Edukira joan

Talmay

Wikipedia, Entziklopedia askea
Talmay
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Borgoina-Franche-Comté
Departamendua Côte-d’Or
Izen ofizialaTalmay
Posta kodea21270
Geografia
Koordenatuak47°21′17″N 5°26′20″E / 47.3547°N 5.4389°E / 47.3547; 5.4389
Mapa
Azalera22,04 km²
Altitudea184 m, 246 m eta 196 m
MugakideakEssertenne-et-Cecey, Maxilly-sur-Saône, Heuilley-sur-Saône, Jancigny, Saint-Sauveur, Apremont eta Germigney
Demografia
Biztanleria528 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 282 (%53,9) (%46,1) 241 alt_right
Dentsitatea24 bizt/km²

Talmay Frantziako udalerria da, Côte-d'Or departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. Azken erroldaren arabera 528 biztanle zituen 22 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Essertenne-et-Cecey, Maxilly-sur-Saône, Heuilley-sur-Saône, Jancigny, Saint-Sauveur, Apremont eta Germigney.

Mapa
Talmay eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
TalmayTalmay
Població amb 174 habitants (2000)Saint-Sauveur (1,9 km)
Població amb 120 habitants (2000)Jancigny (3,7 km)
Població amb 203 habitants (2000)Montmançon (4,6 km)
Població amb 106 habitants (2000)Cheuge (5,1 km)
Població amb 425 habitants (2000)Renève (6,0 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima kontinental du, eta Lorena, Langres goi-lautada eta Morvaneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: negu gogorra (1,5 °C); haize moderatuak; laino maiz udazkenean eta neguan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,6 °C-koa da, 5,7 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 901 mm-koa da, urtarrilean 12,1 euri-egun eta uztailean 8,2 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Poyans udalerrian dago, 10,6 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 911,8 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,8 °C-koa da, 2003ko abuztuaren 12an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -27 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 9an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,2 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (20,8 °C) eta hotzena urtarrila (2,6 °C). Urteko prezipitazioa 813 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (86 mm) eta lehorrena otsaila (51 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,24 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,5 °C) baino 1,6 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2014, 2018, 2020, 2022 eta 2023. Urterik beroena 2023 izan zen (12,8 °C) eta hotzena 1985 (9,5 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Talmay)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 2.6 3.4 7.2 10.6 14.8 18.6 20.8 20.2 15.8 11.3 6.3 3.4 11.2
Pilatutako prezipitazioa (mm) 63 51 55 60 78 68 70 67 64 81 86 71 813
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,5 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,2+0,1+0,8+0,7+0,8+1,1+0,8+1,1−0,2+0,3+0,8+1,2
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,5 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea4005006007008009001000110012001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 241 gizon, 282 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
1.77
4.15
 
90-94
 
5.32
2.07
 
85-89
 
5.32
6.22
 
80-84
 
7.09
4.15
 
75-79
 
9.22
6.22
 
70-74
 
3.55
6.22
 
65-69
 
9.22
6.22
 
60-64
 
3.55
4.15
 
55-59
 
3.55
8.30
 
50-54
 
5.32
8.30
 
45-49
 
1.77
4.15
 
40-44
 
7.09
4.15
 
35-39
 
3.55
2.07
 
30-34
 
5.32
2.07
 
25-29
 
1.77
12.86
 
20-24
 
5.32
2.07
 
15-19
 
7.09
6.22
 
10-14
 
5.32
6.22
 
5-9
 
3.55
4.15
 
0-4
 
5.32
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Talmay udalerrian 528 biztanle zeuden eta 251 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,10 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 35,1), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

528biztanle
251elkarbizitza-unitate
2,10lagun elkarbizitza-unitateko
152familia
Udalerria
% 24
% 33
% 35
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 152 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (82). 87 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 25k seme-alaba bakarra zuten etxean, 30k bi, eta 10k hiru edo gehiago.[10]

82
60
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean87
Seme-alaba bat25
Bi seme-alaba30
Hiru seme-alaba10
Lau edo gehiago0

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 51,4), erdi-mailako lanbideak (% 17,9), enplegatuak (% 16,3), eskulangileak (% 6,0). Talde nagusia (erretiratuak, % 51,4) Côte-d'Or departamenduko batez bestekoaren (% 30,0) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[10]

Udalerria
% 18
% 16
% 52
Côte-d'Or
% 12
% 16
% 15
% 14
% 30
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 302 etxebizitza zeuden. Horietatik 249 egoitza nagusi ziren, 17 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 36 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (262), eta apartamentuak gutxi ziren (40). Egoitza nagusietatik 182 beren jabearen bizilekuak ziren, 63 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 4 doan lagata.[11]

302etxebizitza
249egoitza nagusi
262etxe
40apartamentu

Etxebizitza multzoa

249
36
Egoitza nagusia (249)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (17)Hutsik (36)

Etxe mota

262
40
Etxea (262)Apartamentua (40)

Jabetza egoera

182
63
Jabeak (182)Alokairuan (63)Doan lagata (4)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (68).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik68
1919-194518
1946-197029
1971-199050
1991-200530
2006-202053

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (142). 107 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 175 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 101 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 115tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela21
2 gela4
3 gela27
4 gela54
5 gela edo gehiago142

Berogailu mota

22
52
63
107
Gas sarea (22)Fuel-olioa (52)Elektrizitatea (63)Gas botila (4)Bestelakoak (107)

Aparkalekua eta ibilgailuak

175aparkalekua
101ibilgailu 1
115ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 283 biztanleetatik 228 aktibo ziren (% 80,6), horietako 211 lanean (% 74,6) eta 17 langabezian (aktiboen % 7,5).

28315-64 urteko biztanle
% 80,6aktibo
% 74,6lanean
% 7,5langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 61,1
25-54 urte% 95,8
55-64 urte% 56,5
Gizonak% 83,1
Emakumeak% 77,8

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 4,2
BEPC, brebeta% 14,3
CAP-BEP% 6,0
Batxilergoa% 8,6
Goi-mailako +2% 14,8
Goi-mailako +3/4% 5,6
Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 7,5). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

55 ez-aktibotik 16 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 29,1), 20 erretiraturik zeuden (% 36,4) eta 20 bestelako ez-aktibo ziren (% 36,4).

Ez-aktiboak

% 29
% 36
% 36
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 27
% 35
% 32
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 86 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 211 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

86enplegu udalerrian
% 82,6soldatapeko
% 18,6ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 23.360 eurokoa zen.

23.360 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.560 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 20 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 4 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 4 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 margolaria, 1 zurgina, 1 argiketaria, 2 jatetxeak eta 1 higiezinen agentzia.[13]

2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.[14]

2000. urtean Talmay udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden, 714 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola 1 eta inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1985ko urtarrilaren 1an eta 2021ko abenduaren 31an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 2,8 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Poyans », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Talmay&oldid=11328508"(e)tik eskuratuta