Koloniale architectuur

Koloniale architectuur omvat een breed scala aan hybride bouwstijlen, waarbij in de Europese koloniën gebouwen werden opgetrokken waarin de stijl van het land van herkomst werd gecombineerd met de lokale bouwmethoden. Hierbij werd het gebouw aangepast aan het lokale klimaat. Ook werden vaak lokale invloeden in het ontwerp verwerkt. Veel gebouwen in koloniale architectuur zijn vanwege hun historische waarde tot Werelderfgoed verklaard.
De eerste voorbeelden ontstonden tijdens de expansie van het Portugese Rijk. Later toen de Spanjaarden grote delen van de Nieuwe wereld veroverden lieten ze hun sporen achter met kerken, gouverneurspaleizen, huizen en kloosters. In de Filipijnen bouwden ze grote barokkerken die tegelijkertijd als vesting konden dienen.
De Nederlanders introduceerden in Zuid-Afrika de Kaaps-Hollandse stijl en in de landhuizen van Curaçao is ook duidelijk de Nederlandse herkomst terug te zien. In Indonesië zijn bouwwerken te vinden in verschillende Europese stijlen. In het boek "Indische Bouwkunst" worden meer dan 2000 projecten genoemd die tussen 1900 en 1958 in Indonesië werden gebouwd en meer dan 150 architecten die deze, in uiteenlopende stijlinvloeden, ontwierpen.[1] Dit boek is voor de Indonesische onderzoeker vertaald in het Bahasa Indonesia en gratis te downloaden.[2]. In Suriname, India en Sri Lanka zijn ook de nodige Nederlandse gebouwen in koloniale architectuur te vinden.[3]
De Britten en de Fransen deden hetzelfde in hun koloniën. Tijdens de hoogtijdagen van het Britse Rijk werden o.a. in India, Canada en Australië de nodige gebouwen in de Victoriaanse architectuur gebouwd. In Brits-Indië ontstond een stijl die de Indo-Saraceense architectuur werd genoemd. Deze moest zowel grandeur en gezag uitstralen als waardering voor de plaatselijke cultuur.
Voorbeelden
[bewerken | brontekst bewerken]- De missie San Xavier del Bac in Arizona, Spaanse koloniale architectuur
- De Kathedraal van Mexico-Stad, Spaanse koloniale barok
- De Paoay Church, een van de Barokkerken van de Filipijnen
- Het Elminafort, gebouwd door de Portugezen en later gebruikt door de Nederlanders en Britten
- Portugese huizen in Ouro Preto, Brazilië
- De gevel van een rij winkelpanden in Sino-Portugese bouwstijl in Singapore
- Het Merdeka-paleis in Empirestijl
- Gedung Saté is een voorbeeld van neoclassicistische architectuur met Indonesische elementen
- Het hooggerechtshof van Chennai is gebouwd in Indo-Saraceense architectuur, in dit geval een combinatie van Indo-Islamitische en Mogol-architectuur
- Rashtrapati Bhavan is een mix van Edwardiaanse barok en Indiase motieven
- Het Victoria Memorial in Calcutta is een voorbeeld van Victoriaanse architectuur
- Presidentieel paleis van Vietnam, een voorbeeld van Franse koloniale architectuur
- Landhuis Brievengat, een van de landhuizen van Curaçao
- Groot Constantia een voorbeeld van Kaaps-Hollandse stijl
- De kathedraal van Paramaribo; geheel van tropisch hardhout
Referenties
[bewerken | brontekst bewerken]- ↑ Norbruis, Obbe (2021): “Indische Bouwkunst, architecten en hun oeuvre in Nederlands-Indië en Indonesië in de eerste helft van de 20ste eeuw’” Volendam, LM Publishers, ISBN 9789460220296
- ↑ Norbruis, Obbe (2022): Arsitektur di Nusantara. Para Arsitek dan Karya Mereka di Hindia-Belanda dan Indonesia pada Paruh Pertama Abad ke-20. Free download www.heritage-hands-on.org/projects.
- ↑ Over de (koloniale) architectuur op de Nederlands-Caraïbische eilanden en in Suriname zie Michiel van Kempen, 'Architectuur - Gevaarlijke nostalgie', in Zwarte pracht; Cultuur uit de voormalige Nederlandse koloniën. Amsterdam: Uitgeverij Van Oorschot, 2025, p. 309-314, ISBN 9789745242326.