mm-koa da; hilabeterik euritsuena maiatza da (80 mm) eta lehorrena otsaila (38 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,39 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,1 °C) baino 2,0 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2014, 2020, 2022, 2023 eta 2024. Urterik beroena 2023 izan zen (12,9 °C) eta hotzena 1963 (8,8 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Sand)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 2.6 3.4 7.1 11.3 15.5 19.1 20.7 20.1 15.5 10.9 6.2 3.4 11.3
Pilatutako prezipitazioa (mm) 41 38 42 45 80 71 72 65 56 63 52 50 675
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,1 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,4+0,9+1,3+1,7+1,7+2,0+1,4+1,5+0,2+0,5+0,9+1,2
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,1 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea40060080010001200140016001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 707 gizon, 705 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
0.71
0.71
 
80-84
 
2.13
4.10
 
75-79
 
3.40
2.83
 
70-74
 
4.82
5.66
 
65-69
 
4.82
3.39
 
60-64
 
5.53
5.52
 
55-59
 
4.82
7.07
 
50-54
 
8.37
7.21
 
45-49
 
4.96
12.02
 
40-44
 
10.78
9.19
 
35-39
 
7.23
7.78
 
30-34
 
9.36
2.83
 
25-29
 
3.55
3.54
 
20-24
 
3.55
5.80
 
15-19
 
8.51
8.63
 
10-14
 
8.09
6.51
 
5-9
 
6.52
7.21
 
0-4
 
2.84
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Sand udalerrian 1.417 biztanle zeuden eta 558 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,54 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena seme-alabekin bizi ziren bikoteak ziren (% 40,0). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 20,1 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

1.417biztanle
558elkarbizitza-unitate
2,54lagun elkarbizitza-unitateko
447familia
Udalerria
% 40
% 28
% 10
% 20
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 447 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (223). Guraso bakarreko 60 familietatik 35etan ama zen guraso bakarra. 194 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 125k seme-alaba bakarra zuten etxean, 107k bi, eta 21k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 223 bikoteetatik 26tan (% 11,7) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[10]

164
223
60
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean194
Seme-alaba bat125
Bi seme-alaba107
Hiru seme-alaba21
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 1.151 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 1,4 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 33,3. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 65-79 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 82,6).[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 1
25-39% 7
40-54% 9
55-64% 10
65-79% 14
80 +% 33
Bikotean bizi da
15-24% 9
25-39% 79
40-54% 80
55-64% 81
65-79% 83
80 +% 60

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 49,9 ezkonduta zegoen, eta beste % 20,9 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,7 izatezko bikotean eta % 11,2 PACS bidez lotuta). % 21,1 ezkongabeak ziren, % 3,5 alargunak eta % 4,6 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 49,9
Ezkongabea% 21,1
PACS bidez lotuta% 11,2
Izatezko bikotean% 9,7
Dibortziatuta% 4,6
Alarguna% 3,5

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erdi-mailako lanbideak (% 24,0), eskulangileak (% 22,4), erretiratuak (% 19,4), goi-mailako langileak (% 17,9). Talde nagusia (erdi-mailako lanbideak, % 24,0) Rhin Beherea departamenduko batez bestekoaren (% 16,8) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[10]

Udalerria
% 18
% 24
% 11
% 22
% 19
Rhin Beherea
% 14
% 17
% 15
% 16
% 28
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 588 etxebizitza zeuden. Horietatik 558 egoitza nagusi ziren, 7 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 23 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (447), eta apartamentuak gutxi ziren (141). Egoitza nagusietatik 476 beren jabearen bizilekuak ziren, 78 alokairuan zeuden, 8 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 5 doan lagata.[11]

588etxebizitza
558egoitza nagusi
447etxe
141apartamentu

Etxebizitza multzoa

558
Egoitza nagusia (558)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (7)Hutsik (23)

Etxe mota

447
141
Etxea (447)Apartamentua (141)

Jabetza egoera

476
78
Jabeak (476)Alokairuan (78)HLM (8)Doan lagata (5)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 2006-2020 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (134).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik51
1919-194542
1946-197070
1971-1990121
1991-2005107
2006-2020134

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (318). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (180 etxebizitzatan). 518 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 194 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 342tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela15
3 gela68
4 gela157
5 gela edo gehiago318

Berogailu mota

180
64
156
151
Gas sarea (180)Fuel-olioa (64)Elektrizitatea (156)Gas botila (8)Bestelakoak (151)

Aparkalekua eta ibilgailuak

518aparkalekua
194ibilgailu 1
342ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 882 biztanleetatik 729 aktibo ziren (% 82,7), horietako 689 lanean (% 78,1) eta 40 langabezian (aktiboen % 5,5).

88215-64 urteko biztanle
% 82,7aktibo
% 78,1lanean
% 5,5langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 45,7
25-54 urte% 98,2
55-64 urte% 62,4
Gizonak% 86,4
Emakumeak% 79,1

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 6,7
BEPC, brebeta% 0,0
CAP-BEP% 8,7
Batxilergoa% 3,9
Goi-mailako +2% 4,4
Goi-mailako +3/4% 5,6
Goi-mailako +5% 2,7

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 5,5). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

152 ez-aktibotik 76 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 50,0), 57 erretiraturik zeuden (% 37,5) eta 19 bestelako ez-aktibo ziren (% 12,5).

Ez-aktiboak

% 50
% 38
% 12
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 18
% 32
% 19
% 25
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 152 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 689 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

152enplegu udalerrian
% 69,1soldatapeko
% 30,9ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 28.250 eurokoa zen.

28.250 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 26.890 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 50 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 10 eraikuntza enpresak ziren, 8 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 9 zerbitzu enpresak ziren, 4 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 9 zerbitzu publikoetatik, 1 banku bulegoa zen, 2 margolariak, 3 zurginak, 1 iturgina, 1 ile apaindegia eta 1 tintoreria.[13]

2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 elektrotresna denda zen eta 1 altzari denda zen.[14]

2000. urtean Sand udalerrian 17 nekazaritza-ustiategi zeuden, 351 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1923ko maiatzaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,9 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Strasbourg-Entzheim », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]