Edukira joan

Teyjat

Teyjat
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Dordoina
BarrutiNontroneko barrutia
Kantonamenducanton of Nontron
Izen ofizialaTeyjat
Posta kodea24300
Geografia
Koordenatuak45°35′09″N 0°34′31″E / 45.5858°N 0.5753°E / 45.5858; 0.5753
Mapa
Azalera16,99 km²
Altitudea115 m, 244 m eta 182 m
MugakideakSoudat, Étouars, Javerlhac-et-la-Chapelle-Saint-Robert, Le Bourdeix, Varaignes eta Bussière-Badil
Demografia
Biztanleria271 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 115 (%41,1) (%58,9) 165 alt_right
Dentsitatea16 bizt/km²

Teyjat (frantsesez eta ofizialki: Teyjat) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Dordoina departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. Azken erroldaren arabera 271 biztanle zituen 17 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Soudat, Étouars, Javerlhac-et-la-Chapelle-Saint-Robert, Le Bourdeix, Varaignes eta Bussière-Badil.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
TeyjatTeyjat
Població amb 414 habitants (2000)Varaignes (3,8 km)
Població amb 83 habitants (2000)Soudat (4,3 km)
Població amb 147 habitants (2000)Étouars (4,4 km)
Població amb 254 habitants (2000)Le Bourdeix (4,6 km)
Població amb 126 habitants (2000)Souffrignac (5,6 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,1 °C-koa da, 14,9 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1084 mm-koa da, urtarrilean 12,4 euri-egun eta uztailean 7,4 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Montembœuf udalerrian dago, 22,5 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,7 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 972,4 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,1 °C-koa da, 2026ko ekainaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -12,9 °C-koa da, 2012ko otsailaren 9an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 12,3 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (20,4 °C) eta hotzena urtarrila (5,2 °C). Urteko prezipitazioa 974 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (108 mm) eta lehorrena uztaila (58 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,23 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (11,8 °C) baino 1,3 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (13,9 °C) eta hotzena 1963 (10,8 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Teyjat)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 5.2 5.5 8.7 11.2 15.0 18.6 20.4 20.1 16.3 12.9 8.3 5.8 12.3
Pilatutako prezipitazioa (mm) 95 74 69 86 82 78 58 63 73 86 103 108 974
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,8 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,5−0,4+1,1+0,8+1,2+1,3+0,4+0,9−0,5+0,1+0,4+0,5
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,8 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea2003004005006007008009001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 165 gizon, 115 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
3.03
 
85-89
 
0.00
0.00
 
80-84
 
0.00
3.03
 
75-79
 
4.35
15.15
 
70-74
 
17.39
12.12
 
65-69
 
17.39
0.00
 
60-64
 
4.35
12.12
 
55-59
 
13.04
6.06
 
50-54
 
13.04
9.09
 
45-49
 
13.04
3.03
 
40-44
 
4.35
3.03
 
35-39
 
0.00
6.06
 
30-34
 
4.35
3.03
 
25-29
 
0.00
9.09
 
20-24
 
0.00
6.06
 
15-19
 
8.70
3.03
 
10-14
 
0.00
3.03
 
5-9
 
0.00
3.03
 
0-4
 
0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Teyjat udalerrian 271 biztanle zeuden eta 148 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,83 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 55 kide bakarrekoak ziren, 54 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 22 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]

271biztanle
148elkarbizitza-unitate
1,83lagun elkarbizitza-unitateko
87familia
22Bikotea seme-alabekin
54Bikotea seme-alabarik gabe etxean
11Guraso bakarrekoak
55Kide bakarrekoa
5Bestelakoak
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 87 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (54). Guraso bakarreko 11 familietatik 5etan ama zen guraso bakarra. 59 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

54
22
11
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

2023 erroldaren arabera, udalerrian 203 etxebizitza zeuden. Horietatik 143 egoitza nagusi ziren, 38 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 22 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (200), eta apartamentuak gutxi ziren (3). Egoitza nagusietatik 127 beren jabearen bizilekuak ziren, 14 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 2 doan lagata.[11]

203etxebizitza
143egoitza nagusi
200etxe
3apartamentu

Etxebizitza multzoa

143
38
22
Egoitza nagusia (143)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (38)Hutsik (22)

Etxe mota

200
Etxea (200)Apartamentua (3)

Jabetza egoera

127
14
Jabeak (127)Alokairuan (14)Doan lagata (2)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik55
1919-194510
1946-197014
1971-199033
1991-200512
2006-202014

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (58). 75 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 106 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 59 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 74tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela7
3 gela24
4 gela54
5 gela edo gehiago58

Berogailu mota

26
39
75
Fuel-olioa (26)Elektrizitatea (39)Gas botila (3)Bestelakoak (75)

Aparkalekua eta ibilgailuak

106aparkalekua
59ibilgailu 1
74ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 138 biztanleetatik 101 aktibo ziren (% 73,2), horietako 92 lanean (% 66,7) eta 9 langabezian (aktiboen % 8,9).

13815-64 urteko biztanle
% 73,2aktibo
% 66,7lanean
% 8,9langabezia-tasa

37 ez-aktibotik 9 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 24,3), 19 erretiraturik zeuden (% 51,4) eta 9 bestelako ez-aktibo ziren (% 24,3).

Ez-aktiboak

% 24
% 51
% 24
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 29 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 92 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

29enplegu udalerrian
% 34,5soldatapeko
% 65,5ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 19.930 eurokoa zen.

19.930 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.150 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 19 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 7 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 3 margolariak ziren, 1 zurgina, 2 iturginak eta 1 higiezinen agentzia.[13]

2000. urtean Teyjat udalerrian 17 nekazaritza-ustiategi zeuden, 424 hektarea erabiltzen.[14]

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1990ko abenduaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,7 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Montembœuf », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]