Edukira joan

Veirias

Veirias
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Landak
BarrutiAkizeko barrutia
Kantonamenducanton of Amou
Izen ofizialaBeyries
Posta kodea40700
Geografia
Koordenatuak43°34′18″N 0°38′16″W / 43.5717°N 0.6378°W / 43.5717; -0.6378
Mapa
Azalera4,29 km²
Altitudea77 m, 163 m eta 125 m
MugakideakArgelos, Bassercles, Castaignos-Souslens eta Sault-de-Navailles
Demografia
Biztanleria121 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 55 (%45,8) (%54,2) 65 alt_right
Dentsitatea28 bizt/km²
beyries.fr

Veirias (okzitanieraz Veirias, frantsesez eta ofizialki: Beyries) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Landak departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. Azken erroldaren arabera 121 biztanle zituen 4,3 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Argelos, Bassercles, Castaignos-Souslens eta Sault-de-Navailles.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
BeyriesBeyries
Població amb 167 habitants (2000)Argelos (1,5 km)
Població amb 108 habitants (2000)Bassercles (2,5 km)
Població amb 92 habitants (2000)Labeyrie (3,6 km)
Població amb 135 habitants (2000)Marpaps (3,8 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoaren eta mendiko klimaren arteko trantsizio-eremuan dago, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,3 °C-koa da, 14,1 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1153 mm-koa da, urtarrilean 1,2 euri-egun eta uztailean 7,8 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Pomps udalerrian dago, 11,8 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 14,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1062,2 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,6 °C-koa da, 2026ko ekainaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -15,6 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 9an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 13,7 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (21,2 °C) eta hotzena urtarrila (6,6 °C). Urteko prezipitazioa 1065 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (130 mm) eta lehorrena uztaila (57 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,37 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (12,6 °C) baino 1,9 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2020, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (15,4 °C) eta hotzena 1963 (11,6 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Veirias)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 6.6 7.3 10.2 12.5 16.2 19.4 21.2 21.2 17.9 14.4 9.7 7.2 13.7
Pilatutako prezipitazioa (mm) 103 79 84 101 94 76 57 63 82 93 130 105 1065
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,6 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,9+0,3+1,5+1,3+1,5+1,6+0,9+1,5+0,3+0,9+1,1+1,2
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,6 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

2007an Beyries udalerrian erroldatutako biztanleak 94 ziren. Familiak 36 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea60901201501802102402701750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 65 gizon, 55 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
9.09
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
0.00
0.00
 
80-84
 
9.09
7.69
 
75-79
 
0.00
7.69
 
70-74
 
9.09
15.38
 
65-69
 
27.27
0.00
 
60-64
 
9.09
0.00
 
55-59
 
0.00
0.00
 
50-54
 
0.00
7.69
 
45-49
 
9.09
15.38
 
40-44
 
0.00
15.38
 
35-39
 
18.18
0.00
 
30-34
 
0.00
0.00
 
25-29
 
0.00
0.00
 
20-24
 
0.00
0.00
 
15-19
 
9.09
7.69
 
10-14
 
0.00
15.38
 
5-9
 
0.00
7.69
 
0-4
 
0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Beyries udalerrian 121 biztanle zeuden eta 50 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,42 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 10 kide bakarrekoak ziren, 15 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 15 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]

121biztanle
50elkarbizitza-unitate
2,42lagun elkarbizitza-unitateko
40familia
15Bikotea seme-alabekin
15Bikotea seme-alabarik gabe etxean
10Guraso bakarrekoak
10Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 40 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (15). Guraso bakarreko 10 familietatik 10etan ama zen guraso bakarra. 25 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

15
15
10
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

2023 erroldaren arabera, udalerrian 61 etxebizitza zeuden. Horietatik 52 egoitza nagusi ziren, 6 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 3 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (59), eta apartamentuak gutxi ziren (2). Egoitza nagusietatik 41 beren jabearen bizilekuak ziren, 9 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 2 doan lagata.[11]

61etxebizitza
52egoitza nagusi
59etxe
2apartamentu

Etxebizitza multzoa

52
6
Egoitza nagusia (52)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (6)Hutsik (3)

Etxe mota

59
Etxea (59)Apartamentua (2)

Jabetza egoera

41
9
Jabeak (41)Alokairuan (9)Doan lagata (2)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik12
1919-19452
1946-19704
1971-19908
1991-20055
2006-202021

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (38). 26 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 35 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 16 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 35tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela0
3 gela3
4 gela11
5 gela edo gehiago38

Berogailu mota

22
26
Fuel-olioa (3)Elektrizitatea (22)Gas botila (1)Bestelakoak (26)

Aparkalekua eta ibilgailuak

35aparkalekua
16ibilgailu 1
35ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 72 biztanleetatik 58 aktibo ziren (% 80,6), horietako 50 lanean (% 69,4) eta 8 langabezian (aktiboen % 13,8).

7215-64 urteko biztanle
% 80,6aktibo
% 69,4lanean
% 13,8langabezia-tasa

14 ez-aktibotik 5 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 35,7), 7 erretiraturik zeuden (% 50,0) eta 2 bestelako ez-aktibo ziren (% 14,3).

Ez-aktiboak

% 36
% 50
% 14
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 6 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 50 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

6enplegu udalerrian
% 16,7soldatapeko
% 83,3ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 23.700 eurokoa zen.

23.700 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 25.650 €

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 54 ziren, horien artean 43 aktiboak ziren eta 11 inaktiboak ziren. 43 pertsona aktiboetatik 38 lanean zeuden (19 gizon eta 19 emakume) eta 5 langabezian zeuden (4 gizon eta 1 emakume). 11 pertsona inaktiboetatik 5 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.[12]

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.[13]

2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra argiketaria zen.[14]

2000. urtean Beyries udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1974ko apirilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,9 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Pomps », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
  13. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  14. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]