Edukira joan

Viam

Viam
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
DepartamenduaCorrèze
BarrutiUsseleko barrutia
Kantonamenducanton of Bugeat
Izen ofizialaViam
Posta kodea19170
Geografia
Koordenatuak45°36′33″N 1°53′01″E / 45.6092°N 1.8836°E / 45.6092; 1.8836
Mapa
Azalera29,99 km²
Altitudea632 m, 850 m eta 715 m
MugakideakBugeat, Gourdon-Murat, Lacelle, Lestards, Saint-Hilaire-les-Courbes, Tarnac eta Toy-Viam
Demografia
Biztanleria85 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 48 (%54,5) (%45,5) 40 alt_right
Dentsitatea3 bizt/km²
mairieviam19.fr

Viam (frantsesez eta ofizialki: Viam) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Corrèze departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. Azken erroldaren arabera 85 biztanle zituen 30 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Bugeat, Gourdon-Murat, Lacelle, Lestards, Saint-Hilaire-les-Courbes, Tarnac eta Toy-Viam.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
ViamViam
Població amb 926 habitants (2000)Bugeat (3,6 km)
Població amb 31 habitants (2000)Toy-Viam (5,7 km)
Població amb 140 habitants (2000)Lacelle (5,9 km)
Població amb 122 habitants (2000)Gourdon-Murat (6,0 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko garbia du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko mendebaldea eta ipar-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 900-1500 mm artekoa, gehiena udazkenean eta neguan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,3 °C-koa da, 4,7 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1403 mm-koa da, urtarrilean 14,4 euri-egun eta uztailean 8,8 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Peyrelevade (Corrèze) udalerrian dago, 17 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 9,2 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1338,6 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 36 °C-koa da, 2026ko ekainaren 22an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -20 °C-koa da, 1987ko urtarrilaren 13an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 9,4 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (17,4 °C) eta hotzena urtarrila (2,4 °C). Urteko prezipitazioa 1489 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (166 mm) eta lehorrena uztaila (92 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,22 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (8,9 °C) baino 1,4 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (11,3 °C) eta hotzena 1980 (8,0 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Viam)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 2.4 2.6 5.6 8.2 12.1 15.6 17.4 17.1 13.3 10.0 5.6 3.2 9.4
Pilatutako prezipitazioa (mm) 143 119 120 132 125 104 92 92 112 127 159 166 1489
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (8,9 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,2−0,3+1,2+1,2+1,4+1,5+0,7+1,0−0,8−0,3+0,2+0,2
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (8,9 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

2007an Viam udalerrian erroldatutako biztanleak 118 ziren. Familiak 48 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea020040060080010001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 40 gizon, 48 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
10.42
12.50
 
80-84
 
10.42
0.00
 
75-79
 
0.00
12.50
 
70-74
 
18.75
12.50
 
65-69
 
10.42
12.50
 
60-64
 
18.75
0.00
 
55-59
 
0.00
12.50
 
50-54
 
0.00
12.50
 
45-49
 
10.42
0.00
 
40-44
 
10.42
0.00
 
35-39
 
0.00
0.00
 
30-34
 
0.00
0.00
 
25-29
 
0.00
12.50
 
20-24
 
0.00
12.50
 
15-19
 
0.00
0.00
 
10-14
 
10.42
0.00
 
5-9
 
0.00
0.00
 
0-4
 
0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Viam udalerrian 85 biztanle zeuden eta 47 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,81 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 24 kide bakarrekoak ziren, 9 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 5 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]

85biztanle
47elkarbizitza-unitate
1,81lagun elkarbizitza-unitateko
14familia
5Bikotea seme-alabekin
9Bikotea seme-alabarik gabe etxean
24Kide bakarrekoa
9Bestelakoak
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 14 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (9). 9 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

9
5
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekin

2023 erroldaren arabera, udalerrian 136 etxebizitza zeuden. Talderik handiena bigarren egoitza edo noizbehinkakoa ziren (78), 49 egoitza nagusiekin alderatuta eta 9 hutsik. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (133), eta apartamentuak gutxi ziren (3). Egoitza nagusietatik 40 beren jabearen bizilekuak ziren, 6 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 3 doan lagata.[11]

136etxebizitza
49egoitza nagusi
133etxe
3apartamentu

Etxebizitza multzoa

49
78
Egoitza nagusia (49)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (78)Hutsik (9)

Etxe mota

133
Etxea (133)Apartamentua (3)

Jabetza egoera

40
6
Jabeak (40)Alokairuan (6)Doan lagata (3)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik21
1919-19457
1946-19709
1971-19906
1991-20053
2006-20203

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (21). 37 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 38 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 27 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 19tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela1
2 gela1
3 gela10
4 gela16
5 gela edo gehiago21

Berogailu mota

8
37
Fuel-olioa (8)Elektrizitatea (3)Gas botila (1)Bestelakoak (37)

Aparkalekua eta ibilgailuak

38aparkalekua
27ibilgailu 1
19ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 52 biztanleetatik 43 aktibo ziren (% 82,7), horietako 41 lanean (% 78,8) eta 2 langabezian (aktiboen % 4,7).

5215-64 urteko biztanle
% 82,7aktibo
% 78,8lanean
% 4,7langabezia-tasa

9 ez-aktibotik 3 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 33,3), 5 erretiraturik zeuden (% 55,6) eta 1 bestelako ez-aktibo ziren (% 11,1).

Ez-aktiboak

% 33
% 56
% 11
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 25 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 41 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

25enplegu udalerrian
% 24,0soldatapeko
% 76,0ez-soldatapeko

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 5 komertzioetatik, 3 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 margolaria, 1 argiketaria eta 1 jatetxe.[13]

2000. urtean Viam udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden, 970 hektarea erabiltzen.[14]

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1985ko ekainaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,1 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Peyrelevade », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]