Agaricus
| Agaricus | ||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 | ||||||||||||
| Gewone weidechampignon in Maravatío, Michoacán (Agaricus campestris) | ||||||||||||
| Taxonomische indeling | ||||||||||||
| ||||||||||||
| Geslacht | ||||||||||||
| Agaricus L. (1753[1]) | ||||||||||||
 Afbeeldingen op Wikimedia Commons | ||||||||||||
 Agaricus op Wikispecies | ||||||||||||
| ||||||||||||
Agaricus is een geslacht van schimmels behorend tot de familie Agaricaceae. Het werd beschreven door Carl Linnaeus in zijn Species plantarum uit 1753. De typesoort is de gewone weidechampignon (Agaricus campestris).
Kenmerken
[bewerken | brontekst bewerken]Champignons hebben een hoed en een steel, met meestal vlezige en, afhankelijk van de soort, kleine tot zeer grote vruchtlichamen. De hoed is wit, geelachtig of bruin van kleur en kan bij sommige soorten geel of rood verkleuren bij druk of beschadiging. Het oppervlak is doorgaans droog en kan glad, vezelig of schilferig zijn. De hoedrand is gewoonlijk niet geribbeld.
De lamellen staan vrij van de steel en meestal dicht bij elkaar. Bij jonge exemplaren zijn ze witachtig, grijsachtig of roze. Naarmate de sporen rijpen, worden ze chocoladebruin tot donkerbruin. De sporenafdruk is donkerbruin.
De steel staat centraal en kan gemakkelijk van de hoed worden gescheiden. Hij is cilindrisch of knotsvormig en wordt bij sommige soorten hol. Aan de steel bevindt zich doorgaans een ring (annulus), die een overblijfsel is van het gedeeltelijke velum. De steel kan aan de basis verdikt zijn, maar heeft geen beurs (volva).
Veel soorten hebben een kenmerkende geur, bijvoorbeeld naar anijs, amandelen of fenol. Verschillende soorten zijn eetbaar, maar er komen ook giftige soorten voor, waaronder de karbolchampignon (Agaricus xanthodermus).
Verspreiding
[bewerken | brontekst bewerken]Het geslacht Agaricus heeft een vrijwel wereldwijde verspreiding en komt voor op alle continenten behalve Antarctica. De soorten groeien zowel in gematigde als tropische gebieden.[2]
Champignons leven voornamelijk saprotroof en groeien op de bodem, waar ze organisch materiaal afbreken. Ze worden aangetroffen in uiteenlopende leefgebieden, waaronder graslanden, loofbossen, naaldbossen, parken, tuinen, wegbermen en duinen.
In Nederland komen soorten uit het geslacht verspreid over het hele land voor. Sommige zijn algemeen, zoals de gewone weidechampignon en de gewone anijschampignon, terwijl andere soorten beperkt zijn tot specifieke leefgebieden. De kwelderchampignon groeit onder meer op zilte bodems, terwijl de zeeduinchampignon vooral voorkomt in kustduinen.
Soorten
[bewerken | brontekst bewerken]Wereldwijd komen 763 soorten voor (peildatum november 2026).[3] In Nederland komen 46 soorten voor (peildatum november 2026).
De Nederlandse naamlijst van de Nederlandse Mycologische Vereniging (NMV) onderscheidt 46 soorten op soortniveau. De onderstaande tabel volgt deze Nederlandse indeling. De zeldzaamheid heeft betrekking op het voorkomen in Nederland en is gebaseerd op gevalideerde waarnemingen uit de periode 2004–2023.[4]
De Nederlandse indeling wijkt op enkele punten af van de taxonomie van Species Fungorum. Zo beschouwt deze databank Agaricus essettei als een synoniem van Agaricus sylvicola, Agaricus niveolutescens als een synoniem van Agaricus comtulus en zowel Agaricus osecanus als Agaricus urinascens als synoniemen van Agaricus crocodilinus. De Nederlandse naamlijst behandelt deze taxa afzonderlijk.[6]
- ↑ (en) Index Fungorum
- ↑ (en) What are the 100 most cited fungal genera? – Fungal Diversity (2024).
- ↑ (en) Catalogue of Life
- ↑ (en) Naamlijst van de Nederlandse Paddenstoelen – Nederlandse Mycologische Vereniging en NDFF Verspreidingsatlas.
- ↑ (en) Volgens Index Fungorum heet deze soort anno 2026 Micropsalliota geesterani
- ↑ (en) Species Fungorum – Royal Botanic Gardens, Kew.
