gebruikelijk

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  gebruikelijk    (hulp, bestand)
• IPA: / ɣəˈbrœykələk / (4 lettergrepen)

Woordafbreking

• ge·brui·ke·lijk

Woordherkomst en -opbouw

• Afgeleid van gebruik met het achtervoegsel -lijk met het invoegsel -e-

	stellend	vergrotend	overtreffend
onverbogen	gebruikelijk	gebruikelijker	gebruikelijkst
verbogen	gebruikelijke	gebruikelijkere	gebruikelijkste
partitief	gebruikelijks	gebruikelijkers	-

Bijvoeglijk naamwoord

gebruikelijk

1. naar gewoonte, zoals men regelmatig doet

   • De gebruikelijkste wijze van optreden in zo'n geval is zich snel te verontschuldigen. 

   ▸ Rijke en belastingschuwe politieke vluchtelingen hebben namelijk een voor deze groep karakteristiek probleem, dat verder niet zo gebruikelijk is onder politieke vluchtelingen.

   ▸ 'Het is gebruikelijk dat de verdachte het woord mag nemen.

   ▸ Er moest brood op de plank komen, en het was gebruikelijk dat meisjes in de huishouding gingen werken.

   ▸ Tijdens het derde afspraakje met Jacomine, op de zoveelste zaterdagavond in 't Karrewiel, droeg hij het blauwe jasje van zijn vader dat iets om zijn borstkas spande zodat hij nog meer op een minotaurus leek; en later op de avond, toen ze onder invloed van een bessen-jus steeds vaker in zijn ogen keek, haalde hij ergens de moed vandaan om te vragen, zoals dat in het dorp gebruikelijk was, of ze meeging naar de spoordijk om naar de vrachttreinen te kijken.

Antoniemen

• ongebruikelijk

Uitdrukkingen en gezegden

• zoals gebruikelijk

zoals meestal voorkomt

•  Zoals gebruikelijk in een woestijn was er ook hier heel weinig water beschikbaar waardoor ik af en toe een aantal kilometers van de trail af moest om water te vinden.  

Vertalingen

    1. naar gewoonte, zoals men regelmatig doet   

Duits: üblich (de) Engels: usual (en) Frans: usuel (fr), d’usage (fr)

Italiaans: usuale (it), abituale (it) Portugees: usual (pt), habitual (pt) Spaans: usual (es), acostumbrado (es), habitual (es)

Gangbaarheid

• Het woord gebruikelijk staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "gebruikelijk" herkend door:

100 %	van de Nederlanders;
100 %	van de Vlamingen.