Edukira joan

Val-du-Faby

Val-du-Faby
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Aude
Izen ofizialaVal-du-Faby
Posta kodea11260
Geografia
Koordenatuak42°56′21″N 2°11′35″E / 42.9392°N 2.1931°E / 42.9392; 2.1931
Mapa
Azalera23,71 km²
MugakideakLa Serpent, Antugnac, Espéraza, Campagne-sur-Aude, Quillan, Festes-et-Saint-André, Saint-Jean-de-Paracol eta Puivert
Demografia
Biztanleria580 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 291 (%50,1) (%49,9) 290 alt_right
Dentsitatea24 bizt/km²
Informazio gehigarria
Sorrera2019ko urtarrilaren 1a
commune-valdufaby.fr

Val-du-Faby Frantziako udalerri bat da, Okzitania (eskualdea) eskualdeko Aude departamenduan. 2019an sortu zen Fa (Aude) eta Rouvenac herriak batuta. Azken zentsuaren arabera 580 biztanle zituen, eta 23,71 kilometro koadro.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: La Serpent, Antugnac, Espéraza, Campagne-sur-Aude, Quillan, Festes-et-Saint-André, Saint-Jean-de-Paracol eta Puivert.

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta ekialdeko Pirinioetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak; eguzkialdi oso ona (2600 ordu/urte); aire lehorra, batez ere neguan; laino gutxi)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H3 zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,1 °C-koa da, 1,2 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 819 mm-koa da, urtarrilean 9,8 euri-egun eta uztailean 5,4 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Granès udalerrian dago, 5,7 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 724,6 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,1 °C-koa da, 2025ko abuztuaren 12an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -10,8 °C-koa da, 2012ko otsailaren 9an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 12,9 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (21,5 °C) eta hotzena urtarrila (5,6 °C). Urteko prezipitazioa 863 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (95 mm) eta lehorrena uztaila (43 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,17 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (12,5 °C) baino 0,9 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenetatik lau 2000tik aurrerakoak dira (2003, 2006, 2011 eta 2022). Urterik beroena 2022 izan zen (14,1 °C) eta hotzena 1963 (11,5 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Val-du-Faby)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 5.6 6.1 9.0 11.4 15.1 19.0 21.5 21.3 17.5 13.7 9.0 6.2 12.9
Pilatutako prezipitazioa (mm) 84 68 72 91 85 58 43 48 62 78 95 81 863
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,5 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,40,0+1,0+0,9+0,9+0,9+0,4+0,9−0,3+0,2+0,3+0,4
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,5 °C)
+2 °C−2 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

BiztanleriaUrtea2003004005006007001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 290 gizon, 291 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
6.90
 
85-89
 
5.15
1.72
 
80-84
 
1.72
1.72
 
75-79
 
3.44
10.34
 
70-74
 
1.72
6.90
 
65-69
 
14.09
5.17
 
60-64
 
12.37
10.34
 
55-59
 
12.03
12.07
 
50-54
 
15.46
6.90
 
45-49
 
6.87
3.45
 
40-44
 
1.72
6.90
 
35-39
 
5.15
5.17
 
30-34
 
3.44
0.00
 
25-29
 
1.72
5.17
 
20-24
 
0.00
8.62
 
15-19
 
6.87
5.17
 
10-14
 
6.53
3.45
 
5-9
 
0.00
0.00
 
0-4
 
1.72
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Val-du-Faby udalerrian 580 biztanle zeuden eta 309 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,88 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 40,1), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[9]

580biztanle
309elkarbizitza-unitate
1,88lagun elkarbizitza-unitateko
169familia
Udalerria
% 17
% 31
% 40
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 169 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (96). Guraso bakarreko 20 familietatik 5etan ama zen guraso bakarra. 96 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 45k seme-alaba bakarra zuten etxean, 24k bi, eta 5k hiru edo gehiago.[9]

96
54
20
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean96
Seme-alaba bat45
Bi seme-alaba24
Hiru seme-alaba5
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 514 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 4,0 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 32,6. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 65-79 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 72,2).[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 4
25-39% 18
40-54% 25
55-64% 33
65-79% 25
80 +% 33
Bikotean bizi da
15-24% 6
25-39% 55
40-54% 54
55-64% 57
65-79% 72
80 +% 53

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 43,2 ezkonduta zegoen, eta beste % 13,6 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,3 izatezko bikotean eta % 3,3 PACS bidez lotuta). % 29,4 ezkongabeak ziren, % 4,9 alargunak eta % 8,9 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 43,2
Ezkongabea% 29,4
Izatezko bikotean% 10,3
Dibortziatuta% 8,9
Alarguna% 4,9
PACS bidez lotuta% 3,3

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 34,6), artisau, merkatari eta enpresa-buruak (% 19,4), enplegatuak (% 13,3), erdi-mailako lanbideak (% 11,3). Talde nagusia (erretiratuak, % 34,6) Aude departamenduko batez bestekoaren (% 37,3) azpitik dago. 20 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 6,5).[9]

Udalerria
% 19
% 11
% 13
% 35
Aude
% 14
% 16
% 12
% 37
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 464 etxebizitza zeuden. Horietatik 307 egoitza nagusi ziren, 110 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 47 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (437), eta apartamentuak gutxi ziren (21). Egoitza nagusietatik 207 beren jabearen bizilekuak ziren, 76 alokairuan zeuden, 1 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 23 doan lagata.[10]

464etxebizitza
307egoitza nagusi
437etxe
21apartamentu

Etxebizitza multzoa

307
110
47
Egoitza nagusia (307)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (110)Hutsik (47)

Etxe mota

437
Etxea (437)Apartamentua (21)

Jabetza egoera

207
76
Jabeak (207)Alokairuan (76)HLM (1)Doan lagata (23)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (68).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik68
1919-194541
1946-197040
1971-199057
1991-200547
2006-202053

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (131). 173 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 169 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 167 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 103tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela8
2 gela26
3 gela54
4 gela87
5 gela edo gehiago131

Berogailu mota

30
94
173
Gas sarea (1)Fuel-olioa (30)Elektrizitatea (94)Gas botila (8)Bestelakoak (173)

Aparkalekua eta ibilgailuak

169aparkalekua
167ibilgailu 1
103ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 320 biztanleetatik 222 aktibo ziren (% 69,4), horietako 174 lanean (% 54,4) eta 49 langabezian (aktiboen % 22,1).

32015-64 urteko biztanle
% 69,4aktibo
% 54,4lanean
% 22,1langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 32,0
25-54 urte% 84,5
55-64 urte% 59,6
Gizonak% 69,3
Emakumeak% 69,4

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 8,3
BEPC, brebeta% 16,7
CAP-BEP% 25,4
Batxilergoa% 24,5
Goi-mailako +2% 29,6
Goi-mailako +3/4% 25,8
Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 22,1). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

97 ez-aktibotik 30 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 30,9), 28 erretiraturik zeuden (% 28,9) eta 39 bestelako ez-aktibo ziren (% 40,2).

Ez-aktiboak

% 31
% 29
% 40
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 13
% 29
% 11
% 26
% 18
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 87 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 174 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

87enplegu udalerrian
% 32,2soldatapeko
% 66,7ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 18.930 eurokoa zen.

18.930 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 23.060 €
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1991ko azaroaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 2,7 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Granès », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]